JAPONYA‟DA SOSYAL POLİTİKALAR
Transkript
JAPONYA‟DA SOSYAL POLİTİKALAR
JAPONYA‟DA SOSYAL POLİTİKALAR (Güncel Sorunlar ve Reform Arayışı) Erdal Küçükyalçın B.Ü. Asya Çalışmaları Merkezi 1920‟li yıllardan beri Batılı ülkelerdeki modellere uygun olarak gelişmiş bir sosyal refah sistemi kurmayı başarmış olan Japonya1 son yıllarda hızla yaşlanan nüfusunun ihtiyaç duyduğu sosyal politikaları üretmekte zorlanmaktadır.2 Aslında bu zorluğun ardında yatan en önemli nedenlerden biri başarılı sağlık sisteminin bizzat kendisi olmuştur. Sistem ortalama yaşam sürelerinin uzaması ve dolayısıyla da en çok sağlık harcaması gerektiren yaşlıların sayısı ve nüfus içerisindeki oranları hızlı bir şekilde artması sonucunu doğurmuştur. 2002 verilerine göre 65 yaşın üzerindekilerin nüfus içindeki oranı %18.5 seviyelerine ulaşmış, ortalama yaşam süresi kadınlarda 84.73, erkeklerde ise 77.76 olmuştur.3 Japon Makita Machiko, “Social Welfare Policy of Post-War Japan : An Analysis of its Development from Poverty to the Welfare State” [in Japanese], Hyogo University journal, No.12 (Mar. 2007), pp.141-153. 2 Ohashi Kensaku, “ Today and tomorrow of scientific research: The reforming of social security, social welfare system in the 21st century and the changes in the social work” [In Japanese], Trends in Scientific Research, Research Collaboration Foundation of Japan, No.8/12 (Dec.2003), pp.54-56. 3 Yuji Shiotani, “Nihon ni okeru Shakai Fukushi Sistemu no Genjō to Kadai” (The present and future of the Japanese Socıal Welfare system), Journal of Junshin Human 1 halkına „dünyanın en uzun yaşayan ulusu‟ ünvanını kazandıran bu eğilim günümüzde de artarak devam etmektedir. “Kōreika” yani “Yaşlanma” adı verilen bu yeni durum karşısında Japon devleti 80‟li yıllardan itibaren reform çabalarına hız vermiş ve 2000 yılına gelindiğinde ilgili kanunlarda büyük çaplı değişikliklere gidilmiştir.4 Nüfusun yaşlanması eğilimi, 1960‟ta %2 olup 2001‟de 1.33‟e gerileyen doğum oranları istatistikleri ile birlikte düşünüldüğünde Japonya‟nın karşı karşıya olduğu sorunun büyüklüğü daha iyi anlaşılabilir. Doğum oranlarında görülen düşüş yaşlıların nüfusa oranının artmasına sebep olma yoluyla sosyal güvenlik ve özellikle de emeklilik sistemi üzerinde ağır bir baskı yaratmaktadır. Zira azalan orandaki çalışan nüfus artan orandaki emekli ve üretken olmayan nüfusun ihtiyaçlarını karşılamak zorunda kalmaktadır. Yaklaşık 50 yıl boyunca kullanılan “Sosyal Refah Hizmet Kanunu” 2000 yılında yapılan değişikliklerle “Sosyal Refah Kanunu” olarak kabul edilmiştir. Bu kanunla sosyal refah sisteminde şu temel ilkelerin yerleştirilmesi hedeflenmiştir: 1- Hizmet alan ile verenler arasında eşitlik ilkesi 2- Hizmet-alanların taleplerine bölgesel olarak destek verilmesi ilkesi 3- Çeşitli hizmet-verenlerin hizmet-alanların ihtiyaçlarına göre biraraya Studies, No:9 (2003), pp.205-210 Koto Ryuji, “A historical development of social welfare in Japan after the Second World War with emphasis on the history of institution of social welfare to the former half of 1980's” [in Japanese], Chugoku-Shikoku Shakai Fukushi-shi Kenkyu, Chugoku-Shikoku Shakai Fukushi-shi Gakkai, No.7, 2008, pp.17-33 4 gelmelerinin teşvik edilmesi ilkesi5 4- Kullanıcıların onay ve güveninin elde edilmesi için sosyal refah sisteminin kalite ve verimliliğinin sürekli artırılması ilkesi 5- Bilginin paylaşımı yöntemiyle hizmet operasyonlarının