Risk Değerlendirme

RİSK DEĞERLENDİRMESİ
Ülkemizde Mevzuat
• 4857 sayılı İş Kanunu
• Tüm yönetmeliklerde
Risk Değerlendirmesi
• Gerekli sağlık ve güvenlik önlemleri
İşverenin Yükümlülüğü
Madde 3- İşveren, işyerinin ihtiyaçlarını ve
koşullarını dikkate alarak
• tehlikeleri tanımlamak,
• risk değerlendirmesi ile riskleri
belirlemek ve
• iş sağlığı ve güvenliği mevzuatına uygun
olarak gerekli önlemleri almakla
yükümlüdür.
Risk Değerlendirmesi Yapılması
Gereken İşyerleri
Madde 4• Kurma İzni ve İşletme Belgesi alma zorunluluğu
bulunan işyerleri
• Risk Grupları Tebliği’nin 4 üncü ve 5 inci risk
grubunda yer alan bütün işyerleri
• İş Müfettişleri tarafından gerekli görülen
işyerlerinde,
işveren tarafından risk değerlendirmesi yapılarak
bunun kayıt altına alınması zorunludur.
Risk Değerlendirmesi Gereken
Durumlar
Madde 5• İşyerinde, daha önce hiç risk değerlendirmesi yapılmamış olması
• Yeni bir makine veya ekipman alınması,
• Yeni tekniklerin geliştirilmesi,
• İş organizasyonunda veya iş akışında değişiklikler yapılması,
• Yeni hammadde ve/veya yarı mamul maddelerin üretim sürecine
girmesi,
• Yeni bir mevzuatın yürürlüğe girmesi veya mevcut mevzuatta
değişiklik yapılması,
• İş kazası veya meslek hastalığı meydana gelmesi,
• İş kazası veya meslek hastalığı ile sonuçlanmasa bile yangın,
parlama veya patlama gibi olayların ortaya çıkması
Kavramlar
• Tehlike: Bir maddenin, ekipmanın zarar, hasar veya
yaralanma oluşturabilme potansiyeli (tehlikeli durum,
tehlikeli etken, risk faktörleri..)
• Hasar: İstenilmeyen olay, sağlık sorunları, lezyon...
• Tehlikeli durum: kişinin bir tehlikeye maruz kalması
• Tehlikeli olay: Hasar meydana getirecek koşullar,
hareketler (harekete geçirici etmen)
• Risk: Belirli bir tehlikeli olayın meydana gelme olasılığı
ile bu olayın sonuçlarının ortaya çıkardığı zarar, hasar
veya yaralanmanın şiddetinin bileşimi,
Aralarındaki İlişki
Kişi
Tehlike
Tehlikeye maruziyet,
tehlikeli durum
Dış olay,
harekete geçirici etmen
(ani, beklenmedik)
HASAR (KAZA)
(Gözlenen)
Meslek Hastalıklarına (MH) uyarlanabilir mi?
Kişi
Tehlike
Tehlikeye maruziyet,
tehlikeli durum
Doz,
uzun vadede etki
Tanı???
İpucu???
