powergoo

Transkript

powergoo
>>> SAYI 29
TEMEL B‹LG‹LER
B‹LG‹SAYARLARI B‹RB‹R‹NE BA⁄LAMAK
BAS‹T B‹R A⁄ NASIL KURULUR?
WINDOWS
YARDIMCI YAZILIMLAR
POWER TOYS UYGULAMASININ KULLANIMI.
PROJELER
B‹Ç‹M fiABLONLARI
FARKLI DÖKÜMAN KALIPLARI NASIL HAZIRLANIR?
30. SAYIDA NELER VAR?
TEMEL B‹LG‹LER
VER‹LER‹ PAYLAfiMAK.
INTERNET
INTERNET VE B‹L‹M-KURGU
INTERNET ÜZER‹NDE B‹L‹M-KURGU S‹TELER‹.
WAP NED‹R?
WAP VE CEP TELEFONLARININ GELECE⁄‹.
WEB SAYFASINDA BA⁄LANTILAR
WEB SAYFASI ‹Ç‹NE BA⁄LANTI YERLEfiT‹RMEN‹N PÜF NOKTALARI.
WINDOWS
EKRAN KORUYUCULAR.
PROJELER
SUNUM NASIL HAZIRLANIR?
INTERNET
MODA VE INTERNET.
INTERNET ÜZER‹NDEN SMS
GÖNDERMEK.
FORM NASIL OLUfiTURULUR?
MULTIMEDIA VE E⁄LENCE
DVD SÜRÜCÜLER.
MULTIMEDIA VE E⁄LENCE
PÜF NOKTASI
ÇEfi‹TL‹ WINDOWS 98 ‹PUÇLARI IV
KOM‹K RES‹MLER YARATMAK
POWERGOO YAZILIMI VE KULLANIMI.
3 Nisan’da Bayilerde
Kaç›rmay›n!
PÜF NOKTASI
ÇEfi‹TL‹ WINDOWS 98 ‹PUÇLARI (3)
WINDOWS 98 ‹Ç‹N ÖNEML‹ ‹PUÇLARI.
Bilgisayar›n›zla ilgili her türlü sorun için
“Herkes ‹çin Bilgisayar” Destek Telefonu
0 800 211 61 17
Saatleri: 9.30 - 11.00, 13.00 - 14.30
Abone Servisi
0 800 211 61 18
Herhangi bir say›y› kaç›rd›¤›n›zda, bunu abone bölümümüzden temin
etmeniz ve “Herkes ‹çin Bilgisayar”› eksiksiz olarak biriktirmeniz mümkün.
En temelden bafllayan bilgi düzeyi ileri düzeylere kadar yükselecek.
Böylece “Herkes ‹çin Bilgisayar” her düzeyden kullan›c› için
“eksiksiz” bir baflvuru kayna¤› olacak.
Genel Yay›n Yönetmeni: Gökhun Sungurtekin (Sorumlu), Yaz› ‹flleri
Müdürü: Mahmut Karsl›o¤lu, Editör: M. Berker Güngör, Grafik Tasar›m:
Murat Çelik, Vogel Sat›fl Müdürü: Gönül Morgül, Müflteri Temsilcisi: Yeliz
Koyun, Pazarlama Müdürü: Güler Okumufl, Abone Sorumlusu: Nur Geçili,
Da¤›t›m: Cem Cenker, Üretim: Turgay Tekatan, Vogel Yay›nc›l›k Ltd. fiti.
Genel Müdürü: Hermann W. Paul, Genel Müdür Yard›mc›s›: Beste
Özerdem, Vogel Yay›nc›l›k Ltd. fiti. Ad›na Sahibi: Gökhun Sungurtekin,
Renk Ayr›m›-Film Ç›k›fl ve Bask›: As›r Matbaac›l›k Ltd. fiti., Da¤›t›m
B‹RYAY A.fi.
Vogel Yay›nc›l›k
Piyalepafla Bul. Zincirlikuyu Cad. Ün ‹fl Merkezi No: 231/3
80380 Kas›mpafla-‹STANBUL
Tel: (212) 297 17 24 Faks: (212) 297 17 33
>>>
B‹LG‹SAYARLARI B‹RB‹R‹NE BA⁄LAMAK
TEMEL B‹LG‹LER
B‹LG‹SAYARLARI
B‹RB‹R‹NE BA⁄LAMAK
E¤er çal›flma ortam›nda birden fazla bilgisayar mevcutsa, o zaman
bunlar aras›nda veri aktarmak ciddi bir sorun haline gelebilir.
‹ki bilgisayar aras›nda veri aktarman›n en eski
yolu disket kullanmakt›r, ancak günümüzde veri
dosyalar›n›n boyutlar› disketlerin kapasitesini
çoktan aflm›fl bulunmaktad›r. ZIP sürücüsü gibi
nispeten yüksek kapasiteli veri depolama ortamlar› da bu konuda da pek yard›mc› olamamaktad›r,
çünkü bunlar›n sürücüleri her bilgisayarda yoktur
ve üstelik bu yöntemle veri aktarmak çok yavaflt›r.
Bu gibi durumlarda çok daha ucuz ve h›zl› bir
yöntemden faydalanmak mümkündür, bu yöntem bir LAN
(Local Area Network – Yerel Bilgisayar
A¤›) oluflturmakt›r. Günümüzde tüzel ya da özel tüm kurulufllar
bir yerel bilgisayar a¤›na sahiptirler. Böylelikle veri paylafl›m› ve ifllenmesi ifllemleri çok
süratli bir biçimde yap›labilmektedir. Tabii ki ço¤u ev kullan›c›s› için bu tarz bir yerel a¤ oluflturmak hem
maliyet, hem de teknik aç›dan pek mümkün de¤ildir. Ne var ki e¤er evinizde birden fazla bilgisayar›n›z varsa çok
düflük maliyetli bir
yerel a¤ oluflturman›z
mümkündür.
Bu size iki temel konuda bnüyük yarar sa¤layabilir:
1Diyelim ki yeni bir bilgisayar ald›n›z,
ancak eski bilgisayar›n›z hâlâ çal›fl›yor ve siz ondan da faydalanmaya devam etmek istiyorsunuz.
Bu durumda iki ya da daha fazla bilgisayar› bir yerel a¤ yard›m›yla birbirine ba¤layarak hepsinin performans›ndan faydalanabilirsiniz. Ba¤l› bilgisayarlar hem birbirlerinin sürücülerini, hem de yaz›c› gibi ba¤l› ayg›tlar› rahatl›kla paylaflarak kullanabilirler. Ayr›ca
baz› özel veri iflleme uygulamalar› e¤er varsa birden fazla bilgisayar›n ifllemcisini kullanarak daha
h›zl› çal›flabilme yeteINFO
ne¤ine de sahip olacak biçimde programlan›rlar. Yine bu fleBilgisayarlar› birbirlerine ba¤laman›n
kilde ba¤lanm›fl bilgien önemli faydas›, iki sistem aras›ndaki veri aktar›m›n› ve ayn› zamanda yaz›c› gibi
sayarlar ayn› Internet
ayg›tlar›n ortaklafla kullan›m›n› mümkün
ba¤lant›s›n› da rahatk›lmas›d›r. Ancak tabii bu ifllemlerin do¤ru
l›kla paylaflarak kulyürütülebilmesi için iflletim sisteminde ilgili
lanabilirler.
ayarlar›n da do¤ru olarak yap›lmas› gerek2lidir.
Bilgisayar› olan hemen herkes zaman
I
<
>
>>>
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
TEMEL B‹LG‹LER
157
<<<
TEMEL B‹LG‹LER
B‹LG‹SAYARLARI B‹RB‹R‹NE BA⁄LAMAK
zaman oyun oynar, ancak bir süre sonra k›s›tl› bir
yapay zekaya sahip olan oyunlar s›k›c› gelebilir.
E¤er ikinci bir bilgisayara sahipseniz, o zaman
bunlar› ba¤layarak arkadafllar›n›zla karfl›l›kl›
oyunlar oynayabilir ve oldukça iyi vakit geçirebilirsiniz.
<
<
<
Bu pencereden sabit diskinize kimlerin ulaflabilece¤ini ayarlayabilirsiniz.
bilmek için ihtiyac›n›z olan gereçler her bilgisayar
için bir adet Ethernet kart›, Coaxial tabir edilen
özel ba¤lant› kablosu, özel ba¤lant› fiflleri ve sonland›r›c›lard›r (Terminator), bunlar›n toplam maliyeti yaklafl›k 30-50 USD aras›nda tutacakt›r.