şeffaf hale getirilmesi ilkesi 6- Masrafların adil ve eşit olarak paylaşılması ilkesi 7- Vatandaşların aktif katılımıyla özgün bir sosyal refah sisteminin yaratılması ilkesi.6 2003‟ten beri cari olan bu yeni sistemde kullanıcıların hangi kuruluştan hizmet alacaklarını kendileri belirleyebilir hale gelmişler ve ayrıca kullanıcı şikayetlerini işleyen mekanizmalar, hukuk danışmanlığı destekleriyle kullanıcıların pozisyonu güçlendirilmiştir.7 Sistemin idaresi ve geliştirilmesi sorumluluğu vatandaşa ve yerel bilgiye yakınlığı nedeniyle belediyelere verilmiştir.8 Sistemin merkezi devlet mekanizması içerisinde genel kontrolü ise “Sosyal Refah Kurumu”nun sorumluluğundadır.9 Değişik kurumların işbirlikleri için bkz. Ishikura Yasuji, “Non Profit and Cooperative Principle of Welfare Service Supplier” [in Japanese], Japanese journal of social welfare, Japanese Society for the Study of Social Welfare, No.49/3 (Nov. 2008), pp.114-118. 6 Shiotani, a.g.e. 7 Nakamura Yasuko, “Revisions to the social welfare system and advocacy projects: Through the revised long-term care insurance system” [in Japanese], Human Welfare Studies, Hokusho Univ., No.10 (2007), pp.13-27. Ayrıca yaşlılar örneğinde hizmet alıcıların durumu ile ilgili bkz. Arima Shinsaku, “The System Classification of Social Welfare and the New Trend of Receipt Right : from Elderly Care Insurance to the Disabled Person Independence Support Law” [in Japanese], Bulletin of Miyazaki Municipal University Faculty of Humanities, No.14/1 (2006), pp.13-33. 8 Uechi Takeaki, “An examination of structural reform and changes in the role and function of municipal social welfare: Through resolution of municipality social welfare plan” [in Japanese], Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Okinawa University, No.9 (Mar. 2007), pp.55-68. 9 Okasabara Osami, “Prospective administrative problems of Social Welfare Institution” 5 Yeni sistem çok sayıda yetişmiş sosyal hizmetli ihtiyacını ortaya çıkarmıştır.10 Üniversitelerin ve diğer yetkili eğitim kurumlarının etkin katılımıyla yaşlı ve engellilere yönelik yerinde bakım temelli sağlık hizmetlerini içeren programlar üretilmiş11, gençler de yüksek gelirli bu alanlara yönelmeye başlamışlardır.12 Sistemin gerekleri yaygın eğitim yoluyla geleceğin hem hizmet-alıcıları hem de hizmet-vericileri olacak olan gençlere öğretilmektedir.13 Japonya‟nın sosyal politikaları tüketici/ kullanıcının eğitimi temeli üzerine inşa edilmektedir. Kurulan sistemin sürdürülebilirliği ve sürekli iyileştirilmesinin güvence altına alınabilmesi için tüketici/ kullanıcıların haklarını bilerek, savunabilir hale getirilmesi gerektiği öngörülmüştür. Bu yolla devlet vatandaşların sistem karşısında pasif ve güçsüz konumdan, aktif ve katılımcı konuma gelmelerini sağlamayı hedeflemektedir. Buradaki temel anlayış tüketici/kullanıcı şikayetlerinin sistemin mükemmelleştirilebilmesi için fırsatlar sunduğu inancıdır. Kullanıcı şikayetlerinin sistemdeki eksiklikleri göstererek iyileştirilmesine olanak [In Japanese], Journal of Association for Research on NPOBP, No.8 (2006), pp.161-70. 10 Ohta Yoshihiro, “From Social Service Policies to General Social Work” [in Japanese], Journal of Kansai University of Welfare Sciences, No.11 (Mar. 2008), pp.107-122. 11 Koriyama Masaaki, “Research on Components of Social Worker‟s „Tools‟ ” [In Japanese], The Journal of Sendai Shirayuri Women‟s College, No.12 (2007), pp.17-29. 