HASAR (MH)
(Uzun vadede
gözlenen)
1. Alan:
Olguya ilişkin
elemanlar
2. Alan:
Açıklayıcı elemanlar
• Tehlikeye
maruziyet,
• tehlikeli durum
Maruziyet Koşulları
3. Alan:
Gözlenebilen
olgusal elemanlar
Kişi
Kişi
Tehlike
Tehlike
Tehlikeli olay
Hasar
Hasar(İK,
(İK,MH,
MH,sağlık
sağlıksorunu)
sorunu)
• Koruma mantığından ortadan kaldırma,
azaltma veya risklerin önlenmesine geçiş
• Güvenliğin uyulması gereken bir kurallar
dizisinden farklı pozitif bir imaja
büründürülmesi
• Risklerin önlenmesi için yöntem önermek
Risklerin Önlenmesine Giriş
Görev
RİSK / TEHLİKELİ OLGULAR
Sağlığı bozacak ya da bir lezyon
oluşturabilecek neden
Örnek :
kinetik enerji
Risklerin Önlenmesine Giriş
Görev
RiSK / TEHLİKELİ OLGULAR
TEHLİKELİ
DURUMLAR
Kişinin bir ya da birden fazla
tehlikeli olguyla karşılaştığı
durum
Örnek: metal levha kesimi
Risklerin Önlenmesine Giriş
Görev
RiSK / TEHLİKELİ OLGULAR
TEHLİKELİ
DURUMLAR
İŞ KAZALARI
MESLEK HASTALIKLARI
İş Kazasına Örnek : dişliler arasına
parmakların kaptırılması
Risklerin Önlenmesine Giriş
Görev
RİSK / TEHLİKELİ OLAYLAR
TEHLİKELİ
DURUMLAR
İŞ KAZALARI
MESLEK HASTALIKLARI
SONUÇ
İnsan: parmakların ezilmesi, 10
günlük rapor
İşletme için: İşlerin
tamamlanmasında gecikme
Risklerin Önlenmesine Giriş
Görev
RİSK / TEHLİKELİ OLAYLAR
TEHLİKELİ
DURUMLAR
İŞ KAZALARI
MESLEK HASTALIKLARI
Doğrudan maliyet : tıbbi
masraflar, günlük
giderler, ...
SONUÇ
Dolaylı maliyet : gecikme
cezası,…
MALİYET
Risklerin Önlenmesine Giriş
Görev
RİSK / TEHLİKELİ OLAYLAR
TEHLİKELİ
DURUMLAR
İŞ KAZALARI
MESLEK HASTALIKLARI
SONUÇ
MALİYET
RİSK ÖNLENMELİ
Mesleki Risklerin Önlenmesi
Riskleri önleyebilmek için,
hasarın oluşmasına götüren süreci
anlamak gerekiyor.
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
İş ortamı
2 nolu tehlikeli
olgu
x nolu tehlikeli
olgu
1 nolu tehlikeli
olgu
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
İş ortamı
2 nolu tehlikeli
olgu
x nolu tehlikeli
olgu
1 nolu tehlikeli
olgu
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
İş ortamı
2 nolu tehlikeli
olgu
x nolu tehlikeli
olgu
1 nolu tehlikeli
olgu
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
İş ortamı
2 nolu tehlikeli
olgu
x nolu tehlikeli
olgu
1 nolu tehlikeli
olgu
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
İş ortamı
2 nolu tehlikeli
olgu
x nolu tehlikeli
olgu
1 nolu tehlikeli
olgu
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
İş ortamı
2 nolu tehlikeli
olgu
x nolu tehlikeli
olgu
1 nolu tehlikeli
olgu
Tehlikeli Durum
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Tehlikeli Durum
Tehlike
Olgusu
Tehlikeli
Durum
Risk
KİŞİ
Tehlike Olgusuyla Karşılaşma
tehlikeli
durumla
karşılaşma
süresi ve
sıklığı ile
karakterizedir
Zaman
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Tehlikeli Olay
Tehlike
Olgusu
1 ya da çok sayıda insan
Sürekli yüzeyel yaralanma
İş bırakma ile sonuçlanan ciddi
yaralanma
Sekel bırakan yaralanma
Ölüm
KİŞİ
Tehlikeli olayın ortaya
çıkma olasılığı önemlidir
Hasar
Hasar ciddiyeti üzerinden değerlendirilir
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Çıplak tel yakınında
çalışma
Elektrik
Elektrik çarpması
Çıplak tele dokunma
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Hareketli parça
yakınında çalışma
Kinetik Enerji
Kesi, ezilme…
Hareketli parça ile temas
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Durmakta olan bir
kütlenin altında çalışma
Depolanmış
Enerji
Ezilme, ...
