docSayı 29 Bereket Dergisi 2011 Pdf
download 
Şikayet Transkript
Sayı 29 Bereket Dergisi 2011 Pdf
Bizden Mehmet Ali VERÇN Genel Müdür Yardmcs Türkiye’yi bereketli günler bekliyor Bütün dünyann birlikte yaamak zorunda kald 2008’deki küresel krizin ardndan birçok Avrupa ülkesi halen kendi özel krizleriyle urar durumda. Özel kriz deyiimiz lafn gelii, çünkü bahsini ettiimiz krizler, Euro Bölgesi’ni ilgilendirdii ve ciddi bir ekilde etkilemeye balad için, giderek Avrupa’nn krizi olma yolunda. 2008 krizini de nispeten kolayca atlatm olan ülkemizin, istikrarl çizgisini sürdürmesinin yannda, ekonomisinin büyümesi hususunda dünya çapnda baarlarn altna imza atyor olmas hepimizi sevindiriyor. Türkiye’deki finansal yapnn temel talarndan birisi olduu kadar reel sektörün de en önemli destekleyicilerinden birisi olan Albaraka, gelimeleri izlemeyi ve üzerine düenleri yapmay dün olduu gibi bugün de sürdürüyor. BEREKET’in bu says da hounuza gideceini umduumuz bir içerikle elinizde. 2008’deki küresel kriz sonras dünyadaki gelimeleri ve bu meyanda Türkiye’nin durumunu mercek altna alan ‘Karanlk dünya içinde parlak nokta: Türkiye’ balkl dosyamz, ekonomik sahada genel itibariyle neler yaandna dair çarpc bilgilerle dolu. Bundan sonraki saylarmzda da makaleleriyle bizimle olacak Sayn Prof. Dr. brahim Öztürk’ün ‘Dünya ekonomisinin gelecei: Model gitti, fikir gerekiyor!’ balkl yazs da, benzeri hususlarn altn çiziyor. Albaraka’nn kuruluundan beri aramzda bir isim, ilk genel müdürümüz ve halen Yönetim Kurulu Üyemiz Sayn Yalçn Öner’le yaplm röportaj zevkle okuyacanza inanyoruz. Çeyrek asrlk Albaraka baarsnn srlarna deinen Sayn Öner, Albaraka’nn hangi zorlu süreçlerden geçmek zorunda kaldn ve baary nasl yakaladn aktaryor. Merkezi Bahreyn’de bulunan Albaraka Banking Group’un itiraklerinden Albaraka Türk, bulunduu ülke snrlar ötesinde de faaliyet göstermeye balad. Bunun ilk admn Kuzey Irak’ta Erbil ubesi’ni açarak att. Bu saymzda konu ile ilgili haberlerin yannda, Kuzey Irak Ticaret Bakan Sayn Sinan Çelebi ile yaplm bir görüme yer alyor. Kuzey Irak’taki i imkanlar ile ilgili bilgiler veren Sayn Sinan Çelebi’nin, ülkemizle alakal sözleri de okumaya deer. Türkiye’nin baarl ressamlarndan Sayn Ahmet Günetekin’le hayat ve sanat; yine tannm hat sanatçlarmzdan Sayn Mehmet Özçay’la hat; ve son dönemlerde adndan skça söz edilen genç yönetmenlerden Sayn Mahmut Fazl Cokun’la da sinema üzerine konumalar bu saymz renklendiren konulardan. K aylarnda oluumuzu dikkate alarak en fazla maruz kalnan souk algnl ve grip rahatszlklar üzerine tavsiyelerin yer ald salk sahifelerimizin yannda, beslenmenin temeli ekmee dair kaleme alnm ilgi çekici bir yaz, beslenme balkl bölümün konusu. Ülkemizde gittikçe yayldn müahede ettiimiz Trekking de bu saymzn spor konusu. Her saymzda olduu gibi bu saymzda da kurumumuzdan alt çizilmesi gereken haberler, bulmaca ve hounuza gidecek türden dier yazlar, tarafnzdan okunmay bekliyor. BEREKET’in bir sonraki saysnda buluabilmek ümidiyle, salcakla kaln… 1 6 Dünya ekonomisinin parlayan yldz: TÜRKYE 34 54 Sanatç ölümlü, sanat ölümsüzdür!.. ‘yi film’ Avrupa’dan destek aramak zorunda! Bereket Editör Danma Kurulu çerik Hazrlama Temmuz-Austos-Eylül 2011 Ekrem ahin Bilgece Eitim Danmanlk Sahibi Yayn Kurulu Yalçn Öner Osman Akyüz Mitat Akta Albaraka Türk Katlm Bankas A.. adna Fahrettin Yahi Nihat Boz Temel Hazrolu Bülent Taban Turgut Simitçiolu Hüseyin Tunç Osman Çelebi Ömer Lütfi Tama Salih Uzun Hasan Altunda Genel Yayn Yönetmeni Mehmet Ali Verçin Yaz leri Sorumlusu Melikah Utku Yapm Editörü Ekrem Kzlta Grafik Tasarm Ahmet Çelik Basm Yönetim Yeri Saray Mahallesi Dr. Adnan Büyükdeniz Caddesi No: 6 34768 Ümraniye / STANBUL an Ofset Tel: 0216 666 01 01 Cendere Yolu No: 23 Ayazaa / stanbul e-mail Tel: 0212 289 24 24 Faks: 0212 289 07 87 Sertifika No: 12049 12 Çeyrek asrlk baarnn srr 16 Model gitti, fikir gerekiyor 18 Gelecein Dubaisi: Kuzey Irak 21 31 32 Gelecee bakan ehir: Erbil Albaraka ve Yap Kredi’den kredi kartlarnda ibirlii Albaraka’dan 350 milyon dolarlk sendikasyon anlamas 40 48 50 Rönesans yaayan hat, Osmanl seviyesine ulat nternet güvenlii Ka girerken salmz 52 58 60 Somali’ye ‘balk tutmay’ öretmek Kadn dili ‘Bükçe’yi örenin! Vira Bismillah! Fahrettin YAH Genel Müdür Ülke snrlarn atk! Bata Yunanistan olmak üzere baz Avrupa Birlii ülkelerinin ve bunun yannda ekonomileri çok salamm gibi görünen birçok bat ülkesinin ciddi ekonomik problemlerle kar karya olduu bir dönemdeyiz. Böyle bir zaman diliminde bile Türkiye’nin salkl bir ekilde ekonomik gelimesini sürdürmesi, hatta büyüme oranlarnda baa güreiyor olmas, hepimiz için sevindirici bir durum. Albaraka da, kendisini var eden deerlerden ve yine varln anlamlandran müterilerine yönelik hizmet kalitesini artrma yönündeki faaliyetlerinden taviz vermeden, her geçen gün yükseliini sürdürüyor. Sonuna doru yaklamakta olduumuz 2011 takvim yl da, Albaraka açsndan birbiri ardna yaanan olumlu gelimelerle dolu. Bu yl içerisinde gerçekletireceimiz 12 yeni açlla ubelerimizin saysnn 125’i bulacak olmas, iin sadece bir yönü. Bu, Albaraka ailesinde çalacaklarn saysnn 2500’ü bulaca manasna geliyor ve elbette bizi 4 asl heyecanlandran, bu sayede daha fazla vatandamza hizmet verme imkanna kavuacak olmamz. u anki veriler; aktiflerimiz, öz kaynaklarmz, toplanan fonlar, kullandrlan krediler ve karllk açsndan yl sonu itibariyle hedeflediimiz noktaya ulaacamz gösteriyor. Liderliini Noor Islamic Bank, ABC Islamic Bank, Standart Chartered Bank ve Emirates NBD’nin yapt 25 bankadan Albaraka’ya saladmz ve ülkemiz reel sektörünün finansmannda kullanmak kararnda olduumuz 350 milyon dolarlk murabaha sendikasyonu kredisi de, miktar olarak ve düük maliyeti açsndan oldukça önemli bir gelimeydi. Müterileri açsndan ‘bereketli kazanç kaps’ olan kuruluumuz, onlara yönelik hizmetlerini gelitirme yönünde atmakta olduu admlarn da sürdürüyor. Bu cümleden olmak üzere, kredi kart müterilerimizin bekledii önemli bir adm atarak, yaptmz anlama neticesinde Albaraka kredi kartna Worldcard özellii- ni de katm bulunuyoruz. Artk mevcut ve bundan sonra saysnn artacan umduumuz Albaraka kredi kart sahipleri de taksitli alveri imkanna kavumu durumdalar. Bu arada özellikle Hac ve Umre’ye gidecek müterilerimize yönelik olarak kullanma sunduumuz gül kokulu Hicaz Kart da Albaraka’nn yeniliklerinden. Bu kart sayesinde yurt dnda kolay para çekebilme ve kolay alveri yapabilme imkanna kavuacak olan müterilerimiz, nakit para tama derdinden kurtulmu olacaklar. tiraki olduumuz Albaraka Banking Group’un emsiyesi altnda bulunan ve daha çok Ortadou, Kuzey Afrika ve Pakistan’da faaliyet gösteren dier bankalarn ve irketlerin birbirlerinden elde edecekleri sinerjinin önemli olduuna; bunun gerek kuruluumuza ve gerekse ülkemize faydal olacana hep inanmtk. Albaraka Banking Group’un, ‘bulunduu ülke snrlar dna açlma yetkisi’ne ilk sahip olan üyesi Albaraka, bu husustaki ilk admn atm durumda. Geçtiimiz günlerde açln gerçekletirdiimiz Kuzey Irak’daki Erbil ubesi, bundan sonra atmay düündüümüz benzeri admlarn bir ilki. Türkiye ile çok güçlü ticari balar bulunan Erbil, Türk iadamlarnn etkin rol üstlendii bir ehir. Albaraka’nn yurtdndaki bu ilk ubesinin, Irak ile Türkiye arasndaki ilikilerin daha da gelimesine önemli katklar salayacana inanyorum. Halen ülkemizin d ticaret hacminin yüzde 1’ini gerçekletiren Albaraka’nn, ülkemizin iç ticaretindeki payn yukarya doru çkarma gayreti yannda, d ticaretteki payn artrmak yönündeki çabalar da devam edecektir. Bilindii gibi, ‘faizsiz bankaclk ilkelerine ballk, yüksek aktif kalitesi, sürdürülebilir büyüme, kârllk ve müteri odakl hizmet anlay’ Albaraka’nn vazgeçilmez öncelikleridir. Kuruluumuz bu temel prensipler dorultusunda gerek ülkemiz finans sektörü ve gerekse de uluslar aras ticaret alanndaki payn daha da artrmak yönündeki gayretlerini devam ettirmektedir. 5 Dünya ekonomisinin parlayan yldz: TÜRKYE ‘Bir Ekonomik Tetikçinin tiraflar’ ve ‘Kafes’ gibi kitaplarn yazar John Perkins’in de ifade ettii gibi: “flas etmi bir sistemin doal sonuçlarn izliyoruz.” Borç batandaki Avrupa sallantda, ABD ve dünya ekonomisi tedirgin… Ülkelerin iflaslarnn konuulduu bir dönemde Türkiye ise cari açk dnda pozitif bir performans sergiliyor. Babakan Yardmcs Babacan’n da ifade ettii gibi karanlk bir dünyada parlak bir yldz gibi duruyor. EW, L ve U harfleri size neyi hatrlatr? Eer ekonomiyle ve piyasalarla içli dlysanz tahmin etmeniz hiç de zor olmayacak. Evet, bu harfler, Lehman Brothers’n batt 2008 Eylül’ünden itibaren dünyay esir alan küresel krizden çk için ortaya atlan senaryolarn sembolleri olmutu. Bugünlerde unutuldu gitti. Sahi dünya ekonomisi bu ekillerden biriyle krizden çkyor mu, yoksa daha önce hiç karlamadmz bir ekilde mi hareket ediyor? Ekonomik sistemin doal sonuçlar Adna ister çift dipli (W) densin, ister L, ister U, dünya ekonomisi 2008 eylül aynda patlak veren bu küresel krizden kolay kolay kurtulacak gibi görünmüyor. ‘Bir Ekonomik Tetikçinin tiraflar’ ve ‘Kafes’ gibi kitaplarn yazar John Perkins’in de ifade ettii 6 gibi: “flas etmi bir sistemin doal sonuçlarn izliyoruz.” Sistemin deiiklii art gibi Küresel boyuttaki bu ekonomiyi “yrtc kapitalizm” olarak tanmlayan Perkins, “Bu ekonomiyi 1970’lerde tasarlamaya baladk. 1980’de Reagan ve Thatcher gibi birçok lider bu sistemi büyük bir hevesle kucaklad. Bugün ABD’de nüfusun yüzde 5’i tüm kaynaklarn yüzde 30’unu tüketiyor. Buna karn dünyann yars büyük bir yoksulluk içinde yayor. Yani ksacas bu sistem iflas etmi bir sistem. Bu sistemi dünyann geri kalanna yayamazsnz. Yunanistan, Türkiye, Arap yarmadas... Düünün tüm bu ülkeler kaynaklarn yüzde 30’unu kullanmaya kalksa bu mümkün olabilir mi? Yani ksacas bu sistem ileyebilir bir sistem deil. Zaten bu yolda sona gelmi gibiyiz.” diyor. Avrupa’da durum Ad üstünde küresel bir kriz... Teet de geçse, ayrsa da tüm ülkeler küresel dünyann bir parças. Balangçta ABD’deki mortgage fonlarndan kaynaklanan finans krizi, tpk vücutta dolaan bir sanc gibi tüm dünyay dolayor. Bugünlerde küresel sanc, Avrupa bölgesinde yerlemi durumda. Hatrlanaca gibi Yunanistan Babakan Papandreu, 2009’un Ekim aynda yapt açklamada, ülkesindeki bütçe açnn gayri safi milli haslann (GSMH) yüzde 12,7’sini atn bildirmiti. Uluslararas piyasalarda ve AB çevrelerinde deprem etkisine yol açan bu açklama, yüzde 5-6 seviyesinde olmas beklenen bütçe açnn gerçekte bunun iki kat olduunu gözler önüne sermiti. Bu dakikadan sonra, AB çevrelerinde, Atina’nn borcunu çeviremeyip iflas edeceine ilikin endieler ve Avro’ya verecei muhtemel zararlar kafalar megul etmeye balamt. 2010 yl içerisinde hep “Yunanistan’daki kriz domino etkisi yapar m?” sorusu gündemdeydi ve o etkiyi yaptn hep birlikte gördük. Eylül 2011 itibariyle baz ülkelerin borçlar Ülkeler Toplam d borç Borcun GSYH’ye (Milyar dolar) oran (Yüzde) ngiltere 9.123 404,0 Fransa 5.123 200,5 Almanya 4.969 150,3 spanya 2.409 175,3 talya 2.456 120,6 Yunanistan 557 192,6 Portekiz 537 240,8 Prof. Dr. brahim Öztürk’ün de belirttii gibi, “Küresel krizin hafiflemeye balad dönemde Yunanistan, spanya ve Portekiz’de meydana gelen darboaz, Avrupa’nn kar karya bulunduu açmaz gözler önüne serdi. Hükümetler batmakta olan ekonomiyi kurtarmak isterken, kamu borçlarnn GSYH’ye oran, yüzde 70’ten yüzde 100’e kadar çkt. Buna bir de ortalama yüzde 4’ü bulan küçülme eklenince isizlik yüzde 10’lara dayand.” zlanda, Portekiz, spanya, Yunanistan ve talya derken hemen hemen tüm Avrupa Birlii ülkeleri u anda borç batana girmi durumda. Devletler bankalar kurtarr ama ya devletler batarsa? Küresel krizin balangcnda finans kurulularnn mali skntlar söz konusuydu ve devletler piyasalar ve mali kurulular fonlayarak pansuman yapma yoluna gitmiti. imdi ise durum çok daha vahim bir boyuta ulam durumda. Artk finansal sknt içerisinde olan mali kurumlar deil devletlerin ta kendisi… Bu durum küresellemi dünyada farkl pek çok ülkeyi dorudan ilgilendiriyor. Riskli ülkelerin tahvillerini elinde bulunduran mali kurulularn bir ksm da risk altnda… Kredi derecelendirme kurulularnn yaptklar not indirimleri de bu riskin realize edilmesiydi. Üstelik bu bankalarn önemli ksm da Avrupa’nn güçlü ülkelerinden Almanya ve Fransa’nn bankalaryd. 7 Yunanistan için seferberlik Yunanistan ekonomisi derin bir daralma yayor. 2009 ylnda milli gelir yüzde 2 orannda dütü, bu durum yüzde 12,8 ‘lik bütçe aç ile sonuçland. Yunanistan’n borcu gelirin yüzde 115’ine ulat. Ülkenin borcu 2011’de 350 milyar avroya frlad. Borç GSYH’nin yüzde 158’i oranna ulat. Yunanistan, kamu harcamalarnn yüzde 15’ini hükümet gelirleri, yüzde 60’n ise Alman, Fransz ve ngiliz bankalarndan alnan borçlar ile finanse ediyor. Bu bankalara yaplan borçlanma Yunanistan’n 2 yllk milli gelirine eit. Resmi rakamlara göre isizlik yüzde 10 ve adm adm artyor. Avrupa’daki borç krizinin dünya ekonomisi için Lehman Brothers’n çöküünden bile daha tehlikeli olduunu belirten ABDli milyarder yatrmc George Soros, “Bence yetkililer yolun sonuna geldiklerinde sistemin dalmasn önlemek için ellerinden gelen her eyi yapacaklar. Çünkü bu iin alternatifine kafa yormak çok daha zor” görüünde. George Soros, iki ya da üç küçük ekonominin Avro birliinden çkmas önerisinde de bulunmutu. 