kend`ne zarar verme davranışı NSSI
Transkript
kend`ne zarar verme davranışı NSSI
1 of 11 19/2/2013 İntihar Niteliği Taşımayan Kendine Zarar Verme (NNSI) : Dr. Jennifer Muehlenkamp ile Söyleşi Bugünkü sosyal hizmet podcastının konusu intihar niteliği taşımayan kendine zarar verme davranışı, ya da (diğer adıyla) NSSI. Milletlerarası Kendine Zarar Vermeyi Çalışma Toplumuna göre NNSI sosyal olarak kabul görmeyen, intihar maksadıyla yapılmayan kasıtlı vücut dokularını tahrip etme davranışıdır. Wisconsin Üniversitesi Eau Claire’de öğretim üyesi Doçent Dr. Jennifer Muehlenkamp ile konuştum, ki o aynı zamanda NSSIda dünyanın sayılı uzmanlarından biridir. Bugün Jennifer ile NSSIın tanımı, intihar ve intihar maksadı taşımayan kendine zarar verme davranışı arasındaki kesişme ve kendine zarar veren müracaatçılarla çalışırken klinisyenlerin (uzmanların) yapmaları ve yapmamaları gereken şeyleri konuştuk. Konuşmamızı NSSIın geleceği hakkında bazı spekülasyonlar ve DSM-V’de yer alan psikiatrik bozukluklarla sonlandırdık. Biografi Dr. Jennifer Muehlenkamp klinik psikologtur ve Wisconsin Üniversitesi Eau Claire’de yardımcı doçenttir. 2005’te Kuzey Illinois Üniversitesinde doktorasını yaptı. Dr. Muehllenkamp gençlerin intihar amaclı ve ihtihr amaçlı olmayan kendine zarar vermeyi anlama üzerine uzmanlaştı. Akran araştırmaları ile ilgili ergenler ve üniversite öğrencileri 60ın üzerinde makale ve kitap bölümleri yayınladı, bazıları DSM-V intihar amaçlı olmayan kendine zarar verme kategorisinde bilgiler içermektedir. Dr. Muehlenkamp “Kendine Zarar Vermeye Müdahale Programının Belirtileri”( The Signs of Self-Injury Prevention program) yaratılışı ve gelişimini yönetti, ki bu program Uluslararası Toplumun Kendine zarar vermeyi çalışma tarafından desteklenmektedir, ve Non-Suicidal SelfInjury (intihar maksadı olmayan kendine zarar verme) adlı iyileştirme kitabının yazarlarındandır ki o psikoterapi serisin geliştirilmiş bölümüdür. Dr. Muehlenkamp’ın rehberliği ve araştırmaları uluslararası alanda ilgi udyandırmış ve Amerikan intihar bilmi derneğinin ödülünü kazanmıştır. JONATHAN SINGER: Bugünkü Sosyal hizmet podcastının konusu intihar amaçlı olmayan kendine zarar verme ya da (diğer bir deyişle) NSSI. NSSI klinisyeler/psikoterapistler için önemli bir konudur, fakat her zaman durum bu değildi. Yirmi veya otuz yıl önce, sadece Borderline Kişilik Bozukluğu olanlar ile çalışan insanlar NSSI (alternatif olarak kendine zarar verme davranışı ya da kendine zarar vermeyi düşünme) hakkında konuşurdu. Bu bir bölümüydü çünkü Borderline kişilik bozukluğu sadece DSM-IV-TR de NSSI semptom olarak belirtilmiştir. Geçekte, kendine zarar verme Borderline kişilik bozukluğu için bir belirtidir; eğer NSSI’a dahil olan bir müracaatçınız varsa onun borderline kişilik bozukluğuna sahip olduğunu taslamaya başlamış olabilirdiniz Fakat zaman değişti. Kendini kesme, yakma ya da diğer kendine zarar verme insanlar arasında daha çok yaygınlaşan psikiyatrik tanılar olalı (Klonsky & Muehlenkamp, 2007), NSSI görevlileri artık Axis II tanısı, hatta hiçbir teşhis koymamaktadırlar. David Kolonsky tarafından yapılan bir çalışmada Amerikada yetişkinlerin %6’sının yaşamboyu NSSI hikayesinin olduğu tesbit edilmiştir. 30‘un altında Amerikan yetişkinlerde bur oran %19’du. Bugünkü konuğumuz Jennifer Muehlenkamp ve arkadaşları tarafından 2012’de www.psikososyalhizmet.com 2 of 11 19/2/2013 yapılan bir çalışmada ergenlerde kendine zarar verme (NSSI) uluslararası alanda %18 olarak bulunmuş –ki bu Amerikadaki ergenlerin oranına oldukça yakındır. Sebepleri açık olmamakla, ciddi bir kişilik bozukluğu olmaktan başetme makanizması olmaya doğru ilerlemiş ve 5 ergenden 1’i tarafından kullanılmaktadır. Böylece, NSSI bu yönüyle son yılların önemli konusu olmakta, çünkü psikiyartik hastalar arasında alt grup olmaktan çok nüfusun çoğunluğunda görülmektedir. Bu değişim WHO (dünya sağlık örgütü)’nün