Kütlenin ani inişi
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Basınç altındaki
deponun yakınında
çalışma
Basınç
Yüksek basınç altında
sıvı sızması
KİŞİ
Delinme,
Parçalanma…
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Kapalı ortamda çalışma
Tehlikeli
maddeler
Zehirlenme, ölüm
Havalandırma olmaması
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Denge kaybı
Yüksekte çalışma
Yükseklik farkı
Kırık, ...
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Denge kaybı
Kesici bir aletin
yakınında çalışma
Kesici kısımlar
Kesi, ...
KİŞİ
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Gürültü eşiğinin 85dB i
geçmesi
Gürültülü ortamda
çalışma
KİŞİ
Ses enerjisi
Sağırlık
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Yüksek gürültülü
ortamda çalışma
Ses enerjisi
Gürültü eşiğinin 85dB i
geçmesi
KİŞİ
Tehlikeli Durum
Günlük
gürültüye
maruziyet
eşiği
Zaman
Zaman
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Tehlikeli olay
Tehlikeli durum
Tehlike Olgusu
Kişi
9 Refleks hareketi
Önüne geçebilme
Olanağı
Hasar
9 Sınırlama ya da tutma
ile
« kılpayı kaza !!! »
Risk Değerlendirmesi Süreçleri
a) Planlama
b) İşyerinde Yürütülen Çalışmaların Sınıflandırılması
c) Bilgi ve Veri Toplama
d) Tehlikelerin Tanımlanması
e) Risk Analizi
f) Risk Değerlendirmesi
g) Önlemlerin Belirlenmesi
h) Risk Değerlendirme Raporunun Hazırlanması
ı) Denetim, İzleme ve Gözden Geçirme
RİSK DEĞERLENDİRME SÜRECİ
a) Planlama
• mevcut mevzuat ve
• işyeri koşulları çerçevesinde planlanır.
b) İşyerinde Yürütülen Çalışmaların Sınıflandırılması
• İşyerindeki faaliyetler özelliklerine göre
sınıflandırılır
• Bakım ve onarım gibi faaliyetler de dikkate alınır.
• İşyerinin içinde ve dışında yürütülen işler,
• Üretim veya hizmet sürecinin aşamaları,
• Planlanmış veya ani faaliyetler,
• Çalışanların görev tanımlarından yararlanılır
RİSK DEĞERLENDİRMESİ
Kalitatif Teknikler
¾ Kantitatif Teknikler
¾ Riski, Yüksek, Orta
‹
veya Küçük gibi
tanımlayıcı
terimlerle tanımlama
Riski, sayısal hale
getirmek ve bunu
ekipmanın hata
sayısı , insan hatası
vb. sayısal tanımlara
bağlı olarak
hesaplamak
Risk Değerlendirme
Metodolojileri
9
9 Başlangıç Tehlike Analizi – (Preliminary Hazard Analysis – PHA), IEC
61165
9 İş Güvenlik Analizi – JSA (Job Safety Analysis), IEC/ISO standard 15504
9 What İf..?
9 Çeklist Kullanılarak Birincil Risk Analizi -(Preliminary Risk Analysis (PRA)
Using Checklists)
9 Risk Değerlendirme Karar Matris Metodolojisi( Risk Assessment Decision
Matrix), MIL_STD_882_B,D
9 L Tipi Matris
9 Çok Değiskenli X Tipi Matris Diyagramı
Risk Değerlendirme
Metodolojileri
9 Tehlike ve İşletilebilme Çalışması Metodolojisi (Hazard and Operability
Studies- HAZOP), IEC 61508, IEC 61882
9 Hata Ağacı Analizi Metodolojisi – HAA (Fault Tree Analysis-FTA), (IEC)
61025, IEC 61025
9 Olası Hata Türleri ve Etki Analizi Metodolojisi – HTEA/OHTEA (Failure Mode
and Effects Analysis- Failure Mode and Critically Effects AnalysisFMEA/FMECA), MIL-STD_1629A, IEC 60812, IEC 812
9 Güvenlik Denetimi (Safety Audit)
9 Olay Ağacı Analizi (Event Tree Analysis - ETA), IEC 62308
9 Neden – Sonuç Analizi (Cause-Consequence Analysis), IEC 61882
İLK AŞAMA
1.Risk Haritası
2. Bilgi Bankası oluşturma
3. Ön Tehlike Analizi
TANIMLAMA
1
2
3
...