8 Fransa ve Almanya esas alacakllar flas etmi vaziyetteki Yunanistan’n durumu Almanya ve Fransa’y derinden düündürüyor. Zira Alman bankalar, Yunanistan’dan yaklak 43 milyar dolar alacakl. Bu miktar, toplam alacaklarn yüzde 14,3’ünü oluturuyor. Alman bankalar, Yunanistan’dan 75 milyar dolar alacakl Fransz bankalarndan sonra ikinci srada geliyor. Almanlar, AB’nin borçlulukta önde gelen ülkelerinden kayda deer oranda alacakl. Bu ülkelerin banda, PGS olarak adlandrlan Portekiz, rlanda, talya, Yunanistan ve spanya gibi borçluluklar tartma konusu olan ülkeler geliyor. Zincirleme bir etkileim söz konusu Portekiz’in 287 milyar dolarlk borcunun yüzde 30,9’u kadar spanyol bankalar alacakl. Alman bankalar ise yüzde 16,5 orannda alacakl. Franszlarn alaca ise yüzde 12,4 orannda. Örnein sadece Portekiz’de finansal zorluklarn artmas durumunda, bu durumdan en bata spanyol bankalar etkilenecek. Bu durumda da, Almanya çok etkilenecek. Çünkü Alman bankalar ayn zamanda spanya’dan kaytl borcun yüzde 20,8’i kadar alacakl! Bu da 240 milyar dolar demek. Portekiz ve spanya’dan alacaklarn toplam ise 290 milyar dolara yaklayor. Yani bugün Almanya’nn Yunanistan’daki alacaklarnn 6,5 kat! Özetle, genel anlamda, hem küresel ekonomide, hem özelde Avrupa’da skntl bir tablo söz konusu. Dünya ekonomisinin 2012’de önceden beklendii kadar hzl büyümeyecei konuuluyor. Hatta 2011 ylnda büyüme beklentilerinin aa doru revize edildiini görüyoruz. Avrupa’nn toparlanmas gerek Finlandiya Maliye Bakan Jutta Urpilainen ve Alman Maliye Bakan Wolfgang Schauble daha fazla para aktararak Avrupa Finansal stikrar Fonu’nun geniletilmesini istemediklerini belirtiyor ama ekonomistler bu rakamn 2 trilyon avroya çkarlmas gerektiini öne sürüyor. Parasal birlikten sonra bütçe birlii gündemde Ekonomi uzman Pierre Defraigne, “üphesiz ki 440 milyar avronun üzerine çklmal ancak bunun için sadece Avrupa Merkez Bankas’ndan bir ey beklemek doru olmaz. Bu ekilde politikalarn vade bitiminden uzaklamas salanyor. Yani politikalar piyasalar rahatlatarak mali kaynaklarla parasal birlii bütçe birliine çevirebilir” diyor. Babakan Yardmcs Ali Babacan’n u tespitleri bize göre krizdeki Avrupa’nn geleceiyle ilgili gerçekçi bir projeksiyon: Avrupa Komisyonu Sözcüsü Olivier Bailly’in verdii bilgiye göre, Avrupal bankalara 2008 ylndan bu yana 420 milyar avro sermaye destei verildi. “öyle bir 10 yl, 20 yl, 30 yllk bir projeksiyon yaptnzda gerçekten Avrupa’nn bu ekonomik sorunlarn kolay kolay aabileceini ben çok düünmüyorum. Birden de bir çökü, birden de kötüye gidi deil ama o artk fazla bir büyüme, fazla bir ilerleme bundan sonraki dönemde ekonomik açdan Avrupa’da biraz zor görünüyor. Onun için bizim baka yerlere arlk vermemiz, ekonomik ilikilerimizi baka bölgelerle de güçlendirmemiz lazm’’ dedi. Tüm Avrupa bankalarnn yeniden sermayelendirilmeye ihtiyac olduuna yönelik açklamalara katlmadn belirten Bailly, Avrupa Bankaclk Otoritesi (EBA) tarafndan düzenlenen stres testinde baarsz ya da baarszla yakn bankalarn bu yln sonundan önce yeniden sermayelendirilmesi gerektiini vurguluyor. Avro bölgesini kurtarmak için Finansal stikrar Fonu Bata Yunanistan olmak üzere Avrupa ülkelerinin tutunacak tek dal 440 milyar avroluk Avrupa Finansal stikrar Fonu gibi görülüyor. 17 ülkenin, bu fonu onaylamas, Yunanistan’n da üzerine düen yükümlülükleri yerine getirmesi gerekiyor. Bu oldukça zorlu bir süreç. Baar salanr m bilinmez ama Belçika Maliye Bakan Didiers Reynders’in de dile getirdii gibi “Her geçen gün zaman kaybedilerek negatif sinyaller veriliyor.” 9 Avrupa’nn durumu ve Küresel Ekonomi Avrupa bankalarna yeni stres testi geliyor Rekabetten Sorumlu AB Komiseri Joaquin Almunia da, “Bankalarn sermaye artrmn desteklemek için özellikle ülke borçlar olmak üzere bankalarn varlklarnn yeniden deerlendirilmesine ihtiyaç olduunu, ancak vergi mükelleflerinin paralarnn sadece son çare olarak kullanlmas gerektiini” ifade ediyor. Hatrlanaca üzere Avrupa Bankaclk Otoritesi tarafndan yaplan son stres testinin sonuçlarna göre 90 bankadan, 8’i testte baarsz olmu, 16 banka snr zor geçmiti. Bu bankalarn toplam sermaye eksiinin 2,5 milyar avro olduu hesaplanmt. Stres testine tabi tutulan Avrupa bankalar, sanldndan salam çkarken bu kez de testin zorluu tartmaya açlmt. Bu nedenle Avrupa Bankaclk Otoritesi, Avrupal bankalar bu kez de Yunanistan’n temerrüdü ve düük ekonomik büyüme senaryolaryla yeniden stres testinden geçirecek. ABD Hazine Bakan Timothy Geithner ise, “Avrupa’nn borç krizinin küresel ekonomik toparlanma için önemli risk tekil ettiini” kaydediyor. ABD Bakan Barack Obama’nn yorumu ise daha karamsar. Avrupa’daki krizin ABD üzerinde ‘çok reel’ bir etkisi olabileceini söyleyen Obama, bunun Kongre’nin 447 milyar dolarlk istihdam plann onaylamasndan daha acil olduunu düünüyor. Türkiye dünyadan ne kadar ayrr? Farknda myz, eskiden hep krizlerin Türkiye’ye etkisinden konuurduk? Uluslar aras toplantlarda merak edilen hep Türkiye olurdu. imdiyse durum neredeyse tam tersi... Bu tür ortamlarda insanlar daha çok dünyay, Avrupa’y, G20 gündemini soruyorlar. Türkiye için ‘karanlk’ dünya haritasnda parlak nokta deniyor artk. Bunu en son Babakan Yardmcs Ali Babacan, Washington’daki Dünya Bankas ve IMF yllk toplantlar srasnda dile getirdi. Dünyann ban artan bankaclk ve kamu borçlar alannda Türkiye çok güçlü… Türkiye’nin bankaclk sistemi 2004-2006 yllar arasnda yaplan reformlarla çok salam yapya kavutu. Son krizde de bu test edildi ve sorun olmad görüldü. Türkiye’nin bütçe aç, Avrupa ortalamalarnn üçte biri seviyesinde. Kamu borcunun milli gelire oran da Avrupa ortalamasnn yarsnn altnda. Ekonomideki büyüme yüzde 8,8. Pozitif ayrma dedikleri tam bu ite… IMF Türkiye Daimi Temsilcilii Kdemli Daimi Temsilcisi Mark Lewis, Türkiye’nin büyüme rakamlar dorultusunda kendi projeksiyonlarn revize ettiklerini, bu kapsamda GSYH’da reel yüzde 7,5’lik bir art öngördüklerini, 2012 için 10 de yüzde 2,5’lik bir beklenti içinde olduklarn bildirdi. Tarihinde ilk kez notu krlan ABD’nin AAA olan notu AA+’ya indirildi. Fakat, bata ekonomi kurmaylar olmak üzere Türkiye’nin iç dinamiklerini yakînen bilen yorumcular, IMF’nin 2012 öngörüsünün çok düük kald noktasnda birleiyor. ABD Merkez Bankas Bakan Ben Bernanke, Kongre’de yapt konumada, ABD ekonomisinin ‘tökezlemek üzere’ olduunu ve daha fazla adm atlmas gerektiini söylemiti. Hükümetin, Merkez Bankas ve BDDK gibi kurumlarn çalmalar ise istikrarn ve güven ortamnn devam edeceinin göstergesi. Fed, 21 Eylül’deki toplantsnda, ekonomideki büyümeyi desteklemek ve borçlanma maliyetlerini düürmek amacyla uzun vadeli Hazine tahvili satn almak için 400 milyar dolarlk ksa vadeli tahvil satacan açklamt. Amerika ekonomisinde beklentiler Yine Amerikan ekonomisinin büyüme beklentileri, hem bu yl, hem gelecek yl için aa doru revize edildi. Avrupa ekonomisinin de büyümesi Amerika kadar olmasa da yine aa doru revize edilmi durumda. Gösterge faiz orann Aralk 2008’den bu yana deitirmeyen Fed, bir dizi tahvil satn alma programyla bilançosunu 2,8 trilyon dolara çkarmt. Bu yln ilk yarsnda yüzde 0,9 büyüyen ABD’de isizlik oran yüzde 9 seviyesinde. 11 Albaraka’nn lk Genel Müdürü Yalçn ÖNER’den Çeyrek Asrlk Baarnn Srr Albaraka’nn ilk genel müdürü Yalçn Öner, çeyrek asr geride brakan kurumun baar srlarn anlatt. Ortaklarn birbirine olan güveninin bereketli bir ortam oluturduuna iaret eden Yalçn Öner, kurumda süreklilii salayan karar öyle özetledi: “Albaraka’nn bana göre kaderini deitiren olaylardan bir tanesi uydu: Ben yönetim kurulundan bir karar çkardm. Buna göre alnacak bir personeli, bir üst amiri aday gösterecek. O seçecek, atama, tayin için getirdiinde iki üstü amir sadece ‘Evet veya hayr’ diyebilir. Bu karar, düzeni ve sistemi salayan bir uygulamaya dönütü.” sahibi kimseler, her zaman deil ama aralarnda ailesinin dahi bilmedii bir takm servet faktörlerini o yatrm yapt kimselerle paylayorlar. Bazen tehlike de oradan kaynaklanyor. O kadar çok itimat oluuyor ki, her eyini o kimseye brakyor. Dolaysyla ben, Yatrm Finansman’da, genel müdür yardmcsyken Banker Kastelli zamanna denk düen o kritik dönemde Yatrm Finansman, faaliyetini sonuna kadar sürdüren, kârl ve baarl en büyük irketti. Aa yukar o piyasann yüzde 45’ine sahip olan bir irketti. Yani konu benim için yabanc deildi, fakat farklyd. Fark da u: Faizsiz Bankaclkla ilgili birtakm eyler söyleniyordu, ancak o zaman Türkiye’de çok fazla bir uygulamas yoktu. Dünyada uyguland söyleniyordu, ancak sistemle ilgili çok fazla bir ey bilinmeyen bir dönemdi. Devletle hiç i yapmayan aile Albaraka’ya nasl dahil oldunuz? Yalçn Öner Yalçn Öner, Türkiye’de Katlm Bankacl’nn ilk uygulamas olan Albaraka’nn ilk genel müdürü... Dolaysyla o, ayn zamanda sfrdan doan bir sektörün ilk tanklarndan... Kendisiyle çeyrek asr geride brakan sektörün lokomotifi Albaraka’nn geliimini ve baar srlarn konutuk: Birçok ey nasip ii… O zaman davet üzerine geldim. Beni Kemal Unaktan bey tanr. Tesadüf ikimiz de hesap uzmanyz, ama aramzda çok zaman fark var. Kemal bey, Mustafa Topba beye söylemi… Enteresan bir ey, ben Topba diye bir ailenin olduunu bilmezdim. Topba ailesiyle 25 yldr çalyorum, hakikaten bu büyük bir mazhariyet, ans ve büyük bir mükafaat benim için. Topba ailesini o zaman niye bilmediimi bazen düünüyorum. Sebep aslnda çok basit: Aile eski, varlkl olmasna ramen devletle hiç çalmam. Tamamen özel sektörde i yapm. nsanlara devaml maddimanevi yardm eden bir aile… Devletle i yaparak zenginleilen Türkiye için farkl bir Katlm Bankacl ile nasl tantnz? durum, öyle deil mi? 19 sene devlette çaltm, 7 sene de özel sektör var. 7 yl, Yatrm-Finansman diye o yllarn en iyi broker firmalarndan birisinde çaltm. Özel sektöre yabanc deildim, hatta özel sektörün tam içindeydim. Niye? Çünkü para fevkalade önemli. Öyle olaylar oluyor ki, insanlar bu para ileriyle ilgili çalt kimselere zamanla çok büyük bir itimat besliyorlar. Baka türlü de olmas mümkün deil… Hatta öyle eyler oluyor ki, portföy Tabii… Herkese yardm etmiler… Hani ‘Sa elin yaptndan sol elin haberinin olmamas’ derler ya, onun gibi… Bu tip hayr ilerine, tesadüfen oradaysam ahit olmuumdur. Bizim de ksmetmi, Mustafa Topba bey ve Kemal beyle konutuk, o konumadan sonra kurum ve ahsm yönünden baz endielerim olutu. kinci konumada teekkürlerimi sundum ve ‘Beni affedin’ dedim. Nasipmi 2/1/1985 günü göreve baladm. 12 Neden ‘Affedin’ dediniz? O ksmlar özel… Buraya ilk geldiim zaman ili’deki etat Han’da Korkut Özal beyin o zaman bir ofisi vard. Akabe naat’n da bir ofisi vard… Bize orada bir oda verdiler. Ben vardm, Selim Seval diye bir arkadamz var. Abdullah Tivnikli, Fikret Kayacan beyler vard… Bir odann içine dolutuumuz günler… lk frsatta bir yer arand. O zaman Dedeman Oteli’nin yanndaki Dedeman Merkezi’nde… Sermayenin büyük bir ksm Suudlu Dallah Grubu’nundu. slam Kalknma Bankas’nn yüzde 10’luk hissesi var. O zaman bu operasyondan sorumlu Dr. Temimi isimli bir arkada vard ve ‘Bize yarm kat da yeter’ diyordu. Ben ne yapacamz sordum, fonu toplayp devlete vereceimizi söylemiti. O zaman ben dedim ki, ‘Bize ihtiyaç yok, yani al-ver… Bir kii yapar bu ii.’ ‘Ne yapalm, ne edelim’ derken ben bir takm alm-satm ileri yapmay önermitim. Mustafa Topba bey çok iyi bir iadam… Benden 6-7 ya küçük. Ama ben ve hepimiz çok ey örendik kendisinden. Hâlâ da örenmeye devam ediyoruz. Allah raz olsun… Tabii o muhterem ailenin verdii ve aileden gelen bir takm meziyetler var. Daha uza gören bir kimse… Saolsun o dedi ki, ‘Yarm kat falan olmaz, tam olsun. Hatta 1,5 kat olsun.’ Dolaysyla biz etat Han’dan sonra ilk aamada Dedeman Merkezi’nde 1,5 katla ie baladk. nce elenip sk dokundu Sonraki süreç nasl geliti? Personel almlar balad. nsanlarn o aamada hakl olarak bir tereddüdü vard: Bu i nedir, ne olacak, eklinde… Biz bir de faizsiz çalmaya yakn kimseleri almak durumundaydk. Örnein uzun süre dileri müdürü aradk. O zaman bütün d iler müdürleri bayand. En sonunda Selçuk Tamer arkadamz bulduk. Selçuk bey, çok iyi ngilizce bilen, Tarsus Amerikan ve Mülkiye mezunuydu… Anlatmak istediim ey: O zaman bir takm zorluklar vard. nsanlar almak kolay, ‘Git’ demek zor… Kadrolar titizlikle oluturduk. lk ekip olarak çok zorluk çektik. Çünkü o zamanki ismimizle Özel Finas Kurumlar (ÖFK), Türk hukuk sistemine yamanm durumdayd. ÖFK’ler kuruldu, ancak mevcut sisteme yerletirilmedi. Uzun zaman da devlette üvey evlat muamelesi gördü. Ben bunlar yaadm. Ben buraya geldiim zaman çok insan tanyan birisiydim. Buna ramen, Albaraka’dan geldiimiz örenilince kamuda birçok kapnn kapandn gördük, maalesef… Hakikaten o günler zordu. Maalesef o zamanlar pein hükümlerle karar veriliyordu. O zaman BDDK yoktu ve biz Merkez Bankas’na balydk. Oradaki bir-iki arkada hariç bize her zaman maalesef üvey evlat muamelesi yapld. Bu durum kurum çalanlarnn hayatna da yansd. Albaraka’ya çok büyük hizmeti olan, genel müdürlük de yapan merhum Dr. Adnan Büyükdeniz, çok iyi yetimi, çok deerli bir arkadat. Boaziçi mezunu ve London School of Econimics’te eitim görmü. Doçentlik snavnda jüride yer alan bir hocann yazlan tezi hiç okumadan menfi oy vermesi olayn yaad arkadamz. Denetim açsndan bask oldu mu? Faizsiz bankacln en önemli özellii, tüm faaliyetlerini ortak ve hesap sahipleriyle kamuoyuna açk tutmaktr, effaf çalmaktr. Bu nedenle o yllarda hiçbir mecburiyet olmamasna ramen Albaraka bamsz bir denetçiyle çalt. Raif bey ilk d denetçimiz oldu. Bankalar Yeminli Murakplar ilk defa hesaplarmza bakmaya geldii zaman dediler ki: ‘Siz defter falan tutuyor musunuz?’ Gayet tabii... u anda tasfiye olan bir bankadan gelen ve orada düzgün defter tutulmadn belirten bu murakp arkadalar bizim kaytlarmz görünce armt. Devletten gelen menfi tutum o kadar içimize yerlemi ki, mecburi olmayanlar da yapyorduk. Bize en büyük destei de bu Bankalar Yeminli Murakplar verdi. Çünkü onlar olanlarn farkndayd. Örenerek öretme Piyasaya nasl açldnz? Biz ticari bir irket gibi gözüküyoruz, ancak yar kamu kurumu gibiyiz. Devletin verdii yetkiyle fon topluyoruz, onu kullandryoruz. Bu nedenle ilemleri nasl yaptmz dahil hepsini açacaz dedik. Topladmz fonlar nasl kullandryoruz, ne biçim insanlar çalyor? Bunlarn hepsinde çok açk olmamz lazm. Kendimizi anlatmak için stanbul bata olmak üzere belli bal kentlerde ÖFK’leri tantc seminerler düzenledik. Bu seminerlere o bölgenin ticaret ve sanayi odas yardm ve çokcas bu tip kurumlara gönül bayla bal olan i sahipleri veya varlk sahipleriyle seminerler düzenledik. Sorulan sorular yazl hale getirdik ve soranlara devaml yazyla veya sözel olarak cevaplar verdik. Eer yanl yapyorsak gayet tabii ki onlar düzelttik. Biz bir yandan kendimiz örenirken bir yandan da kamuyu aydnlatmaya çaltk. Bu süreç ne kadar sürdü? 7-8 sene youn bir ekilde yaptk bunu. Çünkü bir iddia ile çkyorsunuz ortaya. Yoksa vebal olur. Doru mu, 13 yanl m yapyoruz diye devaml ilim adamlarna dantk, hatta yazl olarak onlarn görülerini aldk. Aldmz cevap eer bizi tatmin etmiyorsa uygulamadk onlar… Niye? Çünkü zaten bir sürü noksanmz var. Bir de bu kadar hesap sahibinin vebalini alma lüksümüz yok. Dolaysyla çok titiz hareket ettik. Müterilerin yaklam nasl oldu? Kurumsal müteri bulma güçlüü yayorduk. Çünkü allm bir sistem vard. Halihazrda yllardr bankayla çalann bizimle ie balayabilmesi için yeni prosedürleri yerine getirmesi gerekiyordu, özellikle mali müavirler de böyle bir balangç için isteksizdi. Büyük bir irkette i sahibine, ‘Sembolik bir ilemle balayalm, memnun kalmazsanz devam etmezsiniz. Bu nedenle lütfen bize yardm edin’ dedim. Kurumun mali müaviri tandm bir öretim üyesiydi ve sistemi biliyordu. Fakat deiik nedenler ileri sürdü. Ancak i sahibi muhterem bir insand ve balanmas için talimat verdi. O irket, ondan sonra bütün finans kurumlaryla çalt ve faaliyetlerinin önemli bir ksmn da bu sistemle yapt. Çünkü sistem daha ucuz. irketler için finansman maliyeti de önemliydi. Krizler daha da güçlendirdi Krizler geliimi nasl etkiledi? Her eyi yaayarak büyüdü buras. Her ite iyi gün var, kötü gün var. 1990’da Irak krizi oldu, 1994’te develüasyon yaand. Krizler, bu kurumlarn daha da güçlenmesine vesile oldu. Çünkü noksannz orada görüyorsunuz. O zaman Mustafa Topba bey bizim yönetim kurulu bakan vekilimizdi. Ticari anlamda muhafazakar olan Mustafa bey, kendi ilerinde devaml özvarlkla çalmay tercih ediyordu. Dolaysyla bu krizler bize hiç zorluk olmad, biz devaml yeterli likidite ile çaltk. Krizlerde bizim yeterli fonumuz olduu için müterilerimize kriz günlerinde de istediini veriyorduk. Bu nedenle krizler bizde bir veya iki gün sürdü. Fakat bunlar bize bir takm eyler öretti. Fonlarn topland iyi günler gibi ödenmesi gereken zor günlere de sürekli hazr olunmas gerektiini yaarak anladk. 1990 ve 1994 krizinde Albaraka ile i yapan firmalar hiçbir zorlua dümedi. Yani kriz nedeniyle fonlar geri çarlmad. Çok skntlar oldu, ancak Albaraka ‘Tamam, bu devaml bir ilikidir’ diyerek kimseden ek hiçbir ey talep etmedi. 2001 öncesinde, bankalar kanunu deimeden önce ÖFK’ler kapansn m, pasifize mi edilsin diye bir konu gündeme geldi. O zaman bütün basn ve önemli iadamlar unu söylediler: ÖFK’ler, iyi günde, kötü günde kimseye srtn dönmediler. Ve her kesimden iadam ve gazeteci, ÖFK’lere destek verdi. ÖFK’ler böylelikle bir takm noksanlar da tamamlanarak sisteme katld. Yani idünyas ve basn bize sahip çkt. Kalc bir ekip olutu Albaraka’nn sektördeki yeri nedir? Biz ilk olduumuz için bizden sonra kurulan o zamanki tabiriyle ÖFK’lere de okul görevi yerine getirildi. 14 Mesela Kuveyt Türk Genel Müdürü Ufuk Uyan bey, Boaziçi’nden mezun olduktan sonra ilk bizde göreve balad. Burada çok baarl oldu, orada da baarl. Ksa sürede çok eitimli ve canla bala çalan güzide bir kadro kurduk. Bu deerli kadro zamanla çeitli kamu ve özel kurumlarda tepe yönetici oldular. Dört katlm bankasnn yönetim kademesinde Albarakal olan çok arkadalar var. Hatta 55-60 tane bu durumda olan arkada, bir kulüp gibi bir beraberlik kurmular. Belirli zamanlarda biraraya geliyorlarm. Yemek yiyip eski günleri konuuyorlarm. Bizde sermayedarlar, yöneticilerle ilikiyi kesmedi. Benden sonraki Genel Müdür Osman Akyüz bey de bizde yönetim kurulu üyesi olarak devam ediyor. Bu sayede kurumda bir devamllk saland. Bu fevkalade önemli. Genelde bankalarda her kademede bir-iki ylda bir transfer olur. Bir iki yl sonra burada çalyor olmayabileceini bilen birisi Allah korusun gözünü karartp baz eyleri yapabilir. Ancak bizim hepimiz burada kalcydk. Ben arkadalara her zaman ‘Bizim kaçacak yerimiz yok’ derdim. Onun için her eyi düzgün yapmamz lazmd. Devamlln bize kazandrd çok ey var. Burada çok iyi bir kadro olutu. Üst kademe krizleri de yaad. yi günleri de, kötü günleri de gördü. Krizi yaamayan bir insann bunlar kitaplardan örenmesi mümkün deil. En iyi örenme ekli biliyorsunuz yaayarak örenmek. Dolaysyla burada çok iyi bir kadro olutu. Rahmetli Adnan Büyükdeniz’in genel müdür olduu dönemde kadroda her biri genel müdür olacak baka arkadalarmz da vard. Yani o zaman Adnan bey tek genel müdür aday deildi. O kadroda en az 3-4 tane genel müdür olabilecek arkada vard. Bu büyük bir olay. Baarlarmz, tüm kadromuzun baars. Bugün de ayn ey geçerli… Genel müdürlüü neden braktnz? 1994 krizinin olumsuzluklar temizlendikten sonra belli bir yaa geldiimi belirtim ve 11 yldr sürdürdüüm genel müdürlükten affm istedim. O zaman 57 yandaydm. Yl sonunda olabileceini söylediler. 11 yl hakikaten yorulmutum. Bu süre zarfnda ne izin kullanabildim ne de dinlenebildim… Artk zamanm kendime ve aileme ayrmak istiyordum. Saolsun patronlarmz da, emekliliimi takip eden aydan sonra yönetim kurulu üyesi olarak devam etmemi uygun gördüler. 14 senedir de yönetim kurulu üyesi olarak devam ediyorum. Benden sonra da Osman Akyüz, Fehmi Akn ve rahmetli Adnan Büyükdeniz, Fahrettin Yahi arkadalarmz genel müdürlük yapt. Karlkl güven ortam Albaraka’da ortaklk yaps nasl? Suudi Arabistan’da Dallah diye bir grup var. 300’e yakn irketi çats altnda toplayan bir aile irketi… Bu irketin sahibinin babas, eyh Abdullah Kamil Türkiye’de böyle bir eye girecei zaman olu eyh Salih’e diyor ki: stanbul’a gideceksin. Orada bir dostumuz var, Topba ailesi… Onlar bulacaksn ve onlarla bu ii yapacaksn. Bunun üzerine eyh Salih Kamil stanbul’a geliyor ve konuuluyor, ortaklk kuruluyor. Sermayenin aa yukar yüzde 70’i o aileye ait, yüzde 10’u slam Kalknma Bankas’nn, yüzde 20’de yerli sermaye, ancak bunun herhalde yüzde 17’si Topba ailesine ait. Birbirlerini burada biraz daha iyi tandktan sonra eyh Salih Kamil (lk yllarda bize yönetim kurulu bakanl yapt), Topba ailesine saygsndan dolay mevcut elemanlarnn en iyilerini bize gönderdi. Bizim yönetim kurulu, Suud’un en kalifiye elemanlarndan olutu. Bunlarn arasnda ABD’den doktoras olan iki kii vard. Ayn zamanda, kaynbirader ve enite, yönetim kurulunda görevlendirildi. Herkes biliyordu ki, eyh Salih nezdinde, Dallah Grubu nezdinde Albaraka’nn özel bir yeri var. Topba ailesinin özel bir yeri var. Bu çok önemli bir ey. Sürekli beraber olduumuz için özel durumlar yaama imkanm oldu. eyh Salih’in birkaç defa, hem yönetim kurulunda hem de birkaç i toplantsnda ‘Eer Mustafa Topba bey kardeim herhangi bir ite 5 koyarsa kalan 95’i ben tamamlarm dediine ahit oldum ve hep bu ekilde hareket etmitir. Ama ne oldu? Türkiye’de enflasyonun yüksek olduu dönemlerde biz de onlar riskli ilere sokmadk. 8-9 ülkede daha Albaraka var, o irketlerden bize Türk irketleri ile ilgili bilgi sorduklar zaman biz onlara ücretsiz yazl bilgi temin ettik. Allah’a ükür bu ilerde olumsuz hiçbir ey olmad. m, binlerce maaallah… Çok da hayrsever bir iadamdr. Her birimiz, Mustafa beye bir soru yönelttiinde kendisinin ne cevap verebileceini biliriz. Çünkü tutarl bir insan. Ben her eyimi sordum. Hatta farkl görülerim de olmutur. Hep de faydasn gördüm. Mustafa beye sorup da cevabn alamadmz konu herhalde çok azdr. Bir de kararlar maaallah çok çabuk verir. 25 senede benim gördüüm nadir durumlardan birisi udur ‘Abi çok acil mi? Çok yorulduk, acil deilse yarn görüelim’…Geriye dönüp baktmda ‘Bu gerçekten bize Cenab- Allah’n bir lütfu’ diyorum. Benim gibi bir adamn böyle bir yerde böyle insanlarla çalma frsat olmu… Böyle insanlarla çalmak çok önemli bir mazhariyet. Bu büyük ans için Allahma ükrediyorum. Düzgün çalan bir aile… Cenab- Allah inallah onlar hep mükafaatlandrr. Düzeni kuran kritik karar Albaraka’nn yönetim srr nedir? Albaraka’nn bana göre kaderini deitiren olaylardan bir tanesi uydu: Ben yönetim kurulundan öncelikle bir karar çkardm. Buna göre alnacak bir personeli, birinci amiri aday gösterecek. O seçecek, atama için getirdiinde iki üstü sadece ‘Evet veya hayr’ diyebilir. Fakat ‘Ben senin adayn beenmedim, bak urada u aday var’ demeye hakk yok, sadece evet ya da hayr… Ne oldu o zaman? Beenilmedii zaman baka bir aday getiriyor o arkada. Dolaysyla biz burada yetkililerimizin çalt arkada veya amiri ile problemi olma durumunu hiç yaamadk. Bu sistemde kimsenin bana söyleyecek bir eyi kalmad. Çünkü kendisi seçiyor. Bu karar, düzeni ve sistemi salayan bir uygulamaya dönütü. Yönetimle ilgili ikinci prensibim, ben tam ittifak olmayan hiçbir karar almadm. Hâlâ da öyle devam ediyor… Ben 11 yllk genel müdürlük yaptm Albaraka’da, 14 yl da yönetim kurulu üyesiyim. Ve benim burada arkadalara telkinim: Herkesi dinleyelim, herkes medeni ölçülerle görüünü söylesin, ama bir tereddüt varsa onu giderecek ilave çalma yaplsn. Çünkü ittifak olmakszn çounluun hatrna alnan kararlarda hep problem yaadk. Topba ailesi Allah’n bir lûtfu Topba ailesiyle çalmanz nasl yürüdü? Mustafa Topba bey, ilk balarda bütün ilerini brakp buraya gelmitir. Duruma bakmtr, sormutur, bizi yönlendirmitir. Eer iyi eyler olmusa hep Mustafa bey sayesindedir. Mustafa bey hakikaten çok zeki, çok iyi bir iada- Merdiven birer birer çklr Bir tavsiyeniz var m? Ben devlette olsun, özel sektörde olsun her kademede çaltm. Bunun insana kazandrd önemli bir ey var. Ben arkadalara hep unu söylüyorum: Bir insan, dorudan genel müdür olursa, örnein 30 yanda birisini genel müdür yapmsnz, 55-60 yana kadar çalacaksa (30 yl genel müdürlük devam ettirilebilir mi? Çok zor…) ve bir ekilde iinden ayrldn düünün… Genel müdürlükten ayrlm bir arkadan i bulmas fevkalade zor. Dolaysyla bir yere çkarken merdivenler bouna yaplmam. imdi asansörler var, ama asansörlerde kazalar var, merdivenlerde bir problem yaanmyor. Kademeleri yaamak ve uygun görüldüünde terfi, tayin beklemek, herbirimize huzur getirir, diye düünüyorum. Bu vesileyle Albaraka camiasna, bize güvenerek destek veren sayn ortak ve müterilerimize, deerli çalma arkadalarmza ükran ve sayglar sunuyorum. 15 Makale Dünya ekonomisinin gelecei: Model gitti, fikir gerekiyor! nda ne Walras vard, ne Marshall. Keza kraldan fazla kralc kesilen Milton Friedman da yoktu. Karl Marks, Das Kapital’i yazdnda ne merkezi planlama vard, ne Stalin, ne kolektif mülkiyet. Yeni eyler söylemek lazm Hz. Mevlana’nn buyurduu gibi, ite bu yüzden tam da u sralar “yeni eyler söylemek gerekiyor.” 