Similarity Index - Pegem Eğitim ve Öğretim Dergisi

25 04 2013
82.html
82
Similarity Index
As of: Thu Apr 25, 2013 12:09am EEST
4,914 words - 94 matches - 72 sources
27%
Document Viewer BETA
sources:
152 words / 3% - CrossCheck
Pamukçu, Burcu, and Betül Meydan. "The role of empathic tendency and perceived
social support in predicting loneliness levels of college students", Procedia - Social and
Behavioral Sciences, 2010.
87 words / 2% - Internet from Thu Jan 10, 2013
egitimvebilim.ted.org.tr
69 words / 1% - Internet from Thu Apr 14, 2011
etd.lib.metu.edu.tr
60 words / 1% - Internet from Sun Oct 10, 2010
construct.haifa.ac.il
45 words / 1% - Internet from Wed Mar 27, 2013
www.arastirmax.com
43 words / 1% - Internet from Mon Apr 15, 2013
egitim.ege.edu.tr
39 words / 1% - CrossCheck
Kemer, Gulsah, and Jane E. Myers. "Application of Developmental Counseling and Therapy
to Turkish College Students", Procedia - Social and Behavioral Sciences, 2011.
34 words / 1% - Internet from Sat Oct 15, 2011
egitim.cukurova.edu.tr
34 words / 1% - Internet from Wed May 23, 2012
pegemdergi.net
34 words / 1% - Publications
PARMAKSIZ, İzzet and AVŞAROĞLU, Selahattin. "Examining the teacher candidates'
levels of optimism and styles of coping with stress according to their Self-esteem levels",
Öğretmen Eğitimi Akademisi-Maya Akademi, 2012.
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
1/24
25 04 2013
82.html
32 words / 1% - Publications
Ang, Rebecca P. Lau, Shun Tan, Ai-Girl L. "Refining the Attitudes Toward Seeking
Professional Psychological Help Scale: factorial invariance ac", Measurement and
Evaluation in Counseling, Oct 2007 Issue
31 words / 1% - Internet from Sun Apr 12, 2009
www.scientificjournals.org
30 words / 1% - Internet from Thu Jan 10, 2013
works.bepress.com
30 words / 1% - Internet from Fri Apr 27, 2012
doras.dcu.ie
30 words / 1% - CrossCheck
Nicholas, Lionel, Maria Damianova, and Mzamo Ntantiso. "A Comparison of South African
and International First-Year Students’ Counselling Needs and Preferred Counselling
Sources", Australian Journal of Guidance and Counselling, 2012.
29 words / 1% - Internet from Fri Feb 15, 2013
link.springer.com
29 words / 1% - Internet from Tue Mar 13, 2012
akademik.ege.edu.tr
27 words / < 1% match - Internet from Sat Feb 13, 2010
intl-asm.sagepub.com
25 words / < 1% match - Internet from Tue Feb 21, 2012
stigmaj.org
24 words / < 1% match - Internet from Mon Jun 07, 2010
www.psychology.iastate.edu
24 words / < 1% match - Internet from Sun Apr 11, 2010
arno.uvt.nl
22 words / < 1% match - Internet from Tue Nov 01, 2011
www.sh.hacettepe.edu.tr
21 words / < 1% match - Publications
ERSOY, Mehmet Akif and VARAN, Azmi. "Ruhsal hastalıklarda içselleştirilmiş
damgalanma ölçeği Türkçe formu'nun güvenilirlik ve geçerlik çalışması", Türkiye Sinir ve
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
2/24
25 04 2013
82.html
Ruh Sağlığı Derneği, 2007.
20 words / < 1% match - Internet from Thu Mar 07, 2013
akbis.pau.edu.tr
20 words / < 1% match - Publications
ERKAN, Serdar, ÖZBAY, Yaşar, ÇANKAYA CİHANGİR, Zeynep and TERZİ, Şerife.
"Üniversite öğrencilerinin yaşadıkları problemler ve psikolojik yardım arama gönüllükleri",
TUBITAK, 2012.
19 words / < 1% match - Publications
&#350;AHAN YILMAZl, Birsen and DUY, Baki. "Psiko-E&#287;itim
Uygulamas&#305;n&#305;n K&#305;z &#214;&#287;rencilerin Benlik Sayg&#305;s&#305;
ve Ak&#305;lc&#305; Olmayan &#304;nan&#231;lar&#305; &#220;zerine Etkisi", Turkish
Psychological Counseling & Guidance Journal, 2013.
17 words / < 1% match - Publications
GÜL, Şeyda and YEŞİLYURT, Selami. "Yapılandırmacı öğrenme yaklaşımına dayalı
bilgisayar destekli öğretimin öğrencilerin tutumları ve başarıları üzerine etkisi", TUBITAK,
2011.
17 words / < 1% match - Publications
Bayindir, Nida. "The differentiation conditions for the reasons of stress in teachers
candidates according to their b", Journal of Instructional Psychology, March 2010 Issue
17 words / < 1% match - Publications
ERKAN, Serdar, TERZİ, Şerife and ÖZBAY, Yaşar. "Üniversite psikolojik danışma ve
rehberlik merkezlerinin incelenmesi", TUBITAK, 2011.
17 words / < 1% match - Publications
ÖKDEM, Şeyda and YARDIMCI, Figen. "Üniversite öğrencilerinin algılanan sosyal destek
düzeylerinin bazı değişkenler açısından incelenmesi", Esform Ofset, 2010.
16 words / < 1% match - Publications
KOÇ, Mustafa, AVŞAROĞLU, Selahattin and SEZER, Adem. "Üniversite Öğrencilerinin
Akademik Başarıları ile Problem Alanları Arasındaki İlişki", TUBITAK, 2004.
14 words / < 1% match - Internet from Wed Mar 27, 2013
www.dem.org.tr
14 words / < 1% match - Publications
DOĞRU YILDIRIM, S. Sunay, TURCAN, A. İhsan, ARSLAN, Emel and DOĞRU, Süleyman.
"Çocukların Resimlerdeki Aileyi Tanılama Durumlarının Değerlendirilmesi", Selçuk
Üniversitesi, 2006.
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
3/24
25 04 2013
82.html
14 words / < 1% match - CrossCheck
Selda Koydemir. "Psychological Help-Seeking Attitudes and Barriers to Help-Seeking in
Young People in Turkey", International Journal for the Advancement of Counselling,
08/24/2010
13 words / < 1% match - Internet from Fri Jan 25, 2013
www.iscet.pt
13 words / < 1% match - Internet from Mon Jun 07, 2010
ilkogretim-online.org.tr
13 words / < 1% match - Publications
Turkum, Ayse Sibel. "Who seeks help? Examining the differences in attitude of Turkish
university students toward seeking ", The Journal of Men's Studies, Spring 2005 Issue
12 words / < 1% match - Internet from Thu Aug 25, 2011
etd.lib.metu.edu.tr
12 words / < 1% match - Publications
Terzi, &#350;erife. "&#220;N&#304;VERS&#304;TE
&#214;&#286;RENC&#304;LER&#304;NDE KEND&#304;N&#304; TOPARLAMA
G&#220;C&#220;N&#220;N &#199;&#199;SEL KORUYUCU FAKT&#214;RLERLE
&#304;L&#304;&#350;K&#304;S&#304;", Hacettepe University Journal of
Education/13005340, 20081201
12 words / < 1% match - Publications
&#199;A&#286;, P&#305;nar and YILDIRIM, &#304;brahim. "Evlilik Doyumunu Yordayan
&#304;li&#351;kisel ve Ki&#351;isel De&#287;i&#351;kenler", Turkish Psychological
Counseling & Guidance Journal, 2013.
11 words / < 1% match - Internet from Mon Jul 30, 2012
www.acikders.org.tr
11 words / < 1% match - Internet from Tue Oct 26, 2010
www.coe.ufl.edu
11 words / < 1% match - Internet from Mon Oct 11, 2010
www.science.ankara.edu.tr
11 words / < 1% match - Publications
Kelecio&#487;lu, H&#252;lya. "DEVELOPING JOB SATISFACTION SCALE FOR
TURKISH ACADEMICIANS", Turkish Psychological Counseling & Guidance
Journal/13021370, 20060901
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
4/24
25 04 2013
82.html
11 words / < 1% match - Publications
KAPIKIRAN, Şahin and ÖZGÜNGÖR, Sevgi. "Ergenlerin sosyal destek düzeylerinin
akademik başarı ve güdülenme düzeyi ile ilişkileri", Çocuk ve Gençlik Ruh Sağlığı Derneği,
2009.