de ilgisini çekmiş ve insanların neden kendine zarar verdikleri sorusuna cevap aramaya başlamıştır. İnsanlar duygusuzlaştığı için birşeyler hissetmek maksadı ile mi kendilerine zarar veriyorlar, yoksa çok fazlasını hissettikleri için – duygusallıklarının altından kalkamadıkları için – daha az hissetmeyi mi deniyorlar? Kendine zarar verme intihara doğru giden bir patika mı yoksa, intihara karşı bir patika mı? 1930’laarın sonlarında Karl Menninger kendine zarar verme davranışını “intiharı önleme”nin yolu olarak önermekteydi (Muehlenkamp, 2005). Birkaç müracaatçımın tanımlamaları bunu doğrulamaktadır. Şunu hatırlıyorum ergen bir müracaatçım zihnindeki intihar düşüncelerinden kurtulmak için herşeyi denemişti. Son care olarak, hiçbir şeyin faydası olmayınca, kendisini kesmişti – ölmek için değil, fakat bu fikirden kurtulmak içlin. Herzaman bunu işe yaredığını söylemişti. Öldürücü olmayan bir kesme az miktarda kan kaybına sebep olabilir, ve bu düşünce (intihar düşüncesi) bazen bir ay kadar gidebilir. Orada beni büyüleyen şey kendini öldürme düşünceleri ile sadece başa çıkamadığında kendine zarar vermesiydi. Öyleyse, Menninger’in hipotezi bu çocuğa uyuyor. Fakat herkes için uygun değil. Gerçekte, araştırmalar gençlerden kendine zarar veren ve intihar düşünceleri olan gençlerin intihar düşüncelrini ya da kendine zarar verme düşüncelerini rapor eden gençlere gore daha yüksek risk taşıdıklarını öne sürmektedir (Claes et al, 2010). Böylece, kendine zarar veren müracaatçılrla çalışan klinisyenlerin kendine zarar verme davranışının amaç ve anlamı, kendine zarar vermenin riski, en iyi nasıl tesbit edileceği, üzerinde iyi çalışması gereken önemli sorunlardır. Eğer bütün bunlar NSSI (kendine zarar verme)’yi karmaşık hale geririyorsa, ki öyledir; bu Wisconsin Ünivrsitesi Profesörü ve dünyadaki başlıca NSSI uzmanlarından olan Jennifer Muehlenkamp ile bu konuda konuşmamın önemli sebeplerinden biridir. Bugünkü bölümde, Jennifer ve ben NSSI’ın tanımı, intihar ve intihar niteliği olmayan kendine zarar verme, ve klinisyenlerin yapmaları ve yapmamaları gereken bazı şeyler hakkında konuştuk. Konuşmamızı NSSI’ın geleceği hakkında bazı spekülasyonlar ve DSM-V’de yer alan psikiatrik bozukluklarla sonlandırdık. … JONATHAN SINGER: Jennifer, burada olduğun ve Sosyal Hizmet Podcastinde intihar niteliği olmayan kendine zarar verme hakkında bizimle konuştuğun için teşekkür ederim. İlk soru, intihar niteliği olmayan kendine zarar verme davranışı nedir? JENNIFER MUEHLENKAMP: İntihar niteliğinde olmayan kendine zarar verme bir davranıştır ve şimdi alanda onu tanımlama yöntemimiz olarak onun intihar kastı olmadan ve sosyal olarak kabul görülmeyen sebeplerle planlı ve kasıtlı olarak vücut dokusuna zarar vermedir. Öyleyse kendine zarar verme, diğer anahtar parça şudur ki vücudun www.psikososyalhizmet.com 3 of 11 19/2/2013 dokusunun hasarlı olmasıdır, bunun anlamı hasarın doğrudan olmasıdır. Bazen insanlar bana sorar “(içki) içmek ve kontrolsüz yeme kendine zarar verme davranışı örnekleri midir?” Ve biz onları kendine zarar vermenin dolaylı formu olarak değerlendiriyoruz çünkü inntihar niteliğinde olmayan kendine zarar verme aslında doğrudan dokuya zarar vermedir. JONATHAN SINGER: Yani, birilerinin kendilerini sigara ile yakması ya da bıçakla kesmesi gibi mi? JENNIFER MUEHLENKAMP: Evet, aynen. Bulgumuz kendini kesme özellikle ergenler arasında, genç yetişkin kızlar arasında en yaygın davranış kızgınlıkla vurma, nesneleri yumruklama çürüklere (ezilmelere) neden olmakta, vurma davranışı erkeklerde de çok yaygındır, yumruklama ve kızgınlıkla vurma, diyelim ki birinin eliyle masaya vurması, duvara vurması bunun gibi şeyler yaparak (elinde) çürükler (ezilmeler)in oluşmasıyla sansasyon yaratmak isteyebilir. Bir müracaatçım vardı, o sadece kendisini kesmiyor, ki bu erkeklerde biraz farklıdır, fakat sadece kendini kesmiyor, fakat ne zaman çok kızgın