OHSS`siz klinik - Prof. Dr. Cemal Posacı
Transkript
OHSS`siz klinik - Prof. Dr. Cemal Posacı
OHSS SİZ KLİNİK Prof. Dr. Cemal Posacı D.E.U.T.F İzmir OHSS Tanım Epidemiyoloji Önleme Yaklaşımları Tedavi OHSS OHSS ovülasyon indüksiyon tedavisinde kullanılan fertilite ilaçlarına bağlı gelişen iyatrojenik bir hastalıktır. CC hCG hMG FSH OHSS Erken Dönem 3-7 gün (HCG sonrası) Geç Dönem 12-17 gün (HCG sonrası) OHSS Overlerin büyümesi ve multiple kistler (foliküler, luteal veya hemorajik) ve stromal ödem 3. boşluğa (peritoneal, plevral ve nadiren perikardial) akut sıvı geçişi OHSS Hafif form %8-15 Orta form %1-7 Şiddetli form %1-1.8 OHSS insidansı Non İVF Gonadotropinler – OHSS risk mild % 8.4 - % 23 moderate % 5 - % 7 severe % 0.08 - % 1 CC-OHSS riski % 13.5 mild sporadik moderate ve severe IVF - OHSS Mild 20 – 33 % Moderate 8-13 % Severe 0.1 – 2% OHSS-Cytokines IL – 1 IL – 2 IL – 6 VEGF TNFa Ovarian VEGF Production (Basic&Clinical Studies) Capillary permeability Angiogenesis Endothelial cell proliferation OHSS e Neden Olan Faktörler IL-1 IL-2 IL-6 VEGF RAS OHSS Ovaryan büyüme hCG & ↑E2 Artmış kapiller Geçirgenlik ve angiogenez Na+ H2O absorbsiyonunda artma R-A-A Sisteminin aktive olması İntravasküler hipovolemi Hipotansiyon taşikardi Azalmış renal perfüzyon Oligüri Azotemi Hiperkalemi Asidoz Abdominal distansiyon Ascite Hemokonsantrasyon Tromboemboli Golan Klasifikasyonu Mild (Hafif) Over büyüklüğü Semptomlar Grade 1: abdominal gerginlik 5-10 cm Grade 2: bulantı kusma diare Moderate orta > 10 cm Severe Ağır >12 cm Grade 3: Grade 2 bulguları ve usg asit Grade 4: Grade 3 bulguları ve klinik olarak asit-plevral effüzyon Grade 5: hemokonsantrasyon hipovolemi - oliguri Severe OHSS Critical OHSS Variably enlarged ovary Variably enlarged ovary Massive ascites +/- hydrothorax Tense ascites +/hydrothorax Hct >45%(30% increment over the baselne value) Hct >55% WBC >15,000 WBC >35,000 Oliguria Creatinine 1.0-1.5 Creatinine >1.6 Creatinine clearance >50mL/min Creatinine clearance <50mL/min Liver dysfunction Renal failure Anasarca Tromboembolic phenomena ARDS Navot Clasiffication OHSS İçin Risk Faktörleri Yüksek Risk Yaş < 35 PCOS Astenik Folikül >35 Kolye belirtisi (+) E2 > 4000pg/ml Gebelik (+) GnRH-a siklusu hCG ile luteal destek Düşük Risk yaş > 36 Hipogonadotropik Şişman Folikül <20 Kolye belirtisi (-) E2 < 4000pg/ml Gebelik (-) CC veya Gonadotropin P. ile luteal destek OHSS Prediction-AMH >1.26 normoresponder >3,36 OHSS riski >7 ng/ml OHSS riski nedeniyle siklus iptal oranı çok yüksek OHSS-Ön Bulgular Abdominal ağrı (Post HCG) Kilo alımı Karın çevresinde artış USG-overler OHSS Semptom ve Bulgular Overde büyüme – abdominal gerginlik Overde kistik görünüm, ağrı bulantı kusma diare Vag USG ile asit saptanması Klinik olarak asit, hidrothoraks ve perikardial sıvı toplanması Hemokonsantrasyon- hiponatremi, hiperkalemi, hipovolemi oliguri, KC disfonksiyonu, Tromboembolik fenomen OHSS ÖNLEME STRATEJİLERİ 1. 2. 3. 4. 5. 6. 7. 8. Siklus iptali “Coasting” yaklaşımı Ovülasyon tetiklemesine farklı ajanlar kullanmak HCG dozunun azaltılması IV human albumin veya hidroksiasetil starch Dopamin agonistleri Tüm embriyoları dondurmak /sayısını Diğer farmakolojik ajanlar OHSS ÖNLEME STRATEJİLERİ Coasting (gonadotropinleri geri çekmek) hCG zamanındaki E2 düzeyinin OHSS riskini öngörmesi esasına dayanır. Yüksek E2 tespit edilen hastada bu değer “güvenli” bir bölgeye çekilene kadar gonadotropinler kesilir, fakat GnRH agonistine devam edilir. Coasting Avantajları Siklus iptali olmaz Taze embriyo transferine olanak tanır. Ek işlem veya medikal tedavi gerekmez (albumin, EUFA gibi) Hekimlerin 2/3’ü OHSS’yi önlemek için “coasting” i tercih eder. Coasting OHSS insidansını azaltsa da tamamen elimine etmez. E2 ve/veya folikül sayısı için eşik değeri nedir? (2500pg/ml – 3000pg/ml) “coasting” süresi ne kadar olmalıdır (1-9gün)? En iyi oosit kalitesine ulaşmak ve en iyi IVF sonucunu almak için “coasting” nasıl yapılmalıdır? Coasting Coasting E2 düzeyi >3000pg/ml iken ve folikül çapları 15-18mm iken başlanmalı 4 