2008 ylndaki krizin harekete geçirdii fay hatlarnn artç sarsntlar dünyada derinleerek devam ediyor. Paradigma içi çözüm kalmad. Pansuman tedavi kar etmiyor. Materyalist bat medeniyeti, maddi cephede kazandrdklarnn yannda sebep olduu büyük maddi ve manevi çürüme nedeniyle çürük çadr bezi gibi diki tutmuyor, pln prtsn toplayp kaybolma sürecine giriyor. Artk bize yol göstermesi beklenen düne ait istatistikler yarn açklamada kifayetsiz kalrken, sorunlar açklayacak ve çözüm önerecek model de yok. Unutmayalm, model bitince aranan meta fikirler, deerler ve felsefedir Modeller çetrefil gerçein basitletirilmi halidir. Aslnda iin asl deil, fasldr. Gücünü, eldeki sorunlar açklayabilmesinden ve çözüm önerebilmesinden alr. Bunu yapamadnda artk deerlere, ideallere ve fikirlere dönmek zorundasnz. Nitekim Adam Smith, Milletlerin Zenginliini yazd- 16 Anlamak lazm, dünya sisteminde talar iyice yerinden oynad. Artk her kriz, katalizör etkisi yapp, beklenen doumu hzlandracak. Bu büyük deiimin sadece iktisadi alana skp kalmas da imkânsz. Sosyal sistemler kendi içinde bir ekosistem, adeta bir vücut gibi parça-bütün tamamlaycl içinde. Demografi, sistemin fay hatlarnda yaanan krlmann temel bileenlerinden biri. Aile de öyle. Keza, doyuma ulaan, doal ömrünü tamamlayp gerileyen sektörler ile yükselmekte olan sektör bazl hareketler de bize yeni eyler söylüyor. Çevre ve emtia kstlar da deiimi tetikliyor. Küresel iklim deiiklikleri bir baka derin dalga. Tarih boyunca olduu gibi yeni dönemin nimet ve külfeti eit dalmayacak. Kazananlar ve kaybedenleri olacak. Bütün veriler, Türkiye’nin kazananlar arasnda yer alacan gösteriyor. Nitekim Türkiye’nin yükselii birçok cephede kar konulmaz bir ilgi oda oldu. Adeta mercek altna alnd. Bu arada Türkiye’nin meersem en büyük zenginlii güven, istikrar ve halkn hakimiyeti imi! Komularla sfr sorun stratejisi Son yllardaki komularla sfr sorun stratejisi ile çevremizdeki bütün halklarn gönlünü kazandk. Rejimler gider, halklar kalr. Biz o ülkelerde zama- nnda önce halklar kaybetmitik. Libya’da Fransa Cumhurbakan ve ngiltere Babakan adeta bir ‘sömürge valisi’ gibi yapayalnz kalrken, Türkiye Babakan Recep Tayyip Erdoan bu yüzden Anadolu’da miting yapar gibiydi. Nitekim gerçekletirilen serbest ticaret anlamalar, vizesiz geçiler, ihracat destinasyonlarnn zenginletirilmesi de biliniyor. Alan el deil, veren eliz Bir baka alanda, insanî alanda da Türkiye kt kaynaklarna inat etki sahasn hzla geniletiyor. ‘merhamet’e gelince Anadolu insan elindeki lokmasn paylamakta esiz örnekler sergiliyor. Türkiye büyük hortumlamalar sonrasnda kendi evlatlarnn ellerinde sadece 10 senede küllerinden yeni bir ehram ina etti. Artk alan el deil, veren eliz, umuduz. Bunu da sadece maddi olarak görmemek lazm. Türkiye Afrika’daki kuraklkta sar bir dünyann kanayan vicdan oldu. Dinine, diline bakmadan Haiti’de de öyle idik. Keza, Pakistan’n asrn sel felaketinde yaralarn neredeyse sadece biz sardk. çten, samimi ve sömürüden uzak bu hareketler, Türkiye’nin etkisini dalga dalga artryor. Beyin yapc rol Açkças Türkiye artan oranlarda etkin bir küresel bar gücü oluyor. Bu balamda Birlemi Milletler nezdinde üstlenmeye balad ‘beyin yapc rol’ dikkat çekici. srail terörüne kar Türkiye, ran’n bacy döven yaklamna dümeden, mazlum bir dünyann sesi-soluu oldu. Balkanlar’daki korkunç polarizasyonda güvenilir ve yapc bir aktör konumuna yerleti. Rusya ile gelitirdii stratejik ilikiler, ABD’nin her dediine otomatik olarak ‘evet’ demiyor oluu dikkat çekiyor. Nihayet, Türkiye’nin ekonomik krizlere kar sergiledii direnç, ekonomi idaresindeki baarl denetim ve gözetim mekanizmalar, ekonomi yönetiminin adeta krizde ‘model oluturacak’ türden baz hareketlere girimi olmas, akl alan deil veren konuma geçmi olmas da yine dikkatlerden kaçmyor. Türkiye kendine güvenip olaylara ideolojik bakmay brakp, iktisadî akl ve medeniyet kardeliini merkeze alarak yola çkarsa, bir de etkin i modelleri gelitirerek kaliteye odaklanp, i ahlakn merkeze yerletirirse, çkan ürün bizi kendiliinden model konumuna yerletirecek. Prof. Dr. brahim Öztürk 17 Gelecein Dubaisi: Kuzey Irak Sinan Çelebi Kuzey Irak Bölgesel Yönetim Sanayi ve Ticaret Bakan Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi kabinesinde henüz 3. yln doldurmu olsa da, bir dönem Türkmen Cephesi bakanln da yürütmesi sebebiyle, aslnda siyaset sahnesinde oldukça eski olan Sinan Çelebi ile görütük. Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi Sanayi ve Ticaret Bakan Sinan Çelebi’nin Türkiye’ye sempati duymaktan öte tam bir Türkiyeli ve Türkiye sevdals olduunu söylemek hiçte abartl olmaz. Kendi ifadesiyle; ‘Misak- Milli snrlar içinde yer alan bir corafyada dünyaya geldiini, bu yüzden Türk olduunu’ gururla ifade etmektedir. Çocuklarn da Türkiye sevdals olarak yetitiren Sinan Çelebi bununla iftihar etmekte ve hatta en küçük olu Ahmet’in u anda Trabzon’da vatanî görevini yaptn belirtirken de gözleri dolmaktadr. 1944 ylnda Erbil’de dünyaya gelen Sinan Çelebi, orta öretim ve lise eitimini tamamladktan sonra gittii 18 ngiltere’de bir süre üniversite hazrlk için gerekli olan lise intibak programn alr. Ancak daha sonra Türkiye sevdas ar basar ve üniversite eitimi için ngiltere’yi deil, hep gezip görmek istedii Türkiye’yi tercih ederek Ankara’ya gelir ve Orta Dou Teknik Üniversitesi’nde (ODTÜ) mimarlk bölümüne devam eder. Mezun olduktan sonra Erbil’e dönen Sinan Çelebi Türkiye ile balantsn hiçbir zaman kesmez. ziyaretleri, tatiller derken her zaman bir aya Türkiye’de olmutur. Bu durumun bu ekilde gelimesinde kendisinin ‘’Hocabey’’ diye and days merhum hsan Doramac’nn büyük etkisi olmutur. Hayatnn tüm önemli kararlarn dant days hsan Doramac 1915 ylnda yani henüz Erbil Osmanl topra iken dünyaya gelmi ve Kuzey Irak’taki Türkmen halknn her zaman en büyük destekçilerinden olmutur. Türkiye’deki ilk özel üniversitenin de kurucusu olan hsan Doramac, Erbil’de kendi adn tayan, uluslararas düzeyde eitim verebilecek bir eitim yuvas kurmay hedefleyen bir vakf kurmu ve bu vakfn yönetimini yeeni Sinan Çelebi’ye brakmtr. Bu vakf bünyesindeki Bilkent Koleji ilk örencileri kabul etmi ve eitim-öretim faaliyetlerine balamtr. Sinan Çelebi’nin eitimle ilgili çalmalar sadece hsan Doramac Vakf’yla snrl kalmam, ayn zamanda bölgede faaliyette olan orta dereceli Türkmen okullarnn bakm-onarm, teçhizat ve öretmen temini gibi hususlarda da dikkate deer çalmalar yapmtr. Kuzey Irak bölgesinde faaliyetini sürdüren Türk kolejleri ve üniversitesinin kurulma aamasnda yaanlan skntlarn atlatlmasnda da Sinan Çelebi’nin büyük emekleri vardr. Aile boyu tüccar olan Çelebi ailesi, özellikle Erbil ehrinde sanayi ve ticaret anlamnda birçok yeniliin öncüsü olmutur. Bölgedeki ilk modern buz fabrikas (o dönemlerde bölgenin buz ihtiyac, uzaktaki dalardan saman balyalarna sarlarak getirilen ve toprak altna gömülen karn kullanlmasyla giderilmekteydi), iplik, sabun, bisküvi fabrikalar bunlara birer örnektir. Kuzey Irak Bölgesel Yönetimi kabinesinde henüz 3. yln doldurmu olsa da, bir dönem Türkmen Cephesi bakanln da yürütmesi sebebiyle, aslnda siyaset sahnesinde oldukça eski olan Sinan Çelebi’yle ilk olarak kabinede görev alma sürecini konutuk: Aslnda ben kabinede görev almaya istekli deildim. Gerek ticari faaliyetlerim, gerekse de vakf çalmalarm nedeniyle oldukça youn bir tempoyla çalmakta idim. Bu sebeple, Sn. Mesut Barzani’nin bakanlk teklifini hemen kabul etmedim. Daym hsan Doramac’ya gittim ve durumu onunla paylatm. O her zamanki gibi ‘sen bilirsin’ dedi ancak sonunda ekledi; ben seni verdim dedi. Sonradan örendim ki, Mesut Barzani bu durumu öncelikle daymla paylam ve tabiri caiz ise beni istemi, Hocabey de gerekli kurum ve kiilerle yapt istiareden sonra beni ‘’vermi’’. Yani Mesut Barzani’nin teklifi aslnda formalite imi. Her neyse bir ekilde bu göreve geldikten sonra ticari faaliyetlerimi durdurdum. lerimi kardelerime devrettim. Youn bir ekilde bölgenin imar, ticaret ve sanayisinin canlanmas, düzenlenmesi ile ilgili çalmalara baladm. Ancak tüm bu youn i temposunda bile vakf ilerini aksatmama- ya çaba sarf ediyorum. Hzla gelimekte olan ve gelecein Dubai’si diye adlandrlan bir bölgede görev yapyorsunuz. Ne gibi zorluklarla karlayorsunuz? Gelimi ülkelerin yldz hzla yükselen bölgeden pay alma çalmalar oluyor mu? Öncelikle belirtmek isterim ki, bölge olarak çok aclar çekilmitir. Savalar, ambargolar ve iç karklklar neticesinde ekonomi istenilen seviyeye maalesef gelmemitir. Petrolden elde edilen gelir u ya da bu ekilde ekonomiye kazandrlamam ve özellikle bölgenin refah düzeyi yükseltilememitir. Ancak günümüzde bu durum ayn deildir. Bölge eski rejimin yklmasyla daha demokratik ve effaf bir sisteme geçmi ve bunun neticesinde oluan güven ortam yabanc yatrmclar bölgeye çekmeye balamtr. Özellikle Kuzey Irak bölgesinde güvenlik probleminin olmamas, Irak’n dier bölgelerine nazaran bulunduumuz corafyay daha yaanlabilir ve yatrm yaplabilinir klmtr. Sizin de ahit olacanz üzere, Erbil her geçen gün gelimekte, dört bir yanda devam eden imar faaliyetleri ile ehir ve bölge adeta yeniden domaktadr. Yaplan alveri merkezleri, yollardaki bol miktarda son model otomobiller bölge insann alm gücünün önemli birer göstergesidir. Tabii bu durum zorluk yaamadmz anlamna gelmez. Ticaretin kolaylatrlmas ve düzene sokulmas anlamnda gereken yasal düzenlemelere ihtiyaç olduu bir gerçektir. Ekonomideki kayt dlk orann gelimekte olan ülkeler seviyesine çekebilmek, özelletirmeye hz verebilmek, uluslararas irketlerin bölgemizde yatrm yapmalarn salamak için gerekli düzenlemelerin yaplmas gibi hususlar öncelik arz etmektedir. Burada özellikle belirtmek isterim ki, devlet baznda bölgemize gösterilen teveccühün, çeitli yatrm tevik araçlaryla desteklenerek özel sektörü özendirici bir hale getirilmesi gerekmektedir. 19 Bölgede faaliyet gösteren çok sayda Türk yatrmc var, bu konuda neler söylemek istersiniz? Türk firmalarna tavsiyeleriniz nelerdir? Ben göreve balamadan önce bölgede faaliyet gösteren 480-490 civarnda kaytl (tescil olmu) Türk firmas vard. 1995-2009 yllar aras döneme denk gelen bu say, benim bakanlm döneminde 930’a çkmtr. Tabii bu saynn artmasnn birçok sebebi vardr. Öncelikle Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin bölgede konsolosluk açmas (Erbil Bakonsolosluu), devletin hava yolu firmas olan THY bata olmak üzere, hali hazrda ikisi özel, üç havayolu firmasnn bölgeye seferler düzenlemesi, hükümetler arasndaki scak ilikilerin ve özellikle Sayn Babakan Recep Tayyip Erdoan beyin ve Sayn Bakan Zafer Çalayan beyin bölgeye yapt ziyaretlerin katklar büyüktür. Türk firmalarnn burada ksa vadeli yatrm amaçl deil, kurumsal bir yap çerçevesinde faaliyet göstererek, bölgeye kök salmalar gerekmektedir. Kalite anlaynn Türk Mal alglamasnda hayat bularak, bölgenin geliimine katkda bulunmalarn tavsiye ederim. Sizin de bildiiniz gibi bölgede çok sayda yabanc banka faaliyet göstermektedir. Bir Türk bankas olarak Albaraka Türk Katlm Bankas Erbil ubemize ne gibi tavsiyelerde bulunmak istersiniz? 20 Bana göre bir bölgedeki ekonomik derinlik ve canllk, o bölgede faaliyette bulunan bankalarn saysna paraleldir. Bölgede yerel bankalar dnda yabanc bankalar, özellikle de Lübnan bankalar 4-5 yldr aktif olarak hizmet vermektedir. Ancak maalesef Türk bankalar bölgede i yapan Türk firmalarndan çok sonralar faaliyete balamtr. Tabii bu durum geç kalnd anlamna gelmez. Türk bankalar bölgenin kalknmasna yardmc olabilecek büyük yatrmlarn finansmann ülke kredileri veya benzeri programlarla gerçekletirebilir. Düük oranl ve uzun vadeli krediler bölgenin kalknmasna ve bu kalknmada Türk bankalarnn, dolaysyla Türk firmalarnn büyük roller oynamasna yol açacaktr. Albaraka faizsiz bankaclk prensibi esasna göre faaliyet gösterdiinden dolay, Albaraka’nn bankaclk anlay bölge insannn dini hassasiyetleriyle örtümektedir. Faizsiz bankaclk uygulamalarnz bölge halkna duyurarak halkn u ya da bu sebepten bankalara duyduu genel güvensizlii veya souk duruu ykabilir, insanlarn birikimlerini yatrma dönütürmelerine ve ekonomiye dahil etmelerine araclk edebilirsiniz. Bu özelliinizden dolay bölgede baarl olabileceinize inanmaktaym. Röportaj: Nurettin Aytu / Albaraka Erbil ube Müdürü Geçmiiyle bark, gelecee bakan ehir ERBiL anedan Park Erbil’de son derece canl bir ekonomik yaam göze çarpmaktadr ve beklentilerin üstünde bir gelimilik düzeyine sahiptir. Özellikle kent merkezi, bol eritli düzgün yollar, bulvarlar ve yeil alanlar ile ehir planlama açsndan iyi durumdadr. Kullanlan ve yapm süren birçok modern alveri merkezinde canl bir sosyal ve ekonomik yaam mevcut. Bunun yan sra birçounu Türk firmalarnn yapt modern rezidans ve sitelerin inaat da sürmekte. Yapm süren birçok inaat nedeniyle ehir adeta büyük bir antiye görünümünde. Tabii bu gelimilii Irak’n kendi koullar içinde deerlendirmek gerekmekte. Yoksa Erbil’in temizlik, düzen, altyap, belediyecilik, gelimilik ve zenginlik açsndan istenilen seviyede olduunu söylemek mümkün deil. Ancak hzl ve olumlu yönde bir deiimin varl da gerçek. 