11 words / < 1% match - Publications
ÇETİN, Barış. "Analysis of elementary school pre-service teachers for several variables",
Öğretmen Eğitimi Akademisi-Maya Akademi, 2012.
11 words / < 1% match - Publications
AVCIOĞLU, Hasan. "Sosyal Becerileri Değerlendirme Ölçeğinin Geçerlik ve Güvenirlik
Çalışması (4-6 Yaş)", Abant İzzet Baysal Üniversitesi, 2007.
11 words / < 1% match - Publications
Y&#305;ld&#305;r&#305;m, Arzu; Hac&#305;hasano&#287;lu, Rabia and Karakurt,
Papatya. "Postpartum depresyon ile sosyal destek aras&#305;ndaki ili&#351;ki ve
etkileyen fakt&#246;rler", International Journal of Human Sciences, 2011.
10 words / < 1% match - Internet from Fri Jan 25, 2013
www.reportworld.co.kr
10 words / < 1% match - CrossCheck
"STUDENT SUBGROUPS", Higher Education Abstracts, 04/2007
10 words / < 1% match - CrossCheck
Huisman, C., and J. Bruggeman. "The social network, socioeconomic background, and
school type of adolescent smokers", International Journal of Behavioral Development, 2012.
10 words / < 1% match - Publications
Batten, Lesley and Dutton, Jane. "YOUNG TERTIARY STUDENTS AND HELP-SEEKING
FOR HEALTH ADVICE", Nursing Praxis in New Zealand, 2011.
10 words / < 1% match - Publications
AKSÜLLÜ, Nihayet and DOĞAN, Selma. "Huzurevinde ve evde yaşayan yaşlılarda
algılanan sosyal destek etkenleri ile depresyon arasındaki ilişki", TUBITAK, 2004.
9 words / < 1% match - Internet from Tue Feb 12, 2013
positiveemotions.gr
9 words / < 1% match - Internet from Tue Feb 05, 2013
www.mersin.edu.tr
9 words / < 1% match - Internet from Wed Nov 21, 2012
www.readperiodicals.com
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
5/24
25 04 2013
82.html
9 words / < 1% match - Internet from Wed Jun 06, 2012
ilkogretim-online.org.tr
9 words / < 1% match - Publications
GÜNDOĞDU, Mehmet. "Bilimsel Yönetim ve Bazı Değişkenler Kavramı", Mersin
Üniversitesi, 2007.
9 words / < 1% match - Publications
ÖZKAN, İlkay Arslan and ÖZEN, Ayşe. "Öğrenci hemşirelerde boyun eğici davranışlar ve
benlik saygısı arasındaki ilişki", Türk Silahlı Kuvvetleri, 2008.
9 words / < 1% match - Publications
DEDE, Yüksel. "I. Dereceden Denklemlerin Yorumlanması: Eğitim Fakültesi 1. Sınıf
Öğrencileri Üzerine Bir Çalışma", Cumhuriyet Üniversitesi, 2005.
9 words / < 1% match - Publications
GÖKYER, Necmi. "Fırat Üniversitesi eğitim fakültesi öğrencilerinin bazı akademik
hizmetlere ilişkin beklentileri", Fırat Üniversitesi, 2012.
8 words / < 1% match - Internet from Sun Mar 11, 2012
iojes.net
8 words / < 1% match - Publications
TRAŞ, Zeliha and GÜNGÖR, Hudayar Cihan. "Avrupa ülkelerinden gelen türk asıllı
üniversite öğrencilerinin sosyal destek ve sosyal bağlılıkları üzerine nitel bir araştırma",
TUBITAK, 2011.
8 words / < 1% match - Publications
AVŞAROĞLU, Selahattın and ÜRE, Ömer. "Üniversite öğrencilerinin karar vermede
özsaygı, karar verme ve stresle başaçıkma stillerinin benlik saygısı ve bazı değişkenler
açısından incelenmesi", Selçuk Üniversitesi, 2007.
8 words / < 1% match - Publications
DOĞAN, Türkan. "Üniversite Öğrencilerinin İyilik Halinin İncelenmesi", Hacettepe
Üniversitesi, 2006.
8 words / < 1% match - Publications
KOÇ, Zeliha and SAĞLAM, Zeynep. "Bir grup üniversite hemşirelik öğrencisinde yalnızlık",
Başbakanlık Aile ve Sosyal Araştırmalar Gn. Md., 2009.
8 words / < 1% match - Publications
KAHRİMAN, İlknur and POLAT, Sevinç. "Adölesenlarda aileden ve arkadaşlardan algılanan
sosyal destek ve benlik saygısı arasındaki ilişki", TUBITAK, 2003.
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
6/24
25 04 2013
82.html
8 words / < 1% match - Publications
EKİNCİ, Öznur and AYBEK, Birsel. "Öğretmen adaylarının empatik ve eleştirel düşünme
eğilimlerinin incelenmesi", Öğretmen Eğitimi Akademisi-Maya Akademi, 2010.
6 words / < 1% match - CrossCheck
Coralie J. Wilson. "Help-Negation and Suicidal Ideation: The Role of Depression, Anxiety
and Hopelessness", Journal of Youth and Adolescence, 12/02/2009
6 words / < 1% match - CrossCheck
Jennifer Fende Guajardo. "An investigation of psychoeducational interventions about
therapy", Psychotherapy Research, 1/1/2007
6 words / < 1% match - Publications
Zhang, Naijian Dixon, David N.. "Acculturation and attitudes of Asian international students
toward seeking psychological help.", Journal of Multicultural Counseling and , July 2003
Issue
6 words / < 1% match - Publications
HAMAMCI, Zeynep, BUĞA, Ahmet and DURAN, Şenol. "Üniversite öğrencilerinin evlilik
yaşantısı ile ilgili bilgi kaynaklarının ve evlilik öncesi eğitim ihtiyaçlarının incelenmesi",
TUBITAK, 2011.
paper text:
1 Eğitim Fakültesi Öğrencilerinde Psikolojik Yardım Arama Tutumlarının 2 Yordayıcısı Olarak
Psikolojik Yardım Alma Deneyimi, Algılanan Sosyal Destek 3 ve Yalnızlık 4 5
Prior Help-Seeking Experience, Perceived Social Support
and Loneliness
as
among Faculty
of
the 6
Predictors of Attitudes toward Seeking Psychological Help
Education
7
Students
8 9 Özet 10 Bu araştırmanın amacı, eğitim fakültesi öğrencilerinin psikolojik yardım alma
deneyimlerinin, 11 algılanan sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin psikolojik yardım almaya ilişkin
tutumları 12 üzerindeki rolünün incelenmesidir. Araştırmanın katılımcıları
2011-2012 eğitim öğretim
13
yılında
Ege
Üniversitesi Eğitim Fakültesi’nin
çeşitli lisans programlarında eğitim görmekte 14 olan 278 (182 kadın, 96 erkek) öğrencidir.
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
7/24
25 04 2013
82.html
Araştırmada veriler
Psikolojik Yardım Almaya
Boyutlu
15 İlişkin
Tutum Ölçeği-R,
UCLA Yalnızlık Ölçeği,
Çok
Algılanan Sosyal Destek Ölçeği
ve 16
Kişisel Bilgi Formu ile elde edilmiştir. Verilerin
istatistiksel
analizi
için Çoklu Doğrusal 17 Hiyerarşik Regresyon Analizi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, eğitim
fakültesi 18 öğrencilerinin psikolojik yardım alma deneyimleri kontrol edildiğinde, yalnızlık ve
algılanan 19 sosyal destek düzeylerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını anlamlı şekilde
20 yordadığını göstermiştir. Bununla birlikte, öğrencilerin psikolojik yardım almaya ilişkin 21
tutumlarını yalnızlık düzeylerinin negatif yönde; algılanan sosyal destek düzeylerinin ise 22 pozitif
yönde yordadığı sonucuna varılmıştır. 23 Anahtar kelimeler: Psikolojik yardım almaya ilişkin tutum;
psikolojik yardım alma 24 deneyimi; algılanan sosyal destek; yalnızlık 25 26 Abstract 27
The aim of this study was to examine the
role
of
prior help-seeking experiences, perceived 28 social support and loneliness on attitudes of faculty
of education students toward seeking 29 psychological help. Participants were 278 (182 female,
96 male) students who were enrolled 30 in various departments during 2011-2012 academic year
at Faculty of Education, Ege 1 University. Psychological Help-Seeking Attitudes Scale-R, UCLA
Loneliness Scale, 2
Multidimensional Scale of Perceived Social Support and
3 were used
Demographic Information
Form
for data collection.