olursa okulda masanın köşesini yumrukluyor, hatta beş altı kez bunu tekrarlıyordu. Bunun hissizlik verdiğini, bir çeşit hafif karıncalanma hissi oluşturduğunu ve bu şekilde sonlandırabildiğini söylemekteydi. JONATHAN SINGER: Demek ki açıkçası bu kendine zarar vermedir ve intihar niteliğinde değildir, şöyle ki kendinizi öldürebilirsiniz fakat bildiğiniz gibi, yumruğunuzu masanın kenarına vurmak öyle mi? Öyle ki açıkçası intihar niteliğinde değil. Fakat kendisi ile çalıştığınız (müracaatçınız), size gelen biri kollarında faça izleri, şöyle ki, bunun intihar niteliği olmayan kendine zarar verme olduğunu nasıl bilirsiniz (anlarsınız)? JENNIFER MUEHLENKAMP: Gerçekten iyi bir soru. İlk şeylerden biri doğru birşey yapmak için insanlara sormalısınız çünkü biliyoruz ki ergenlerin ve genç yetişkinlerin çoğu, bu davranışı gösteren her kimse, belirgin bir şekilde hayır kendimi öldürmek istemiyorum diyecekler. Çoğu zaman sıkıntıları ile başa çıkmak için bu yola başvurular ve bu onların duyguları ile başaçıkmarına yardım eder. Ve yüzleştikleri bazı anahtar duygular öfke ve endişedir. Onların birçoğu kendilerini cezalandırmak, için bu yola başvurdukarını söyleyecekler çünkü değerli olmadıklarını veya yanlış birşey yaptıklarıı düşünürler. Eğer uygun bir yolla nazikçe onlara “kendine zarar verme senin için ne anlam ifade eder”, “bu davranış sana nasıl yardım eder” gibi sorular sorarsanız böylece öncelikle bazı bariyerleri kırmaya başlayacak onların bunu size anlatmaya istek duyduklarını, sizi kabul ettiklerini ve ciddiye aldıklarını göreceksiniz. Ve sadece onlara şöyle sorabilirsiniz, “ölmek (kendinizni öldürmek) için mi bunu yaptınız? Bu davranışla kendinizi öldürmek mi istediniz?” Ve çoğunlukla size diyeceker ki hayır. İntihardan ölen insanlar ya da çok küçük intihar girişiminde bulunan insanlar hakkında bildiğimiz diğer şey doğrudan kesmeyi kullanmadıklaırdır, ki kesme hakkında birçok insanların çok endişe duyduklarıni düşünüyorum çünkü kesmenin çok hasar verme potansiyelinden dolayı çok ciddi yara alabilirsiniz, fakat oldukça zordur ve (kendini) kesmeden dolayı ölüm çok nadirdir. Dolayısı ile kendine zarar verme eyleminde bulunan o bireylerden intihar girişiminde bulunanlar çoğunlukla doğrudan farklı anlamda ve www.psikososyalhizmet.com 4 of 11 19/2/2013 farklı metodlar kullanmaktadırlar ki bu kendine zarar vermeden farklıdır. Öyleyse, ilk adım gerçekten onların niyetlerini ve bu davranışın onlar için ne yaptığını (ne anlama geldiğini) onlara sormaktır. JONATHAN SINGER: Öyleyse gerçekten biri içeri gelse ve ben onun kollarında faça izleri gördüğümde, nazikçe raporu yazarım ve yaptığımız bütün terapödik şeyleri yaparım, fakat neticesinde şöyle birşeyler söylerim; kollarında kesik izleri gördüm, bunu yaparken maksadınız neydi, değil mi? JENNIFER MUEHLENKAMP: Hı-hı. Evet. JONATHAN SINGER: Biliyorsunuz, kendini kesenler hakkında duyduğum şeylerden biri şu ki (doğrusu- intihar niteliğinde olmayan kendine zarar verenler için bu bir genel terimdir ki bu çocuklar kendilerini keserler fakat ölmek istemezler), kendilerini onun için mi keserler ki kesmenin verdiği acı başedebilecekleri bir acı iken, içlerindeki acı ile baş edememektedirler. Dolayısı ile bu bir çeşit acının transferidir. Doğru mu? Demek istediğim, bilirsiniz, bir çeşit dışarda diğer terapistlerden duyduğum türden, fakat sanırım sorum neden insanlar intihar niteliği olmayan kendine zarar verme davranışına girişirler? JENNIFER MUEHLENKAMP: Araştırma bulgularından elde ettiğimiz insanların kendine zarar vermesinin birçok sebebi olduğudur ve sizin söylediğiniz ve tanımladığınızın bazı yönleriyle doğrulandığını söyleyebilirim. Böylece, birçok insan var ve biz biliyoruz ki (bu insanların) hemen kendine zarar verme davranışından önceki duygusal durumları çoğunlukla tolere edemeyecekleri ızdırap yaşamalarıdır. Ve sıkça söylediğimiz gibi çok olumsuz durygulardır, yoğun