Ancak çok basit gibi görünse de, bu flekilde bir a¤
kurarken de dikkat edilmesi gereken teknik hususlar vard›r, bu yüzden konuyu daha iyi bilen birinden yard›m istemeniz önerilir.
<
<
<
B‹LG‹SAYAR A⁄I (NETWORK) NED‹R?
‹ki ve daha fazla bilgisayar› birbirine ba¤lamaya yarayan veri aktar›m hatlar› a¤›na genel olarak Network ad› verilir, ancak bunun birkaç farkl›
çeflidi vard›r. En yayg›n olarak kullan›lan yerel a¤
modeline Ethernet ad› verilir. Bu
modele özellikle büyük kurulufllarda
rastlamak mümkündür. Ethernet
a¤›n›n yap›land›rmas›nda bir
veya daha fazla ana sunucu
(Server) bilgisayar mevcuttur. Bu sunucular genellikle
oldukça güçlüdürler ve veri
depolama kapasiteleri de oldukça yüksektir. Di¤er kullan›c› bilgisayarlar› (Workstation) bir kablo a¤› yard›m›yla bu ana bilgisayarlara ve onlar›n üzerinden birbirlerine
ba¤lanarak veri al›flveriflinde
bulunabilir, ayr›ca Internet
ba¤lant›s› sa¤layabilirler.
Bu tarz bir a¤ çok yüksek
h›zda ve verimde çal›flabilir,
ne var ki birkaç bilgisayardan oluflan bir sisteme özellikle maliyet aç›s›ndan pek uygun de¤ildir.
Ev ya da iflyerinde birkaç bilgisayar› daha basit
ve ucuz bir a¤ ile birbirine ba¤lamak mümkündür.
Bu yöntemde bir ana sunucu bulunmaz ve büyük
a¤larda kullan›lan yönlendiriciler gibi pahal› ayg›tlara da yer verilmez. Böyle basit bir a¤ kura-
Burada bir a¤ ba¤lant› fifli görülüyor.
‹ki bilgisayar› Laplink kablosuyla do¤rudan ba¤lad›ktan sonra veri aktar›m ifllemini
gerçeklefltirebilmek için baz› ayarlar yapman›z gerekecektir. Windows iflletim sistemi
kullan›c›lara bu ifl için oldukça yeterli bir seçenek sunmaktad›r. Ba¤lant›y› yapt›ktan
sonra her iki bilgisayara da Windows CD’nizde bulunan "Do¤rudan Kablo Ba¤lant›s›"
uygulamas›n› kurman›z gereklidir. Bunu "Denetim Masas›" alt›nda bulunan "Program
Ekle/Kald›r" diyalog penceresinin "Windows Kur" bölümünden ayarlayabilirsiniz. Yapman›z gereken "‹letiflim" seçene¤i alt›ndaki ilgili fl›kk› seçmek ve onaylamakt›r, Windows gereken bileflenleri kuracakt›r.
158
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
TEMEL B‹LG‹LER
>>>
B‹LG‹SAYARLARI B‹RB‹R‹NE BA⁄LAMAK
ALTERNAT‹F A⁄ MODELLER‹
‹ki bilgisayar› birbirine ba¤laman›n çok daha
kolay yollar› da mevcuttur, bunlardan biri her bilgisayarda bulunan paralel ve seri ba¤lant› portlar›ndan faydalanmakt›r. ‹ki bilgisayar› bu ba¤lant›
portlar›ndan birbirine ba¤lamak için "Laplink" tabir edilen özel bir kabloya ihtiyaç vard›r. Bu kablonun maliyeti fazla yüksek de¤ildir ve ba¤lant›
kolayca yap›labilir. Ne var ki burada birkaç
önemli sorun vard›r, bunlardan ilki seri ba¤lant›
portlar›n›n veri aktarma kapasitesinin çok düflük
olmas›d›r. Bu portlardan yap›lacak bir ba¤lant›n›n sürati gerçekten çok düflük olacakt›r. Ayr›ca
seri portuna bir yaz›c› ba¤l›ysa o zaman bunu
kullanmaktan vazgeçmeniz gerekecektir. Paralel
ba¤lant› portu biraz daha h›zl› veri aktarabildi¤inden tercih edilebilir. Ancak her iki flekilde de
bilgisayarlar› birbirine ba¤lad›ktan sonra özel
ayarlar yapman›z ve hatta baz› özel yaz›l›mlar
kullanman›z gerekebilir. Üstelik bu flekilde ba¤lanm›fl iki bilgisayarda karfl›l›kl› oyun oynamak
iletiflim protokollerindeki baz› sorunlardan dolay›
pek mümkün olmayabilir.
Bir baflka ba¤lant› yönteminde ise USB portlar›ndan faydalan›labilir. Bugün art›k her bilgisayarda iki adet USB portu standart olarak bulunmaktad›r. USB portlar› veri transfer sürati ve
ba¤lant› kolayl›¤› aç›s›ndan di¤er portlardan çok
daha üstündürler. Ancak USB portunu kullanarak
iki bilgisayar› ba¤laman›za engel olan önemli bir
unsur vard›r, o da Windows iflletim sisteminin bu
tür bir ba¤lant›y› destekleyecek yap›da olmamas›d›r. Bu yüzden bu tür bir ba¤lant› kurabilmek için
baz› özel yaz›l›mlara ihtiyac›n›z olacakt›r. Gereken donan›m ise özel olarak haz›rlanm›fl bir kablo
TEMEL B‹LG‹LER
ve USB Data Bridge
adl› parçalardan iba‹PUCU
rettir. Bunlar› bilgisayar ma¤azalar›nda bulabilmek mümkündür.
Bir a¤ yard›m›yla birbirine ba¤lanm›fl
Bugün için masaüstü
olan bilgisayarlar ayn› Internet ba¤lant›s›n›
bilgisayarlar›nda stanrahatl›kla kullanabilirler. Ancak unutmay›n
dart olarak bulunmaki bu durum her kullan›c›n›n eriflim süratini
düflürecektir.
yan Infrared portu sayesinde de iki bilgisayar aras›nda ba¤lant› kurabilmek mümkündür. Bu
portlar kablo yerine k›z›lötesi ›fl›nlardan yararlanarak çal›fl›rlar ve tafl›nabilir bilgisayarlar›n hemen tüm modellerinde bulunurlar. Özellikle bu ifl
için tasarlanm›fl olduklar›ndan, bu porta sahip iki
bilgisayar› birbirlerini görebilecekleri biçimde
yerlefltirmek ba¤lant› kurabilmek için yeterlidir.
E¤er masaüstü bilgisayar›n›zda bu teknolojiden
*<
>
>>>
PS/2 ba¤lant›
portu
USB ba¤lant›
portu
Paralel
ba¤lant› portu
Seri ba¤lant›
portu
Burada Windows alt›nda dosya paylafl›m›n›n nas›l yap›land›r›ld›¤›n› görüyorsunuz. Bu iki pencereden gerekli ayarlar› yapt›ktan sonra bilgisayar›n›z› yeniden bafllatman›z istenecektir, ancak siz bu ifllemi sonraya erteleyin ve öncelikle ayarlar› tamamlay›n. Tüm ayarlar yap›ld›ktan sonra birbirine ba¤lanan iki
bilgisayar› da yeniden bafllat›n.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
TEMEL B‹LG‹LER
159
<<<
TEMEL B‹LG‹LER
B‹LG‹SAYARLARI B‹RB‹R‹NE BA⁄LAMAK
Birbirine ba¤lanana bilgisayarlar›n sabit disklerini ve di¤er
sürücülerini bu resimde görülen flekilde ortak kullan›ma
açabilirsiniz. Önce sa¤ tufl menüsünden "Paylafl›m" seçene¤ine t›klay›n, aç›lan diyalog penceresinden de gerekli ayarlar› yap›n.
faydalanmak isterseniz, o zaman bir IrDA (Adaptör) cihaz› alman›z ve ba¤laman›z gereklidir. Bu
genel ev kullan›m› için biraz fazla maliyetli gelebilir, üstelik IR portlar›n›n veri aktar›m h›z› oldukça düflüktür. Bu yüzden iki masaüstü bilgisayar›n› ba¤lamak için tavsiye edilebilecek bir yöntem say›lmaz.