21 Celil Hayat Camii 22 Türk dizilerine büyük ilgi Erbil’in sosyal, kültürel ve ekonomik yaamnda Türkiye izlerine skça rastlamak mümkün. Her eyden önce sokaa, alverie çktnz zaman Türkçe konuabilen birilerine kesinlikle rastlayabilirsiniz. ehirde Türkmenlerin says oldukça fazla ve esnafn büyük çounluu Türkmenlerden olumakta. Bazlar çok iyi Türkçe konuamamakla birlikte çounluu bizimle rahat bir ekilde anlaabilmekte. Türkçenin halen nasl korunduunu sorduumuzda aile arasnda tamamen Türkçe konuulduunu ifade etmekteler. Ayrca Erbil’de be adet Türkmen okulu bulunuyor ve derslerin yars Türkçe okutuluyor. Kültürel yaama baktnzda da Türkiye izleri her yerde karnza çkyor. Türk sanatçlarn, sinemasnn Erbil’de çok sevildiine ahit oluyorsunuz. ehrin ve bölgenin en popüler sanatçs muhtemelen brahim Tatlses. Zira taksilerde, restoranlarda brahim Tatlses arklarn belki Türkiye’de olduundan daha fazla dinleme imkânna sahipsiniz. Bunun yan sra dier birçok Türk sanatçnn da Erbil’de yakndan takip edildiini görebilirsiniz. Arap dünyasn saran Türk dizileri çlgnl Kuzey Irak’ da etkisi altna alm durumda. Dorudan Türk kanallar ya da Arap kanallarnda yaynlanan Türk dizileri büyük ilgi çekiyor ve dizi oyuncular burada çok seviliyor. Bu arada dorudan Türk kanallarnn izleniyor olmasnn bölgede Türkçenin kullanm ve yaylmas açsndan önemli etkileri olduunu belirtmek gerekir. Zira Türkçe bilen baz kiilere nasl konuabildikleri sorulduunda Türk kanallar aracl ile az da olsa Türkçe örendikleri cevabn alabilirsiniz. Ve belki de Türkiye’nin Erbil’deki etkinliini en açk hissedebileceiniz alan ekonomi. Elektronik, beyaz eya, mobilya, tekstil gibi alanlarda faaliyet gösteren çeitli Türk markalarnn hemen her yerde bayileri bulunuyor ve girdiiniz birçok mekânda bu ürünlerin kullanldn görebiliyorsunuz. Bunun yan sra marketlerde Türk markalar youn olarak satlyor. Erbil’in ünlü Kayseri çarsna gittiiniz zaman satlan aksesuar ve tekstil ürünlerine yakndan baktnzda çounluunun Türkiye’den geldiini anlyorsunuz. Türk ürünleri halk arasnda kalitesi ile ön plana çkm durumda ve Türk mal kullanmak bir itibar unsuru olarak görülüyor. Yaptmz görümelerde birçok Türk inaat irketinin Erbil’in deien yüzünde öncü rol oynadklar bilgisi veriliyor ki bunu ehri gezerken tespit etmeniz de mümkün. Bölgesel Yönetim snrlar içinde Türk firmalarnn yaklak 4 milyar dolarlk yatrm bulunuyor ve inaat bu miktar içinde önemli bir orana sahip. Erbil’deki tüm bu Türkiye izlerini bir araya getirdiiniz zaman öyle bir tablo ortaya çkabiliyor: Türk firmalarnn yapt bir alveri merkezindeki restoranda, çalan brahim Tatlses arks eliinde çalana Türkçe sipari verip Türk markas içeceinizi yudumlarken kendinizi halen Türkiye’de zannettiiniz anlar olabiliyor. ehir gerçekten birçok anlamda Türkiye ile iç içe geçmi durumda. Erbil halknn Türkiye algsnda da son yl içinde olumlu deiimler yaand söyleniyor. Her eyden önce Türkler Erbil sokaklarnda Türkiye’den gelen kiiler olarak son derece rahat dolaabilme imkânna sahipler. Hatta çou zaman Türkiye’den gelen misafirler ekstra ilgi ve yaknla da neden olmakta. Ne ran ne Suriye, model ülke Türkiye Deien algnn ötesinde Erbil halknn yaam tarz olarak kendine Türkiye’yi model aldn söylemek yanl olmayacak. Birçok yetkili siyaseten ne ran ne de Suriye’nin kendileri için çk olmayacan, Türkiye’nin gelimi ekonomisi, Bat ile snr olmas, Avrupa Birlii ile ilikileri ve yaam tarz ile kendileri için tek çk kaps olduunu ifade etmitir. Halkn da son yllarn getirdii refah ile beraber Türkiye’dekine benzer bir yaam tarzna daha yaklat söylenebilir. Modern alveri merkezlerindeki canl ortam, toprak evlerden modern residans ve sitelere tanmaya balayan halk, yeni ve lüks arabalarla gezen insanlar bunun örnekleri. Dolaysyla son yllarda Türkiye’nin Ortadou’da artan “yumuak gücü”nün Erbil’de de etkisini hissettirdiini söylemek yanl olmayacak. Dünya üzerinde Türkiye imajnn bu denli yüksek olduu bir yer herhalde yoktur. Türkiye de pek tannmayan markalar bile Erbil’de yüksek kaliteli Türk mal imajndan yararlanp ciddi cirolar elde etmekte. Dizilerden veya Türkmen komusundan, arkadandan çat pat da olsa Türkçe örenmi taksi oförü ile kolaylkla konuabiliyor, Türkiye ve Türkler hakkndaki övgü dolu sözler dolaysyla koltuunuz kabarrken, yolculuk sonunda taksicinin taksi ücretini almak istememesi jesti karsnda duygulanabiliyorsunuz. Bölgede bulunup da Türkiye’nin artan ticari ve siyasi gücüne hayran olmamak ve gururlanmamak mümkün deil. Bugüne kadar u ya da bu ekilde göz ard ettiimiz, gereken önemi vermediimiz bölge halk ve ekonomisi ile ilgili ticari frsatlarn artk Türk firmalar tarafndan çok daha iyi biçimde gözlemlendiini ve aksiyon alndn söyleyebiliriz. 23 Türk i adamlar pratik çözümler üretiyor Kültürel olarak düünüldüünde, Türk i adamlar Batl i adamlarna nazaran, skntlarn yaand ve henüz yerlememi piyasa koullarnda çok daha pratik çözümler elde ettiini ve dolaysyla daha baarl olduklarn rahatlkla ifade edebiliriz. O zaman Ortadou’ya açlan bu ilk kap niteliindeki bölgede özellikle Fransz, ngiliz ve Amerikallarn bölgede at koturup hakimiyet kurmalarna hayflanmak yersizdir. imdi kültürel, tarihsel ve dinsel balar tazeleyip sadece ticari frsatlar deil ayn zamanda siyasi olarak da bölgede etkili olmak zamandr. Elbette sadece batl dillere ve kültüre ilgi duyan genç kitleyle bunu baarmak imkânsz. ranl veya Arap bir arkadamzn stanbul’daki tarihi bir çeme üzerinde yazlanlar rahatça okuyabilmesi ve bizim tek hecesini bile okuyamama durumu karsnda duymamz gereken mahcubiyetin tarihsel yaftalarla svanmas paradigmasna bavurmaktansa, ön yarglarmz ve tarihsel klieleri bir tarafa brakp mevcut scak ilikilerin daha da güçlendirilmesine çallmas gerekmektedir. te tüm bu bahsedilenler dikkate alnr ve gerçekletirilirse ite o zaman gerçek büyük Türkiye ortaya çkacaktr. Nereye gidilir? Kayseri Pazar Kayseri Pazar, ehrin en renkli mekânlarndan. Pazar, bir yanda l l kuyumcu dükkânlar, dier yanda sobaclar, bir baka tarafta all pullu mahallî kyafetler, semaverler, fincan takmlar, baharatçlar, cam eya satanlarla sanki bir zaman çars... Erbil’in en büyük çars olan tarihî Kayseri Pazar, özellikle yabanc turistler ile kente gelen protokolün uramadan geçemedii, ilgi oda mekânlardan biri. On kaps bulunan çarnn içinde bir de cami var. Aslnda 204 dükkandan oluan tarihî pazar, yeni eklenen dükkanlarla epeyce genilemi. imdilerde 600 dükkanla Erbillilerin hizmetinde. Osmanl döneminde, çarnn imdiki yerinde kervansaraylar bulunduu, alveri için kaleye gelen yabanclarn hayvan ve yüklerini buraya brakt rivayet ediliyor. Çarnn ad o dönemlerde de Kayseri imi. Son zamanlarda kuyumcu, giyim, telefon dükkanlarnn açlmas bile çarnn tarihsel özelliini deitirmemi. Tarihi boyunca her derde deva kurutulmu bitkilerin, çeit çeit otlarn ve yüzlerce tür baharatn bulutuu dev pazar, insanlarn a'dan z'ye arad her eyi bulduu bir mekân. 24 Doal ürünlere yönelmeyi henüz yeni kefetmemize ramen, Lokman hekimleri yetitiren Anadolu, yüzlerce yldr bitkilerin ifal gücünü, Ortadou'dan Erbil'e, Kayseri Pazar üzerinden datm. Köy ve tulum peynirleri, ev pastrmalar, pekmez, helva, kahve çeitleri, kuruyemi ve baharat çeitleri, lokum, ekerleme, sucuk ve bakliyatlarn sergilendii pazar, bu geleneksel özelliini kolay kolay yitirmeye pek niyetli görünmüyor. Minare 1190 ylnda ina edilen Minare, ehrin en eski yaplarndan. Belirli bir ksm geçen zamana dayanamasa da, geriye kalan ksm bile büyük bir ihtiamla ehre bekçilik etmeyi sürdürmekte. Ayrca Minare’yi içine alan park, uzun yürüyülerden sonra dinlenebilecek bir yer. Aaçlandrma ve süs havuzlarnn yer ald Minare park içinde ayrca teleferik sistemi mevcut ve yerli yabanc misafirleri hizmetine sunulmu. Erbil Kalesi Asurlular zamanndan kalan Erbil (Arba-lu) Kalesi, 1190’da Muzafferiddin-Kökböri tarafndan yenilenmi. 1731’de Nadir ah’n kuatmas sonunda tahrib olan kale, Osmanl döneminde 1849 ylnda tamir edilmi. Bugün salam durumda. Yukar Erbil olarak bilinen kale ve kale içindeki mahalle, köni eklinde yma bir tepe üzerinde bulunmakta. 15 m. yüksekliinde surlarla çevrili Erbil Kalesi, XIX. yy. da savunmadan çok yerleme alan olarak kullanlm. Geni duvarlarn üst ksmlar geriye doru daralan asma katlar eklinde konak, ev, depo gibi yaplar ekline dönütürülmütür. Kalenin, bugün üç kaps mevcut olup, modern trafie elverili hale getirilmitir. Kale içindeki evler yüksek duvarlarla çevrili, dar sokaklarla geçilen birer küçük kale nitelii tamaktadr. Yma tepe altnda, kubbeli dehlizler ve sarnçlar mevcut. Ancak tamirat ve iyiletirme çabalar sebebiyle kale içindeki meskenler boaltlm, kale tarih merakllarnn beenisine sunulmutur. Ne yenir? Aslnda Türk damak tadna çok yakn olsa da, Erbil mutfann kendine özgü lezzetleri mevcut. Özellikle bol sumak baharatl kebab, bizdeki içli köftenin yakn akrabas olarak tanmlayabileceimiz Kubbe ve kendine özgü Türkmen Dolmas mutlaka tadlmas gereken lezzetler. Alageldii lezzeti ve damak tadn brakmak istemeyenler Erbil sokaklarnda sk rastlananabilecek Türk giriimcilerin açt restoranlara da urayabilir. Albaraka Erbil ubesi Soldan Saa: Arakan Sahaeed, Mohammed Mohialdeen, Ahmet Akif Düzda, Nurettin Aytu, Ylmaz Uur Ay, Husam Talal Taw Al Hayali, Soran Hama Ali, Sattar Jabbar Gelien bölgeye tecrübeli bankac Erbil ubesi, yaad skntlar atlatan ve yaralarn sarmaya balayan Mezapotamya’nn kadim ehri Erbil’de Albaraka Türk’ün ilk yurt d ube tecrübesi olarak 04 Austos 2011‘de faaliyete geçti. Nurettin AYTU- Erbil ube Müdürü Albaraka Türk Erbil ubesi’ni, 30 yllk i hayatnn 12 yllk süresini çeitli illerde ube müdürlüü ile devam ettiren deneyimli bankac Nurettin Aytu yönetiyor. 30 Aralk 1962 Denizli/ Acpayam doumlu olan Nurettin Aytu, bankaclk kariyerine Kuveyt Türk’te balam, daha sonra sahaya inerek Bank Asya’da çeitli kademelerde görev yaptktan sonra 2003 ylnda Albaraka Türk ailesine katlarak, Konya ubesi ve Konya Sanayi ubesinden sonra Denizli ube müdürlüü görevini üstlenmitir. Katlm bankacl teorisi ve pratii hakknda geni tecrübe sahibi olan Nurettin Aytu, sadece ubenin bulunduu Erbil ehrine deil, çevredeki Süleymaniye, Duhok, Zaho ve Kerkük gibi çevre illere de hizmet vermeyi amaçladklarn, orta ve uzun vadeli hedeflerinin de bu ehirlerde ube açmak olduunu, muhafazakâr karakterdeki bölge insannn faize kar olan hassasiyetinin analiz edildiini ve pazarlama faaliyetlerini Albaraka Türk’ün çalma prensiplerini yerel halka ve firmalara anlatma çabalarna paralel yürüttüklerini kaydetti. Ankara Üniversitesi Arap Dili ve Edebiyat mezunu olan ve ayn zamanda da iyi derecede ingilizce bilen Nurettin Aytu, evli ve be çocuk babasdr. 25 Basn mensuplaryla buluma Türkiye’nin ilk katlm bankas olarak istikrarl büyümesini sürdüren Albaraka, 2011 yl sonuna kadar 17 ube açarak ube saysn 125’e çkartrken, 2010 yl sonunda 2175 olan istihdamn da 2011 yl sonunda 2500 kiiye çkarmay hedefliyor. Yurt dnda da ube açmaya odaklandklarn açklayan Albaraka Genel Müdürü Fahrettin Yahi, bu konudaki ilk adm ise austos aynda Erbil’de ube açarak atacaklarn açklad. Balkanlar’a açlma konusunda da baz giriimleri bulunduunu kaydeden Yahi, Arnavutluk ve Bosna Hersek’te stratejik ortaklk çabas içinde olduklarn, Kosova’da da böyle bir açlm yapabileceklerini söyledi. Yahi, mali sonuçlar açsndan da, 2011 yl sonu itibariyle hedefledikleri büyüklüklere ulalacan ifade eti. 2011 sonu hedeflerini de paylaan Yahi, Albaraka’nn yl sonu vergi sonras net kârnn ise 160 milyon TL civarnda gerçeklemesini beklediklerini ifade etti. Türkiye’de katlm bankaclnn öncüsü Albaraka, 26 yllk deneyimiyle yurt içi ve yurt dnda yeni yatrmlara hazrlanyor. Bankann 2011 yl ilk yar yl deerlendirmesinin yan sra mevcut ve gelecek yatrm planlarnn paylald basn toplantsnda konuan Albaraka Genel Müdürü Fahrettin Yahi, Albaraka’nn yurt dndaki ilk ubesini ise Austos aynda Erbil’de açtklarn açklad. Irak ile Türkiye arasnda yeni bir köprü görevi üstlenecek Albaraka Erbil ubesi, austos aynda bir törenle hizmete girdi. Fahrettin Yahi: 2011 yl sonunda yüzde 20’ye yakn bir büyüme hedefliyoruz Albaraka’nn ülke genelindeki 113 ubesiyle ve 2400’ü akn çalanyla hizmet verdii müterileri için “bereketli kazanç kaps” olmaya devam ettiini kaydeden Yahi, “2011 ylnn ilk çeyrei itibariyle 8,6 milyar TL aktif büyüklüü ve 879 milyon TL öz kaynak büyüklüüne ulaan Albaraka, toplanan fonlarn 7 milyar TL’ye, kul- 26 landrlan kredilerini ise 6,4 milyar TL’ye yükseltti. Bu yln ilk çeyreinde 41,2 milyar TL net kâr elde eden Albaraka, hedefledii kârll sürdürüyor.” dedi. Yl sonuna kadar ube says 125’e çkacak Albaraka, yl sonuna kadar 12 yeni ube açarak faaliyet gösterdii ube saysn 125’e çkaracak ve 2011 ylnda istihdamn bir önceki yla göre 325 kii artrarak toplamda 2500’e çkaracak. Albaraka’nn toplad fon ve kullandrd kredilerdeki büyümesini sürdüreceini belirten Albaraka Genel Müdürü Fahrettin Yahi unlar söyledi: “Albaraka olarak, gündemimizde uluslararas piyasalardan salamay planladmz farkl fon kaynaklar bulunuyor. Bu kaynaklarla bilanço yapmz çeitlendirmeyi hedefliyoruz. Hâlihazrda, Türkiye d ticaret hacminin yüzde 1’ini gerçekletiren Albaraka, dier grup bankalarnn faaliyet gösterdii Orta Dou ve Kuzey Afrika’daki etkinliini kullanarak orta ve uzun vadede Türkiye’nin d ticaret hacmindeki payn artrmay da hedefliyor. Bu büyüme sürecinde faizsiz bankaclk ilkelerine ballk, yüksek aktif kalitesi, sürdürülebilir büyüme, kârllk ve müteri odakl hizmet anlaymz bankamzn öncelikleri olmaya devam edecektir.” Basn toplantsnda yapt konumada Türkiye ile ilikisi yüksek düzeyde olan ülkelerde ube açmaya devam edeceklerini de vurgulayan Albaraka Genel Müdürü Fahrettin Yahi, “Erbil’in Türkiye ile çok güçlü ticari balar bulunuyor. Türk i adamlarnn etkin rol üstlendii bir bölge. Albaraka’nn yurt dndaki bu ilk ubesinin, Irak ile Türkiye arasndaki ilikilerin daha da gelimesine önemli katklar salayacana inanyorum” dedi. Balkanlar’a açlma konusunda da baz giriimleri bulunduunu kaydeden Yahi, Arnavutluk ve Bosna Hersek’te stratejik ortaklk çabas içinde olduklarn, Kosova’da da böyle bir açlm yapabileceklerini söyledi. 