duygulardır. Keder genellikle yaygın değil. Birçok insan şöyle der “ooo, çok depresyondaydılar, bunun için yaptılar.” Hayır. Araştırmalar göstermektedir ki yüksek gerilim, olumsuz duyguların yüksek düzeyde canlanması, kızgınlık, anksiyete, hayal kırıklığı ve bulduğumuz diğer birşey çocuklar ve bu davranışta bulunan insanlar sadece yapamazlar- bunu karşı konulmaz bulmaktadırlar. Ve böylece (kendine zarar verme) davranışında bulunmak sadece biraz rahatlama sağlamaz, birçeşit tuhaf gelebilir, fakat biz bunu da biliyoruz ki psikolojik olarak yara aldığınızda sadece vücudunuz endrofin salgılamaz, ki o iyi hissetme kimyasalıdır, fakat aynı zamanda kortizol salgılarız ki bu dikkatimizi toparlayarak odaklaşmamızı sağlar. Böylece, bazı insanlar bu davranışa başvuracaklar çünkü bazı şeyler kontrolden çıkmış göründüğünde, problemi nasıl çözeceklerini bilmezler, kendine zarar verme aslında onların sakinleşmelşerini sağlar ve şimdi odaklaşabililer ve fiilen belki de daha sonra daha çok adaptiv problem çözmeyle meşgul olabilirler. Öyleyse, bazen acının dışa vurumudur. İçsel olarak çok hissizleştiği hakkında konuşan bir müracaatçım vardı. Içindeki hissiziği gidermek için kendine zarar verdiğini, bu şekilde acı hisseterek hayatta olduğu ve birey olduğunu hatırlayabileceğini söylemekteydi. Fakat çalıştığım müracaatçıların birçoğunda “birçeşit, bırakın bu olumsuz histen bir an once kurtulayım,” bir çeşit acil haz “sonra ilerleyebilirim” fikri bir tür kurtulmak istediğimiz inişli çıkışlı duygulardan yavaşça kurtulmaya tercih edilmektedir. www.psikososyalhizmet.com 5 of 11 19/2/2013 JONATHAN SINGER: Kendini kesmeye ya da bazı diğer kendine zarar verme davranışına girişen çocuklarla karşılaştınız mı? JENNIFER MUEHLENKAMP: Zor bir terim (güler) JONATHAN SINGER: (güler) Evet. Öyledir. –intihar niteliğine doğru gidiş var mı? Böyle trajediler var mı? Çünkü biliyorum ki bunun gibi şeylerde anababalar ve toplumun genelinde bu konuda endişeler var. JENNIFER MUEHLENKAMP: Eminim. Ve diyebilirim ki eğer kendine zarar verme davranışında bulunan biri ile çalışıyrsanız bunu peryodik olarak onlara sormanız ve bununla ilgili endişelenmeniz (bununla ilgili merakınız) iyidir. Ve eğer çok çaresiz hissetmeye başlarlarsa ne yapmak istediğinizle ilgili onları insanlardan uzaklaştıran, uyarı belirtilerine ilişkin gördükleriniz hakkında sorular sorun. Öyleyse, eğer temel intihar belritileri görüyorsanız, endişelenebilirsiniz. Bununla birlikte denilebilir ki, büyük miktarda ergen bu davranışa (kendine zarar verme) girişmekle birlikte asla intiharı denememişlerdir. Büyük boylamsal araştırmalara sahip değiliz. Tabi ki kesitsel çalışmalarımız var; bunun anlamı her seferinde bir çeşit bir gurup ile çalışıyrosunuz ve onlara “kendine zarar verme davranışına ne zaman başladınız? Eğer intihar girişiminde bulunduysanız ne zaman intihar girişiminde bulundunuz?” şeklinde sorarsınız. Bizim bulgumuz kendine zarar verme davranışına yönelme yaşı intihara ilk kalkışama yaşına göre oldukça erken (genç) yaşlarda olmaktadır. Dolayısı ile, intihar eğiliminde iseler kendine zarar verme davranışı ihtihara yöneltebilir. Üniversitede öğrencileri ile yapılan bir boylamsal çalışma biliyorum ki ben de ona dahil oldum, üç yıllık boylamsal peryotta bu üniresite öğrencileri hayatboyu 20 kere ve üzerinde kendine zarar verme davranışında bulunanların üç yılık zaman peryodunda intihar planı yaptıkları ya da intihar teşebbüsüne girdikteri bulgusuna ulaştık. Böylece burada kestirimci bir ilişki var, fakat biz çoğunlukla bireyler için işlerin çok daha kötü gittiğini görüyoruz. Ve hala onun için data bulmaya çalışıyorum, fakat kliniksel olarak duyduğum şeylerden biri bireyler için kenine zarar verme davranışı artık işe yaramadığında (bu yola başvurulmaktadır). Beni endişelendiren onların başetme stratejileridir ve eğer bu artık işe yaramıyorsa, nihayetinde umutsuzluğa kapılacaklar ve daha çok