n
KALİTATİF TANIMLAMA VE
TEHLİKELERİ DEĞERLENDİRME
KABUL EDİLEBİLİR VE EDİLEMEZ RİSKLERİ İÇEREN
İSTENMEYEN OLAYLARIN AYRIŞTIRILMASI
KANTİTATİF RİSK DEĞERLENDİRME
Kritik ve tehlikeli bir olayın Kritik ve tehlikeli bir olayın
meydana gelme
şiddetinin büyüklüğünün
frekansının /
hesaplanması
olasılığının hesaplanması
RİSKİ DEĞERLENDİR
İKİNCİ AŞAMA
Hata Ağacı Analizi,
FMEA, HAZOP
ÜÇÜNCÜ AŞAMA
Risk Matriksi
İş Güvenlik Analizi
Birincil Risk Analizi
DÖRDÜNCÜ AŞAMA
Hata Ağacı Analizi
Olay Ağacı analizi
Neden Sonuç Analizi
RİSK
HARİTASI
c) Bilgi ve Veri Toplama
•
•
•
•
•
•
•
•
•
•
işyerinde yürütülen işler, bu işlerin süresi ve sıklığı,
işin yürütüldüğü yer, işin kimler tarafından yürütüldüğü,
yürütülen işten etkilenebilecek olanlar,
alınmış olan eğitimler,
işin yürütümü sırasında kullanılacak makina ve ekipman,
makina ve ekipmanların kullanım talimatları,
kaldırılacak veya taşınacak malzemeler ve özellikleri,
kullanılan kimyasallar ve özellikleri,
mevcut korunma önlemleri,
meydana gelmiş olan kaza veya meslek hastalıkları
dikkate alınır.
d) Tehlikelerin Tanımlanması
•
•
•
•
•
•
•
•
Kayma, takılma ve benzeri nedenlerle düşme,
Yüksekten düşme,
Cisimlerin düşmesi,
Gürültü ve titreşim,
Uygun olmayan duruş ve çalışma şekilleri,
Radyasyon ve ultraviyole ışınlar,
Seyyar el aletlerinin kullanımı,
Sabit makine ve tezgahların kullanımı,
Çeklist Kullanılarak Birincil Risk Analizi
(Preliminary Risk Analysis (PRA) Using
Checklists)
BİRİNCİL RİSK ANALİZ ÇEK LİST
Bir tesisin veya prosesin tüm donanımının
Değerlendirme No:ve aletlerinin tam
olup :olmadığını veya kusursuz işleyip
işlemediğini
saptar.
Alt Sistem
Düzenleme
Tarihi:
hazırlanmış
formlar
Proses/Sistem:
Düzenleyen
:
KONTROL MADDESİ
(Tesbitinizi uygun sütuna “X” işareti koyarak belirtiniz.)
A- GENEL ÇALIŞMA KOŞULLARI
1- Zemin (Yürüme Yüzeyleri)
a) Zeminde artık malzemeler etrafa saçılmış durumda temizlenmemiş
b) Zemin uygun değil, kayma ve düşme tehlikesi var
c) Zemin sürekli ıslak, ıslak zeminde çalışma var
c) Zeminde tehlike yaratacak demir talaşı, çivi, sivri uçlu malzeme vb.
