ludag da
Transkript
ludag da
, - , Pku lu Kampcilar . Uludag da - PKU YAZ KAMPI KAMP GAZETESI - 18-24 -AGUSTOS ULUDAG . . - FIGEN HANIM ILE RÖPORTAJ NEDEN PKU’DA UZMANLASMIS . . VE KAMPÇILARIN SORULARI - PKU’LU KAMPÇI OLMAK KAMPÇILARIN TECRÜBELERI VE ÖZELLIKLERI . BIZ - PKU’LU OLMAK DISINDA AYNIYIZ ! - UNUTAMADIGIMIZ SEYLER . KAMPÇILARDAN PAYLASIMLAR . . . . . - ILERIDE NE OLMAK ISTIYORUZ ? . HEDEFLER, HAYALLER, ISTEKLER KAMPÇILAR TARAFINDAN YAZILMISTIR EZGI KOÇ DÜZENLEMISTIR ALI KOÇ TASARLAMISTIR - PKU YAZ KAMPI KAMP GAZETESI - PKU/ Fenilketonüri Nedir? Karaciğerden salgılanan fenilalanin hidroksilaz adlı enzimin yetersizliği yada yokluğu nedeniyle fenilalanin adlı amino asitin vücutta kullanılamadığı, taşıyıcı olan anne ve babanın bozuk genleri ile oluşan doğuştan kalıtsal, metabolik bir hastalıktır. Dünyada doğan her 10.000 bebekten, Türkiye’de ise her 6.500 bebekten birisinde bu enzim eksiktir, yani fenilketonüri hastasıdır. Ülkemizde bu hastalığın daha sık olmasının nedenlerinden biri bizim toplumumuzda fenilketonüri hastalığını taşıyan gen oranı fazladır, diğer bir neden ise akraba evlilikleridir. Doğumdan sonra 24-48 saatlik beslenmesini izleyen dönemde, bebeğin topuğundan bir damla kan alınarak özel bir kağıda damlatılır, bu kağıttaki kan Guthrie Testi denilen bir teste tabi tutularak hastalık teşhis edilir. Bu hastalığın yeni doğan tarama testi ile erken tanı ve tedavisi mümkündür. Yeni doğan tarama testi büyük önem taşır ilk ay içerisinde teşhis edilip, tedaviye başlayan çocuklar yaşamlarını sağlıklı bir şekilde sürdürür. Teşhisi koyan merkez, hasta olduğu tespit edilen bebeklerin aileleriyle temasa geçerek, zaman kaybetmeden hastalığın tek tedavisi olan ve yaşam boyu sürecek diyet tedavisine başlanır. Tedaviye başlanmayan çocuklarda kandaki yüksek fenilalanin seviyesi beyinde giderilemeyen ciddi hasarlara neden olmaktadır. “Yeni doğan bebeklerde tarama sonucuyla belli olan kalıtsal hastalıktır ancak kontrol edilebilir. Doğum sırasında topuktan alınan bir damla kanla hayata sıkı sıkı sarılabiliyoruz. Hem de bırakmamak ve pes etmemek şartıyla. PKU’lular olarak biz, azim ve sabırla diyetimize uyduğumuzda aslında normal bir insandan hiçbir farkımız ya da eksiğimiz yok. Biz hasta değiliz hatta daha sağlıklıyız.” Zerrin Uçaroğlu Sarp Koç ile Röportaj 1) Bu kamp hakkında neler hissettiniz? Kamp daha önce koçluk yaptığım Geleceğin Yıldızları kamplarından çok farklı olacaktı, ama hastalıkla ilgili hiçbir bilgim yoktu. O yüzden bütün koç ekibi olarak ne düşünmemiz gerektiğini hiç bilmiyorduk. Ama sizlerle tanışınca aslında normal kamplarla ne kadar aynı olduğunu, ve sadece yediğiniz yemeklerin küçük farklılıklar gösterdiğini gördük. 2) PKU hakkında ne düşünüyorsunuz? Toplumda bu hastalıkların bilinmesi gerektiğini düşünüyorum çünkü toplum bu hastalığa ne duyarlı olursa sizin hayatınız da o kadar kolaylaşır. 