intihara eğilim göstereceklerdir. JONATHAN SINGER: Birisi kendine zarar verme davranışına başetme stratejisi olarak başvurduğunda, daha önce tanımladığınız gibi belki de problem çözmenin ilk adımı olarak, kendine zarar verme davranışı yerine daha iyi başetme stratejileri geliştirebilmeleri için bu müracaatçılara yardımcı olabilmek bakımından neler yapılabilir? Kendine zarar verme davranışının ilerlemeleri için ne yapmaları gerektiğine yardımcı olduğundan dolayı gerçekten de çok kötü olmadığını mı söylüyorsunuz? JENNIFER MUEHLENKAMP: Evet. Temel bir soruyla sorun olduğunda müdahale etmemiz gereken bütün bozuk davranışlara uzanan temel bir soruyu dillendiriyorsunuz, www.psikososyalhizmet.com 6 of 11 19/2/2013 öyle ki problem olduğunda gerçekten hangi noktadan müdahale etmemiz gerektiğine dair temel bir soru olduğunu düşünüyorum. JONATHAN SINGER: Bir çeşit kendine zarar vermeye karşı kaçınma. JENNIFER MUEHLENKAMP: Doğru. JONATHAN SINGER: Ama evet. JENNIFER MUEHLENKAMP: Doğru. Avusturalyada bazı insanlar var, onlar kendine zarar vermeyi azaltma modelini savunuyorlar ki bunu ilginç buldum. Bir çeşit aynı görüşte olduğum kamp (grup) kendine zarar verme oldukça –demek istemiyorumgerçekte istilacı değil. Olabilir, fakat başetme için oldukça aşırı davranıştır ve genellikle benim klinik olarak önerim kişiye hemen yapmaması gerektiğini söylememenizdir. Klinisyen olarak, ana-baba olarak, arkadaş olarak onların kendilerini kesmelerini, kendilerini yakmalarını, kendilerine zarar verici şeyler yapmalarını bile bile seyretmek çok rahatsız edicidir, fakat asıl önemli olan bunun onların başetme stratejileri olduğunun farkına varmaktır. Şöyle ki, düşünün ki eve gidiyorsunuz ve başetme stratejiniz iyi bir ılık duş alıyorsunuz, değil mi, ya da arkaya yaslanıp Family Guy’ı seyrediyorsunuz (http://en.wikipedia.org/wiki/Family_Guy), ya da her ne yapıyorsanız, derken ve birden diyorsunuz ki- terepistiniz der ki Family Guy’ı artık seyredemezsiniz. Ilık duş alamazsınız, bu durumda ya terapi almaktan vazgeçeceksiniz ya da birşeyler sizin için istediğiniz yönde gitmeyecektir. Öyleyse, ne yapmak istediğinize aşamalı başlayarak, bazı temel bir çeşit davranışsal stratejiler kullanarak onların düşüncelerini tesbit etmeye (vurgulamaya) başlayabilirsiniz ki bunlar onların diğer ne gibi şeyler yapabilecekleri hakkında yardımcı olabilir. Doğrusu çoğunlukla ertelemeyi çalışmakla başlarım. Ve değilse, bildiğiniz gibi, ortadan kaldırma değil, ve yasaklama değil, fakat temelde geciktirmeyle başlamak. “Başka davranışlara başlayabilir, farklı şeyleri deneyebilir misin, once başetme stratejileri ve bildiğiniz gibi, bunların biriyle başlayın ve eğer işe yaramazsa o zaman belki de kendine zarar verebilirsin,” böylece uzatırsınız, değil mi? Sonra iki üç şey vardır. Eğer işe yaramazsa, kendine zarar verebilirsin. Böylece yavaşça bir çeşit kendine zarar vermekten uzaklaşmasını inşa ediyorsunuz ve zaman tanıdığınızda işe yarayan diğer şeyleri görmelerine fırsat veriyorsunuz. Kulandığım diğer strateji hakkında size söyleyebilirim, onu iki müracaatçı için oldukça başarılı kullandım. Bir müracaatçım var, ki o yıllarca çok ciddi anlamda kendine zarar verme davranışında bulunmuş ve şimdi yapmıyor – konuştuğumuzda o noktayı konuşuyorduk, bilirsiniz, “jiletlerinden kurtulmak istiyor musun, istemiyor musun?” (dedim) Ve o hayır dedi. Ve ben buna saygı gösterdim. Fakat biz ne yaptık, onun jiletlerini aldık ve onları içeri koyduk, basitçe biz onu başetme kutusu olarak adlandırırız, ve onun bir kutu (dolusu) şeyleri vardı ki bu kutuda onun kızkardeşinin, arkadaşlarının fotoğrafları vardı, iyi olduğu zamanlardaki notları vardı, böylece kendisi için nelerin iyi www.psikososyalhizmet.com 7 of 11 19/2/2013 olduğunu hatırlaması için yazabilirdi. Böylece, bütün o şeyleri oraya (o kutuya) koyduk ve kutuyu da dolabının içinde arka (bölüme) koydu. Onun bana söylediği orası oldukça