3. Uluslararas Hat Yarmas balad Albaraka Türk Katlm Bankas, hat sanatn zenginletirmek ve tantmak amacyla 3 ylda bir gerçekletirdii uluslararas hat yarmasnn bu yl 3’üncüsünü düzenliyor. lk olarak 2005 ylnda düzenlenen “Albaraka Hat Yarmas”nn bu ylki konusu “adalet” ve “kul hakk” olarak belirlendi. Yarma; “Celî sülüs”, “Sülüs”, “Sülüsnesih”, “Celî ta’lîk” ve “Celî divanî” olmak üzere 5 kategoride gerçekletirilecek. eref üyeliini dünyaca tannan hat sanatçlarmz Prof. Uur Derman, Hasan Çelebi, juri üyeliklerini Mehmed Özçay, Davut Bekta ve Ali Toy’un yapaca yarmaya katlacak eserler, 1 Nisan 2012 tarihine kadar yarma sekreterliine gönderilebilecek. Albaraka’dan hattatlara 160 bin TL ödül Eser sahipleri; kategorilerine ve derecelerine göre 7.000 TL, 10.000 TL ile 15.000 TL, toplamda da 160.000 TL gibi bu alanda imdiye kadar verilmi en yüksek para ödüllerinden biri ile ödüllendirilecek. Ayrca dereceye giremeyen eserler arasndan jürinin uygun görecei çalmalara 1.500 TL tevik ödülü verilecek. Geçtiimiz yllarda ödül alan eserlerin Macaristan’da sergilendii uluslararas hat yarmasnda bu yl da ödül alan ve sergilenmeye deer bulunan eserler 2012 ylnda düzenlenecek sergilerde sanatseverlerle buluacak. Yarma hakkndaki bilgilere ve Hat sanatnn slam estetiini yanstan en önemli sanat dallarndan biri olduunu vurgulayan Albaraka Genel Müdürü Fahrettin Yahi, “Geleneksel sanatlarmzn en çok ihtiyaç duyduu konularn banda tantm geliyor. Hat sanatna gönül verenleri biraz olsun tevik etmek, bu sanata yeni ve üstün eserler kazandrmak büyük önem tayor. Üç ylda bir düzenlediimiz yarmamz, bu açdan hayatî bir misyon üstleniyor. Amacmz her yarmamzda daha çok eserin katlmn salamak ve bu güzide sanat daln gelecek nesillere aktarmak. Hat sanatna maddi desteimizin yan sra manevi olarak da bu görevimizi yerine getirmeye özen gösteriyoruz. Bankamzn hat koleksiyonu düzenlediimiz yarmalarla geliirken, bu eserleri Türkiye’de ve yurt dnda düzenleyeceimiz sergilerle hat severlerle buluturmaya devam edeceiz” dedi. Sonuçlar 15 Mays 2012 tarihinde açklanacak yarmada, 5 dalda toplam 15 eser ödül alacak. artnameye, hat yarmasna özel hazrlanan www. albarakahat.com internet sitesinden ve yarma sekreterliinden ulalnabilecek. Yarma Bavuru Adresi: Albaraka Türk Katlm Bankas A.. Hat Yarmas Sekreterlii Dr. Adnan Büyükdeniz Caddesi, No: 6 Ümraniye/stanbul Tel: 0216 666 01 01 E-mail: [email protected] 27 Albaraka çalanlar ülkemizin kan ihtiyacna destek olmaya devam ediyor Türk Kzlay’nn “Kan acil deil, sürekli ihtiyaçtr” kampanyasna Albaraka çalanlar verdikleri destei yineledi. 20-21 Eylül tarihlerinde Albaraka Genel Müdürlüü’nde gerçekletirilen kan banda genel müdürlük personelinin youn katlm oldu. Türkiye; kan ba konusunda gelimi ülkeler ile kyaslandnda oldukça geride yer alyor. Bu ülkelerde gönüllü kan balarnn nüfusa oran yüzde 5’e ularken, ülkemizde ise yüzde 1,5–2 civarnda kalyor. Yllk ortalama 1,5 milyon ünite civarndaki kan ihtiyacnn karlanmasnda en önemli problemi, gönüllü kan ba- çs saysndaki yetersizlik oluturuyor. Bu ihtiyac dikkate alan Albaraka çalanlar, Kzlay’n “Kan acil deil, sürekli ihtiyaçtr” sloganyla balatt kampanyaya nisan aynda gönüllü olarak destek vermiti. Bu yl da Albaraka çalanlar, Genel Müdürlük binasnda 20-21 Eylül tarihlerinde kan bana youn katlmla desteini yeniledi. 150 kiinin katlmyla gerçekleen bata, Albaraka çalanlar kampanyaya destek vermekten dolay duyduklar mutluluu yinelerken, kan bana destein her geçen gün daha da artmasn umduklarn belirttiler. Albaraka Doa Kulübü olarak... 2006 ylnda doa dostu arkadalarmzn bir araya gelmesi ile kurulan kulübümüzde yaptmz faaliyetleri öyle özetleyebiliriz: Mudurnu Sülüklü Göl, zmit Meneke Yaylas, Yalova Sudüen elalesi, Yalova Meneke Yaylas, Göynük Sultanpnar Yaylas, Bolu Yedigöller (2 kez gidildi), Serindere Yuvack, Akyaz Kerem Ali Yaylas, Maukiye Kartepe ve Göynük Çubuk Gölü’ne trekkingler yapld. 45 kiilik bir grup ile Uluda gezisi yapld. 50 kiilik bir katlm ile Düzce Melen’de rafting yapld. Durusu’da “Albaraka Türk Hatra Orman” dikim çalmas yaplarak, doaya 2500 adet fidan armaan edildi. Bayrampaa Eitim Merkezi’nde, Yldz Teknik Üniversitesi Çevre Mühendislii bölümünden bir öretim üyesinin “Çevre Sorunlar ve Çevre Bilinci” konusunda seminer vermesi saland. Kurumumuzun Genel Müdürlüünde ve ubelerinde atk pilleri toplama faaliyetleri balatld. 28 Göynük gezisi 22 Ekim cumartesi günü 40 kiilik bir ekip ile Bolu’nun Göynük ilçesine ve doa harikas Çubuk Gölü’ne bir gezi düzenledik. Sabah, belirlenen noktalardan katlmc arkadalarn alnmas ile sabahn ilk klar ile stanbul’dan geziye baladk. Kahvaltmz Sapanca Berceste tesislerinde açk büfe köy kahvalts eklinde yaptk. Kahvaltdan sonra aracmzla Adapazar, Geyve ve Tarakl üzerinden Göynük yaknlarndaki Çubuk Gölü’ne ulatk. Aracmzdan inerek srt çantalarmz omuzlandk ve Çubuk Yaylas’na doru yola koyulduk. Yol boyunca aaçlardan meyveler topladk. Yaylaya yaklatkça gölün panoramik görüntüsü ortaya çkmaya balad ve ekibimizi adeta büyüledi. Bu esiz manzarada resimler çekildi, bada kurup biraz yorgunluk atarak ho sohbetler edildi. Güzel bir manzarada yürüyüümüzü tamamlandktan sonra tekrar Göynük’e doru aracmzla yola çktk. Ksa bir yolculuk sonunda, Diyar- Akemseddin olarak da bilinen Göynük’e ulatk. Burada ilk olarak Fatih Sultan Mehmet Han’n hocas olan Akemseddin Hazretleri’nin türbesini ziyaret ederek tarihi Göynük Evleri’nin çevreledii dar sokaklardan, adeta tarih teneffüs ederek ehrin en yüksek noktasnda bulunan tarihi Zafer Kulesi’ne ulatk. Burada tüm Göynük’ün göründüü esiz bir manzara bizi bekliyordu. Bizi bekleyen bir baka sürpriz ise zirveye ulatmzda Göynük Belediye Bakan Sn. Kemal KAZAN’n da orada olmasyd. Sayn bakanmzn ekibimize göstermi olduu yakn ilgi ve alakadan sonra hep birlikte fotoraf çektirdik. Gezi boyunca çok güzel manzaralar seyrettik ve yine gördük ki manzara karn doyurmuyor. Biz de ehir merkezinde karnmz doyuracamz bir mekanda yerimizi aldk. Yenilen yemekler, içilen çaylar ve derin sohbetlerden sonra artk dönme zaman gelmiti. stemeyerek de olsa artk stanbul’a dönüe geçtik. Çantalarmzda da elmalar, cevizler, fotoraf makinalarmzda bir yn güzel fotoraf ve kulübümüzde yeni kurulan dostluklarla... Albaraka’dan gül kokulu Hicaz Kart Albaraka; hac ve umreye gidecek müterilerine özel yeni bir debit kart kullanma sundu. Gül kokulu olmasyla dikkat çeken Hicaz Kart’la nakit tama derdinden kurtulan kullanclar, yurt dnda kolay para çekme ve ferdî kaza sigortas avantajlarndan da yararlanma imkânna sahip oluyor. Türk katlm bankaclnn öncüsü Albaraka; Türkiye’de ilk kez kullanma sunulan ve gül kokulu olmasyla da dikkat çeken çok özel bir banka kartn müterileriyle buluturuyor. Hac ya da umreye gidecek Albaraka müterileri için gelitirilen Hicaz Kart, debit kart özelliine sahip. Özel bir görsel tasarma sahip Hicaz Kart, nakit para tamann beraberinde getirdii riskleri ortadan kaldryor. Yurt dnda kolay para çekme ve kolay alveri avantajna kavuan kullanclar, ferdî kaza sigortas imkânndan da yararlanabiliyor. Albaraka kredi kartlarnn artk Worldcard özelliine sahip olduuna dikkat çeken Albaraka Genel Müdürü Fahrettin Yahi, son dönemde kredi kart ve banka kart kullanclar için çok özel çalmalar yürüttüklerini söyledi. Esenler Belediyesi i birlii ile gelitirilen Esenler Gold Card’n bir kredi kartnn bütün özelliklerine sahip olmasnn yan sra ilçe sakinlerinin hayatn da kolaylatran baz avantajlar saladn kaydeden Yahi, “Hicaz Kart da Albaraka’nn benzersiz ürünlerinden biri. Sahip olduu özellikler ile bir banka kartnn çok ötesinde. Hac ve umre ziyaretine gidecek müterilerimizden büyük ilgi göreceine inanyorum” dedi. 29 Albaraka’dan POLSAN ortaklarna özel kredi Albaraka ve Polis Bakm ve Yardm Sand (POLSAN) arasnda yaplan i birlii sözlemesi Albaraka Genel Müdürü Fahrettin Yahi ile Polsan Yönetim Kurulu Bakan Ahmet Pek tarafndan imzaland. POLSAN’n 98 bin orta ve eleri; Albaraka’nn salad özel kâr oranlar ile konut, araç ve tüketici finansmanndan yararlanabiliyor. Türk katlm bankaclnn öncüsü Albaraka, konut, araç ve tüketici finansman konusunda 98 bin orta bulunan Polis Bakm ve Yardm Sand ile i birliine gitti. Kampanya kapsamnda, ortaklk sürelerine baklmakszn, POLSAN’n tüm ortaklar ile elerine Albaraka’nn tüm ubelerinden özel kâr oranlaryla konut, araç ve tüketici finansman imkân salanyor. POLSAN ortaklar, satn almay düündüü konutun ekspertiz deerinin yüzde 75’ine kadar konut finansman kullanabilecek. Mortgage kapsamndaki konut finansmanlar için 300 TL istihbarat, 500 TL ekspertiz ücreti tahsil edilecek. Albaraka, sfr kilometre araç satn almay planlayan POLSAN ortaklarna, anahtar teslim fiyat yerine ÖTV ve KDV dahil, dier masraflar hariç, proformada yazl bedelin yüzde 80’i orannda finasman salayabileyecek. kinci el araçlarda ise bu oran, aracn marka ve modeline göre kasko deerinin yüzde 40-70’i arasnda olacak. Araç finansmannda istihbarat ücreti 250 TL olarak belirlendi. Kampanya kapsamnda, POLSAN ortaklarnn satn alaca dayankl tüketim mallarnn finansman için de uygun kâr oranlar ile destek salanabiliyor. Konut finansman ile ilgili daha ayrntl bilgi almak isteyen POLSAN ortaklar; www.polsan.com.tr ile Polis Bakm ve Yardm Sand Çar Merkezi’ne (0505 318 88 50 - 68) veya Albaraka ubelerine bavurabilirler. Balkesir ubemizden Seminer 2010 ylndan bu yana bir dizi halinde gerçekleen “Katlm Bankacl” seminerlerinin son dura Balkesir’di. Albaraka Balkesir ubesi ve Balkesir l Müftülüü’nün katklaryla 21 Haziran Sal günü Balkesir Anadolu Lisesi Konferans Salonu’nda katlm bankacl konulu bir seminer gerçekletirildi. Balkesir l Müftülüü’ne bal din adamlarnn youn katlmyla gerçekleen seminere konumac olarak katlan Prof. Dr. Hayrettin Karaman, faizsiz bankaclk hakknda bilgi verdi. 300’ü akn din görevlisinin dinleyici olarak katld seminer ilgiyle takip edildi. Konumasnda eskiden ülkeler arasnda yaanan mücadelelerin silahla yapldn, imdi ise bu mücadelenin ekonomik boyuta yöneldiini vurgulayan Karaman, faizsiz bankacln neden önemli olduuna deindi. Katlm bankaclnn kuruluunu ve bugüne kadarki geliimini özetleyen Karaman, faizsiz bankaclk ve geleneksel bankaclk arasndaki benzer ve farkl yönleri anlatt. Karaman, baz bankaclk ilemlerinin geleneksel bankalarla benzer olduunu 30 fakat katlm bankaclnda temel prensibin kâr/zarar ortaklnn temel alnmas olduunu vurgulad. Karaman, katlm bankaclna dair sorulan sorular cevaplandrrken, özellikle din görevlilerinden gelen çeitli slamî konulardaki sorular da cevapsz brakmad. Prof. Dr. Hayrettin KARAMAN Albaraka ve Yap Kredi’den kredi kartlarnda i birlii Albaraka ve Yap Kredi Bankas kredi kartlarnda i birlii gerçekletiriyor. ki banka arasnda yaplan anlamaya göre, eylül ayndan itibaren Albaraka’nn 50 bin kredi kart müterisi World’ün geni üye iyeri anda taksitli alveri, puan kazanma ve kampanyalarndan yararlanma frsat elde ediyor. Sözleme kapsamnda Albaraka, World lisans altnda World logolu Albaraka kredi kartlar da basabilecek. Anlamayla ilgili yapt açklamada i birliinden dolay memnuniyetini belirten Albaraka Genel Müdür Yardmcs Mehmet Ali Verçin: “Müterilerimizden gelen ‘taksit kart’ talebi üzerine, bireysel bankaclk alannda Türkiye’nin önde gelen bankalarndan Yap Kredi ile i birlii yapacamzn sinyallerini vermitik. Kukusuz sektörün en deerli kartlar arasnda yer alan Worldcard ile balatm olduumuz bu i birlii müterilerimize saladmz katky artrarak devam ettirecektir. Müterilerimizin Wordcard’n sunduu avantajlar ile ihtiyaçlarn karlayacak olmasndan mutluluk duyduumu ifade etmek isterim. Her iki kurumun bu i birliini etkin bir ekilde yürüteceine inanyor, buradan aldmz destek ile u anda 50 bin civarnda olan kredi kart saymz 300 binlere çkartmay hedeflediimizi de belirtmek istiyorum.” dedi. ki banka arasnda yaplan World Lisans anlamas çerçevesinde Albaraka kredi kartlar artk taksitli ilem yapma, puan kazanma, puan alverii ve kampanyalara dahil olma özelliklerini kazanm oldu. Albaraka’nn “faizsiz bankaclk” ilkeleri konusundaki tavizsiz yaklam Albaraka Worldcard uygulamasnda da en öncelikli faktör olarak dikkate alnyor. Taksitli ilemler, World üye iyerlerinde geçerli fiyatn, belirlenen taksit saysna bölünmesi ile POS tarafndan taksitli olarak oluturuluyor. lgili ilem kart hamili kredi kart ekstresine taksitler halinde vadesi geldikçe yanstlyor ve hiçbir ilave komisyon, ücret ya da kâr pay uygulanmyor. Albaraka Worldcard da, Albaraka’nn önceki kartlarnda olduu gibi nakit avans çekimine kapal olarak müterilerin hizmetine sunuluyor. Asgari ödeme oran %100 olan Albaraka Worldcard için personel kartlarndan kart ücreti alnmyor. Bununla birlikte yllk 4800 TL ciro hedefini gerçekletiren müterilerden de kart ücreti alnmyor. Müteri verimliliine bal olarak kart ücreti itirazlar ayn ekilde deerlendirilerek uygun bulunmas durumunda iade edilebiliyor. 31 Albaraka’dan 350 milyon dolarlk sendikasyon anlamas Albaraka, 2010 yl Eylül aynda salad 240 milyon dolar tutarnda murabaha sendikasyon kredisinin ardndan yeni bir anlamaya daha imza att. Albaraka, geçtiimiz yl gerçekletirdii baarl çalmann ardndan 350 milyon dolarlk yeni bir sendikasyon kredisi için 17 ülkeden 25 banka ve finansal kurulula anlama imzalad. Albaraka Genel Müdürü Fahrettin Yahi, krediyi küçük ve orta ölçekli irketlerin sermaye ihtiyacn karlamak için kullandracaklarn açklad. Türk katlm bankaclnn öncüsü Albaraka, toplam 350 milyon dolarlk yeni bir murabaha sendikasyon kredisi ald. Noor Islamic Bank, ABC Islamic Bank, Standart Chartered Bank ve Emirates NBD liderliinde; Denizbank, Halkbank, Ziraat Bankas, Vakfbank ve Yap Kredi’nin yurt d itiraklerinin de aralarnda bulunduu 17 ülkeden 25 banka ve finansal kuruluun katlmyla salanan murabaha sendikasyon kredisinin vadesi, bir yl olarak belirlendi. 