3) Biz kampa ilk geldiğimizde neler hissettiniz? Hastalığınız konusunda beklediğimizden daha bilgilisiniz ve kendinizle bu konu hakkında daha barışıksınız. Büşra Karadavut - PKU YAZ KAMPI KAMP GAZETESI - PKU’lu Olmak Dışında Biz Kamp çok güzel geçiyor. Hiç eğlenmediğim kadar çok eğleniyorum burada. Beni çok iyi anlayan diğer PKU’lu arkadaşlarımızla olduğum için de çok şanslıyım. Ne kadar Türkiye’nin çok farklı şehirlerinden gelmiş olsak da, birbirimizi anlayabiliyoruz ve iletişimimiz çok kolay. Ancak diğer sağlıklı insanlarla durum böyle değil. Mesela, okulda sırf PKU’lu olduğum için “özürlü” diye küçümsendim. Bir diğer çok sık duyduğum şey de hastalığın bulaşıcı sanılması. Birinci sınıfta bütün yıl sınıfta yanıma kimse oturmamıştı çünkü hepsi PKU’yu bulaşıcı sanardı. Ama ben onların hiçbirini umursamıyorum. Çünkü benim gayet sağlığım da yerinde, okula da gidiyorum. Elimden her iş geliyor, elimiz tutuyor, ayağımız tutuyor. Hastalığım da sadece kalıtsal bir şey, ne bulaşıcı ne de bir eksiklik. Benim bir isteğim var. Önceden biz PKU’lu çocukların bütün makarna, pirinç, şehriye gibi ihtiyaçları karşılanıyordu. Ancak bu bir iki sene önce bırakıldı. Ailelere para verilmesindense, ürünlerin ücretlerinin karşılanmasını istiyorum. Gaziantep’te Fenilketonüri’lilere özel makarnayı alabiliyoruz, ama bütün pirinç, un ve ekmeği Ankara’dan istetiyoruz. Bunların ücretleri çok yüksek ve ailemizin karşılaması gerçekten çok zor. Bir ara, bize özel pirinç üç sene boyunca yoktu. Üç yıl boyunca ne dolma ne pilav hiçbir şey yemedim. İlaçlar ise devlet tarafından karşılanıyor, çünkü bunlar yurt dışında gerçekten çok pahalı ve almamız gereken şeyler. Bu anlattıklarım çoğu insana pek bir şey ifade etmeyebilir, ama biz yaşadığımız için çok iyi görebiliyoruz her şeyi. Bu bir haftalık PKU Yaz Kampı yemeklerimiz açısından işimizi çok kolaylaştırdı. Yemekler, simitler, pastalar her zaman önümüze geldi ve bir sürü arkadaşım, malzemeleri çok masraflı olduğu için daha önce yemediği şeyleri ilk kez tattı. Bu yüzden aşçılarımıza ve Figen Hanım’a çok teşekkür ediyorum. Eskiden internetten PKU’yu arattığımda “kalıtsal ve doğuştan” diye bir tanımla karşılaşırdım. Babama bunun ne demek olduğunu sorduğumda “Yani kısa süreli demek” demişti. Halbuki “ömür boyu” demezdi benim üzülmemem için. Ama ben üzülmeyeceğim ki, çünkü ben yazı yazabiliyorum, tüm düşüncelerimi kağıda aktarabiliyorum, konuşabiliyorum, farklı farklı yemekler yiyebiliyorum, Uludağ’a kampa geliyorum. Hastalığım tüm ömür boyu olsa da benim hayat kalitemi etkilemiyor ki. Hatta insanların yorumlarından etkilenip fenilketonüriyi gözümde büyütmüş olsaydım belki de hiç burda kampa gelemeyecektim. PKU’yu hiç duymamış insanlara veya duymuş ama bilmeyen insanlara gelecek olursak, yanlış bilgilere bağlanmalarındansa bilinçlenip, çözümler bulmaya çalışmalarını istiyorum. Herkes araştırsın çabalasın bir şeyler bulmaya çalışsın. Mesela ben ilerideki bilim adamlarından bekliyorum her şeyi, Aynur Hanım’ın bahsettiği insülin iğnesi benzeri tedaviler için de ümitliyim. Benim gelecek için amacım da Ekinsu Abla gibi PKU hastası olan bir diyetisyen olmak ve diğer PKU’lu hastalara yardımcı olmak. Çünkü onları en iyi anlayabilecek insan benim, “Bakın bu hastalık geçmedi ama ben buraya geldim” diyebilir, “Koşuyorum, oynuyorum, her şeyi yapabiliyor, düşünebiliyorum. Bunu siz de