karmakarışıktı, böylece çok üzüldüğünde ve kendini kesmek istediğinde dolaba gitmek, o kargaşanın içersinde kutuyu araştırmak zorunda kalacak bulduğunda o fotoğraflarla karşılaşacaktı, onun pozitif ifadesi ve eşyaların bu şekilde olması kendine zarar verme davranışı hakkında ve uzun vadeli sonuçları açısından düşünmesine sebep oldu ki bu onun için gerçekten çok büyük bir adımdı ve onun için çok iyi çalıştı. JONATHAN SINGER: Büyüleyici. Biliyorsunuz intihar müdahalesi açısından, İngiltere’de sadece kabarcık paketlerinde sunulan Tylenol ile ilgili ne yaptıklarını düşünüyorum. JENNIFER MUEHLENKAMP: Doğru. JONATHAN SINGER: Bilirsiniz, bir tane patlattınız mı, diğerleri ardından gelir, çok kolaydır (yeni) bir şişe açmaktan farklıdır. Şöyle ki eğer karman çorman dolaba gitmek ve jiletlerinizi almak için(orada) o kutuyu arayıp taramak, belki de o anlık gecikme önemli bir yöntemdi, o gecikmeyi yapabilmekJENNIFER MUEHLENKAMP: Evet. JONATHAN SINGER: -dediğiniz gibi. JENNIFER MUEHLENKAMP: Evet. Öyle olduğunu düşünüyorum ve sanırım onun diğer büyük parçası şu ki onun ailesi ve arkadaşları değişimin gerçekleşmesi için o ailesi ve arkadaşları ile çok bağlantılıydı. Ve müracaatçıda olduğu gibi uzun vadeli hedefler bulursanız gerçekten uğraşarak ve derhal dikkatlerini çekerek- çünkü çoğu zaman kendine zarar veren insanlar bir an önce ızdıraplarının dinmesine odaklaşırlar- ki eğer uzun vadeli amaçları öncelikli hale gerebilirseniz, aynı zamanda adaptive sorun çözmeyi de tetiklersiniz ve konuşmak için ertelenmiş memnuniyet düzeyini yükseltirsiniz. JONATHAN SINGER: Öyleyse, intihar niteliği taşımayan kendine zarar verme intihar eğilimli olmak olarak tanımlanmamaktadır, değil miJENNIFER MUEHLENKAMP: Hı-hı. JONATHAN SINGER: ve insanların hakkında konuştukları terimler terminoloji gibi mi ya da o davrnışı bir çeşit tanımlayan bir terminoloji olabilir mi? Ve sanırım daha önemli soru intihar niteliği taşımayan kendine zarar verme davranışı var mıdır, kendi bozukluğu gibi, bu gibi herhangi tanı var mıdır? Bu yönde herhangi bir çalışma var mı? JENNIFER MUEHLENKAMP: Evet. Gerçekte, APA’yı veya Amerikan psikiatri Derneğinin DSM-5 revizyonunu izliyorsanız, ihtilaflı tartışmaların oldunu göreceksiniz, DSM-5’te intihar niteliği olmayan kendine zarar verme olduğu önerilmekte ve birincil esasta intihardan farklı, kendisine özgü risk faktörü olabilir ve bu davranışa yönelen birçok insanda borderline (sınırdaki) kişilik bozukluğu tanısı kriterine uymadıklarını www.psikososyalhizmet.com 8 of 11 19/2/2013 görürüz ki genellikle bunlara ilişkin davranış ve gerçekte yüksek oranda bulimia nervosa tanısı alan bireyde görülen davranıştır. Yeme bozukluğu en yüksek oranda kendine zarar verme davranışı olarak görülen bireyler aynı zamanda post-travmatik stress bozukluğu, aynı zamanda depresyon ve diğer anxiyete bozuklukları ızdırabına maruz kişilerdir. Öyleyse, orada tanımlanan davranış kesinlikle o değil ve tartışmanın kilit noktası orada alandan oldukça uzaktır- çünkü biliyoruz ki intihar davranışı amaçlar arasında kararsızlık (olumlu ve olumsuz duyguları birlikte içerir), amaçta iniş-çıkış, bir dakika ölmek istiyorsunuz, sonraki dakika istemiyorsunuz ve bazı insanlar vardır kendine zarar verme davranışındaki tavırlarında çok kısa süreli intihar düşüncesi taşıdıklarını tanımlarlar, fakat davranış ölüm niyetini destekler şekilde sonuçlanmaz, böylece çokça belirsizlik katmaktadır. Ve kilinisyen olarak, müracaatçımızla konuşmanın ve onlara “kendinize zarar verme davranışınızda herhangi bir intihar düşücesi var mydı?” şeklinde sormanın gerçekten çok önemli olduğunu düşünüyorum. Eğer herhangi bir şekilde evet derlerse o zaman bu düşüncelerinin ne kadar güçlü olduğunu sormak için kapı aralığı vardır, böylece birey intihar eğilimim yok dediğinde onu tartışmak yerine gözlemleyebilir ve bu yolla değerlendirmenizi yapabilirsiniz. Potansiyel intihar niteliği