Hangi ba¤lant› yöntemini kullan›rsan›z kullan›n,
Windows iflletim sisteminin bu konuda pek fazla
destek sa¤lamad›¤›n›, ancak temel ifllevlere sahip
oldu¤unu göreceksiniz. Ancak bu durum daha çok
Windows 95 ve 98 gibi kiflisel kullan›ma göre haz›rlanm›fl sürümlerde böyledir. Windows NT ya da
daha sonraki profesyonel kullan›ma göre haz›rlanm›fl sürümlerde bilgisayar a¤lar› için çok genifl bir
destek mevcuttur.
Ancak ço¤u ev kullan›c›s› gibi sizin de Windows
98 kulland›¤›n›z› tahmin ederek, özellikle do¤rudan kablo ba¤lant›s› yönteminde size veri aktar›m›nda yard›mc› olacak özel yaz›l›mlar edinmenizi öneririz. Bunlar›n içinde en bilineni
LapLink uygulamas›d›r ve kullan›c›lara
oldukça genifl bir seçenek listesi sunar.
Ayr›ca bu konu hakk›nda Internet üzerinde biraz araflt›rma yaparak baflka uygun yaz›l›mlar da bulabilirsiniz.
>>>
160
"Do¤rudan Kablo Ba¤lant›s›" uygulamas›n› kurarken burada görülen pencere aç›lacakt›r. Burada bilgisayarlardan
Sonra ki aflamada ise eriflim için
hangi portu kullanaca¤›n›z› seçmelisiniz. Burada "COM" seri portu,
birini "evsahibi" di¤erini de "konuk"
olarak ayarlaman›z gereklidir.
"LPT" ise paralel portu temsil etmektedir.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
TEMEL B‹LG‹LER
Bu ayarlar› her iki bilgisayar için de
ayr›ca yapman›z gerekti¤ini unutmay›n. Ayr›ca e¤er isterseniz ba¤lant›n›n
kullan›m›n› k›s›tlayabilmek için bir flifre de kullanabilirsiniz.
>>>
YARDIMCI YAZILIMLAR
WINDOWS
YARDIMCI YAZILIMLAR
Bu bölümde Power Toys adl› oldukça kullan›fll› bir uygulamay› tan›taca¤›z.
Power Toys ayn› zamanda Tweak UI ad›yla da
bilinir ve Windows için haz›rlanm›fl özel bir yard›mc› programd›r. Bu program Windows iflletim
sisteminin standart bir parças› olmad›¤›ndan, Internet ya da benzeri bir kaynaktan bulunmas› ve
bilgisayara kurulmas› gereklidir. Kurulum ifllemi
oldukça basit say›l›r, ancak program› sadece Denetim Masas› alt›na yerlefltirilen k›sayol simgesinden çal›flt›rabilirsiniz. Program çal›flt›r›ld›¤›nda
ekrana onüç k›s›mdan oluflan bir diyalog penceresi gelir, her k›s›m farkl› ayarlar yapabilmenize
imkan tan›r. fiimdi burada bu uygulamay› inceleyecek ve kullan›c›ya ne gibi seçenekler sundu¤unu
görece¤iz.
MOUSE (FARE AYARLARI)
Bu k›s›m ad›ndan da anlafl›labilece¤i gibi, bilgisayar›n›za ba¤l› bulunan farenin çeflitli ayarlar›n›
yapabilmenize imkan tan›r. Bu pencereden fare
imlecinin ekrandaki dolaflma süratini ve fare tu-
fluyla çift t›klama h›z›n› istedi¤iniz gibi ayarlayabilirsiniz. Ayr›ca yine bu ekrandaki test k›sm›nda
yapt›¤›n›z ayarlar› s›nayarak uygun olup olmad›klar›n› görebilirsiniz.
ADD/REMOVE (PROGRAM EKLE/KALDIR)
Bu k›s›mdaki seçenekler sayesinde, bilgisayar›n›zda art›k kurulu olmad›¤› halde Denetim Masas› alt›ndaki "Program Ekle/Kald›r" listesinde mevcut gözüken uygulamalar›n isimlerini bu listeden
silebilirsiniz. Unutmay›n ki
bu ifllem bilgisayar›n›zdaki herhangi bir
INFO
uygulamay› gerçekten
de kald›rmaz. Bunu
Power Toys kolayl›kla Internet üzerinden
yapabilmek için Deindirebilece¤iniz ve kullanabilece¤iniz ücnetim Masas› alt›nretsiz bir uygulamad›r. Bu program›
daki uygulamay› kulwww.download.com ya da www.tucows.com
lanman›z gerekeceksitelerinde bulabilirsiniz. Ancak dosyan›n
tir.
I
<
>
WinZip ile s›k›flt›r›lm›fl olarak geldi¤ini ve
kurulumdan önce "aç›lmas›" gerekti¤ini hat›rlatal›m.
>>>
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
WINDOWS
83
<<<
WINDOWS
YARDIMCI YAZILIMLAR
*<
‹PUCU >
Windows için benzer pek çok yard›mc›
uygulama mevcuttur. Ancak bunlar›n uygunluklar› tart›flmaya aç›kt›r. Power Toys
bilinen en sorunsuz ve uygun yaz›l›m
oldu¤undan biz onu kullanman›z› tavsiye
ediyoruz.
>>>
<
<
<
Bu k›s›mdan fare ayarlar›n› yapabilirsiniz.
84
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
WINDOWS
Bu k›s›mda Windows içinde yapabilece¤iniz
onar›mlar›n bir listesi mevcuttur.
<
<
<
REPAIR (ONARIM)
E¤er Windows iflletim sisteminizin çal›flmas›nda
baz› gariplikler gözlemliyorsan›z, o zaman çeflitli
ar›zalar söz konusu olabilir. Bu durum al›fl›lmad›k
say›lmaz ancak bu k›s›mdaki yedi farkl› seçenek
size gereken yard›m› sa¤layabilir.
Mesela belirli bir program› sisteminizden kald›rd›¤›n›z halde, program simgeleri sanki uygulama
kald›r›lmam›fl gibi görüntülenmeye devam edebilir. Bu durumda e¤er
isterseniz Power
Toys simgeleri
otomatik olarak
gözden geçirebilir ve kullan›m
d›fl› kalm›fl olanlar› tespit ederek silebilir.
Benzer bir
biçimde daha
önce baflka bir
programa atad›¤›n›z
k›sayol tufl kombinasyonlar›n› da yeniden düzenleyebilmek mümkündür. Böylece bu kombinasyonlar art›k sistemde varolmayan bir uygulamaya
aitmifl gibi görünmeyecek, taraf›n›zdan yeniden
kullan›labileceklerdir.
PARANOIA (G‹ZL‹L‹K)
E¤er bilgisayar›n›z› baflkalar›yla paylafl›yorsan›z
ya da birisinin kurcalamas›ndan çekiniyorsan›z, o
zaman bu k›s›mdaki seçenekler geride gözle görülebilir bir iz b›rakman›z› önleyebilir. Bu k›s›mdan
bilgisayar›n her aç›ld›¤›nda geçmifl belgeler k›sm›n›n temizlenmesini sa¤layabilirsiniz. Ayr›ca
"Bul" k›sm›ndaki aranan dosyalar tarihçesi de silinebilir. Sadece bununla kalmayarak "Çal›flt›r" bölümünün tarihçesini de bafllang›çta temizlemek
mümkündür. Yine bu k›s›mdan otomatik CD okuma fonksiyonunu kapatabilirsiniz, böylece siz istemeden herhangi bir CD çal›flt›r›lmayacakt›r.
>>>
YARDIMCI YAZILIMLAR
<
<
<
Bu bölümden program listesinde bulunan uygulamalar›n isimlerini ekleyebilir ya da silebilirsiniz.
GENERAL (GENEL AYARLAR)
Genel ayarlar k›sm›nda Windows’un çal›flmas›n›
ilgilendiren baz› ayarlar› yapabilme imkan› bula-
WINDOWS
caks›n›z. Bunlardan biri çeflitli pencere ve menü
animasyonlar›n› aç›p kapatabilme olana¤›d›r.
Özellikle dosya ve klasörlerle çal›fl›rken bu animasyonlar s›k›c› bir hale gelebilir, bu yüzden onlar› kapatmak isteyebilirsiniz. Ayr›ca özellikle pek
süratli olmayan sistemlerde bu animasyonlar›
kapatmak ifllemci gücünden de tasarruf sa¤layacakt›r.
Benzer bir flekilde Windows menü ve pencerelerinin üzerine fare imlecini tuttu¤unuzda beliren
küçük yard›m etiketlerini devre d›fl› b›rakabilirsiniz. Böylece bunlar hem ifllemciyi yormayacak, hem de ekranda gereksiz yer kaplamayacaklard›r.