The
hierarchical multiple regression analysis was conducted
results of the
study showed
attitudes toward seeking
4 for
data
analysis.
The
that
5
psychological help
was
predicted
by loneliness and
perceived social support
when the role of 6 prior help-seeking experiences among faculty of education students was
controlled. Also, it 7 was concluded that
attitudes toward seeking psychological help
among
students
was 8 negatively predicted by loneliness and positively predicted by
perceived social support.
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
9 Keywords:
Attitudes toward seeking psychological help;
8/24
25 04 2013
82.html
prior
help-seeking
10 experience; perceived social support; loneliness 11 12 Giriş 13 Üniversite yaşamı ve üniversite
öğrencisi olmak kendi içinde pek çok akademik, mesleki ve 14 kişisel-sosyal zorluk
barındırmaktadır (Güneri-Yerin, Aydın ve Skovholt, 2003; Kitzrow, 2003). 15 Bu dönemde üniversite
öğrencileri bir yandan yeni adım attıkları üniversite yaşamına ve 16 eğitim sistemine uyum
sağlamaya; diğer yandan da mesleğe ve hayata hazırlanmaya 17 çalışmaktadırlar. Başka bir
deyişle, üniversite öğrencileri bu dönemde birey olarak toplumda 18 kendilerine yer edinme
çabalarına girişmektedirler. Gelişimsel açıdan değerlendirildiğinde 19 ise, “Erken Yetişkinlik”
denilebilecek bu dönemde üniversite öğrencilerinin ergenlik 20 döneminde başlamış olan kimlik ve
bağımsızlık kazanma çalışmalarına devam ettiği 21 söylenebilir (Albayrak-Kaymak, 1996; Demir ve
Koydemir, 2005; Özgüven, 1989; 1992). 22 Dolayısıyla, üniversite yaşamının üniversite öğrencileri
için pek çok gelişimsel görev ve 23 sorunla baş edilmesi gereken bir dönem olduğu açıktır. Bu
konuda yapılan araştırmalar 24 incelendiğinde, üniversite öğrencilerinin söz konusu sorunlarla baş
edilebilmek için kimi 25 zaman aile, arkadaş ve öğretmen gibi profesyonel olmayan yardım
kaynaklarından kimi 26 zaman da psikiyatrist, klinik psikolog ve psikolojik danışman gibi
profesyonel psikolojik 27 yardım veren kaynaklardan psikolojik yardım aldıkları görülmektedir
(Erkan, Özbay, Cihangir- 28 Çankaya ve Terzi, 2012a; Koydemir, Erel, Yumurtacı ve Şahin,
2010; Rickwood, Deane
ve 29
Wilson, 2007; Rickwood, Deane, Wilson
ve
Ciarrochi,
2005;
Topkaya ve Meydan, 2011). 1 Psikolojik yardım arama davranışı, bireyin varlığına karşı tehdit
oluşturan herhangi bir 2 durum veya sorunla karşı karşıya kaldığında, söz konusu durum veya
sorun ile baş edebilmek 3 için içsel kaynaklarının yetersiz olduğunu düşünmesi ve dışsal
kaynaklara yönelmesi olarak 4 betimlenebilir (Fischer ve Turner, 1970). Psikolojik yardım almaya
ilişkin tutum ise bireyin ruh 5 sağlığını tehlike altında görmesi durumunda, profesyonel psikolojik
yardım veren 6 kaynaklardan (psikiyatrist, klinik psikolog ve psikolojik danışman) yardım almaya
yönelik 7 bilişsel, duyuşsal ve davranışsal eğilimlerinin tamamı olarak tanımlanabilir (Kushner ve
Sher, 8 1991). Bireyin söz konusu bu eğilimi bir başka deyişle, psikolojik yardım almaya ilişkin
tutumu 9 “olumlu” veya “olumsuz” olabilir (Fischer ve Turner, 1970). Psikolojik yardım almaya
ilişkin 10 olumlu tutuma sahip olmak ise bireyin ihtiyacı olduğunda psikolojik yardım arama
davranışı 11 göstermesini kolaylaştıran faktörlerden biridir (Erkan, Özbay, Cihangir-Çankaya ve
Terzi, 12 2012b; Kushner ve Sher, 1991). Bu bağlamda, üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım
13 arama davranışlarının sıklığının arttırılmasında psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını 14
etkileyen faktörlerin belirlenmesinin kritik öneme sahip olduğu söylenebilir. Böylece, pek çok 15
sorunla baş etmeye çalışan üniversite öğrencilerinin ihtiyaçları olduğunda profesyonel 16 psikolojik
yardım veren uzmanlardan yardım almalarının iyilik hallerinin arttırılmasını ve daha 17 mutlu bireyler
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
9/24
25 04 2013
82.html
olmalarını sağlayan yollardan biri olabileceği düşünülmektedir (Rickwood, 18 Deane, Wilson ve
Ciarrochi, 2005). 19 Literatür incelendiğinde, üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya
ilişkin 20 tutumları ile ilişkili değişkenlerden birinin psikolojik yardım alma deneyimi olduğu 21
görülmektedir (Çebi, 2009; Türküm, 2000; 2005; Vogel, Wester, Wei ve Boysen, 2005; Vogel, 22
Wade ve Haake, 2006). Psikolojik yardım alma deneyimine sahip olma durumu, bireyin daha 23
önce profesyonel bir yardım kaynağından psikolojik yardım almış olma durumu olarak 24
açıklanabilir. Örneğin, Türküm (2005) tarafından üniversite öğrencileri ile yürütülen bir 25
araştırmada psikolojik yardım alma deneyimine sahip üniversite öğrencilerinin, psikolojik 26 yardım
alma deneyimi olmayan üniversite öğrencilerine kıyasla
psikolojik yardım almaya
27
ilişkin daha olumlu tutumlara sahip
oldukları bulunmuştur. Benzer şekilde, Çebi (2009) 28 araştırmasında üniversite öğrencilerinin
psikolojik yardım alma deneyimine sahip olmalarının 29 psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını
yordadığını bulmuştur. Özetle, üniversite 1 öğrencilerinin psikolojik yardım almaya ilişkin
tutumlarını etkileyen en önemli faktörlerden 2 birinin psikolojik yardım alma deneyimleri olduğu
görülmektedir. 3 Üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını etkileyen bir 4
diğer önemli değişken algılanan sosyal destek düzeyidir. Algılanan sosyal destek, bireyin 5
ihtiyacı olduğunda ailesinden, arkadaşlarından ve özel kişilerden destek alabileceğine ilişkin 6
inancı olarak tanımlanmaktadır (Cotterell, 2007). Cohen ve Wills (1985; akt. Çebi, 2009), 7 bireyin
çevresinden algıladığı sosyal destek düzeyi ile psikolojik sağlığı arasında güçlü bir ilişki 8 olduğunu
vurgulamaktadır. Literatür incelendiğinde, üniversite öğrencilerinin psikolojik 9 yardım almaya ilişkin
tutumları ile algılanan sosyal destek düzeyleri arasındaki ilişkiyi 10 inceleyen araştırmalar olduğu
görülmektedir (Cepeda-Benito ve Short, 1998; Çebi; 2009; 11 Dilek, 2010; Kelly ve Achter, 1995;
Koydemir-Özden, 2010; Miville ve Constantine, 2006). Bu 12 araştırmalardan biri Cepeda-Benito ve
Short (1998) tarafından yapılmıştır. Psikolojik yardım 13 almaya ilişkin tutum ile algılanan sosyal
destek değişkeninin de içinde olduğu değişkenler 14 arasındaki ilişkinin incelendiği araştırmada
sonuçlar, psikolojik yardım almaya ilişkin tutum ve 15
algılanan sosyal destek arasında
ters
yönde bir ilişki olduğunu
göstermiştir. Benzer şekilde, 16 Miville ve Constantine (2006) tarafından yapılan bir araştırmada
üniversite öğrencilerinin 17 psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları ile algılanan sosyal destek
değişkeninin de içinde 18 olduğu sosyo-kültürel değişkenler arasındaki ilişki incelenmiştir.