olmayan kendine zarar verme bozukluğunun klinisyenler için meyvelerini vermeye başladığını düşünüyorum, klinisyenlerin daha kesin çalışmalar yapcağından umutluyum, bu davranışlara davranış problemi olarak bakacaklar çünkü halihazırda davranışsal metodlarla bu davranışları azaltmaya yönelik birçok tedavi var ve bir kere bozukluğu belirledik dolayısı ile başka bir bozuklukla etiketlenerek sarılıp kaldırılamaz, tedavilerimizde ve müdahalelerinmizde daha etkili olabileceğimizi düşünüyorum JONATHAN SINGER: Klinisyenlerin intihar niteliği taşımayan kendine zarar verme girişiminde bulunan insanlar için dikkatli bir şekilde özen göstermesi, hakkında düşünmesi, ya da bilmesi gereken başka şeyler var mı? JENNIFER MUEHLENKAMP: Daha önceden klinisyenlerin sorduğu aklıma gelen birkaç şey var. onlardan biri birçok kereler klinisyenler bana sordu “şey, eğer o davranışı tartıştıysam, ya da başetmeyi zor bulduğum ya da anlamakta zorlandığım, ne yapmalıyım?” Çünkü bazen bu şeylere karşı içsel tepkilerinizi control etmek zordur ve sanırım bu insanların genel tepkilerinin böyle olacağının farkında olmak ve sanırım bunu (meslek olarak) yapıp yapmayacağınızın zamanıdır da, kendinizi içsel olarak izlemeniz için en iyisini yapabilecek şekilde kendinizin farkına varmanız ve o bireylerin farkına varmanız, bu davranışları kimlerle paylaşıyorsunuz, bunları araştırın, bilirsiniz, bir çeşit ustaca tepkilerdir, ve dolayısıyla korktuğunuzu ya da çok fazla olduğunu düşünürlerse, ya da ondan tiksindiyseniz gerçekten geri çekilecekler (size açılmayacaklar). Gerçekten önerdiğimiz şeylerden biri davranışı sorma yönteminiz, ona ilişkin sorduktan sonra, onların persipektifinden biraz araştırın, “oh, beni şaşırttınız.” Eğer gerçekten bundan dolayı şok olduysanız sonra onlara davranışları hakkında daha fazla açıklama yapmalarını isteyin, bu konuya girmek için nazik bir yol bulun. Her zaman bana sorulan www.psikososyalhizmet.com 9 of 11 19/2/2013 diğer şey “yaraya bakmalı mıyım?” Size söyleyeceğim alanda yaraya bakıp bakmamanız gerektiğine ilişkin bu konuda bazı tartışmalar var. Ben çoğunlukta olarak yaraya bakmayın diyenlerdenim ve bunun birkaç sebebi var. Bunlardan biri, yara bakmak istemeyeceğiniz, uygun olmayan bir yerde olabilir, değil mi? Bakmak isteyeceğiniz uygun bir yer olmayabilir – JONATHAN SINGER: Bacağımın bir kenarını kesiyorum, doğru, evet. (gülmektedir) JENNIFER MUEHLENKAMP: (gülmektedir) Doğru, evet. Öyleyse, ona bakma. Diğer bölümü de kolun ön kısmı, baldır ve benzeri şeylere eğer bakarsanız bazı insanlar inanıyor ki istemeden onların kendine zarar verme davranışını pekiştirmiş olursunuz çünkü bazı insanlar, “ızdırap içindeyim, bana yardım edin”in işareti olarak kullanırlar. Ve dolayısı ile, terapist olarak, kendine zarar verme yoluyla bu iletişim kurarsanız, kendine zarar vermeyi arttırabilirsiniz çünkü ızdıraplarını anlatmak için duygu sözcüklerini öğrenmek yerine bu yolu kullanacaklar. Diğer bir şey şu ki eğer ne kadar ciddi olduğu konusunda endişeleniyorsanız, ben sadece müracaatcılarıma rapor etmelerini istiyorum. Biliyorsunuz ben tıbbi tedavi uygulayıcısı değilim ve onlar bunu biliyorlar. “Geçen gün kendimi kestim ve oldukça kötüydü” diyen müracaatçılarıma “Ben tıbbi tedavi uygulayıcısı değilim, fakat çok kötü mü kanadı? Kesi çok derin miydi, kanamayı durdurabildiniz mi ve alttaki dokuyu gördünüz mü?” (gibi şeyler) söylerim. Bir müracaatçım vardı ki o çok derin kesmişti ve kestiği bölümün kanaması durmuştu ve tabi ki ikinci günüydü ve dedim ki “acil servise giderek dikiş attırmalısınız. Oldukça eminim.” Öyleyse sadece bunun gibi şeyleri ya da kendilerini yakmışlarsa sormak lazım. Yaktıklarında (yanan bölgede) su kabarcıkları, sızmalar oluşur bu tür şeylerde sadece temel değerlendirmeyi alırsınız ve böylece gerekirse tıbbi tedavi için yönlendirebilirsiniz. JONATHAN SINGER: Çok harika bilgiler. Jennifer bugün bizimle intihar