Bu bölümde yapabilece¤iniz bir baflka ayar da,
çal›flma esnas›nda
oluflan hatalar›n
sesli mesajlarla size
bildirilmesini sa¤lamakt›r. Burada hata
sinyallerini istedi¤iniz gibi düzenleyebilir,
e¤er isterseniz tamamen kapatabilirsiniz. Normalde bu seçenek Windows
içinde zaten yer almaktad›r, ancak çabucak eriflilebilecek bir yerde de¤ildir ve Power Toys
bunu da kolayca ayarlaman›za imkan tan›yabilir.
<
<
<
Bu k›s›mdaki seçenekler sayesinde tüm tarihçe
bölümlerini otomatik olarak temizletebilirsiniz.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
WINDOWS
85
<<<
WINDOWS
YARDIMCI YAZILIMLAR
tracking" denilen bu yöntemde imleç ekranda dolafl›rken üzerinden geçti¤i simgeler farkl› renk
tonlamalar›yla vurgulan›rlar. Web sayafalar›nda
da kullan›lan bu yöntem sayesinde ekranda arad›¤›n›z› bulmak daha kolay olabilir.
Genel olarak bak›ld›¤›nda Power Toys asl›nda
bilgisayar›n›za pek fazla bir yenilik getirmiyor gibi görünebilir, çünkü buradaki tüm ayarlar Windows alt›ndan farkl› flekillerde yap›labilir. Ancak
Power Toys çok farkl› yerlerde bulunan tüm bu
ayarlar› ayn› diyalog penceresi içine toplayarak
kullan›c›ya büyük zaman ve emek kazand›ran bir
uygulamad›r.
>>>
<
<
<
EXPLORER (WINDOWS GEZG‹N‹)
Bu bölümde Windows dosya sisteminin görüntülenmesiyle ilgili pek çok özel ayar yapabilirsiniz.
Bunlardan biri k›sayol simgelerinin görüntülenme
tarz›d›r. Mesela isterseniz k›sayol simgelerindeki
küçük ok iflaretini kald›rabilir ya da farkl› biçimde görülmesini sa¤layabilirsiniz.
Benzer biçimde ekrandaki simgelerin fare imlecine tepki vermelerini de sa¤layabilirsiniz. "Hot-
86
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
WINDOWS
<
<
<
Buradan farkl› menü animasyonlar›n› kontrol
edebilirsiniz.
Bu k›s›mda simgelerle ilgili birçok ayar bulunur.
>>>
B‹Ç‹M fiABLONLARI
PROJELER
B‹Ç‹M fiABLONLARI
Bu bölümde Word ile çal›flmay› kolaylaflt›ran biçim flablonlar›n› tan›t›yoruz.
Word ile bir metin belgesi haz›rlarken çok farkl›
dökümanlar ortaya koymak mümkündür. Bunun
için font tipinden rengine dek pek çok farkl› ayar›
de¤ifltirmek yeterlidir. Ancak e¤er oldukça büyük
bir belge üzerinde çal›fl›yorsan›z ve belirli bir kal›ba uyman›z gerekiyorsa ifller biraz kar›flabilir.
Her seferinde neyi nerede ve nas›l kulland›¤›n›z›
hat›rlamak zordur. ‹flte burada biçim flablonlar›ndan faydalanarak iflleri kolaylaflt›rabilirsiniz.
Ad›m 2
Resimde görülen yerden biçim flablonlar› listesini aç›n. Befl adet flablon mevcuttur, siz Bafl›l 1
adl› olan› seçin.
HAZIR B‹Ç‹M fiABLONLARI
MS Word uygulamas› pek çok kullan›ma haz›r
çablon sunar. Bunlar› kullanmak çok kolayd›r,
afla¤›daki ad›mlar› izleyerek örne¤i beraber inceleyelim:
Ad›m 1
Herhangi bir metin yaz›n.
Ad›m 3
Gördü¤ünüz gibi yaz› biçimi otomatik olarak
seçti¤iniz flablona uygun biçimde de¤ifltirildi.
abcd
abcd aa b c d
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
PROJELER
99
<<<
PROJELER
B‹Ç‹M fiABLONLARI
HAZIR fiABLONLARI DE⁄‹fiT‹RMEK
E¤er isterseniz haz›r flablonlar› istedi¤iniz biçimde de¤ifltirebilirsiniz, ad›mlar› izleyin:
Ad›m 4
Ekrana gelen listeden de¤ifltirmek istedi¤iniz
maddeyi seçerek ilgili pencereye girin. Burada
ayarlar› yapt›ktan sonra "Tamam" tufluna t›klay›n.
Ad›m 1
fiimdi flablonlardan "Normal" adl› olan üzerinde
de¤ifliklikler yapaca¤›z. Öncelikle ekran›n üst k›sm›ndaki seçeneklerden "Biçim" menüsüne girin ve
oradan "Biçem" seçene¤ine t›klay›n.
Ad›m 2
Aç›lan menüde de¤ifltirmek istedi¤iniz flablonu
seçin ve sonra da "De¤ifltir" tufluna t›klay›n. Aç›lacak olan pencereden flablonala ilgili detayl› bilgi
alabilirsiniz.
Ad›m 3
Yeni aç›lan pencerenin alt›nda "Biçim" isimli bir
tufl bulunmaktad›r, buna t›klay›n.
100
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
PROJELER
Ad›m 5
Ayn› flekilde di¤er de¤ifliklikleri de yapt›ktan
sonra, yap›lanlar› onaylayarak ifllemi tamamlay›n.
>>>
B‹Ç‹M fiABLONLARI
YEN‹ fiABLON OLUfiTURMAK
Yeni bir biçim flablonu oluflturmak, t›pk› haz›r
olanlar› de¤ifltirmek kadar basit bir ifllemdir.
PROJELER
Ad›m 2
Burada yeni bir flablon oluflturaca¤›z ve buna bir
de isim vermelisiniz. Bundan sonra ise "Sonraki
paragraf›n biçemi" k›sm›na "Normal" de¤eri girilmeli. Sonra da "Biçim" tufluna t›klay›n.
Ad›m 1
Bir önceki örnekte anlat›ld›¤› flekilde "Biçim" seçene¤i alt›ndaki "Biçem" fl›kk›na gidin. Ancak bu
defa "Yeni" fl›kk›na t›klay›n.
Ad›m 3
"Biçim" tuflu menüsünden önce "yaz› tipi", sonra
da "paragraf" ile ilgili ayarlar› yap›n ve onaylay›n
Ad›m 4
Tüm de¤ifliklikleri yapt›ktan sonra bunlar› onaylay›n ve en sonunda da diyalog penceresini kapat›n. Art›k yeni flablon kullan›ma haz›rd›r.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
PROJELER
101
<<<
PROJELER
B‹Ç‹M fiABLONLARI
fiABLONLARA KISAYOL TUfiU ATAMAK
Word uygulamas› k›sayol tufl kombinasyonlar›n›
kullanarak çok daha h›zl› çal›flabilmenize imkan
tan›r. Mesela CTRL + S kombinasyonu üzerinde
çal›fl›lan belgeyi h›zl› kaydeder, CTRL + K ise seçili metin parças›n› kal›n harflerle yaz›lm›fl biçimde görüntüler. Ayn› flekilde siz de haz›rlad›¤›n›z
flablonlar› k›sayol tufl kombinasyonlar›na ba¤layabilirsiniz. Ad›mlar› izleyin:
Ad›m 2
Aç›lan pencereden "K›sayol tuflu" seçene¤ine t›klay›n ve ilgili bölüme girin.
Ad›m 1
Önceki örnekte oldu¤u gibi "Biçem" penceresine
gidin ve orada k›sayol atamak istedi¤iniz flablonu
seçerek "De¤ifltir" tufluna t›klay›n.
102
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
PROJELER
Ad›m 4
Son olarak "Kapat" tufluna bas›n ve pencereyi
kapat›n. De¤ifliklikleri onaylad›ktan sonra art›k
k›sayol tufl kombinasyonu kullan›ma haz›rd›r. Çal›flma esnas›nda kombinasyonlar› kullanarak h›zla
flablonlar aras›nda geçifl yapabilirsiniz.
>>>
Ad›m 3
Bu bölümde "Yeni k›sayol tufluna bas" bafll›kl›
sat›ra sol fare tufluyla bir defa t›klay›n, ard›ndan
da SHIFT + ALT + V tufllar›na ayn› anda bas›n.