Araştırma sonuçları, aileden 19 düşük düzeyde algılanan sosyal desteğin ve önemli kişilerden
yüksek düzeyde algılanan 20 sosyal desteğin olumlu psikolojik yardım almaya ilişkin tutumunu
ters yönde yordadığını 21 göstermiştir. Türkiye’de ise Çebi (2009) üniversite öğrencilerinin algılanan
sosyal destek 22 düzeylerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını pozitif yönde yordadığını
bulmuştur. 23 Benzer şekilde, Koydemir-Özden (2010) 408 üniversite öğrencisinin algılanan sosyal
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
10/24
25 04 2013
82.html
destek 24 düzeylerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını yordayıp yordamadığını
incelemiştir. 25 Sonuçlar, aileden ve arkadaşlardan alınan sosyal desteğin psikolojik yardım
almaya ilişkin 26 olumlu tutumu yordadığını göstermiştir. Özetle, Türkiye’de üniversite
öğrencilerinin 27 psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları ile algılanan sosyal destek düzeyleri
arasındaki 28 ilişkiyi inceleyen araştırmalar pozitif yönde bir ilişki olduğunu ortaya koyarken; yurt
dışında 29 bu konuda yapılmış araştırmalarda ise bu ilişkinin ters yönde olduğu sonucuna
varılmıştır. 1 Üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını algılanan sosyal 2
destek kadar etkileyen bir diğer değişkenin yalnızlık düzeyleri olduğu düşünülmektedir. 3 Çünkü
her yaş grubundan insanın yalnızlık duygusunu yaşayabildiği bilinmekle birlikte, 4 yalnızlığın
özellikle ergenler ve genç yetişkinler arasında yaygın olduğu bilinmektedir 5 (Ponzetti, 1990).
Türkiye’de üniversite öğrencilerinde yalnızlığın yaygınlığını araştıran bir 6 araştırma Ankara’daki
üniversitelerde eğitim görmekte olan gençlerin % 60.2’sinin 7 yalnızlıktan yakındığını ortaya
koymuştur (Özdemir ve Tuncay, 2008). Üniversite 8 öğrencilerinin büyük bir bölümünün yalnızlık
yaşadığı gerçeği göz önünde 9 bulundurulduğunda, onların yalnızlık düzeyleri ile psikolojik yardım
almaya ilişkin tutumları 10 arasındaki ilişki de önem kazanmaktadır. Literatür incelendiğinde,
üniversite öğrencilerinin 11 yalnızlık düzeylerinin cinsiyet (Çeçen, 2008), akademik başarı (Demir
ve Tarhan, 2001), ana 12 baba tutumları (Çeçen, 2008), algılanan sosyal destek (Öztürk, Sevindik
ve Yaman, 2006; 13 Pamukçu ve Meydan, 2010; Yılmaz, Yılmaz ve Karaca, 2008), benlik saygısı
(Güloğlu ve 14 Karaırmak, 2010; Karahan ve diğ., 2004), psikolojik sağlamlık (Güloğlu ve
Karaırmak, 2010); 15 duygularını açma (Öksüz, 2005), empatik eğilim (McWhirter, Besett-Alesch,
Horibata ve Gat, 16 2002; Pamukçu ve Meydan, 2010) gibi pek çok değişken ile ilişkisinin
incelendiği 17 görülmektedir. Ancak, üniversite öğrencilerinin pek çoğunun yalnızlıktan yakındığı 18
bilinmesine rağmen, Türkiye’de üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya ilişkin 19
tutumları ile yalnızlık düzeyleri arasındaki ilişkiyi ortaya koyan bir araştırmaya rastlanmamış 20
olması dikkat çekicidir. 21 Bu bilgiler ışığında, üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya
ilişkin 22 tutumlarını belirleyen önemli değişkenlerden birinin psikolojik yardım alma deneyimleri 23
olduğu söylenebilir. Bununla birlikte, üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya ilişkin 24
tutumlarını etkileyen faktörlerin belirlenmesinde algılanan sosyal destek ve yalnızlık 25
değişkenlerinin incelenmesinin de önemli olduğu görülmektedir. Ancak, literatür 26 incelendiğinde,
üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını etkileyen 27 faktörlerin
belirlenmesinde psikolojik yardım alma deneyimi, algılanan sosyal destek 28 düzeyleri ve yalnızlık
düzeylerini bir arada inceleyen bir araştırma olmadığı görülmüştür. 29 Dahası, üniversite
öğrencilerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları ile yalnızlık 30 düzeyleri
arasındaki ilişkinin incelendiği bir araştırmaya
hareketle,
da
rastlanmamıştır. Bu
ihtiyaçtan 1
bu
araştırmada eğitim fakültesi öğrencilerinin algılanan sosyal destek düzeyleri ve 2 yalnızlık
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
11/24
25 04 2013
82.html
düzeylerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları üzerindeki rolünün 3 araştırılması
planlanmıştır. Ancak, üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya ilişkin 4 tutumlarını
etkileyen önemli faktörlerden birinin psikolojik yardım alma deneyimleri olduğu 5 göz önünde
bulundurulduğunda, psikolojik yardım alma deneyiminin karıştırıcı bir değişken 6 olabileceği
öngörülmüştür. Sonuç olarak, bu araştırmada eğitim fakültesi öğrencilerinin 7 psikolojik yardım
alma deneyimleri kontrol edilerek algılanan sosyal destek düzeyleri ve 8 yalnızlık düzeylerinin
psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını yordama derecesinin 9 incelenmesi amaçlanmıştır. Bu
araştırmanın psikolojik yardım almaya ilişkin tutumun daha iyi 10 anlaşılmasına ve söz konusu
tutumu etkileyen faktörlerin belirlenmesine yönelik bir katkı 11 sağlayacağı düşünülmektedir. 12
Yöntem 13 Araştırma Modeli 14 Bu araştırmada
ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. İlişkisel tarama modeli, iki ya da daha
15
fazla
sayıdaki değişken
arasındaki ilişkiyi belirlemeyi amaçlayan araştırma modelidir 16 (Fraenkel ve Wallen, 2005). Bu
çalışmada üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım alma 17 deneyimleri kontrol edildiğinde
algılanan sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin psikolojik 18 yardım almaya ilişkin tutumlarını ne
derece yordadığı incelenmiştir. 19 Katılımcılar 20 Araştırmanın katılımcıları 2011-2012
eğitim öğretim yılı bahar yarıyılında
Ege
Üniversitesi
21
Eğitim Fakültesi’nin
Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi, Rehberlik ve Psikolojik 22 Danışmanlık, Resim-iş
Eğitimi,
Sınıf Öğretmenliği, Okul Öncesi Öğretmenliği, Fen Bilgisi
23
Öğretmenliği, Sosyal
Bilgiler Öğretmenliği
ve Türkçe Öğretmenliği lisans programlarında 24 eğitim görmekte olan 278 öğrencidir. Araştırmaya
katılan öğrencilerin 182’si (% 65) kadın, 25 96’sı (% 35) ise erkektir. Öğrencilerin % 30’u birinci
sınıf, % 21’i ikinci sınıf, % 22’si üçüncü 26 sınıf ve % 27’si dördüncü sınıfa devam etmektedir.
Öğrencilerden % 75’i psikolojik yardım 27 alma deneyimine sahip olmadıklarını, % 25’i ise sahip
olduklarını ifade etmişlerdir. 28 Katılımcıların belirlenmesinde kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi
(convenience sampling) 29 kullanılmıştır. 1 Veri Toplama Araçları 2
Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum ÖlçeğiR.
Psikolojik Yardım Almaya
İlişkin 3
Tutum Ölçeği-R (PYTÖ-R)
Türküm (2001) tarafından
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
12/24
25 04 2013
82.html
Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum
4
Ölçeği (Türküm,
1997) revize edilerek oluşturulmuştur. Bu araştırmada, PYTÖ-R, öğrencilerin 5 psikolojik yardım
almaya ilişkin tutumlarını ölçmek amacıyla kullanılmıştır.