var
d) Zeminde yanıcı tozlar var (talaş, un,
2- Geçitler ve Koridorlar
a) Koridorlar işaretlenmiş
b) Koridorlarda malzeme depolanmış, geçişi zorlaştırıyor
c) Koridorlarda aydınlatma yeterli değil
3- Acil çıkış yolları ve kapıları
a) Acil çıkış kapıları belirlenmemiş
b) Acil çıkışlar işaretleri görülmüyor, önlerinde engel var
c)Acil çıkış yolları ve kapıları doğrudan dışarıya veya güvenli bir alana
açılıyor
d) Acil çıkış kapıları içeriye doğru açılıyor
e) Acil çıkış kapıları kilitli veya bağlı
f) Acil çıkış yollarında geçişi engelleyecek malzeme var
d) Acil çıkışın olduğu yerde aydınlatma yetersiz
Sayfa No
EVET
HAYIR
:1
GEREKSİZ
kullanılarak sistemin,
atölyenin veya bir
istasyonun tehlike
potansiyellerini
ve bunların herbiri için
gerçekleşme
olasılıklarını belirler.
Olası Hata Türleri ve Etki Analizi Metodolojisi
(Failure Mode and Effects Analysis - FMEA)
9 En yaygın kullanılan metodlardan biridir.
9 Herhangi bir sistemin tamamı veya bölümleri ele alınıp,
bunlardaki kısımlar, aletler, bileşenlerde ortaya çıkabilecek
arızalardan hem bölümlerin hem de bütün sistemin nasıl
etkilenebileceği ve ortaya çıkabilecek sonuçlar analiz edilir.
Tarih :
Proses/Sistem :
Alt Sistem :
Bileşen:
Dizayn Rehberi:
FMEA Takımı:
Olası Hata Türleri ve Etkileri Analizi (FMEA)
RİSK DEĞERLENDİRME FORMU
FMEA Tipi:
FMEA No:
Düzenleyen:
FMEA Tarihi:
Revizyon Tarihi:
Sayfa:
Yeni RÖS
Yeni (D)
S
R Tavsiye Edilen Sorumlu &
Hataların
Kontrol
Ö İyileştirmeler/ Tamamlama Hareket
Tarihi
Eylemler
Tarihi
Nedenleri P Önlemleri D S
Yeni (P)
Sistem /Parça
Potansiyel
Hata
Hatanın
Türleri Sonuçları
Yeni (S)
Hareket Sonucu
Hata Ağacı Analizi Metodolojisi
(Fault Tree Analysis - FTA)
9 Bir tepe olayın gerçekleşmesi
veya gerçekleşmemesi için
alınması gereken önlemler
ayrıntılı bir şekilde analiz
edilir.
9 Olmaması istenen tepe olay
saptanıp, bu olaya neden
olabilecek tüm faktörler analiz
edilir.
Olay Ağacı Analizi
(Event Tree Analysis - ETA)
P(P1)
P(D)
Q(P1)
Q(D)
Q(EP)
Q(P2) 2-P
P(P2) 3-P
Q(P2) 4-F
P(EP)
Başlatma
P(P2)1-S
5-F
6-F
9 Her hangi bir tehlikeli olayın
yaratabileceği çeşitli senaryolar
analiz edilir.
9 İdeal olarak, birden fazla
proses ve koruma sistemlerinin
olduğu tesislerde kullanılır.
9 Kazaların
sıklığı
ve/veya
olasılıkları
sayısal
olarak
belirlenebilir.
Tehlike ve İşletilebilme Çalışması Metodolojisi
(Hazard and Operability Studies- HAZOP)
PROSESİN VEYA OPERASYONUN BİR
BÖLÜMÜNÜ
FİZİKSEL
PARAMETRELER
KİMYASAL
PARAMETRELER
HAZOP SAPMA MATRİKSİ
(ANAHTAR KELİMELER + KLAVUZ
KELİMELER)
9 Multi disipliner bir ekip tarafından,kaza
odaklarının saptanması, analizleri ve
ortadan kaldırılmaları için uygulanır.
9 Belirli kılavuz kelimeler kullanarak
yapılan sistemli bir beyin fırtınası
çalışmasıdır.