Komut sat›r›nda bast›¤›n›z tufllar görüntülenecektir. Bu bölümde ayr›ca seçti¤iniz k›sayol kombinasyonunun baflka bir ifl için kullan›l›p kullan›lmad›¤›n› da kontrol edebilirsiniz. Yap›lan ifli
onaylamak için "Ata" tufluna t›klay›n.
>>>
INTERNET VE B‹L‹M-KURGU
INTERNET
INTERNET VE B‹L‹M-KURGU
E¤er bilim-kurgu konusuyla yak›ndan ilgileniyorsan›z,
Internet üzerinde bu sayfalar› ziyaret etmekten hofllanabilirsiniz.
E¤er bilim-kurgu konulu kitaplar hakk›nda bilgi ar›yorsan›z, o zaman
www.sfsite.com adresine u¤raman›z› tavsiye ederiz. Burada sadece kitaplar hakk›nda elefltirileri de¤il, ayn› zamanda yazarlar›yla yap›lan röportajlar› da bulabilirsiniz.
Fantasy & Science Fiction dergisi 1949
y›l›nda yay›nlanmaya bafllam›flt›r ve pek
çok ünlü yazar›n kitaplar›n› da yay›nlam›flt›r. Bu dergi bir süredir Internet üzerinde de yay›nlanmaktad›r, e¤er
www.sfsite.com/fsf/ adresine giderseniz
derginin eski ve yeni say›lar›n› bulabilirsiniz.
Ülkemizde Uzay Yolu ad›yla bilinen
Star Trek tüm dünyada inan›lmaz bir seyirci kitlesi bulmufltur. Televizyon dizilerinden kitaplar›na dek bu fantastik evren
pek çok farkl› flekilde ifllenmifltir. E¤er
siz de Trek hayranlar›ndansan›z
www.startrek.com adresine u¤raman›z
flart demektir.
Son y›llar›n en tutulan bilim-kurgu filmi Matrix hakk›nda daha fazla ve detayl› bilgi edinmek isteyenlere www.whatisthematrix.warnerbros.com adresine gitmelerini tavsiye ederiz. Filmi haz›rlayan
firma taraf›ndan aç›lan bu sitede tüm sorular›n›za yan›t alabilirsiniz.
Darth Vader, Luke Skywalker ya da
Han Solo isimleri belleklerden asla silinmeyecek gibi görünüyor. Evet, George
Lucas’›n ünlü Star Wars serilerinden
bahsediyoruz tabii ki ve bu konuda daha
fazla bilgi edinmek için gidilecek en iyi
adres www.starwars.com olacakt›r.
E¤er sadece bilim-kurgu üzerine ihtisas
yapm›fl bir Internet arama motoruna ihtiyac›n›z varsa, o zaman www.sflovers.rutgers.edu/SFRG/ adresinde arad›¤›n›z› bulabilirsiniz. Burada bilim-kurgu
konulu herfleye ve daha da fazlas›na yer
verildi¤ini söylemek abart› say›lmaz.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
167
<<<
INTERNET
INTERNET VE B‹L‹M-KURGU
bilimkurgu.cjb.net/
Her fleyi ile sadece bilimkurgu konusu
üzerine hizmet veren site bu özelli¤i ile
di¤erlerinden farkl› bir görünüm çiziyor.
Ayr›ca oldukça da genifl bir içeri¤e sahip.
Ancak site sahibi siteye olan ilginin azalmas› nedeniyle art›k bundan sonra güncellemeyece¤ini bildirmifl. Yine de flu ana
kadar sitede var olan içerik sizi uzun bir
süre idare edecektir. Özellikle hikayeler
bölümü profesyonel ve amatör yazarlardan gelen ilginç hikayeleri bar›nd›r›yor.
Wallpaper bölümüne de mutlaka bir göz
at›n.
otostopcu.8m.com/
San›r›z site garip ismini ünlü bilimkurgu
roman› olan Otostopçunun Galaksi Rehberi adl› romandan alm›fl. Zaten sitenin
üst bafll›¤›ndaki "Bal›k için teflekkürler"
ifadesi de bunu kan›tl›yor. Bilimkurgunun
yan› s›ra ayn› zamanda mitoloji ve fantezi üzerine de içerik bar›nd›ran site henüz
tam olarak tamamlanm›fl de¤il ama her
geçen gün geniflliyor. Tamam› Flash ile
haz›rlanm›fl ve oldukça fl›k bir tasar›ma
sahip olan sitede Stanley Kubrick üzerine
özel bir bölüm de yer al›yor.
www.lostlibrary.org/anasayfa.htm
Kay›p kütüphane içinde bilimkurgu içeri¤ini sadece tek bir bölüm alt›nda bar›nd›rmas›na ra¤men oldukça çekici ve dolu
bir site. A¤›rl›kl› olarak FRP ve RPG konular› üzerine bölümlerin yer ald›¤› sitede ilginç konular›n yer ald›¤› birçok bölüm bulunuyor. Ejderha M›zra¤›'ndaki
çevirileri baz alarak oluflturulan AD&D
sözlü¤ü ise oldukça ilginç. Taverna bafll›¤› alt›nda bir tart›flma forumunun da bulundu¤u sitede bilimkurgu yaz›lar›n›n d›fl›nda korku üzerine de yaz›lara ulafl›labiliyor.
www.homestead.com/1robot/home.html
Bilimkurgu ve robot ö¤elerinin birleflti¤i
site bir robot birli¤i kurma fikri içinde.
Robotlar ile ilgili, onlar›n ne oldu¤u ne
olmad›¤› konusunda yaz›lar›n bulundu¤u
sitede bilimkurgu üzerine de yaz›lar bulunuyor. Tam olarak bitmemifl noktalar›
bulunmas›na ra¤men site fikri oldukça ilginç. Üzerinde çok fazla sörf yap›lacak
ö¤e bulunmuyor. Ancak siteyi haz›rlayan
kifliye ait olan ve zaman zaman yenileri
eklenen bilimkurgu hikayelerine bir göz
at›n. Hayal k›r›kl›¤›na u¤ramayacaks›n›z.
www.tuvpo.com/tuvpo.html
Do¤rudan bilimkurgu ile ilgili olmasa da
uzay ve onunla ilgili konular›n bulundu¤u, Türkiye UFO ve Paranormal Olaylar
Organizasyonu taraf›ndan haz›rlanm›fl site konusunda en iyilerden biri. Üyelik
sistemi ile çal›flan siteye üye oldu¤unuzda
sadece flifre ile çal›flan özel bölümlere
ulaflabiliyor, TUVPO araflt›rma ve gözlem gezilerine kat›lma imkan› ve TUVPO
ürünlerinde de çok özel indirimlere sahip
olabiliyorsunuz. Bunun için ise kendinize
özgü bir yaz› göndermeniz yetiyor.
http://www.uzayli.com
Türkiye’de elle tutulur bilimkurgu konusu
üzerine hizmet veren çok fazla site bulunmuyor. Olanlar ise ya kapanmak üzere
ya da henüz tam tamamlanmam›fl. ‹flte
bunlardan biri olan uzayli.com da henüz
test aflamas›nda ama bu hali ile de çok
kötü de¤il. Uzayl›lar ile ilgili ciddi ve flaka olaylar› kar›fl›k olarak girifl sayfas›ndan sunan site bir portal görünüflüne sahip. Ancak henüz girifl sayfas›n›n d›fl›nda
site içinde elle tutulur çok fazla bir içerik yer alm›yor. Gene de bir göz atmakta
fayda var.
168
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
>>>
WAP NED‹R?
INTERNET
WAP NED‹R?
Günümüzde teknolojik geliflmelerin h›z› gerçekten de oldukça
flafl›rt›c› bir seviyededir.
Bundan on y›l önce bilgisayarlar ve daha pek
çok di¤er ayg›t sadece bilim-kurgu filmlerinde
rastlanan fleylerdi. Ancak bugün herfley çok de¤iflti, teknolojinin ilerlemesi ve evlerimize dek girmesi oldukça h›zl› oldu. Bir zamanlar sadece filmlerde gördü¤ümüz lazerli ayg›tlar art›k s›radan e¤lencelerimizin parças› oldu. Günümüz çocuklar› arkadafllar›yla sokakta oyun oynarken de¤il de
bilgisayarla Internet üzerinden sohbet
etmeyi seviyorlar.
Ve bir zamanlar sadece Star Trek
dizisinde gördü¤ümüz tafl›nabilir haberleflme ayg›tlar› art›k yediden
yetmifle herkes taraf›ndan
kullan›l›yor.