12 Watanabe Kaori, “The Subject of the Research of the Social Welfare Worker under the new Social Welfare Worker under the new Social Welfare System” [In Japanese], Socio-environmental Studies, Kanazawa Univ., No.11 (Mar. 2006), pp.217-30. 13 Nojiri Kie, “Position and Meaning of Welfare-Education in School-Education” [in Japanese], Kwansei Gakuin Policy Studies Review, Kwansei Gakuin Univ., No.7 (Oct. 2006), pp.1-23. yarattığı düşünülmektedir. Tüketici/kullanıcı merkezli bu anlayışın yerleşmesi açısından sistemin yerelleştirilmesi hayati önem taşımaktadır. Bahsi geçen hedeflerin gerçekleştirilebilmesi amacıyla yerel olarak “Halk Yaşam Merkezleri” (Kokumin Seikatsu Senta-) tesis edilmiş ve sistem tüketici/kullanıcıların kolayca ulaşarak şikayetlerini iletebilecekleri özerk bir yapıya kavuşturulmuştur.14 Bu Yaşam Merkezleri, alınan hizmet veya ürüne dair gelen şikayetleri değerlendirir, işleyerek sonuca ulaştırılmasında aracı rolü üstlenir. Merkezler ayrıca tüketiciler adına ürün testleri yaparak raporlar hazırlama yetkisi ile de donatılmıştır.15 Böylece devlet mekanizması bilgiye ulaşma anlamında tüketiciden çok daha büyük imkanlara sahip olan şirketlere karşı (bilgi asimetrisi) vatandaşın yanında yeraldığını ve haklarını korumaya kararlı olduğunu göstermektedir. 14 Nishimura Takao, “Evolution of Consumer Training” [in Japanese], Kokumin Seikatsu, Kokumin Seikatsu Senta-, No:25/5, 2010, pp.13-16 Anonymus, “Consumer Training Organized by the State: The Present Conditions and the Future of Consumer Training” [in Japanese], Kokumin Seikatsu, Kokumin Seikatsu Senta-, No:25/5, 2010, pp.17-19 15 KAYNAKÇA Resmi Raporlar Ministry of Health, Labour and Welfare, Report on Introduction to the Revised Child Care and Family Care Leave Law, (http://www.mhlw.go.jp/english/policy/affairs/dl/05.pdf , July 2010) ________Report on the Organization of the Ministry and Its Policies, (http://www.mhlw.go.jp/english/policy/affairs/dl/intro.pdf , July 2010) ________Toshiaki Ota, Report on Policy and Measures for Youth Employment and Human Resources Development in Japan, In the Report of „Symposium on Globalization and the Future of Youth in Asia‟, Dec 2004, Tokyo. ________Act on Securing Equal Opportunity and Treatment between Men and Women in Employment, (Act No. 113 of July 1, 1972) ________Country Report for the Symposium on Globalization and the Future of Youth in Asia, (Tokyo, 2004) ________ Annual Health, Labour and Welfare Report 2008-2009, http://www.mhlw.go.jp/english/wp/wp-hw3/index.html , July 2010. ________ Overview of Pension System, General Affairs Division, Pension Bureau, 2009. ________ Employment Measures in Post-Financial CrisisJapan, http://www.mhlw.go.jp/english/policy/affairs/dl/04.pdf , July 2009. İngilizce Kaynaklar Global Agricultural Information Network, “Report: Consumer Affairs Agency Begins Operation”, USDA, GAIN No: JA9059, Feb 2009, Tokyo. Gosta-Esping Andersen (ed.), Welfare States in Transition: National Adaptations in Global Economies, (Sage, 2004) Roger Goodman, Gordon White, Huck-ju Kwon (ed.s), The East Asian Welfare Model: Welfare Orientalism and the State, (NY, Routledge, 2001) Wayne B. Mason, “Products Liability Law in Japan” , http://library.findlaw.com/2004/Feb/18/133288.html , 2004. Japonca Kaynaklar Anonymus, “Consumer Training Organized by the State: The Present Conditions and the Future