niteliği olmayan kendine zarar verme hakkında konuşmaya zaman ayırdığınız için çok teşekkür ederim. Gerçekten minnettarım. JENNIFER MUEHLENKAMP: Evet. Şey, teşekkür ederim. Gerçekten seninle konuşmaktan haz duydum. ~ Son ~ Çeviren: Imdat Artan (Sosyal Hizmet Uzmanı) Recommended Books Klonsky, E.D., Muehlenkamp, J. J., Lewis, S., & Walsh, B.W. (2011). Advances in Psychotherapy: Nonsuicidal Self-Injury. Hogrefe Press. Nixon, M.K. & Heath, N.L. (2008). Self-injury in youth. New York: Routledge. Nock, M.K. (Ed.). (2009). Understanding nonsuicidal self-injury: Origins, assessment and treatment. Washington, DC: APA. www.psikososyalhizmet.com 10 of 11 19/2/2013 Hollander, M. (2008). Helping teens who cut. New York: Guilford. Gratz, K.L. & Chapman, A.L. (2009). Freedom from self-harm: Overcoming self-injury with skills from DBT and other treatments. Oakland, CA: New Harbinger. Walsh, B. (2012). Treating self-injury: A practical guide. New York: Guilford. Miller, A. L., Rathus, J. H., & Linehan, M. M. (2007). Dialectical behavior therapy with suicidal adolescents. New York: Guilford Press. Joiner. T. (2007). Why people die by suicide. Cambridge, MA: Harvard University Press. Peer-Review Journal Articles Muehlenkamp, J. J. (in press). Body regard in non-suicidal self-injury: Theoretical explanations and treatment decisions. Journal of Cognitive Psychotherapy. Muehlenkamp, J.J. & Kerr, P.L. (February 2010). Untangling a complex web: How non-suicidal self-injury and suicide attempts differ. The Prevention Researcher, 17(1), 8-10. Muehlenkamp, J. J. (2006). Empirically supported treatments and general therapy guidelines for non-suicidal self-injury. Journal of Mental Health Counseling, 28, 166-185. Muehlenkamp, J. J., Claes, L., Havertape, L., & Plener, P. L. (2012). International prevalence of adolescent non-suicidal self-injury and deliberate self-harm. Child and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 6(1), 1 - 9. doi:10.1186/1753-2000-6-10 Klonsky, E.D. (2011). Non-suicidal self-injury in United States adults: Prevalence, sociodemographics, topography, and functions. Psychological Medicine, 41, 1981-1986. doi:10.1017/S0033291710002497 Klonsky, E. D. & Muehlenkamp, J.J. (2007). Non-suicidal self-injury: A research review for the practitioner. Journal of Clinical Psychology/ In session, 63, 1045-1056. Klonsky, E. D. (2007). The functions of deliberate self-injury: A review of the evidence.Clinical Psychology Review, 27, 226-239. Whitlock, J, Muehlenkamp, J., Purington, A., Eckenrode, J., Barreira, J., Abrams, G.B., Marchell, T., Kress, K., Girard, K., Chin, C., Knox, K. (2011). Non-Suicidal Self-Injury in a College Population: General Trends and Sex Differences. Journal of American College Health, 59, 691-698. Memoirs of Interest Kettlewell, C. (1999). Skin game: A Cutter’s Memoir. New York: St. Martin’s Press. Audio resources Episode 95 - Dr. Janis Whitlock: The Cutting Edge: Self-Injurious Behavior in Adolescents and Young Adults. (2012, April 30). Living Proof Podcast Series. [Audio Podcast] Retrieved fromhttp://www.socialwork.buffalo.edu/podcast/episode.asp?ep=95 Gibson, T. (Host). (2011, October 13). Episode 5 – Cutting, Burning, NSSI and Our Kiddos. The Family Podcast Network. [Audio Podcast] http://thefamilypodcastnetwork.com/episode-5cutting-burning-nssi-and-our-kiddos www.psikososyalhizmet.com 11 of 11 19/2/2013 Smith, B. (n.d.) The Practice of Nonsuicidal Self-injury in Adolescents—Part 1.ConsultantLive.com [Audio Podcast] Retrieved on August 13, 2012 fromhttp://www.consultantlive.com/multimedia/content/article/10162/1858142 www.psikososyalhizmet.com
Benzer belgeler
Psikoterapide Bütünleşme Dergisi
ve şiddetini dikkate alan deneysel zemine dayalı risk değerlendirmeleri, risk altındaki bireylerin tespitini kolaylaştırılabilir. İntihar için belgelenmiş çok sayıda
risk faktörü olduğu düşünülürse...