Evet, özellikle haberleflme
teknolojilerindeki geliflmeler tam anlam›yla hayret verici diyebiliriz. Daha
birkaç sene öncesine dek
bir evrak çantas› büyüklü¤ünde olan tafl›nabilir telefonlar art›k
gömlek cebine
s›¤abiliyor ve
saatler de¤il,
günlerce flarj
edilmeye ihtiyaç duymadan
çal›flabiliyorlar.
Ancak bu alandaki tüm geliflme bu de¤il,
aksine tafl›nabi-
lir telefon sistemlerindeki geliflmeler çok daha derin ve etkileyici.
Çünkü flimdi WAP var ve yeni nesil
telefonlar›n ço¤u bu uygulamay› destekliyor.
Peki WAP nedir, neden bu denli
önemli bir geliflme olarak görülmektedir. WAP
kelimesi ‹ngilizce "Wireless Application Protocol" (Telsiz Uygulamalar
Protokolü) kelimelerinin k›saltmas›d›r. Bu protokol tafl›nabilir
telsiz araçlar›n ses sinyalleri
d›fl›ndaki dijital verileri
de alabilmesi ve gönderebilmesi için haz›rlanm›flt›r. Daha basit aç›klayacak olursak, WAP sayesinde Internet cebinize kadar girebilmektedir. Çünkü WAP arac›l›¤›yla tafl›nabilir telefonlar›n Internet hatlar›na ba¤lanabilmeleri ve buna uygun haz›rlanm›fl bilgisayarlara
ba¤lanabilmeleri mümkün olur.
Bugün için tüm belli bafll› telefon üreticileri WAP destekli telefonlar üretmektedirler ve bunlara olan talep gittikçe artmaktad›r. Bunun sebebi bu uygulaman›n kullan›c›lara pek çok konuda büyük kolayl›k sa¤lamas›, ayr›ca
geliflmeye de aç›k olmas›d›r. Halen
WAP üzerinden yap›lan ifllemlerde bafl›
bankac›l›k çekmektedir. Uygun ba¤lant›ya sahip herhangi bir WAP kullan›c›s›
tafl›nabilir telefonundan banka hesaplar›n› yönetebilir, hisse senedi al›m›ndan borç
ödemesine dek pek çok ifllemi yapabilir.
Ancak ifl bu kadarla kalmamaktad›r, çünkü
WAP üzerinden yap›labilecek olanlar
sadece hayal gücünüzle s›n›rl›d›r.
Mesela bir firma tafl›nabilir telefonun
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
169
<<<
WAP NED‹R?
yerini belirleyerek size gidece¤iniz yolu tarif edecek bir uygulama üzerinde çal›flmaktad›r. WAP
üzerinden sesli ve yaz›l› mesajlar› di¤er bilgisayar
ve telefon kullan›c›lar›na iletebilmek ise çoktan
mümkün olmufltur.
Fakat her zaman
oldu¤u gibi
WAP konusu
da sadece mucizelerle dolu
olan bir alan
de¤ildir. Herfleyden önce bu
teknolojinin nispeten çok yeni
olmas› ve h›zla geliflmeye devam etmesinin
getirdi¤i baz› sorunlar vard›r. Bunlar›n
en önemlilerinden biri tafl›nabilir telefonlar›n grafik ve veri ifllem kapasitelerinin günümüzdeki bilgisayarlara göre çok düflük olmas›d›r. Bir tafl›nabilir
telefonun ekran› herhangi bir Web
sayfas›n› oldu¤u gibi görüntlemeye yetecek kapasitede de¤ildir, bu yüzden
WAP ile görülebilecek siteler özel
olarak haz›rlanmak zorundad›r.
Bu da WAP ve
Internet’e ba¤lanabilen di¤er
bilgisayarlar
aras›nda bir
uyumsuzluk sorunu yaflanmas›na neden olmaktad›r.
Bugün için bir bilgisayar ve
telefon aras›nda do¤rudan
veri aktar›m› sa¤lamak imkans›zd›r, araya pek çok
uyum problemi girmektedir.
Baz› firmalar bu konuya farkl› bir çözüm getirmekte, tafl›nabilir telefon ve bilgisayar
kar›fl›m› cihazlar tasarlamaktad›rlar. Bu ürünlerin ilk örnekleri çoktan piyasaya ç›km›flt›r, ancak yine de sorunlar›n çözülmesi pek yak›n gibi
görünmemektedir.
Bir di¤er önemli sorun ise
maliyettir. Bugün için dünyada
170
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
pek çok farkl› telefon flirketi vard›r ve
flüphesiz herbiri farkl› fiyat politikalar› izlemektedir. Ne var
ki yine de WAP
erifliminin faturas› al›fl›lm›fl Internet erifliminden çok daha pahal›ya ç›kmaktad›r. Bir de veri
aktarma h›z›n›n
bilgisayarla sa¤lanan Internet
eriflimine k›yasla
flafl›rt›c› derecede yavafl oldu¤u
düflünülürse, sorunlar
daha da anlafl›l›r olacakt›r. Ayr›ca
yavafl çal›flmas›n›n d›fl›nda WAP eriflimi
al›fl›lm›fl Internet grafiklerini ve kullan›m
kolayl›klar›n› sunmamaktad›r.
Yine de tüm olumsuzluklar›na ra¤men
WAP konusu gün geçtikçe daha popüler
olmakta, daha fazla kullan›c› bulmaktad›r.
Bugüne dek al›nan yol düflünülürse, önümüzdeki birkaç y›l içinde bu konuda da
tahmin edilenden büyük geliflmeler olaca¤›
rahatl›kla söylenebilir. Internet WAP sayesinde
günlük hayat›m›za daha da derin ve vazgeçilmez
bir biçimde girecektir.
>>>
INTERNET
*<
‹PUCU >
E¤er masaüstü bilgisayar›n›zdan WAP
sitelerine girebilmek istiyorsan›z, bunun
için öncelikle bir WAP taray›c› (Browser)
uygulamas› kurman›z gereklidir. Bu ifl için
ha›zrlanm›fl yaz›l›mlara en iyi örnek olarak
WinWAP adl› taray›c›y› gösterebiliriz, bunu Internet üzerinde bulabilirsiniz.
>>>
>>>
WEB SAYFASINDA BA⁄LANTILAR
INTERNET
WEB SAYFASINDA
BA⁄LANTILAR
Bu bölümde bir web sayfas›na yerlefltirilen ba¤lant›larla (link)
ilgili daha detayl› bilgiler verece¤iz.
Bugüne dek ö¤rendiklerinizden ba¤lant›lar›n
(link) web sayfalar›n› birbirine ba¤layan resim ya
da yaz› parçalar› oldu¤unu biliyorsunuz. Bu ba¤lant›lar iki ya da daha çok web sayfas›n› birbirine
ba¤lamak için kullan›labilirler. Bir metin ya da
resmin ba¤lant› tafl›d›¤›n›, imleç üzerine geldi¤inde bir el simgesine dönüflmesinden anlayabiliriz.
Bir ba¤lant› flu komut sat›r›yla oluflturulur;
<A HREF="belge ad›.html">ba¤lant›</A>
Burada "ba¤lant›" kelimesi web sayfas›ndaki
ba¤lant›y› temsil eden kelime olarak görüntülenecektir, buna ba¤l› olan adres ise t›rnak iflaretleri
içindeki belge ad›d›r.
Internet üzerindeki tüm belgeler adreslerle tan›mlan›rlar, örnek: http://www.sunucu.com/belge.html.
Buna göre bir web sayfas› içine üç farkl› türde
adrese sahip olan ba¤lant›lar yerlefltirebilmek
mümkündür.
1Kendi bilgisayar›n›z›n haricindeki bir dosyan›n
adresi, bu durumda dosyan›n tam adresi eksiksiz
olarak belirtilmelidir.
2Kendi bilgisayar›n›zda ama farkl› bir klasörün
içinde bulunan bir dosyan›n adresi, bu durumda
yukardakine benzer bir adres oluflturmak gereklidir. Örnek:
do¤rudan ekranda görüntülemek sorun olabilir,
özellikle uzun listeler kullan›lm›flsa bu durum ortaya ç›kacakt›r. Bu gibi durumlarda sayfa içinde
farkl› k›s›mlara giden ba¤lant›lar kurmak görüntülemeyi kolaylaflt›racakt›r. Örnek:
<A HREF="#Rock">Rock</A>
<A HREF="#Pop">Pop </A>
<A HREF="#Jazz">Jazz </A>
Burada afla¤›daki komutu da sayfan›n ba¤lant›yla gidilecek ilgili k›sm›na eklemeniz gereklidir:
<A NAME="Rock">
<A HREF=".../fun.htm">Komik Sayfalar</A>
Bu komut sat›r›nda bir üst dizinde bulunan baflka
bir web sayfas›na ba¤lant› kurulmaktad›r.