of Consumer Training” [in Japanese], Kokumin Seikatsu, Kokumin Seikatsu Senta-, No:25/5, 2010, pp.17-19 Arima Shinsaku, “The System Classification of Social Welfare and the New Trend of Receipt Right : from Elderly Care Insurance to the Disabled Person Independence Support Law” [in Japanese], Bulletin of Miyazaki Municipal University Faculty of Humanities, No.14/1 (2006), pp.13-33. Hiraoka Koichi, “Social Security and Social Welfare Policy Department(Review and Prospects of Academic Associations)” [in Japanese], Japanese journal of social welfare, Social Welfare Research Society of Japan, No.49/3 (Nov. 2008), pp.154-64. Imai Konomi, “The past and future of family policy in Japan” [in Japanese], Japanese journal of social welfare, Social Welfare Society of Japan, No.48/4 (Feb. 2008), pp. 175-179. Ishikura Yasuji, “Non Profit and Cooperative Principle of Welfare Service Supplier” [in Japanese], Japanese journal of social welfare, Japanese Society for the Study of Social Welfare, No.49/3 (Nov. 2008), pp.114-118. Kitamura Kaori, “Social security of Japan under the occupation of the allied forces: with a central focus on social welfare policy in Okinawa” [in Japanese], Journal of Japanese scientists, Forum of Japanese Scientists, No.43/11 (Nov. 2008), pp.598-603. Koriyama Masaaki, “Research on Components of Social Worker‟s „Tools‟ ” [In Japanese], The Journal of Sendai Shirayuri Women‟s College, No.12 (2007), pp.17-29. Kotera Teshiya, “Changes in the social welfare system and the proceedings of city-town-village welfare: Searching for the trends concerning financial aid” [In Japanese], Buddhist social welfare studies, Shuchiin Univ., No.9 (Dec. 2003). Koto Ryuji, “A historical development of social welfare in Japan after the Second World War with emphasis on the history of institution of social welfare to the former half of 1980's” [in Japanese], Chugoku-Shikoku Shakai Fukushi-shi Kenkyu, Chugoku-Shikoku Shakai Fukushi-shi Gakkai, No.7, 2008, pp.17-33 Makita Machiko, “Social Welfare Policy of Post-War Japan : An Analysis of its Development from Poverty to the Welfare State” [in Japanese], Hyogo University journal, No.12 (Mar. 2007), pp.141-153. Mitsuru Satoh, “Structures of Welfare States and Political Institutions” [in Japanese], Welfare Policies of Industrialized Countries, Law School of Kyoto University,1994 Nakamura Yasuko, “Revisions to the social welfare system and advocacy projects: Through the revised long-term care insurance system” [in Japanese], Human Welfare Studies, Hokusho Univ., No.10 (2007), pp.13-27. Nishimura Takao, “Evolution of Consumer Training” [in Japanese], Kokumin Seikatsu, Kokumin Seikatsu Senta-, No:25/5, 2010, pp.13-16 Nojiri Kie, “Position and Meaning of Welfare-Education in School-Education” [in Japanese], Kwansei Gakuin Policy Studies Review, Kwansei Gakuin Univ., No.7 (Oct. 2006), pp.1-23. Ohashi Kensaku, “ Today and tomorrow of scientific research: The reforming of social security, social welfare system in the 21st century and the changes in the social work” [In Japanese], Trends in Scientific Research, Research Collaboration Foundation of Japan, No.8/12 (Dec.2003), pp.54-56. Ohta Yoshihiro, “From Social Service Policies to General Social Work” [in Japanese], Journal of Kansai University of Welfare Sciences, No.11 (Mar. 2008), pp.107-122. Okasabara Osami, “Prospective administrative problems of