202,5 milyon dolar ve 103,3 milyon avro hacme ulaan kredinin kullanmna ilikin anlama, Albaraka yönetimi ile konsorsiyum lideri ve katlmc banka yöneticilerinin hazr bulunduklar törenle imzaland. Albaraka Genel Müdürü Fahrettin Yahi, ikinci kez murabaha sendikasyon kredisi kullandklarn belirterek, “Bilindii gibi, hâlihazrda bankamzn kaynak yapsnn temeli fon toplamaya bal bulunmaktadr. Albaraka, katlm bankalar arasnda bu zamana kadar temin edilen en yüksek meblal murabaha sendikasyon kredisi ile Türk müteebbislerine, uygun koul ve fiyatta finansman destei salayacak. Bu kredi ile 2011 ve 2012 yl içinde bankamz yeni bir müteri taban ve farkl sektörlerle çalma imkân oluturmutur” dedi. Naveed Khan 32 Saadaat Yaqub 117 ube ile KOB’lerin hizmetinde Küçük ve orta ölçekli iletmelere finansal ihtiyaçlar konusunda destek veren Albaraka, firmalarn faaliyet alan ile mali yaplarna en uygun finansman seçeneklerini sunuyor. Albaraka, 2011 ylnn ilk 6 aynda nakdî plasmannn yüzde 43,77’sini, gayri nakdî plasmannn da yüzde 43,95’ini KOB’lere yönelik finansmana ayrd. Albaraka 2010 yl itibariyle iletmelere yönelik hazine destekli projelerde yer almaya balamtr. Albaraka 2010 ylnda en çok Kredi Garanti Fonu (KGF) limiti tahsis eden banka olarak dikkati çekmitir. Bu kapsamda, Albaraka’nn KGF ile sürdürdüü i birlii çerçevesinde teminat sorunu yaayan 183 firmaya KGF kefaleti ile toplam 40,5 milyon TL kredi kullandrlmtr. Murabaha sendikasyon kredisi nedir? Birden fazla bankann, belli bir amaç için yine banka ve finansal kurululara büyük tutarlarda saladklar uluslararas fona, “sendikasyon kredisi” ad verilir. Katlm bankalarnn alm olduu sendikasyon kredileri ise “murabaha sendikasyon kredisi” olarak adlandrlr. Katlm bankalarnn sendikasyon kredisi konusunda mevduat bankalarndan en büyük fark kredi kullandrm sürecinde yaanr. Murabaha sendikasyon ileminde kredi kullanan banka adna hareket eden “Yatrm Vekili” tarafndan uluslararas emtia piyasalarndan ilem yaplarak kredi kullandrlr. Ayrca imzalanan anlamalar faizsiz bankaclk prensiplerine uygun olarak hazrlanmakta ve katlm bankalarnn denetim kurullarnca incelenerek, onaylar alnmaktadr. Fahrettin Yahi Kaif Atun Kitaplk Muhabbet Olsun Sema Maral Popüler Kitaplar Sevgi emek ister, sevgili muhabbet etmek ister. Muhabbete de hizmet gerek. Muhabbeti istiyorsan sevdiine adm adm yakla, onun admlarn saymadan ve beklemeden. Ona hizmet et. Elinle, ayanla, dilinle, gözünle, kulanla, aklnla ve tabiî ki gönlünle. Muhabbet yolundaki talara dikkat et. Sevgi gönülden doar, aklla beslenir büyür. Akl sevgiyi beslemezse o sevgi ksa zamanda ölür gider. Evlilikte gönül ve akl i birlii çok önemlidir. Gönül ve akl el ele verirse sevginiz hiç azalmaz, gün geçtikçe artar. Sevdiin neden holanr, nasl mutlu olur, neye kzar, niçin krlr, onun için ne yapman lazm. Nerde hata yapyorsun? Sor sorular, bul cevab, yap hizmeti, bakalm sevgi ölüyor mu? Yuvasnda muhabbet isteyenler için ite size krk admda muhabbet. “Eimle muhabbet edemiyoruz” diyenlere rehber bir kitap. Muhabbetiniz bol olsun diye… Yer Çekimine Kar Temel Bilgiler aban Kzlda Hayat Yaynlar Doç. Dr. Temel Kotil; bir mühendis, bir akademisyen, bir yönetici, bir lider, bir baba, bir evlat, bir dost ve daha birçok ey... Türk Hava Yollar’nn dünya markas olmas yolunda birçok eyi srtland. Takm arkadalaryla birlikte inanlmaz baarlara imza attlar. Her yerde olduu gibi birçok problemle karlatlar. Yer çekimi büyük bir çekim kuvvetidir. Ayaktan çekmeler, çatmalar, ayr düünceler, direnmeler ve daha bir sürü ey... Bütün bunlar bilmek, okumak zannediyorum birçok insana fayda salayacaktr. Ben görümelerimde Doç. Dr. Temel Kotil’in hayatndan, özellikle alkanlklarndan, sistematiinden, iradesinden, dürüstlüünden ve samimiyetinden kendi adma çok ey kazandm. “Yer Çekimine Kar Temel Bilgiler” herkes için bir eyler tayor. Ben sordum, Temel Kotil cevaplad. Bakalm neler çkt? Keyifli okumalar... stanbul - Derinlik, Deiim ve Güç Prof. Dr. Recep Bozlaan Marmara Belediyeler Birlii stanbul, tpk “zümrüdüanka” gibi küllerinden tekrar tekrar doan bir tarihî süreçten geçerek bugünlere geldi. Sahip olduu corafî üstünlük, tarihî derinlik ve kültürel zenginlik, her çökü sonrasnda ehrin yeniden toparlanmasn salad. Bir zamanlarn balkç kasabas, Romallarn elinde “caput mundi”ye dönüürken, Osmanl medeniyeti onu bir “saadet kaps”na dönütürdü. Sanatç Ahmet Günetekin’in bir eseri... stanbul, her ne kadar son yüz elli yl içinde sürekli zemin kaybetmise de, yirminci asrn sonlarndan itibaren, küresel ehirler liginde üst sralar zorlayan bir dinamizm yakalad. stanbul, zengin potansiyelini etkili bir ekilde kullanabilme imkânna sahip olduu müddetçe, dünyaya hitap eden özgün bir ehir olarak varln devam ettirecektir. Bu özgünlük, ehre aslî kimliini kazandran varlk bilincine ve medeniyet tasavvuruna dayanmaktadr. stanbul üzerine farkl bir bak açsna sahip olan bu eser, stanbul’a ciddiyetle eilen herkese faydal olacak bir bavuru kayna niteliindedir. 33 Sanatç Ahmet Günetekin: Sanatç ölümlü, sanat ölümsüzdür!.. Doudan batya uzanan yaam öykünüzden ksaca bahseder misiniz? 1966 Batman doumluyum. Uzun yllar douda yaadm. Orada yaarken sanatm, yani resim de yapyordum. Ama amatör olarak yapyordum. Tabii, 1990’a kadar Batman’da yaadm.1991 ylnda stanbul’a yerletim. 1997 ylna kadar ticaretle uratm. Çünkü resimle para kazanmam olanakszd. Yani hiçbir backgroundunuz yok. Douda sadece amatör iler yapmsnz. Bir anda sizin profesyonel sanat piyasasnn içinde yer edinmeniz çok zor. Bu yüzden ticaretle uratm. Bir yandan sanatm yava yava yine yapyordum. Ta ki 1997 ylna kadar. O yllarda kriz ba gösterdi. Ben de tekstille urayordum. Kriz dolaysyla irket kapand ve sanata hzl bir dönü yaptm. 19972003 yllarnda kendimi aramaya baladm. Sanatmn dilini aramaya baladm. Türkiye’yi dolamaya baladm. Bununla ilgili aratrmalar yapmaya baladm. Dünya ve Türk sanatnda baarl olmu isimlerin biyografilerini okudum, baar yolunun nasl olabilecei konusunda fikir sahibi olabilmek için. Yani alt yllk bir inzivaya çekildim. Hiçbir sergi açmadan, hiçbir 34 sanatsal etkinlik yapmadan, sadece kendi sanatm gelitirmeye yönelik alt yl gibi bir sürede, sabrla ve özveriyle hazrlandm. Ta ki 2003 ylna kadar. 2003 ylnda AKM’de büyük bir sergiyle, sanat piyasasna adeta tepeden iner gibi girdim. Çünkü benim bir felsefem vardr: “Nasl balarsan öyle devam eder” eklinde. Küçük düünürsem, ürkek düünürsem hep öyle kalacam, büyük düünürsem daha da büyüyeceimi düünürüm. Ben bu yüzden admlarm hep büyük attm. Büyük admlar atarken de onun tehlikelerini hesaplayarak, olabilecek her türlü handikab da hesaplayarak belli bir altyapyla 2003’te büyük bir sevgiyle sanat piyasasna adm attm. Ondan sonra teklifler gelmeye balad. Kabul görmeye baladm. Yaptlarm satlmaya balad. Grafiim her yl artmaya balad. Benim de yarna söyleyecek sözümün olmas için çaltm. Kendimi gelitirdim. Bugünkü sürece gelene kadar her yl birkaç basamak atladm. Peki Ahmet Günetekin için Batman ne ifade ediyor? Batman doduum kent. Kendi kültürümü edindiim, kendi bilgilerimi edindiim zengin bir corafya. Benim sanatmn referansn oluturan kültürel bir zenginlik. Benim bugün batldan farkl düünmemi salayan önemli bir miras olarak görüyorum Batman’. Bu çok klasik bir soru olacak, ama, daha önce bahsettiniz. Resim serüveninize nasl baladnz? Her çocuk gibi, buna sizin çocukluunuz da dahil, eline geçen kalemle duvarlar boyamak, defter ve katlar boyamakla baladm. Büyüdükçe insanlarn tercihi deiir. Fakat ben seçimimi resimden yana kullandm. Yani resim doutan gelen bir yetenektir ve her insan bir yetenekle doar. Her insan kendi yetenei ölçüsünde i alan bulur. Kimilerinin ailesi bunu önler ve baka alanlara yönelir. Ama eninde sonunda, yalandktan sonra bile olsa bu yetenek patlar. Doutan elde ettii yetenek onun peini hiç brakmaz. Ben biraz erken kefettim. Ailem de bu konuda bana yardmc oldu ve resim hayatmn ilki haline geldi. Tabii ki öyle. Picasso da son noktay koymutur bu konuda: “Resim yapmay öretemezsiniz” diye. Resim yapmay nasl örenirsiniz? Resim kursuna gidersiniz, bir manzara resmi yaparsnz, bir natürmort yapmay örenirsiniz. te sizin önünüze konmu bir modelin benzerini çizmeye çalrsnz. Ama sanat bu deildir. Bunlar daha çok hobidir, yani bir eyi yapmaya çalmak. Olmayan bir eyi yaratmaya çaltnz zaman, bu sanat olarak alglanabilir. Yani sanat, estetii olmayan bir eyi sunmaktr. Farkl bir dil ve zenginlikle sunmaktr. Ya da farkl bir tatla sunmaktr. O açdan sanat, öretilebilen bir ey deil. Uygulama baka bir eydir, bir eyi öretmek baka bir eydir. Sadece bir uygulama, yani bir eyin tekrar sunumunu yapmakla sanat yapm olmazsnz. Daha önce yaplm bir eyin daha iyisini yapsanz, yine sanat olmaz. Eserlerinizde farkl bir çizginiz var. Resmederken nele- Bildiimiz kadaryla dokuz yandan beri resimle ilgileni- re dikkat ediyorsunuz ve bir ilham kaynanz var m? yorsunuz, resimle ilgili tüm hayalleriniz gerçek oldu mu? Her sanatç belli eylerden beslenir. Belli bir ilham kayna vardr. Benim ilham kaynam ise Anadolu’nun sözlü edebiyat, mitler, efsaneler, halk hikâyeleri, geleneksel kültürler, geleneksel masallar ve geleneksel el sanatlardr. Bunlar bugünkü moderniteyle buluturuyorum. Benim srrm bu. Geçmiin sanatn bugünle buluturuyorum. Eer bir sanatçnn hayali bitmise heyecan da bitmitir. Sanatçnn hayalinin bittii an aslnda kendisinin bittii andr. Ben orta kuak bir sanatçym ve kendi ülkemde yapmak istediim birçok hayalimi gerçekletirdim. Ama dünya için çok önemli eyler yaptm düünmüyorum. O yüzden benim hayalim, dünya tarafndan tannan ve eserleri dünya müzelerinde yer alan bir sanatç haline gelmek. Eserlerinize baktmzda, birçok ey görüyoruz; ama eserlerinizi nasl okumamz gerekiyor ? Daha önce cevapladnz bir soruyu soruyorum: Resim doutan gelen bir yetenek midir gerçekten? Günee Açlan Kaplar Herkes sanat yaptn okuyamaz. Herkes hissettiini görmeye çalr ve gördüünü okumaya çalr. Bir sanat ele- 35 tirmeninin okumas ayrdr. Bir felsefecinin okumas ayrdr. Ya da sokakta sradan bir insann okumas ayrdr. Eer herkes farkl ekilde okuyorsa eseri, o eser zengin bir yapttr. Eer herkes ayn eyi görüyorsa, sradan bir yapttr. Ayn eitimi alm sanat eletirmenleri bile o sanatç hakknda farkl eyler yazabiliyorsa, o güçlü bir sanatçdr. Bütün resimlerinizin sol ksmnda “güne” sembolünü kullanyorsunuz. Neden güne? Güne, benim doduum corafyann en önemli sembolüdür. Kutsal kitaplara baktmzda da güne oldukça önemsenmitir. lk yazl kaynaklara baktmzda da, günele ilgili oldukça önemli hikâyeler vardr. Yani güne medeniyetin dr. Günein doduu yerden bütün kültürler, diller, dinler tüm dünyaya yaylyor. Yani Mezopotamya’dan, Dicle ve Frat arasndan balyor her ey. Ben o kültürlerin izini sürüyorum. Benim yol referansm da güne. Gün yla gidiyorum yani. Solda olma sebebi, solak olmamdan olabilir. Onun yannda günein orda daha estetik durduunu düündüüm için solda. Birçok efsanenin resmini yaptnz. Peki yaparken en çok zevk aldnz yapt hangisiydi ? Ahmet Günetekin kimdir? 22 Aralk 1966’da Batman’da dodu. Be yandan itibaren resim yapmaya balad. lk yal boya resmini 9 yanda yapt. 16 yanda ilk kiisel sergisini açt. Bugüne kadar 80’e yakn kiisel ve karma sergiyle birlikte çeitli sanatsal aktivitede yer ald. Eserleri yurtiçi ve yurtd koleksiyonlarnda yer almaktadr.2003 ylnda Atatürk Kültür Merkezinde (AKM) açm olduu Karanlktan Sonraki Renkler adl retrospektif sergisiyle profesyonel sanat camiasndaki yerini ald. Hepsini çok severim, ama ahmaran ve Troya en sevdiklerimdir. Birisi tam anlamyla Anadolu, Mezopotamya hikayesi; dieri ise Yunan mitolojisinin önemli ögelerinden. Baktmzda ahmaran hikâyesi, ilk yazl kaynak olan Glgam’a kadar dayanyor. Troya ise, dier önemli bir yazl kaynak olan, Homeros’un lyada’sna dayanyor. ki önemli ilk yazl kaynak ve gelmi geçmi en önemli kaynak olduklar için etkileniyorum. Bunlarla ilgili saysz yapt yaptm. Bununla birlikte 200 üzerinde mitolojik hikâyeyi derleyip bugüne tadm. Bu yaptlar kendi arasnda farkl ekillerde yorumladm. Yani bu da mirasçs olduumuz Anadolu kültürünün zenginliini gösteriyor. 2009’du sanrm, “Günee Açlan Kaplar” adl eseri- Halen çalmalarn Beyolu’ndaki atölyesinde sürdürmektedir. nizin fiyatyla çok ön plana çktnz. Bununla ilgili ne TRT için yaplan Haberci Türkiye Renkleri Belgeselinin 26 bölümünde genel sanat yönetmenlii yapan Günetekin, Ayrca TRT de 2005 yl içinde yaynlanan ve kendi projesi olan Günein zinde adl 13 bölümlük belgeselin genel yayn yönetmenliini yapt. “Günee Açlan Kaplar” önemli bir yaptt. Türkiye için aslnda bir milat oldu. Batda bizim yalarda birçok sanatçnn -ki bunlarn arasnda Msrl var, ranl var, Çinli var, Amerikals var- eserleri milyon dolarlara alc bulmaktadr. Hem bu komplekse kar bir meydan okumayd, hem de Türk sanat piyasasna bir kafa tutmayd. Ben farkl bir sanat ortaya koydum. Bir yl gibi bir zamanm ona ayrdm. Önemli aratrmalar yaptm ve benim için Uluslararas Plastik Sanatçlar Dernei üyesidir.. 