günden uzun sürmemeli E2 düzeyi <3000pg/ml olunca hCG yapılmalı OHSS insidansı: <%2 Fertilizasyon: % 55-71 gebelik : % 36.5-63 Levinsohn-Tavor O, Hum Reprod 2003 Coasting Ani E2 düşmesi gebelik prognozu açısından kötü E2 düzeyi hala arttmaya devam ediyorsa coasting bir işe yaramaz Down regülasyon uygulanmayan hastalarda Ovülasyon tetiklemesinde farklı ajanlar kullanılması: hCG yerine tek doz Rec LH LH piki için GnRH agonisti Erken HCG uygulaması OHSS riski olan PCOS hastalarında folikül çapı <15mm iken HCG yapılması OHSS’yi önler. Ancak bu durumda oositlere IVM yapılması gerekir. IV Human Albumin Plasma onkotik basıncını artırarak ekstravasküler alana sıvı geçişini engeller. Kapiller permeabiliteyi arttıran sitokinlere bağlanır. 50gr albumin 15dk içinde 800ml sıvıyı intravasküler alana çeker. Farklı rejimler kullanılmıştır: OPU’dan 1gün öncesi ile 5 gün sonrası arasında 10125gr dozlarda kullanılmıştır. IV Human Albumin Yan etkileri: Viral enfeksiyon transmisyonu Bulantı, kusma Febril reaksiyon Allerjik reaksiyon (anafilaktik şok) IV Human Albumin Cochrane Sistematik derlemesi (5RCT) OPU sırasında profilaktik human albumin OHSS riskini anlamlı olarak azaltır: OR: 0,28 (GA:0,11-0,73) RR: 0.35 (GA:0.14-0.87) ARR: 5,5 NNT:18 Gebelik için OR: 1,09 (GA:0,65-1,83) IV Human Albumin IV albumin OHSS önlemede faydasız (Metaanaliz) Venetis CA Fertil Steril 2010 in press Hidroksietil Starch Solüsyonu MA: 200-1000kDa İntravasküler hacmi ve onkotik basıncı artırır. Serum yarı ömrü 10saat Trombosit agregasyonunu engeller. 3 RCT’da orta ve ciddi OHSS’yi önlemede human albumin kadar etkili bulunmuş Avantajı: enfeksiyon riski yok, albuminden daha ucuz 2x500 cc Tüm Embriyoları Dondurmak Erken OHSS’ i engellemez Geç OHSS’yi engeller. OHSS İzleme Tam Fizik Muayene Tam kan sayımı Üre-kreatinin –elektrolitler Pelvik USG Aspirin+Prednizolon Stimulasyonun 1. gününden gebelik testi positiv olana dek OHSS riskini azaltıyor (Prospektif çalışma; Revelli et al 2007) Aspirin Stimulasyonunun 1. gününden itibaren düşük doz aspirin OHSS riskini azaltıyor (Varnagy A Fertil Steril 2009) 2500 IU HCG Önceden 5000 IU HCG ile şiddetli OHSS görülen olgularda verilmiş 13/21 olguda gebelik elde edilmiş (Nargund G 2007) GnRH agonist trigger+Low Dose HCG (Luteal Rescue) Antagonist sikluslarda son oosit maturasyonu için GnRH agonist+1500 Unite HCG OHSS riskini azaltıyor Luteal Antagonist Blastokist transferi sonrası 4 gün süre ile antagonist verilmesi OHSS riskini azaltabilir. (Lainas TG RBM online 2009) Dopamin Agonistleri Positiv inotropik etki Renal kan akım artması Mezenterik vazodilatasyon etkieri vardır. VEGF2 nin fosforilasyonunu bloke ederler Dokarpamin Ciddi OHSS gelişmiş albumin resistan olgularda faydalıdır. Tsunoda et al. 2003 Cabergolin HCG gününden 8. güne dek 0.5 mg/gün p.o. Metformin reduces risk of ovarian hyperstimulation syndrome in patients with PCO in ART cycles : a randomized, controlled trial •PCOS •Long Protokol •Metformin (Midluteal-gebelik kesesine dek) •150 U/gunx5 Step Down protokol Palomba S et al. 2011 December Fertil Steril OHSS siz Klinik Folliküler faz Hikaye (OHSS Öyküsü) AMH (3.3 cut off;Sensi% 90.5 sp: %81.3) AFC (>14; Sensi% 82 sp:% 89) Yaş ve BMI OHSS siz Klinik HCG Günü E2>5000&18 den fazla follikül 1. 3500-5000 U Uriner HCG ya da 250 mikrogram recombinant HCG 2. GnrH-a trigger (0.2 mgTriprorelin;0.5mg buserelin;1mg leuprolide) OHSS siz KLinik Luteal Faz OHSS varsa 2. ya da 3. gun total freeze Blastokiste kadar takip sonra transfer ya da total blastosist freeze (Vitrifikasyon) OHSS siz Klinik GnRHa trigger Agressif luteal support(E2+Progesterone) OPU da 1500 u hcg (Luteal Rescue) OHSS siz Klinik Sonuç Ovaryan stimulasyonunun uygun yapılması (Başlangıç doz) Gnrh agonist trigger (Antagonist cycle) Cryopreservasyon OHSS infertilite tedavisinda belli insidansı olan İatrojenik Korunulabilir bir olaydır. Tedavisi semptomatik ve konservatiftir.
Benzer belgeler
OHSS ÖNLEME STRATEJİLERİ
LOD sonrası CC ile ovulasyon indüksiyonu yapılan
hastalarda%70-80 oranında ovulasyon, %60 oranında