yapabilirsiniz. Ben okudum diyetisyen oldum, siz de olabilirsiniz. Gıda mühendisi de olabilirsiniz, her şey olabilirsiniz. PKU’lu olmak hayata karşı bir dezavantaj değil, çalışırsan her şey olur. Biz sadece normal bir insandan daha çok mücadele ediyoruz bu hayatta.” diyebilirim. Zerrin Uçaroğlu - PKU YAZ KAMPI KAMP GAZETESI - Kampçıların Gözünden Kamp sayesinde ilk defa... ...bir otelde kaldım. ....beyzbol oynadım. ....bize özel sütle yapılmış yoğurt yedim. ....Uludağ’a geldim. ...diskoya gittim ve orda dans ettim. ...100’e yakın fenilketonürili arkadaşlarımla beraber zaman geçirdim. ....bize özel yapılmış pasta yedim. ...ailemden ayrı bir gün geçirdim. ....annemden ayrı yattım. ... ilk defa vapura bindim. ... ailemden ilk defa bu kadar uzun bir süre ayrı kaldım. Kampla ilgili en unutamadığım şey •Ali Koç’un tüm kampa yaptırdığı yağmur dansı •Takım oyunları aktiviteleri, çünkü takım çalışmasının önemini öğrendim •Diskoda dans etmek •Pasta yemek •Dinlediğimiz psikoloji seminer •Kampa geldiğimizde uzun süren bir yolculuğun ardından yorgun haldeyken kamptaki koçlarımızın ve arkadaşlarımızın bizi sevinçle, güler yüzle, samimi ve içten bir şekilde karşılamaları ve bize her ne olursa olsun önem vermelerini çok takdir ettim. İlerde ne olmak istiyorum? Mert (Güvercin): Kimya öğretmeni Güney (Serçe): Diyetisyen, veteriner ya da öğretmen Lal (Bülbül): Tiyatorcu Zerrin (Güvercin): Diyetisyen Betül (Bülbül): Avukat Ece (Bülbül): Psikolog Zeliha (Serçe): Beyin cerrahı ve Geleceğin Yıldızları’nda koç - PKU YAZ KAMPI KAMP GAZETESI - PKU’lu Öğrenci Olmak Ben birinci sınıfa ilk başladığım zamanlar biraz içine kapanık biriydim. Sonraki zamanlarda arkadaş edinmeye çalışırken, arkadaşlarımla hastalığımı paylaşmak istedim. Aldığım ilk cevap her zaman “Bulaşıcı mı?” oldu. Bu soruyu soran çocuklar yavaş yavaş benden uzak durmaya, sınıfta- ki sırada bile yanımda oturmamaya başladılar ve alay ettiler. O yıllardan sonra okulda, sınıfta kimseye hastalığımdan bahsetmemeye karar verdim. Hastalığımı altı senedir okulda sayılı kişiler dışında kimseye anlatmıyorum, biri bana bir yemek ikram ettiğinde ise tek dediğim şey “Hayır, sağol!” oluyor. Betül Yalçın PKU’lu Kampçı Olmak Şu günlere kadar dış çevreye karşı gayet çekingen olan ben, bu kamp sayesinde kendimi buldum. Bir sürü yeni insanla tanıştım ve bu benim eskisine göre çok daha dışa dönük bir insan olmamı sağladı. İlk kez yalnız yaşama fırsatı bulduğum bu kampta bir arada ama aileden uzak yaşamanın ne olduğunu anlam fırsatı buldum. Tüm kamp boyunca aslında kendi ayaklarımız üzerinde durabilmeyi öğrendik. Annemizin ve babamızın maalesef bir gün bizimle birlikte olamayacağı ve yalnız yaşamamız gereken günler için umarım bu hafta herkese yardımcı olmuştur. Ve bu son satırlarımda organizasyonu düzenleyen kişilere bir kez daha teşekkür etmek istiyorum. Neden derseniz, gerek biz PKU’lu kampçılara, gerek diğer kamplardaki diğer arkadaşlarımıza bu fırsatı tanıdığınız için bir kez daha teşekkür ediyorum. Ama en çok da şunu bilmenizi istiyorum ki, benim için ilk ve unutulmaz bir haftaydı. bilir, “Koşuyorum, oynuyorum, her şeyi