9 Çalışmaya katılanlara, belirli yapıda
sorularla, bu olayların olması veya
olmaması halinde ne gibi sonuçların
ortaya çıkacağı sorulur.
TEHLİKELİ
SAPMA
NEDEN
ARAŞTIRMASI
9 Kimya
endüstrisi
tarafından,bu
sanayinin özel tehlike potansiyelleri
dikkate alınarak geliştirilmiştir.
SONUÇ
ARAŞTIRMASI
Neden – Sonuç Analizi
(Cause-Consequence Analysis)
9 Hata Ağacı Analizi ile
Olay Ağacı Analizinin bir
harmanıdır.
9 Amacı, olaylar arasındaki
zinciri
tanımlarken
istenilmeyen sonuçların
nelerden
meydana
geldiğini belirlemektir.
Risk Değerlendirme Karar Matriks
Metodolojisi
( Risk Assessment Decision Matrix)
ŞİDDET
1
(Çok
Hafif)
2
(Hafif)
3
(Orta
Derec)
4
(CiDdi)
1
(Çok
Küçük)
Anlamsız
1
Düşük
2
Düşük
3
Düşük
4
Düşük
5
2
(Küçük)
Düşük
2
Düşük
4
Düşük
6
Orta
8
Orta
10
3
(Orta
Derece)
Düşük
3
Düşük
6
Orta
9
Orta
12
Yüksek
15
4
(Yüksek)
Düşük
4
Orta
8
Orta
12
Yüksek
16
Yüksek
20
5
(Çok
Yüksek)
Düşük
5
Orta
10
Yükse
k
15
Yüksek
20
Tolere
Edileme
z 25
İHTİMAL
5
(Çok
Ciddi)
En
sık
kullanılan
yaklaşımlardan
biri
risk
değerlendirme matriksidir.
İlgili Tehlikeleri
Listeleyin
Tehlike Listesi
En kötü senaryo uyarınca, her
tehlikenin yol açabileceği sonuçlar
1
2
e) Risk Analizi
• belirlenen tehlikelerin verebileceği zarar,
hasar veya yaralanmanın şiddeti ve bu
zarar, hasar veya yaralanmanın ortaya
çıkma olasılığı belirlenir.
• tehlikeye maruz kalan kişi sayısı,
• tehlikeye maruziyet süresi,
• kişisel koruyucuların sağladığı korunma
• güvensiz davranışlar gibi unsurlar dikkate
alınır.
Risk Faktörünün Hesaplanması:
Olabilirlik ve şiddet belirlendiğine göre
ikisinin çarpımı;
R=OXŞ
R=15
R=5X3=15
Risk faktörü olarak elde edilmiştir.
f) Risk Değerlendirmesi
Belirlenen risklerin ağırlık oranları
hesaplanarak derecelendirme yapılır ve
önlem alınmasının gerekli olup olmadığına
karar verilir
Tehlike Listesi
1
Risk
Seviyesi’nin belirlenmesi
Olası Sonuçlar (en
kötü senaryo uyarınca)
(gerçekçi olunmalı ve sektörde
olmuş olan kazalar da
göz önüne alınmalı)
2
3
CONSEQUENCE
INCREASING PROBABILITY
A
Never
Severity
Risk
Değerlendirme
Matrisi
0
1
2
3
4
5
People
No
injury
Assets
No
damage
Environment
Reputation
No
No
effect
impact
Slight
Slight
Slight
Slight
injury
damage
effect
impact
Minor
Minor
Minor
Limited
injury
damage
effect
impact
Major
Localised
Localised
Considerable
injury
damage
effect
impact
Single
Major
Major
National
fatality
damage
effect
impact
Multiple
Extensive
Massive
International
fatalities
damage
effect
impact
B
Has
C
Incident
D
Happens
several
several
heard of
occurred
in EP
in EP
occurred times per
industry
industry
in Opco
has
E
Happens
times per
year in
year in
Opco
location
low HSE risks
medium HSE
risks
high
HSE
risks
DüşPaper
ük Risk
case
Orta Risk
Yüksek Risk
Risk Faktörünün
Değerlendirilmesi
Tanımlanan risk matriksi
ve kabul edilebilirlik
sınırlarına göre bu değer
dikkate değer riske
yakın ise kabul edilemez
risktir. İşin önemine göre
durdurma imkanı yoksa
bile mümkün olduğu
kadar çabuk müdahale
edilmelidir.