Ölçek, 5’li Likert
6
tipinde
olup 18
maddeden oluşmaktadır. Ölçeğin faktör analizi
sonuçları
18 maddenin iki alt 7 boyuttan oluştuğunu göstermektedir. Psikolojik yardım almaya ilişkin olumlu
görüşleri içeren 8 birinci faktör
12 maddeden oluşup iç
tutarlılık
katsayısı .92’dir. Psikolojik yardım almaya
9
ilişkin
olumsuz görüşleri içeren
ikinci faktör ise 6 maddeden oluşup iç tutarlılık katsayısı 10 .77’dir. Ölçeğin tamamına ilişkin iç
tutarlık katsayısı .90, test tekrar test güvenirliği ise .77’dir. 11 Ölçeğin bu çalışmadaki Cronbach
alpha güvenirlik katsayısı .85 bulunmuştur. Ölçek
1 ile 5
12
arasında
işaretlenmekte ve
ölçekten alınabilecek
puan 18-90 puan
arasında değişmektedir.
13
Ölçekten
alınan
yüksek puan, bireyin
psikolojik yardım almaya ilişkin olumlu tutumun yüksek 14 olduğu anlamına gelmektedir. 15 UCLA
Yalnızlık Ölçeği. Üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeylerini ölçmeyi 16 amaçlayan
UCLA Yalnızlık Ölçeği Russell, Peplau ve Cutrona (1980) tarafından
geliştirilmiş ve 17 Demir (1989) tarafından Türkçe’ye uyarlanmıştır. Ölçek 20 maddeden
oluşmaktadır ve dört 18 noktalı bir derecelendirmeden
(1-Hiç yaşamam, 2-Nadiren yaşarım, 3-Bazen yaşarım, 4-Sık
19
sık yaşarım)
yararlanılarak puanlanmaktadır.
Ölçekten alınabilecek en düşük puan
edilen
yüksek puan,
bireyin yalnızlık
20,
en
20
yüksek puan ise
80
’dir.
Elde
düzeyinin yüksek
olduğunu; 21 düşük puan, bireyin yalnızlık düzeyinin düşük olduğunu belirtmektedir. Güvenirlik
çalışmaları 22 sonucunda,
ölçeğin Cronbach alpha güvenirlik katsayısı
katsayısı
ise .94
olarak
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
hesaplanmıştır.
.96,
test-tekrar-test güvenirlik
23
Ölçeğin
13/24
25 04 2013
82.html
bu çalışmadaki Cronbach alpha güvenirlik 24 katsayısı .86 bulunmuştur. 25
Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği.
sosyal
destek düzeyini
Üniversite öğrencilerinin
algıladıkları
26
ölçmek amacıyla Zimet,
Dahlem,
Zimet ve
Farley
tarafından Türkçe’ye
(1988) tarafından
uyarlanan
27
geliştirilen
Çok Boyutlu Algılanan
ve
Eker ve Arkar (1995)
28
Sosyal Destek Ölçeği
(ÇBASDÖ) kullanılmıştır.
On iki
maddeden oluşan ölçek “Kesinlikle hayır”
29
ile “Kesinlikle evet” arasında değişen
yedi noktalı bir derecelendirmeden yararlanılarak 1 puanlanmaktadır. Ölçek aileden, arkadaşlardan
ve özel kişiden algılanan sosyal destek olmak 2 üzere üç alt boyuttan oluşmaktadır.
Ölçekten alınabilecek en düşük puan 12, en yüksek puan
puan, bireyin
algılanan sosyal
destek düzeyinin
3 84
’tür. Elde edilen yüksek
yüksek olduğunu;
4 düşük puan, algılanan sosyal destek düzeyinin düşük olduğunu göstermektedir. Ölçeğin 5
Cronbach alpha
güvenirlik katsayısı .89, test-tekrar test güvenirlik katsayısı ise
.65
olarak
6
bulunmuştur.
Alt ölçeklere ilişkin Cronbach alpha katsayıları ise aile için .85, arkadaşlar için 7 .88, özel kişi için
.92’dir. Ölçeğin bu çalışmadaki Cronbach alpha güvenirlik katsayısı .88’dir. 8 Kişisel bilgi formu.
Kişisel bilgi formu, araştırmacılar tarafından geliştirilmiş ve 9 katılımcıların cinsiyet, yaş, eğitim
gördükleri lisans programı ve daha önce psikolojik yardım 10 alıp almadıklarına ilişkin bilgilerini
elde etmek amacıyla kullanılmıştır. 11 Verilerin Toplanması 12 Araştırmada kullanılan veri toplama
araçları katılımcılara araştırmacılar tarafından gruplar 13 halinde uygulanmıştır. Uygulama
öncesinde katılımcılara araştırmanın amacına ilişkin bilgi 14 verilmiştir. Uygulama yaklaşık 20
dakika sürmüştür. 15 16 17
Verilerin Analizi Araştırmada veri toplama araçları ile elde edilen veriler, SPSS
paket programı kullanılarak
18
18
analiz edilmiştir.
Verilerin analizinde betimsel istatistikler ile “Çoklu Doğrusal Hiyerarşik 19
Regresyon Analizi” kullanılmıştır.
ölçüt 20
alınmıştır.
21
Bulguların yorumlanmasında
.05 anlamlılık düzeyi
Bulgular
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
14/24
25 04 2013
82.html
22 Verilerin analizine geçilmeden önce çoklu doğrusal hiyerarşik regresyon analizinin normallik, 23
oto-korelasyon, doğrusallık ve çoklu doğrusal bağlantı varsayımları test edilmiştir. İlk olarak, 24
PYTÖ-R’den elde edilen puanların normal dağılımı sağlayıp sağlamadığını belirlemek amacıyla 25
basıklık ve çarpıklık katsayıları incelenmiş ve dağılımın normal olduğu sonucuna varılmıştır. 26
Doğrusallık ve çoklu doğrusal bağlantı varsayımının test edilmesi amacıyla ise Tolerance ve 27 VIF
değerleri incelenmiş ve Tolerance değerlerinde .10’dan küçük ve VIF değerlerinde 10’dan 28 büyük
değerler gözlenmemiştir (Field, 2005). Oto-korelasyon varsayımını test etmek 29 amacıyla
hesaplanan Durbin-Watson değeri 1.89 bulunmuştur. Durbin-Watson Kritik 1 2 3 4 5 6 7 Değerler
Tablosu’na göre bu değer bağımsız değişkenler arasında oto-korelasyon olmadığını göstermektedir
(Alpar, 1997). Özetle, yapılan ön analizler çoklu doğrusal hiyerarşik regresyon analizinin
varsayımlarının karşılandığını göstermiştir. Eğitim fakültesi öğrencilerinin PYTÖ-R, UCLA Yalnızlık
Ölçeği, ÇBASDÖ’nden aldıkları puanlara ait betimsel istatistikler
Tablo 1’de sunulmuştur. Tablo 1 Değişkenlerden Elde Edilen Puanlara
İlişkin
Betimleyici
İstatistikler N Minimum Maksimum Ortalama Standart Sapma
Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutum 278 48 90 70.96 8.92 Algılanan Sosyal Destek 278 34 84
69.78 11.09 Yalnızlık 278 20 55 31.20 7.71 8 9 Eğitim fakültesi öğrencilerinin psikolojik yardım
alma deneyimleri, algılanan sosyal 10 destek ve yalnızlık düzeylerinin psikolojik yardım almaya
ilişkin tutumlarını yordama 11 derecesini incelemek için gerçekleştirilen çoklu doğrusal hiyerarşik
regresyon analizinde, 12 psikolojik yardım alma deneyimi değişkeni tek başına birinci düzeyde
analize sokularak sabit 13 tutulmuştur. Algılanan sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin
öğrencilerin psikolojik yardım 14 almaya ilişkin tutumlarını yordama derecesini belirlemek için
aşamalı çoklu doğrusal 15 regresyon yöntemi ile regresyon analizine devam edilmiştir. Çoklu
doğrusal hiyerarşik 16 regresyon analizinin ilk aşamasında, analize sabit değişken olarak giren
psikolojik yardım 17 alma deneyimi değişkeni, psikolojik yardım almaya ilişkin tutumu anlamlı
şekilde 18 yordamaktadır [R= .12, R²= .015, F(1, 276) = 4.22, p<.05]. Psikolojik yardım alma
deneyimi 19 değişkeni toplam varyansın % 1.5’ini açıklamıştır ve bu açıklama düzeyi düşük
düzeyde bir 20 açıklama oranı olarak nitelendirilmektedir (Leech, Barret ve Morgan, 2008). 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 Regresyon analizinin ikinci aşamasında yalnızlık düzeyinin
öğrencilerin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarının anlamlı bir yordayıcısı olduğu görülmüştür
[R= .39, R²= .15, F(1, 275) = 43.32, p<.05]. Yalnızlık düzeyi tek başına varyansın %13.4’ünü
açıklamıştır. Bu açıklama düzeyinin orta düzeyde olduğu söylenebilir (Leech ve diğ., 2008).