3Do¤rudan sayfan›n kendi içinde bulunan ba¤lant›lar, mesela oldukça uzun bir sayfadaki bilgileri
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
171
<<<
WEB SAYFASINDA BA⁄LANTILAR
ÖZEL BA⁄LANTILAR
Baz› durumlarda özel ba¤lant›lar oluflturmak
gerekebilir. Mesela bir sayfada ba¤lant› simgesi
için metin yerine resim kullanmak istedi¤inizi düflünün. Öyleki ziyaretçiniz motorsiklet resmine t›klad›¤›nda motorsikletlerin yer ald›¤› sayfaya gidebilsin. Bunun için flu tarzda bir komut sat›r› kullanman›z gereklidir:
<A>...</A> , <A HREF="http://www.ba¤lant›.com"><IMG SRC="resim.gif" BORDER="0"></A>
Böylece kullan›lan resim ilgili sayfaya giden bir
ba¤lant› haline dönüflecektir.
Web sayfan›za isteyenlerin indirebilecekleri küçük veri dosyalar› koymay› planl›yorsan›z, bu dosyalar›n bulundu¤u konumlar› da do¤ru biçimde
belirtmeniz gereklidir. Örnek:
*
<A HREF="http://www.ba¤lant›.com/dosya.zip">Dosya.zip</A>
Son olarak web sayfan›za ziyaretçilerin size kolayca ulaflabilmeleri için e-posta adresinizi koymak isteyebilirsiniz. Bunu do¤rudan bir ba¤lant›yla yapabilirsiniz, örnek:
<A HREF="mailto:[email protected]">Bana Yaz›n!!</A>
Burada t›rnak içindeki alana kendi e-posta adresinizi girmeniz gerekti¤ini de ayr›ca hat›rlatal›m.
Böylece bu ba¤lant›ya t›klayanlar do¤rudan size
e-posta gönderebileceklerdir.
>>>
INTERNET
*<
< ‹PUCU >
E¤er ba¤lant› için kulland›¤›n›z resimlerin etraf›nda ince bir çerçeve çizilmesini
istemiyorsan›z, o zaman BORDER="0" de¤erini vermeniz yeterlidir.
>>>
‹PUCU >
Web sayfan›zdaki metinlerde mümkün
oldu¤unca alt› çizili karakterler kullanmay›n. Bu ziyaretçilerin kafas›n› kar›flt›rabilir
ve o kelimelerin ba¤lant› oldu¤unu sanabilirler.
>>>
1-Ba¤lant›lar›n›zda kulland›¤›n›z dosya isimlerinde büyük ve küçük harfler önemlidir. Baz› iflletim sistemleri büyük-küçük
harf ayr›m› yapmamaktad›r, bu da ba¤lant›lar›n›z›n do¤ru çal›flmamas›na sebep olabilir. Bunu önlemenin en iyi yolu tüm
dosya isimlerini tamamen küçük harfler kullanarak yazmakt›r.
2-Web sayfan›zda baflka bir siteye ba¤lant› kullanacaksan›z, sitenin adresini sadece "www.site.com" fleklinde de¤il,
"http://www.site.com/" fleklinde kullan›n. Aksi halde ba¤lant›n›z tamamen ilgisiz bir siteye ulaflabilir, bu çok s›k rastlanan
bir hatad›r.
172
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
>>>
MULTIMEDIA VE E⁄LENCE
KOM‹K RES‹MLER YARATMAK
KOM‹K RES‹MLER
YARATMAK
Bilgisayar›n›zda oldukça farkl› ve komik resimler de haz›rlayabilirsiniz.
Bilgisayar grafikleri denince ço¤u kiflinin akl›na
sadece profesyonel anlamdaki yaz›l›mlar gelir. Oysa grafik tasar›m amaçl› haz›rlanm› olan ancak
profesyonel kullan›c›lar›n ilgi alan›na girmeyen
baflka yaz›l›mlar da mevcuttur. Hatta ço¤u profesyonel bu yaz›l›mlara "çocuk oyunca¤›" gözüyle
bakar ve ilgilenmez. ‹flte PowerGoo adl› yaz›l›m
tam da bu s›n›fa girmektedir.
PowerGoo basit ve kullan›fll› bir arabirimi olan,
oldukça e¤lenceli bir yaz›l›md›r. Kullan›m› özel
bir yetenek ya da tecrübe gerektirmez. Bu aç›dan
piyasada bulunan daha geliflmifl resim iflleme yaz›l›mlar›ndan çok daha kullan›c› dostu oldu¤u
söylenebilir. Bu program› kullanarak resimler
üzerinde basit düzeltmeler yapabilir, onlar› yeni
flekilleriyle kaydedebilirsiniz. Bu yaz›l›m ve nas›l
temin edebilece¤iniz konusunda daha
detayl› bilgi almak isterseniz www.metacreations.com adresini ziyaret edebilirsiniz.
I
<INFO >
PowerGoo yaz›l›m›n› üreten programc›lar›n esas amac› özel efektler alan›nda etkili bir program tasarlamakt›. Ancak bu
arada kullan›m› kolay ve e¤lenceli olan bu
yaz›l›m da ortaya ç›kar›lm›fl oldu.
>>>
Resmi orijinal haline
dönüfltürür
Resmin seçili
parças›n› küçültür
ya da büyütür
Resmin seçili
parças›n› ç›kar›r
Resmin bir parças›n›
Yap›lan de¤ifliklikleri
kademeli olarak geri al›r
Resimdeki pürüzleri
yumuflat›r
Resmin seçili parças›n›
ters yans›t›r
baflka yere tafl›r
Resmi deforme
eder
Resmi daha keskin
deforme eder
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
MULT‹MEDYA VE E⁄LENCE
59
<<<
KOM‹K RES‹MLER YARATMAK
PowerGoo program›n›n kurulmas› ve çal›flt›r›lmas› son derece kolayd›r. Bugüne dek gördü¤ümüz temel kurulum kurallar›n› kullanarak bu aflamay› rahatl›kla geçebilirsiniz.
Program çal›flt›r›ld›ktan sonra ekrana gelecek
olan çal›flma penceresinde ünlü Mona Lisa tablosunu göreceksiniz. E¤er elinizde ifllenecek haz›r
bir resim yoksa bu resim üzerinde al›flt›rma yapabilmeniz mümkündür. E¤er bir arakadafl›n›z›n ya
da kendinizin resmini de¤iltirmek istiyorsan›z tüm
yapman›z gereken "IN" dü¤mesine t›klayarak ilgili
diyalog penceresini açmakt›r. Buradan istedi¤iniz
resmi yükleyebilirsiniz.
Program›n arabirimi dokuz adet temel tufltan
oluflmaktad›r. Bu tufllar›n herbiri resim ifllemede
kullanaca¤›n›z farkl› araçlar› çal›flt›r›r. Bu tufllardan birine t›klad›ktan sonra tüm yapman›z gereken imleci resim üzerinde de¤ifliklik yapmak istedi¤iniz noktaya götürmek, sonra da sol tufla bas›l›
tutarak imleci çeflitli yönlerde hareket ettirmektir.
E¤er de¤ifliklikleri geri almak isterseniz RESET
ya da UNGOO tufllar›n› kullanabilirsiniz. Üzerin-
60
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
MULT‹MEDYA VE E⁄LENCE
de de¤ifliklik yapt›¤›n›z resimleri ise OUT tufluyla
kaydedebilirsiniz.
PowerGoo kullan›c›lara pek çok farkl› seçenek
sunan bir yaz›l›md›r. Ancak bunlar› keflfetmeyi
kullan›c›ya b›rakman›n daha iyi oldu¤unu düflünüyoruz, çünkü e¤lencenin yar›s› buradan geliyor.
>>>
MULTIMEDIA VE E⁄LENCE
*<
‹PUCU >
PowerGoo yaz›l›m›n›n özellikle eski
sürümleri sadece BMP ve PSD format›ndaki resimleri iflleyebilmekteydi. Bu yüzden
ifllenecek resimleri önce bu formatlara dönüfltürmek gerekebiliyordu.