5
4
3
2
1
5
25
20
15
10
5
4
20
16
12
8
4
3
15
12
9
6
3
10
8
6
5
4
2
4
2
1
3
2
1
g) Önlemlerin Belirlenmesi
İlgili mevzuat ve işyeri koşulları dikkate
alınarak alınması gerekli önlemlere karar
verilir.
Riskin Önlenmesi
AMAÇ: Hasarın ortaya çıkışını engellemek
GENEL KORUNMA İLKELERİNİ
YÜRÜRLÜĞE SOKMAK
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Tehlikeli olay
Tehlikeli durum
Tehlike Olgusu
Kişi
9Koruyucu Önlem
Hasar
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Tehlikeli olay
Tehlikeli durum
Tehlike Olgusu
Kişi
9Koruyucu Önlem
Hasar
Hasarın Azaltılması
Kontrol Hiyerarşisi
•
•
•
•
•
Riskleri kaynağında yok etmeye çalışmak,
Tehlikeli olanı, daha az tehlikeli olanla
değiştirmek,
Toplu koruma önlemlerini, kişisel korunma
önlemlerine tercih etmek,
Mühendislik önlemlerini uygulamak,
Ergonomik yaklaşımlardan yararlanmak.
Genel Korunma İlkeleri
n Riski engellemek (ortadan kaldırmak)
Tehlikeli durum
Tehlike
Tehlikeli olay
Kişi
Olgusu
Hasar
Genel Korunma İlkeleri
n Riski engellemek (ortadan kaldırmak),
Tehlikeli durum
Tehlike
Tehlikeli olay
Kişi
Olgusu
Hasar
Genel Korunma İlkeleri
n Riski engellemek (ortadan kaldırmak),
Tehlikeli durum
Tehlike
Olgusu
Tehlikeli olay
Kişi
Hasar
Genel Korunma İlkeleri
n Riski engellemek (ortadan kaldırmak),
Tehlikeli durum
Tehlike
Olgusu
Tehlikeli olay
Kişi
Hasar
Genel Korunma İlkeleri
n Riski engellemek (ortadan kaldırmak),
Tehlikeli durum
Tehlike
Olgusu
Tehlikeli olay
Kişi
Hasar
Genel Korunma İlkeleri
n Riski engellemek (ortadan kaldırmak),
Tehlikeli durum
Tehlike
Olgusu
Tehlikeli olay
Kişi
Hasar
Genel Korunma İlkeleri
n Riski engellemek (ortadan kaldırmak),
Tehlikeli durum
Tehlike
Olgusu
Tehlikeli olay
Kişi
Hasar
Hasarın Ortaya Çıkış Süreci
Tehlikeli olay
Tehlikeli durum
Tehlike Olgusu
Kişi
9Koruyucu Önlem
Hasar
Kişisel Koruyucular
h) Risk Değerlendirme Raporu
Hazırlanması
•
•
•
•
•
•
•
Yapılan işin tanımlanması,
Mevcut riskler,
Risklerden etkilenen çalışanların listesi,
Zarar, hasar veya yaralanmanın şiddeti,
Zarar, hasar veya yaralanmanın meydana
gelme olasılığı,
Risk değerlendirmesinin sonuçları (Risk
düzeyleri),
Alınması gerekli kontrol önlemleri.
ı) Denetim, İzleme ve Gözden
Geçirme
• İşyerinde gerçekleştirilen risk yönetiminin
tüm aşamaları ve uygulanması düzenli
olarak denetlenir, izlenir ve aksayan yönler
yeniden gözden geçirilir.