Regresyon analizine ait beta korelasyonları incelendiğinde, öğrencilerin yalnızlık düzeyi için beta
korelasyonları negatif yönde anlamlı bulunmuştur. Regresyon eşitliğine ikinci olarak giren algılanan
sosyal destek düzeyinin de psikolojik yardım almaya ilişkin tutumun anlamlı bir yordayıcı olduğu
görülmektedir [R= .41, R²= .17, F(1, 274) = 6.33, p<.05]. Algılanan sosyal destek düzeyinin
açıklanan varyansa %1.9’luk bir katkı yaptığı görülmektedir. Bu açıklama düzeyinin düşük olduğu
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
15/24
25 04 2013
82.html
söylenebilir (Leech ve diğ., 2008). Eğitim fakültesi öğrencilerinin psikolojik yardım alma
deneyimlerinin, algılanan sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin psikolojik yardım almaya ilişkin
tutumlarını yordama derecesini inceleyen doğrusal hiyerarşik regresyon analizinin sonucu
Tablo 2 ve Tablo 3’te verilmiştir. Tablo 2
Eğitim Fakültesi Öğrencilerinin Psikolojik Yardım Alma Deneyimlerinin, Algılanan Sosyal Destek
ve Yalnızlık Düzeylerinin Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutumlarını Yordama Derecesine İlişkin
R ve R 2 Değerleri Değişken (n = 278) R R2 R2 F Değişim Değişim sd1 sd2 F Değişim Anlamlılık
Psikolojik Yardım Alma Deneyimi .123 .015 .015 4.223 1 276 .041 Yalnızlık .386 .149 .134 43.319
1 275 .000 Algılanan Sosyal Destek .410 .168 .019 6.327 1 274 .012 19 20 1 Tablo 3 2 Eğitim
Fakültesi Öğrencilerinin Psikolojik Yardım Alma Deneyimleri, Algılanan Sosyal Destek 3 ve
Yalnızlık Düzeylerinin Psikolojik Yardım Almaya İlişkin Tutumlarını Yordama Derecesine 4 İlişkin
B, Beta Korelasyonu ve Anlamlılık Düzeyi Değişken B (Sabit) 70.322 Psikolojik Yardım Alma
Deneyimi 2.521 (Sabit) 83.572 Psikolojik Yardım Alma Deneyimi 2.366 Yalnızlık -.423 (Sabit)
70.325 Psikolojik Yardım Alma Deneyimi 2.618 Yalnızlık -.308 Algılanan Sosyal destek .137 Std.
Hata Beta t p .615 114.388 .000 1.225 .123 2.058 .041 2.093 39.930 .000 1.141 .115 2.074 .039
.064 -.366 -6.582 .000 5.660 12.426 .000 1.135 .128 2.307 .022 .078 -.267 -3.932 .000 0.55 .171
2.515 .012 5 6 Sonuç olarak, eğitim fakültesi öğrencilerinin psikolojik yardım alma deneyimlerinin,
7 algılanan sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını 8
yordama derecesini incelemek için gerçekleştirilen çoklu doğrusal hiyerarşik regresyon 9 analizinin
sonuçları, bu üç değişkenin de öğrencilerin psikolojik yardım almaya ilişkin 10 tutumlarının anlamlı
birer yordayıcısı olduğunu göstermektedir. Regresyon eşitliğine giren 11 psikolojik yardım alma
deneyimleri, algılanan sosyal destek ve yalnızlık değişkenleri toplam 12 varyansın % 16.8’ini
açıklamaktadır ve bu orta düzeyde bir açıklama oranına işaret 13 etmektedir (Leech ve diğ., 2008).
14 1 Tartışma, Sonuç ve Öneriler 2 Bu araştırmada, eğitim fakültesi öğrencilerinin algılanan sosyal
destek ve yalnızlık 3 düzeylerinin psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını yordama derecesi
psikolojik yardım 4 alma deneyimi değişkeni kontrol edilerek incelenmiştir. Regresyon analizi
sonuçları, 5 öğrencilerin yalnızlık ve algılanan sosyal destek düzeylerinin psikolojik yardım almaya
ilişkin 6 tutumlarını anlamlı şekilde yordadığını göstermiştir. Bununla birlikte, öğrencilerin psikolojik
7 yardım almaya ilişkin tutumlarını yalnızlık düzeylerinin negatif yönde; algılanan sosyal destek 8
düzeylerinin ise pozitif yönde yordadığı görülmüştür. 9 Bu araştırmanın öğrencilerin algılanan
sosyal destek düzeylerinin psikolojik yardım 10 almaya ilişkin tutumlarını pozitif yönde
yordamasına ilişkin bulgusu, Türkiye’de bu konuda 11 daha önce yürütülen araştırmaların
bulgularını desteklemektedir (Çebi, 2009; Dilek, 2010; 12 Koydemir-Özden, 2010). Bu durum,
aileden, arkadaşlardan ve özel kişilerden alınan sosyal 13 desteğin bu araştırmada yer alan
katılımcıları psikolojik yardım alma konusunda 14 cesaretlendirdiğini ve katılımcıların psikolojik
yardım almaya ilişkin daha olumlu tutum 15 geliştirmelerini sağladığını düşündürmektedir. Bir
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
16/24
25 04 2013
82.html
başka açıdan bakıldığında, günlük 16 yaşamında çevresindekilerden sıklıkla psikolojik destek ve
yardım almaya eğilimi olan 17 bireylerin, bir uzmandan psikolojik yardım alma tutumlarının da bu
eğilimlerinden olumlu 18 yönde etkilendiği söylenebilir. Öte yandan, yurt dışı literatürde bu konuda
yürütülen 19 araştırmaların bulguları, üniversite öğrencilerinin algılanan sosyal destek düzeyleri ile
20 psikolojik yardım almaya ilişkin tutumları arasında negatif yönde bir ilişki olduğunu ortaya 21
koymuştur
(Cepeda-Benito ve Short, 1998; Kelly ve Achter, 1995;
Miville ve Constantine, 22 2006; Vogel ve Wester, 2003). Bu konuda yapılan araştırmalar
(Rickwood, Deane ve Wilson, 23 2007; Rickwood, Deane, Wilson ve Ciarrochi, 2005) bireylerin
sorunlarıyla baş etmek için 24 öncelikle sosyal çevrelerindeki kişilere başvurduklarını; ancak yeterli
yardımı alamadıklarını 25 düşündükleri takdirde profesyonel yardım kaynaklarına yöneldiklerini
göstermektedir 26 (Cramer, 1999). Bir başka deyişle, bu durum yurt dışında gerçekleştirilen
araştırmalara 27 katılan ve aile, arkadaş ve/veya özel kişilerden yardım alan bireylerin bu yardımı
yeterli 28 görmeleri durumunda profesyonel psikolojik yardım sunan uzmanlara başvurma gereği 29
duymadıklarını düşündürmektedir. Oysaki Türkiye’de sosyal çevresinden psikolojik yardım 30
almaya alışkın olan bireylerin bu yardımı profesyonel yardım veren uzmanlardan da almaya 1
eğilimli oldukları söylenebilir. Özetle, yurt dışında ve Türkiye’de gerçekleştirilen araştırmalar 2
genel olarak değerlendirildiğinde, öğrencilerin algılanan sosyal destek düzeyleri ile psikolojik 3
yardım almaya ilişkin tutumları arasındaki ilişkinin sosyo-kültürel değişkenlerden etkilendiğini 4
ortaya koymaktadır. 5 Bu araştırmanın bir diğer bulgusu ise öğrencilerin psikolojik yardım almaya
ilişkin 6 tutumlarını yalnızlık düzeylerinin negatif yönde yordamasıdır. Ancak, ilgili literatür 7
incelendiğinde, üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile psikolojik yardım almaya ilişkin 8
tutumları arasındaki ilişkiyi inceleyen bir araştırmaya rastlanmamıştır. Ancak, bu konuda 9 yapılan
önceki araştırmalar
üniversite öğrencilerinin sosyal destek
düzeyi
ile yalnızlık
10
düzeyleri arasında
ters yönlü bir ilişki olduğunu göstermektedir (Öztürk ve diğ., 2006; Ng, 11 2001; Pamukçu ve
Meydan, 2010; Yılmaz ve diğ., 2008; Yount, 2000). Başka bir deyişle, 12 sosyal destek düzeyi
düşük olan üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeylerinin yüksek olduğu 13 görülmektedir. Bu
bağlamda, bu araştırmada öğrencilerin psikolojik yardım almaya ilişkin 14 tutumlarını algılanan