Social Welfare Institution” [In Japanese], Journal of Association for Research on NPOBP, No.8 (2006), pp.161-70. Osakami Miyuki, “Long-term care problems for the elderly and family: what is asked a social welfare policy” [in Japanese], Seikyoken review, Kokushikan Univ. Japanese Policy Research Center, No.29 (Feb. 2007), pp.53-77. __________ “A Social Welfare Policy and the Family in Japan(The symposium:"Legal topics surrounding families") [in Japanese], Journal of Legal Policy, The Japan Association of Legal and Political Sciences, No.43/1 (Nov. 2006), pp.245-258. Sakamoto Chuji, “Comparative study on the role of social corporations in a welfare state” [in Japanese], Kansai Welfare Univ. Social Welfare Research Center Annual Report, No.2008, pp. 21-24. Takegawa Shogo, “Social welfare policy theory within the context of social policy” [in Japanese], Japanese journal of social welfare, Social Welfare Society of Japan, No.49/1 (May 2008), pp.183-186. Takenami Masahiro, “A Study of "Community Social Welfare Centers" in Korea that Implement Community Social Welfare” [in Japanese], Kawasaki medical welfare journal, Kawasaki University of Medical Welfare , No.19/1 (2009), pp.85-92 Takimura Masato, “Social security and social welfare policy department” [in Japanese], Japanese journal of social welfare, Social Welfare Research Society of Japan, No.50/3 (Nov.2009), pp.124-34. Tobinaga Takahide, “Progressing and uniting of social welfare policy and housing policy: the living life welfare policy since 1990” [in Japanese], Junshin journal of human services, Nagasaki Junshin Univ., No.14 (2010), pp. 49-60. Tsuzuki Kōichi, Yoshida Nami, Abe Yuji, “A study about the statistical indicators toward the users of social welfare system and entrusted volunteers: an experiment about making out the social welfare statistical indicators around the Tohoku regions” [in Japanese], Bulletin of the Faculty of Social Welfare, Iwate Prefectural University, No.10 (Mar. 2008), pp.47-54 Uechi Takeaki, “An examination of structural reform and changes in the role and function of municipal social welfare: Through resolution of municipality social welfare plan” [in Japanese], Journal of the Faculty of Humanities and Social Sciences, Okinawa University, No.9 (Mar. 2007), pp.55-68. Watanabe Kaori, “The Subject of the Research of the Social Welfare Worker under the new Social Welfare Worker under the new Social Welfare System” [In Japanese], Socio-environmental Studies, Kanazawa Univ., No.11 (Mar. 2006), pp.217-30. Yamato Takaya, “A Study on the Need in the Social Well-being Field and the Change of Social Systems” [in Japanese], Annual reports of Shijonawate Gakuen Junior College, No.41 (May 2008), pp. 39-46. Yuji Shiotani, “The present and future of the Japanese Socıal Welfare system” [in Japanese], Journal of Junshin Human Studies, No:9 (2003), pp.205-210 Yuzawa Naomi, “Gender approach to social welfare policy: a comparative study on measures against domestic violence in Japan, South Korea, and Taiwan” [in Japanese], Japanese journal of social welfare, Social Welfare Society of Japan, No.48/3 (Nov. 2007), pp.103-108. ,
Benzer belgeler
Tez Listesi - Japon Dili ve Edebiyatı
Canan ŞEN
Özge Ayça YENİDOĞAN
A.Volkan ERDEMİR
Neslihan SEÇKİNER
Aysel IŞIK
Mehmet SEYHAN
Murat ERKOÇ
Ali IŞIK
Yavuz ÖĞÜTÜCÜ
Sedef AKDOĞAN
Uğur YİĞİT
Bahar İŞBİLEN
Ercüment Ulaş ALPMAN
Mine ÖNCEL
A...