>>>
>>>
ÇEfi‹TL‹ WINDOWS 98 ‹PUÇLARI (3)
PÜF NOKTASI
ÇEfi‹TL‹ WINDOWS 98 ‹PUÇLARI (3)
"TEMP" KLASÖRÜNÜ TEM‹ZLEMEK
Özellikle biraz eski bir bilgisayar› olanlar›n en büyük s›k›nt›lar›ndan biri de hemen her zaman için yeterli sabit disk
alan›n›n olmay›fl›d›r. Maalesef bu zaman
içinde hemen herkesin bafl›na gelebilir,
sonuçta kullan›c› biraz daha yer kazanmak için sabit disk üzerindeki bütün klasörleri dolafl›p ifline yaramayan dosyalar›
tek tek silmek zorunda kal›r.
Bu gibi durumlarda genellikle "Temp"
adl› klasör gözard› edilebilmektedir. Oysa bu klasörün içinde hemen her zaman
birfleyler vard›r ve bunlar hayli yer kaplayabilir. Bu klasörün esas varolufl amac›, Windows çal›fl›rken baz› geçici dosyalar› kaydedebilece¤i bir yerin bulunmas›d›r. Normalde Windows bu klasörü s›k
s›k boflalt›r, ancak özellikle sistem
çökmelerinden sonra bu pek yap›lmaz ve zamanla bu klasör gereksiz
veri parçalar›yla dolmaya bafllar.
Bu klasörü sabit diskinizde Windows klasörünün içinde "Temp" ad›yla bulabilirsiniz. ‹çindeki dosyalar›
rahatl›kla silebilirsiniz, çünkü bunlar
genellikle ifle yaramayan art›klard›r.
E¤er klasörün içinde Windows’un
kullanmakta oldu¤u bir dosya varsa,
o zaman zaten silmeniz izin vermeyecektir. Ancak "Temp" d›fl›ndaki klasörlere dokunman›z› tavsiuye etmeyiz.
GEREKS‹Z YEDEKLERDEN
KURTULMAK
Windows iflletim sistemi alt›nda
yeni bir program kurarken genellikle bir tak›m dosyalar üzerinde de¤ifliklikler yap›l›r. Bu dosyalar›n de¤ifliklikten önceki halleri ise dosya
ekleri de¤ifltirilerek yedeklenirler.
Tabii ki bu olas› hatalara karfl› iyi
bir önlemdir, ancak bir zaman sonra sabit diskiniz biriken yedekleme
dosyalar› yüzünden dolmaya bafllayabilir.
Bunlardan kurtulmak sabit diskte
yer açmak için iyi bir yoldur. Bu
tür dosyalar genellikle bak, old,
tmp, wbk gibi eklerle kaydedilir.
Sizin yapman›z gereken Win-
dows’un "Bul" ifllevinden faydalanarak
tüm birikmifl yedek dosyalar›n› tesbit etmektir. Bunun için "Bul" diyalog penceresinde aranacak dosya
ad› olarak "*.bak" ya da
"*.tmp" girmeniz ve aratman›z yeterlidir. Burada
kulland›¤›m›z "*" iflareti
dosya ad› yerine herhangi
bir ad›n gelebilece¤ini belirtir. Arad›klar›n›z› bulduktan sonra yerlerini
kontrol edebilir, sonra da
önemsiz olanlar› silebilirsiniz.
DÖNÜfiÜM KUTUSU BOYUTLARI
Sabit disk üzerinde yer açman›n en iyi
yollar›ndan biri de Geri Dönüflüm Kutusu
klasörü için Windows taraf›ndan ayr›lan
alan› daraltmakt›r. Böylece "çöpü dökmeyi" unutsan›z bile bu klasör fliflerek
fazla yer kaplayamaz. Normalde bu klasör için sabit diskin yüzde onluk bir bölümü ayr›l›r. Ancak basit bir hesap yaparsan›z 20 GB boyunda bir sabit diskin
yaklafl›k 2 GB’›n›n çöp için rezerve edildi¤ini görürsünüz ki bu çok gereksiz bir
israft›r.
Bunu ayarlamak için "Geri Dönüflüm
Kutusu" simgesine sa¤ fare tufluyla t›klay›n ve aç›lan menüden "Özellikler" seçene¤ine girin. Burada çöp için ayr›lan
disk alan›n› ayarlayabilirsiniz. E¤er isterseniz çöp kutusunu tamamen kullan›m
d›fl› b›rakabilmeniz de mümkündür. Ayr›ca birden fazla sabit diskiniz varsa, çöp
alan›n› herbiri için ayr›ca ayarlayabilece¤inizi de unutmay›n.
ENERJ‹ TASARRUFU SA⁄LAMAK
E¤er çok eski bir bilgisayara sahip de¤ilseniz, o zaman büyük ihtimalle sisteminiz enerji tasarrufu sa¤layabilen özelliklere sahiptir. E¤er bilgisayar›n›z› bü-
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
PÜF NOKTASI
13
<<<
PÜF NOKTASI
ÇEfi‹TL‹ WINDOWS 98 ‹PUÇLARI (3)
tün gün aç›k tutuyor ama s›k s›k uzun
süreli olarak bafl›ndan ayr›l›yorsan›z, o
zaman bu özellikleri kullanmak iyi bir fikir olabilir. Böylece hem enerji tasarrufu
sa¤lar, hem de sisteminizi daha az y›pratm›fl olursunuz.
Enerji tasarrufu özelliklerini kullanabilmek için öncelikle "Bafllat" tuflu menüsünden "Denetim Masas›" penceresine girin. Burada "Güç Yönetimi" adl› simgeyi
bulun ve çift t›klayarak ilgili diyalog
penceresini aç›n. Üç farkl› seçenek göreceksiniz, bunlardan biri bilgisayar›n genel çal›flma temposunu belirlerken, altta
bulunan di¤er ikisi de monitör ve sabit
diskin uzun süre kullan›lmad›¤›nda kapat›lmalar›n› sa¤lar. Bir bilgisayarda en
çok enerji harcayanlar bu iki s›n›ftaki
parçalard›r. Buradan bilgisayar›n ne kadar süre kullan›lmad›¤›nda "uyku" durumuna geçece¤ini ayarlayabilirsiniz.
Ancak bu sistemin çal›flabilmesi için "ekran koruyucusu" uygulamas›n›n kulln›mda olmamas›
gerekir.
G‹ZL‹ DOSYALARI
GÖREB‹LMEK
Windows iflletim sistemi
kullan›c›n›n kafas›n› kar›flt›rmamak için baz› dosyalar› ekranda göstermez. Ayn›
flekilde güvenlik sebebiyle
kullan›c› da baz› dosyalar›
görünmez k›lm›fl olabilir.
Ancak zaman› geldi¤inde
bu dosyalara eriflmek gerekecektir. O zaman bunlar›
nas›l görebilirsiniz?
Bu sorunun cevab›n› "Bafllat" tuflu menüsü içindeki
"Ayarlar" seçene¤inin alt›n-
14
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
PÜF NOKTASI
da bulunan "Klasör Seçenekleri" penceresinde bulabilirsiniz. Buradaki "Görünüm"
k›sm›ndan ilgili resimde gördü¤ünüz gibi
"Tüm dosyalar› göster" fl›kk›n› iflaretlerseniz, o zaman gizli olan dosyalar› da
rahatl›kla görebilirsiniz. Daha sonra ayn› yerden ifllemi tersine çevirmek mümkündür.
RES‹MS‹Z BASKI YAPTIRMAK
Diyelim ki bir web sayfas› ya da benzeri kaynaktan gelen bir sayfay› yaz›c›da
bast›rmak istiyorsunuz. Ancak sizi
sadece metinler ilgilendiriyor ve aksi
gibi sayfa bol resimli haz›rlanm›fl. Bu
durumda hem bask› ifllemi uzun sürecek,
hem de lüzumsuz yere bolca mürekkep
israf edilecek. Peki bunu nas›l önleyebilirsiniz?
Bunu önlemek için tüm yapman›z
gereken "Dosya" seçene¤indeki menüde
bulunan "Yazd›r" fl›kk›na t›klayarak ilgili
diyalog penceresini açmakt›r. Burada
"Seçenekler" tufluna t›klay›n, aç›lan pencereden de "Çizim Nesneleri" adl› kutuyu
iflaretlenmemifl olarak b›rak›n. Bu
durumda bilgisayar yazd›r›lan sayfadaki
metinler haricinde hiçbir unsuru yazd›rmayacakt›r. Böylece hem bask› ifllemi
h›zl› tamamlan›r, hem de mürekkep
tasarrufu sa¤lanm›fl olur.