sosyal destek düzeylerinin pozitif yönde yordadığı düşünüldüğünde, 15 yalnızlık düzeylerinin
psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını negatif yönde yordamasının 16 anlamlı olduğu
düşünülmektedir. 17 Sonuç olarak, algılanan sosyal destek ve yalnızlık düzeylerinin öğrencilerin
psikolojik 18 yardım almaya ilişkin tutumlarını yordamada kritik faktörler olduğu görülmektedir. Bu
19 nedenle, öğrencilerin psikolojik yardım almaya ilişkin olumsuz tutumlarının değiştirilmesi için 20
algılanan sosyal destek düzeylerini arttırmaya ve yalnızlık düzeylerini azaltmaya yönelik 21
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
17/24
25 04 2013
82.html
çalışmalar yapılması gerektiği düşünülmektedir. Bu bağlamda, öğrencilerin üniversite 22
bünyesinde gerçekleştirilen sosyal aktivitelere yönlendirilmesi, çeşitli ihtiyaç ve ilgilere 23 yönelik
kulüp ve topluluk faaliyetlerinin arttırılması ve sosyal ilişkileri arttıracak ders dışı 24 faaliyetler
düzenlenmesi önerilebilir. Bununla birlikte, öğrencilerin sosyal ilişkilerinin 25 arttırılması ve yalnızlık
düzeylerinin azaltılması için isteyen tüm öğrencilerin katılabileceği aile 26 içi iletişim, karşı cinsle
ilişkiler, çatışma çözme, kendini ifade etme, duygularını açma, 27 girişkenlik ve iletişim becerileri
konularında üniversite bünyesinde konferans, seminer ve 28 psiko-eğitim gruplarının
düzenlenebileceği düşünülmektedir. Bunlara ek olarak, bu 29 araştırmada sabit değişken olarak
analize giren psikolojik yardım alma deneyimi değişkeninin 1 toplam varyansa katkı yaptığı
düşünüldüğünde, öğrencilerin psikolojik yardım almaya ilişkin 2 tutumlarının değiştirilebilmesi için
psikolojik yardım alma deneyimlerinin arttırılması 3 gerektiği düşünülmektedir. Bu bağlamda,
üniversite öğrencilerinin ihtiyaçları olduğunda 4 psikolojik yardım alabilmelerinin kolaylaştırılması
amacıyla, psikolojik yardım hizmetleri ve 5 psikolojik danışma sürecinin ne olduğu, üniversitenin
psikolojik yardım hizmetlerine ilişkin 6 olanaklarının neler olduğu ve psikolojik danışma sürecinin
onlara faydalarının neler 7 olabileceği yazılı ve görsel materyaller kullanılarak tanıtılabilir. 8 Bu
araştırmanın sınırlılıklarından biri, sadece bir üniversitenin eğitim fakültesinde 9 öğrenim gören
öğrencilerle gerçekleştirilmiş olmasıdır. Araştırma verilerinin 10 genellenebilirliğinin arttırılması
amacıyla ileride yürütülecek araştırmalarda farklı 11 üniversitelerin farklı fakültelerinde öğrenim
gören üniversite öğrencilerine ulaşılmasının 12 daha yararlı olacağı düşünülmektedir. Bu
araştırmanın bir diğer sınırlılığı olarak öğrencilerin 13 psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlarını
yordamada sadece psikolojik yardım alma 14 deneyimi, algılanan sosyal destek ve yalnızlık
düzeyi değişkenlerinin araştırılmış olması 15 görülmektedir. Bundan sonra yürütülecek
araştırmalarda psikolojik yardım almaya ilişkin 16 tutumlarını yordamada farklı değişkenlerin
rollerinin araştırılması gerektiği düşünülmektedir. 17 Bununla birlikte, bu araştırmanın verileri
kendini ifade etmeye (self-report) dayalı ölçme 18 araçları kullanılarak elde edilmiştir. Bu durumun,
bulguların yorumlanmasında sosyal arzu 19 edilirlik hatalarına neden olabileceği göz önünde
bulundurulmalıdır. Son olarak, bu araştırma 20 ve üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya
ilişkin tutumlarını inceleyen 21 araştırmaların pek çoğu ilişkisel model kullanılarak
gerçekleştirilmiştir. İleride bu konuda 22 yapılacak araştırmaların farklı araştırma desenleri
kullanılarak yapılması önerilmektedir. 23 24 25 26 27 28 29 1 Kaynakça 2 Albayrak-Kaymak, D.
(1996). Yüksek öğrenimde rehberlik ve psikolojik danışmanlık üzerine.
http://www.yoret.org.tr/download/posta/
31
3
Yöret Postası.
.doc
adresinden 4 8.10.2006’da elde edilmiştir. 5
Alpar, R. (1997). Uygulamalı çok değişkenli istatistiksel yöntemlere giriş-I. Ankara:
Bağırgan 6 Yayımevi. 7
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
18/24
25 04 2013
82.html
Cepeda-Benito, A.
ve
Short, P. (1998). Self-concealment, avoidance of psychological
8
services, and perceived likelihood of seeking professional help. Journal of Counseling
Psychology, 45, 58-64.
10 Cotterell,
9
J.
(2007). Social networks in youth and adolescence. New York: Routledge.
11
Cramer, K. M. (1999). Psychological antecedents to help-seeking behavior: A reanalysis
using path modeling structures. Journal of Counseling Psychology, 46, 381-387.
(2009). University
students’
12
13 Çebi,
attitudes toward seeking psychological help: Effects of
perceived social support, psychological distress, prior help-seeking experience and
E.
14
15
gender.
Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Ankara.
16
Çeçen, A. R. (2008). Öğrencilerinin cinsiyetlerine ve anababa tutum algılarına göre yalnızlık
17
ve sosyal destek düzeylerinin incelenmesi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 6(3), 415-431.
18
Demir, A. (1989). UCLA yalnızlık
19
Psychology, 7(24), 4-18.
20
ölçeğinin
Demir, A.
dissatisfaction in Turkish adolescents.
Demir,
21
geçerlik ve
ve
güvenirliği.
Turkish Journal of
Tarhan, N. (2001). Loneliness and social
The Journal of Psychology, 135(1), 113-123.
22
A.
ve Koydemir, S. (2005). Odtü öğrencilerinde yardım arama davranışı.
VIII. Ulusal
Marmara 24
23
Psikolojik Danışma ve Rehberlik Kongresi’nde bildiri olarak
sunuldu,
Üniversitesi,
İstanbul. 1 Dilek, C. (2010).
Üniversite öğrencilerinin psikolojik yardım almaya ilişkin
tutumlarının bazı 2
değişkenlere göre incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi,
3
Ankara
Üniversitesi,
Ankara.
4
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
19/24
25 04 2013
82.html
Eker, D.
yapısı,
ve
Arkar, H.
5 geçerlilik
(1995).
Çok boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçegi’nin faktör
ve güvenilirliği. Türk Psikoloji Dergisi, 34, 45-55.
6 Güloğlu, B. ve Karaırmak, Ö. (2010).
Üniversite öğrencilerinde
yalızlığın
yordayıcısı olarak
7
benlik saygısı ve psikolojik
sağlamlık.
Ege Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 11(2), 8 73-88. 9 Güneri-Yerin, O.,
Aydın, G.
ve
Skovholt, T. (2003). Counseling needs of students and
counseling services at a large urban university in Turkey. International
Advancement of
Counseling,
10
11
evaluation of
Journal for
25(1), 53-63.
12 Erkan, S., Cihangir-Çankaya, Z., Terzi, Ş. ve Özbay, Y. (2011).
Üniversite Psikolojik Danışma
13
ve Rehberlik Merkezlerinin
İncelenmesi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi Eğitim
14
Fakültesi Dergisi,
22,
174- 198.
15
Erkan, S., Özbay, Y., Cihangir-Çankaya, Z.
ve
Terzi, S.
(2012a).