Risk Değerlendirmesini Kim
Yapacak ?
Madde 7• işyerinde istihdam edilen ve yeterlik belgesi
bulunan iş güvenliği ile görevli mühendisler
• işyeri hekimliği sertifikasına sahip olan iş sağlığı
ile görevli işyeri hekimlerine,
• bunların bulunmaması durumunda ise, dışarıdan
hizmet veren uzman kişi veya kuruluşlara
yaptırılması esastır.
Yönetim, Danışma,
Bilgilendirme ve Eğitim
Madde 8- İşveren
• üst düzey bir yönetici
• iş sağlığı ve güvenliği kuruluna ve
• işyeri sağlık ve güvenlik işçi
temsilcisine danışılarak yapılmalıdır.
• değişiklik kararları durumunda tüm
çalışanların bilgilendirilmesi ve eğitimi
sağlanmalıdır.
GENEL RİSK DEĞERLENDİRMESİ ÖRNEK FORMU
Risk
No:
Değerlendirme
Tarih:
İşveren:
İşyeri Adresi:
Yapılan İş Nedir?
(Kısaca açıklayınız)
İşçi sayısı:
Erkek
Kadın
Çocuk
Çırak
Öğrenci
RİSK DEĞERLENDİRMESİ YAPILMASININ NEDENLERİ NELERDİR?
1
.
Daha önce hiç risk değerlendirmesi yapılmamış olması
2
.
Yeni bir makina veya ekipman alınması
3
.
İş organizasyonunda ve iş akışında değişiklikler yapılması
4
.
Yeni hammadde ve yarı mamul maddelerin üretim sürecine girmesi
5
.
Yeni bir mevzuatın yürürlüğe girmesi veye mevcut mevzuatta değişiklik
yapılması
6
.
Yeni tekniklerin geliştirilmesi
7
.
İş kazası veya meslek hastalığı meydana gelmesi
8
.
İş kazası veya meslek hastalığı ile sonuçlanmasa bile yangın, parlama ve
patlama gibi işyerindeki iş sağlığı ve güvenliğini ciddi şekilde etkileyen
olayların ortaya çıkması
9
.
Diğerleri (Tanımlayınız)
BİLGİ VE VERİ TOPLAMA
Yürütülen işler ve bu işlerin süresi ve sıklığı
Alınmış Olan Eğitimler (ISO 9000, 14000,
18000, 17025 ve 45000 serisi gibi)
İşin yürütümü
gereklidir?
izinler
1234-
İşin yürütümü sırasında kullanılan makina
ve ekipman
1234-
Bu makina
talimatları
123-
ve
için
hangi
ön
ekipmanların
kullanım
Kaldırılacak veya taşınacak malzemeler
123-
Kullanılan Kimyasallar
123-
Diğerleri (Tanımlayınız)
Son 5 yılda meydana gelmiş olan iş kazaları ve meslek hastalıkları
İş Kazaları
Tarih
Ölümlü
Meslek Hastalıkları
Yaralanmalı
Tarih
Ölümlü
Maluliyet
YAPILAN
İş
Yüksekte
Çalışma
TEHLİKE
Denge Kaybı
yada Kayma
Sonucu
Düşme
OLASILIK
Beklenebilir
(olması göz ardı
edilemez)
SONUCUN
CİDDİYETİ
Yaralanma
(sürekli iş
göremezlik),
Ölüm
Önlem Ne Olmalı ?
Sabitleme
ekipmanı
Güvenlik
halatı
Paraşüt tipi
emniyet
kemeri
YAPILAN
İş
TEHLİKE
TORNA
TESVİYE
Göze ,
Vücuda
çapak
kaçması
OLASILIK
Olasılık Yüksek
(çoğu kez olabilir)
SONUCUN
CİDDİYET
İ
Gözde
Yaralanma,
Gözün
Kaybedilmesi
Önlem Ne Olmalı?
Operasyon
noktası
koruyucu
(siper)
Gözlük