yapabiliyor, düşünebiliyorum. Bunu siz de yapabilirsiniz. Ben okudum diyetisyen oldum, siz de olabilirsiniz. Gıda mühendisi de olabilirsiniz, her şey olabilirsiniz. PKU’lu olmak hayata karşı bir dezavantaj değil, çalışırsan her şey olur. Biz sadece normal bir insandan daha çok mücadele ediyoruz bu hayatta.” diyebilirim. Cem Karageçili - PKU YAZ KAMPI KAMP GAZETESI - Irmak Koç ile Röportaj 1)Bu kamp hakkında neler hissettiniz? Kamp daha önce koçluk yaptığım Geleceğin Yıldızları kamplarından çok farklı olacaktı, ama hastalıkla ilgili hiçbir bilgim yoktu. O yüzden bütün koç ekibi olarak ne düşünmemiz gerektiğini hiç bilmiyorduk. Ama sizlerle tanışınca aslında normal kamplarla ne kadar aynı olduğunu, ve sadece yediğiniz yemeklerin küçük farklılıklar gösterdiğini gördük. 2) PKU hakkında ne düşünüyorsunuz? Toplumda bu hastalıkların bilinmesi gerektiğini düşünüyorum çünkü toplum bu hastalığa ne duyarlı olursa sizin hayatınız da o kadar kolaylaşır. 3) Biz kampa ilk geldiğimizde neler hissettiniz? Hastalığınız konusunda beklediğimizden daha bilgilisiniz ve kendinizle bu konu hakkında daha barışıksınız. Büşra Karadavut Hepimizin Bir İlki: Beyzbol Kampta bir sürü şeyi hayatımızda ilk kez yaptık. Bunlardan bazıları gün içinde yaptığımız hokey ve beyzbol gibi spor aktiviteleri. Daha önce filmlerde gördüğümüz bu sporları gerçekten oynamak ise çok keyifliydi. Ben de kampçı arkadaşlarıma beyzbol hakkında ne düşündüklerini sordum: “Beyzbol spor aktivitesinde iyi eğlendik, beyzbol spor atışlarını öğrendim. Daha önce oynamadığım oyunları oynadım.” Can Berk Karaca “Beyzbol spor aktivitesinin iyi olduğunu düşünüyorum. Beyzbolu ilk defa oynadığım öğrenmesi biraz zaman aldı, ama sonra çok keyif aldım.” Özge Aynalı “İlk kez denememe rağmen geçirdiğim en eğlenceli aktivitelerden biriydi.” Mert Kısaoğlu Benim beyzbol spor aktivitesi hakkındaki görüşüm hem iyi hem de kötü, iyi tarafı bu oyu- nu öğrendiğim için mutluyum. Kötü tarafı ise başka ülkelerde bu oyun varken niye Türkiye’de yok diye düşündüm. Bu sporu kamp dışında başka yerlerde oynamak çok keyifli olabilirdi. Esabil Erkan Işık - PKU YAZ KAMPI KAMP GAZETESI - . .. Kamp fotograflariı bu CD’nin icinde . !!! - - PKU YAZ KAMPI KAMP GAZETESI - Kamp Diyetisyeni Figen Hanım ile Röportaj 1) Mesleğinizi, diyetisyenliği seviyor musunuz? Evet, özellikle fenilketonüri gibi toplumun çok yabancı olduğu bir hastalık hakkında çalışmak gerçekten çok önemli bir şey. 2) Bu mesleği edindiğinizde ilk hedefiniz neydi? Ne işi yaparsam yapayım en iyisini yapmak benim en büyük hedefimdir. 3) Çalıştığınız hastaneden memnun musunuz? Türkiye’nin en çok PKU vakası takip eden hastanesinde tam 20 sene aralıksız işimi çok severek çalıştım. 4) Peki hedefinizde PKU’lu çocuklar için yer var mı? Emekli olduğum 9 yıldır hala PKU’lu çocuklar için çalışıyorum ve çalışmaya da devam edeceğim. 5) Hastanenize gelen hastalardan ve ailelerinden memnun musunuz? Hala çalıştıım Metvak Mutfak uygulamalarına gelen hastalarım ve aileleri, verdiğim tarifleri uyguladıklarında çok mutlu oluyorum. Zerrin Uçaroğlu Kamp Bulmacası YATAY DİKEY Berkay Dayı Esabil Erkan Işık