Üniversite öğrencilerinin
gönüllülükleri. Eğitim
16
yaşadıkları problemler ve psikolojik yardım arama
ve
Bilim, 17 37(164), 94-107. 18
Erkan, S., Özbay, Y., Cihangir-Çankaya, Z.
ve
Terzi, S.
(2012b). Üniversite öğrencilerinin 19 psikolojik yardım aramaya gönüllülük düzeylerinin
yordanması. Kuram ve Uygulamada 20 Eğitim Bilimleri, 12(1), 25-42. 21
Field, A. (2005). Discovering statistics using SPSS (2nd Ed.). London: Sage.
22
Fischer, E. H.
ve
Turner, J. L. (1970). Orientations to seeking professional help:
23
Development and research utility of an attitude scale. Journal of Consulting and Clinical
Psychology, 35, 79-90.
25 Fraenkel,
J.
R. ve Wallen,
to design and evaluate research in education (6.
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
N.
26 baskı.).
E. (2005).
24
How
Boston: McGraw Hill.
20/24
25 04 2013
82.html
1
Karahan, T. F., Sardoğan, M.
H. (2004).
2
arasındaki
K.,
Şar, A. H. Ersanlı, E., Kaya,
S.
N.
ve
Kumcağız,
Üniversite öğrencilerinin yalnızlık düzeyleri ile benlik saygısı düzeyleri
3
ilişkiler. Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 18, 27-39.
4
Kelly, A. E.
5
ve
Achter, J. A. (1995). Self-concealment and attitudes toward counseling in
university students. Journal of Counseling Psychology, 42, 40-46.
6 Kitzrow, M.
(2003). The mental health needs of today’s college students: Challenges and
recommendations. NASPA Journal, 41(1), 167-181.
8
A.
7
Koydemir,
S., Erel, Ö., Yumurtacı, D. ve Şahin, G. N. (2010).
Psychological help-seeking
9
attitudes and barriers to help-seeking in young people in
Turkey.
International Journal
10
for Advancement of Counseling,
32, 274-289. 11
Kushner, M. G.
psychological
Practice,
ve
12
20, 13
Sher, K. J. (1991). The relation of treatment fearfulness and
service utilization: An overview. Professional Psychology: Research and
196-203.
14 Koydemir-Özden, S.
(2010). Self-aspects, perceived social support, gender, and willingness
15
to seek
psychological help. International Journal of Mental Health, 39,
3, 44-60. 16
Leech, N.L.,
Uses
and
17
Barret,
K.C.
ve
Morgan, G.A.
interpretation. New
York:
(2008).
SPSS for intermediate statistics:
Lawrence Erlbaum.
18
McWhirter, B. T., Besett-Alesch, T. M., Horibata, J.
risk
19
ve
Gat, I. (2002). Loneliness in high
adolescents: The role of coping, self-esteem, and empathy. Journal of Youth
Studies,
20 5(1), 69-84. 21 Miville,
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
21/24
25 04 2013
82.html
M. L.
ve
Constantine, M. G. (2006). Sociocultural predictors of psychological help-
seeking attitudes and behavior among Mexican American college students. Cultural
Diversity
and
Ethnic Minority Psychology, 12(3), 420-432.
24 Ng,
22
23
L. C.
(2001). Loneliness, perceived social support, and coping among international
25
students. Unpublished doctoral dissertation, Spalding University.
1
Öksüz, Y.
2
(2005).
Duyguların açılması eğitiminin
üniversitesi
öğrencilerinin
yalnızlık
düzeylerine etkisi. Gazi
Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi, 6(2), 185-195.
3 Özdemir, U. ve Tuncay, T. (2008). Correlates of loneliness among university students. Child
4
and Adolescent Psychiatry and Mental Health, 2(29),
1-6. 5
Özgüven, İ. E. (1989,
yolları.
I. 6
Kasım).
Üniversite öğrencilerinin uyum sorunları
ve
baş etme
Üniversite Gençliğinde Uyum Sorunları Sempozyumu’
nda sözel bildiri olarak sunuldu, 7 Bilkent Üniversitesi, Ankara. 8
Özgüven, İ. E. (1992). Üniversite öğrencilerinin sorunları ve
9
baş etme
yolları. Hacettepe
Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7, 5-13.
10
Öztürk, H., Sevindik, F. N.
destek ile
11
ve
Yaman, S. Ç. (2006). Öğrencilerde yalnızlık ve sosyal
bunlara etki eden faktörlerin incelenmesi. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler
Dergisi,
12 16(1), 383-394. 13
Pamukçu, B.
14
ve
Meydan, B. (2010). The role of empathic tendency and perceived social
support in predicting loneliness levels of college students. Procedia Social and
15
Behavioral Sciences, 5, 905-909.
16
Ponzetti, J. J. (1990). Loneliness among college students. Family Relations, 39, 336-340.
17
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
22/24
25 04 2013
82.html
Rickwood, D. J., Deane, F. P.
seek
18
ve
Wilson, C. J. (2007). When and how do young people
professional help for mental health problems? The Medical Journal of Australia,
187(7),
19
35-39.
20
Rickwood, D., Deane, F. P., Wilson, C. J.
people’s help seeking
21
ve
Ciarrochi, J. (2005). Young
for mental health problems. Australian e-Journal for
Advancement of Mental Health.
22 12.01.2013 tarihinde http
://www.auseinet.com/journal/vol4iss3suppl/rickwood.
23 adresinden alınmıştır. 24
Russell, D., Peplau, L. A.
25
ve
Cutrona, C. E. (1980), The revised UCLA Loneliness Scale:
concurrent and discriminant validity evident. Journal of Personality and Social
26
Psychology, 39(3), 472-480.
1 Topkaya, N. ve Meydan, B. (2011).
Üniversite öğrencilerinin problem alanları,
yardım 2 kaynakları
ve psikolojik yardım
alma niyetleri.
XI. Ulusal Psikolojik Danışma ve Rehberlik
3
Kongresi’nde sözel bildiri olarak
sunmuştur, Ege Üniversitesi, İzmir. 4 Türküm, A. S. (1997). Psikolojik Yardım Almaya İlişkin
Tutum Ölçeğinin geliştirilmesi: 5
Geçerlik ve güvenirlik çalışmaları.
IV.
Ulusal Psikolojik Danışma Kongresi’
nde sözel 6
bildiri
olarak sunulmuştur, Ankara Üniversitesi, Ankara. 7
Türküm, A. S. (2000). Üniversite
ve
8
öğrencilerinin
psikolojik yardım almaya ilişkin
tutumları
kendini açma eğilimleri.
Anadolu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 10(2), 205-220. 9
Türküm, A. S. (2001). Stresle başa çıkma biçimi, iyimserlik, bilişsel çarpıtma düzeyleri ve
10
psikolojik yardım almaya ilişkin tutumlar arasındaki ilişkiler: Ege Üniversitesi öğrencileri
11
üzerinde bir araştırma. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 1, 1-16.
12
Türküm, A. S. (2005). Who seeks help? Examining the differences in attitude of Turkish
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
13
23/24
25 04 2013
82.html
üniversity students toward seeking psychological help by gender, gender roles, and
14
help-seeking experiences. The Journal of Men’s Studies, 13(
3), 389-401. 15
Vogel, D. L.
16
ve
Wester, S. R. (2003). To seek help or not to seek help: The risks of self-
disclosure. Journal of Counseling Psychology, 50, 351-361.
R., Wei, M.
ve
Boysen, G. A. (2005). The role of outcome
on decisions to seek professional help. Journal of
20 Vogel,
19
18
17
Vogel, D. L., Wester S.
expectations and attitudes
Counseling Psychology, 52, 459-470.
D.
L., Wade, N. G.
ve
Haake, S. (2006). Measuring the self-stigma associated with
21
seeking psychological help. Journal of Counseling Psychology, 53, 325–337.
22
Yılmaz, E., Yılmaz, E.
yalnızlık
23
ve
Karaca, F. (2008). Üniversite
öğrencilerinin
düzeylerinin incelenmesi. Genel Tıp Dergisi, 18(2), 71-79.
sosyal destek ve
24
(2000). Loneliness, lack of perceived support and the development of anger in
Yount, M.
25
adolescents. Unpublished master’s thesis, California State University, Fullerton.
G. D., Dahlem, N. W., Zimet, S. G.
ve
1
Zimet,
Farley, G. K. (1988). The multidimensional scale
2
of perceived social support. Journal of Personality Assessment, 52(1), 30-41.
1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20
file:///C:/Users/streslibaba/Desktop/pegegog/82.html
24/24