36 söylemek istersiniz? deerli olan bu yaptn da deerini ona göre biçtim. Tabii bu olayn Türk sanat piyasas tarafndan desteklenmesi gerekirken, bir kesimi rahatsz etti. öyle açklanabilir ki: sanatçlarn aalk kompleksleri birtakm polemiklere yol açt. Ama yine de sonucuna baktmzda, Türk sanat piyasas bir anda hareketlendi. Bir anda sanat basnda çok konuulmaya baland. Polemikler bile Türk sanat piyasasna yarad. Sanat fuar olan Contemporary stanbul 15.000-20.000 ziyaretçi alrken, bir anda 63.000 biletli izleyici sanat fuarna akn etti. Yüzlerce kez görsel ve yazl basnda haber oldu. Halen yaptlar merak ediliyor ve hakknda konuuluyor. Yani bir ey hakknda yaplan olumlu ya da olumsuz eletiriler yine olumlu bir sonuç dourabiliyor. Ama o yaptn akbetine baktnzda, hak ettii yerde sergilenmiyor. leriki senelere bakarsak, çok önemli yerlere tanabilecek bir yapttr. Çünkü, bu yapta birçok talep gelmesine ramen, biz bir müzede sergilenmesi kouluyla yaptn elden çkarlabileceini söyledik. Burhan Doançay’n “Mavi Senfoni”sinin neredeyse birbuçuk kat teklif gelmesine ramen satmadk. Yaptn Türkiye ya da yurt dnda bir müzede sergilenmesi kouluyla satlabileceini söyledik. Size Türkiye’de Türk resminin cesur temsilcisi diyorlar. Bunun için ne söyleyeceksiniz? Yani tabii ki bu onlarn takdiridir. Dünyada sanatçlar biraz anarist olarak görünür. Bireysel hareket ederler çünkü. Bir yapt meydana getirirken bir beendirme kaygs gütmeden, yarn insanlarn alp almayacan düünmeden iini yapar sanatçlar. Benim de böyle bir derdim olmad için, ben sanatm keyifle, elenerek yaptmdan dolay sanat eletirmenleri “Sanatnda inanlmaz cesur” yaktrmasnda bulunuyor. Bu eletiriler tabii ki sanat eletirmenlerinden geliyordur. Özgünlüümden ve kendime güvenimden dolay cesur yaktrmasn aldm düünüyorum. Bu projeleriniz kapsamnda, Türkiye’yi kar kar gezerken programn sonunda çocuklarla bulutunuz. Çocuklarn sanata bakn nasl deerlendiriyorsunuz? Çocuklar tercih etmemin nedeni, hem kendi çocukluumu aratmakt, hem de çocuklarn bu kirli dünyaya daha henüz girmemi olmalar; sanat icra etmek için gerekli olan temizlii, safl ve kendi dünyalarn renklerle buluturmalar bana ilham verdi. Belki aralarnda yetenekli olan baz çocuklarla gelecekte karlaabilme umuduyla, ilerde önemli birer sanatç haline geldikleri zaman, bunun bana verecei gururu düünerek tercih ettim çocuklarla bulumalar. 17 yllk bir süre zarfnda 15.000’e yakn çocukla bulutum. Bugün baktm zaman bu iin meyvelerini aldmz görüyorum. Çocuklarn aralarnda, büyüyüp akademilere girenler oldu. Ressamlar, sanatçlar ve mimarlar oldu. Bu benim etkimle mi oldu, onu bilmiyorum, ama en azndan farkl bir heyecan yaatm oldular bana. Belgesel hayatnza CNN Türk ile mi devam edeceksiniz? imdi biz CNN Türk ile prensipte anlatk, ama henüz bir imza atmadk. Ayn ekilde bu projeyi Haber Türk de istiyor. Ayn ekilde TRT de tekrar geri istiyor. Biz eylül ayna doru net kararmz vereceiz. Ama u anda gözüken durum CNN Türk lehinde. lk TRT’de baladnz. “Günein zinde” adl programda sürekli efsanelerin peinden gittiniz. Sizi efsanelere yönelten ne oldu? Dediim gibi, ben sürekli sözlü kültürden, efsanelerden, mitlerden beslendiim için, yllardr Anadolu’yu dolayorum. Bu seyahatler genel olarak ilginçti. Çok ilginç hikâyelerle bulutuum için, daha sonra kendi kendime: “Bu insanlar bu efsaneleri neden televizyonda izlemesinler?” dedim ve 2005 ylnda TRT’de bu program yapmaya baladm. Böylelikle seyahatlerimi izleyiciyle paylam oldum. Yaptm belgeseller geni kitlelere ulat. Halen bugün yaptm eski iler yaynda olmasa bile internet ortamnda paylalp izleyici kitlesine ulayor. Adem’in Kaburgalar 37 Türkiye’de sizin için “en pahal ressam” diyorlar. Bunun için ne diyeceksiniz? Bu zaman zaman deien bir durumdur. Eserlerimin az üretilmesinden dolay, farkl olmalarndan dolay ve ilgi görmesinden dolay; son birkaç sene içinde fiyatlar artt. Hzl da bir art oldu. Bu yüzden kendi ya grubumda en pahal eserleri olan sanatç haline geldim. Tabii ki bu benim söylediim bir ey deil, tamamiyle sanat piyasasnn söyledii bir eydir. Her satn alnan üründe bir pahal vardr. Bu yüzden baz sanat yaptlar da kendi özgünlüünden dolay dier yaptlardan daha pahaldr. Eserlerinizin hepsi tabii ki muhteem. Ama en çok ilgilenilen eseriniz hangisi? Ben erken yata bir sürü bayapt denilebilecek eser ürettim. Çok üretken, kendini yenileyen bir sanatçym ve ylda en az iki üç tane sanat piyasasnda heyecan ve tartma yaratan yaptlar yapyorum. Son olarak 2010 ylnda “Günee Açlan Kaplar” çok ilgi gördü ve çok konuuldu. Bence “Ça Tufan” ondan daha önemli bir yaptt. Bugüne kadar yaptm eserler arasnda birinci srada gösterebilirim. Ama birçok kii bunu bilmiyor. “Günee Açlan Kaplar” ve “Kainatn Yedi Srr” sanat piyasasnda daha çok bilinen önemli yaptlardr. Ama bence “Ça Tufan” benim sanatm için bir devrimdir. Yurt dnda da birçok serginiz oluyor. Yurt dndakilerin sanatnza bak açs nasl? Yurt dnda birçok sanat eletirmeni benim sanatm “Yeni Dünya Estetii” olarak adlandryor. Özellikle 38 Johannes Odentha, ki kendisi bugün Almanya’nn en önemli yaayan sanat eletirmenidir, benim yaptlarmn onu çok heyecanlandrdn söylemektedir ve beni sanatta yeni estetik anlay olarak deerlendiriyor. Batllarn yorumu: “Bir doulu kadar yerel, fakat bir batl kadar çada” oluyor. Yani hem kendilerinden hem de görmedikleri eylerden renkler ve izler bulduklar için, heyecanla karlyorlar. Tabii bu Türk sanat açsndan da çok önemli benim gibi sanatçlarn yurt dnda ilgi görmesi. Dünyada Türk sanatnn tannmas açsndan çok önemli bir gelime. 2010 yl çada sanatnda eserleri en çok satlan kii oldunuz. Bu nasl bir duygu? Önemli olan istikrarl bir durum olmasdr. Yani bir yl eserleri satlan bir kii olurken dier yllar eserlerinize talep olmazsa bu keyif veren bir durum olmaz. Bu durumda sanatçnn sanat yapmasna ek olarak sanat gündemini, sanat camiasn takip etmesi gerekir. O yüzden her ne kadar sanat parayla ilikilendirilemez denilse de, sanat parayla ilikili hale gelmektedir. Eer sanatç bunlara dikkat etmezse, kabul görme ve yaama ans olmaz. Alclarn müzayedeye koyduu eserlerde, en çok ilgiyi hangi eseriniz gördü? 2003 ylnda Ankaral bir i adam tarafndan alnan “Aray” isimli tablo, 2010 ylnda alcsna 180.000 liraya satld. 2003 ylnda satn alan için güzel bir yatrm arac olmutu bu eser. Son olarak, size sanat hayatnzda ilham veren bir sanatç var m? Türkiye’de böyle bir isim yok. Ama dünyada hayatlar beni ilgilendiren sanatçlar var. Örnein Balzac, en iyi yazlarn yazabilmek için günde dört saat uyuyup 40 tane Türk kahvesi içmesi, La Cappella Sistina’nn yaptn yaparken 22 gün boyunca iskeleden inmemesi, Van Gogh’un hiçbir yaptn satamad halde ölene kadar sanatla uramas, Picasso’nun çok zeki bir sanat devrimcisi olmas ve bunlara benzer dünya sanatçlarnn yaam öyküleri benim ilgimi çekiyor, yaptklar sanattan ziyade. Sanat bir bütün olarak gördüüm için dünya sanatna yön veren baz sanatçlarn hayatlar benim hayatmda önemli bir yol haritas olmutur. Birçok sonuç çkabilir bu örneklerden, ama emek olmadan ve çaba göstermeden olmuyor deil mi, sanat? Yani ne kadar çok Allah verginiz de olsa, o yetenek çalmadan yeermiyor sanrm. 2004 ylnda “Kefedilmeyi beklemek, ölümü beklemektir” diye bir söz söylemitim. nsanlar çaba göstermezse, kaplar tekmelemezse, hiç kimse onlar kefetmez. Sanatç kendini kefeder önce. Kendini kefettii zaman kefedilmeyi salar. Cesur olmas da gerekir. Çok çalmas, kendini gelitirmesi, gezmesi, okumas ve aratrmas gerekiyor. nanma disiplini olmas da gerekiyor. Ben günde dört saat uyuyan, geri kalan zamannn 16 saatinde çalan, sürekli dolaan ve aratran biriyim. Her hamlemde yeni bir yapt nasl yapabileceimin hesaplarn yapan biriyim. Benim sanatmn Türkiye’de satlp kabul görmesi benim derdim olamaz. Daha iyiye ulamak ve kendimi gelitirmek amacmdr. Çünkü her yl insanlar sizin yaptlarnz gördüünde, farkl eylerle karlamalar gerekir. Eer siz bir sonraki yl ayn eyleri sunarsanz, bu sizin heyecannzn bittiini gösterir. Sizin heyecannz bittii zaman, izleyicinin heyecan çoktan bitmitir. Sanat bu yönüyle biraz nankördür aslnda. Kazanlan paralar daha ön planda olduu için, insanlar arkasndaki emei görmüyor. Dört saat uyuduunuzu söylediniz. Geri kalan zaman iinize ayrarak çok önem verdiinizi gösteriyorsunuz sanata. Benim zor dönemler geçirdiim bir geçmiim var. Ailesine bakan bir kiiyim. stanbul’da hem aileye bakp hem sanatyla uramak gerçekten zor bir meziyet. Bealt sene evvel evime gitmek için minibüs paras bulamadm da hatrlarm, mesela. Bugün ise Türkiye’nin en çok kazanan sanatçlarnn arasna giriyorum. Bu bir tesadüf deil. Bu sabr ve kendinize inanmann bir ürünüdür. Bugün en çok kazanan sanatç da olsam, hâlâ ayn eski heyecanla ayn kaygyla iime devam ediyorum. Yine günde dört saat uyuyorum, yine 16 saatimi atölyede harcyorum. u anda burada sizle yaptm sohbet bile iimin bir parças. Çünkü sanat konuuyoruz burda. Evet sayenizde dinleniyorum. Siz gittikten sonra ben yine iime devam edeceim mesela. Tekrardan atölyeme ineceim, yine ilerimi yapacam. Yine biri ziyaret için gelirse, i konumak için gelirse, ona da zaman ayracam. Ama dier bütün zamanlarm bununla yayorum. Bu bir i deil ama, bu hayatnzn, belki de kaderinizin önemli bir parças. Ama bu size arkasndan bir sürü olanak salyor. Statü salyor, kimlik salyor, maddi olanaklar salyor, saygnlk salyor. Tarihe dipnot olarak düeceiniz birçok ey olumasn salyor. Yani bir yerde siz ans yakalam oluyorsunuz. Ya da kendi ansnz kendiniz yaratm oluyorsunuz. Bunun kymetini bilmek lazm. Bir söz vardr: “Tanr’y incitmemek lazm” diye. Eer size bir eyler veriyorsa, onu incitmemeniz gerekir. Ben de Allah’n bana verdii yetenei doru ekilde kullanmaya çalyorum. Yani neticede kendimi ansl görüyorum. Zamannda çok ciddi maddi zorluklar gördüm, ama zaten her insan bir snavdan geçer. Bu snavn sonunda sizin sabrnz snanr, inancnz snanr. Ondan sonra mükafatlandrlrsnz. Bence kabul gören sanatçlar, mükafatlandrlm insanlardr. Ben kendimi mükafatlandrlm görüyorum. Çünkü sizin belli bir ömrünüz vardr. Allah bilir, belki yarn da yaayamayabilirsiniz, belki 80 yl, hatta 100 yl da yaayabilirsiniz. Geride braktklarnz sizi yaatacaktr. Bugün halen bir Dostoyevski konuulabiliyorsa, bir Leonardo Da Vinci konuulabiliyorsa, Mozart hâlâ dinlenebiliyorsa, bu, insanlarn geride braktklarnn, yüzyllarca ölmemesinden. Bu u demektir ki: “Sanatç ölümlüdür, sanat ölümsüzdür.” 39 Sanat Rönesans yaayan hat, Osmanl seviyesine ulat Mehmed Özçay, hat sanat için fetret devri olarak nitelendirilen 1980 öncesi dönemle modern hat sanatnn ve genç hattatlarn filizlendii günümüz arasnda köprü olan bir sanatkârmz. Onun hat sanatyla tanmasnn da, hemhâl olmasnn da enteresan bir hikayesi var. Ak ile, “öldü” denen hat sanatn yeniden filizlendiren gönül erlerinden biri Mehmed Özçay… Baarnn formülünü ak-mek ve sabr olarak özetleyen Özçay, Bereket okurlar için hat sanatndan kesitler sundu… Günümüz hat sanatnn önde gelen isimlerinden Mehmed Özçay, kendi jenerasyonundaki sanatçlar için “biz sistemin imalat hatalaryz” tespitinde bulunuyor ve gelecee daha bir umutla bakyor. “Klasik sanatlarmz rönesansn yayor” diyen Özçay, artk Osmanl dönemindeki üstadlar seviyesinde eserlerin üretilmeye baland bir döneme girildiini kaydediyor. Hat sanatna nasl baladnz? Hat sanatna balamam mam Hatip yllarna dayanyor. Ben mam Hatip mezunuyum. Okulumu 1980 ylnda tamamladm. mam Hatip’te Arapça dersinde Arap harflerini örenmekle Kur’an harflerini sevdim. Sra arkadam, imdi rahmetli oldu, Gerede müftüsünün torunuydu. O zamanlar Diyanet yaynlarndan “kalem güzeli” kitab vard. Sra arkadam o kitab getirdi, dedesi alm iki cilt olarak. Allah ömürler versin, Uur Derman hocamzn nere hazrlad, Mahmut Bedrettin Yazr’n kymetli kitab. Ben onu gördüüm zaman çarpldm. O yazlar beni çarpt, sihirledi. Yani hiç unutmam onu. Sonra onlar taklit etmeye çalyordum. Ondan sonra o kitaplardan ben de istedim. Kitaplarn fiyat 50 kuru ve 75 kurutu. O kitaplar içimize atei düürdü. Kendi kt imkânlarmzla bir eyler karalamaya çalyorduk. O ekilde o ak, o 40 merak balad ama tarada hele hele Gerede gibi bir yerde ne bir hat hocas bulabilirsiniz ne de hattn ne demek olduunu bilen bir insan... Mushaf ve IRCICA hayatn deitirdi Nasl ilerlettiniz sanatnz? Üniversiteyi kazandmda Erzurum’da slami limler Fakültesi’ne gitmitim. 1982’de Osmanlca dersimize giren bir hocamz vard. Onun delaletiyle hocam Fuat Baar’la tantm. Kendisinden kardeim Osman’la beraber hat sanatn meke baladm. 1-1,5 yl kadar nesih ve daha sonra da sülüs mek ettim. 1986’ya gelindiinde iki önemli olay gerçekleti sanat hayatmda. Birincisi: Bir mushaf yazmam teklif edildi. Bu önemli bir gelimeydi. Bütün itirazlarma ramen, kar tarafn srarlar karsnda kerhen kabul ettim. Çünkü yazm bana mushaf yazacak kadar iyi deildi. “Yaz, gelitikçe tekrar yazarsn” dediler. Ve yazmaya baladk. Yine ayn döneme denk geliyor; slam Tarih Sanat ve Kültür Aratrma Merkezi (IRCICA) Hattat Hamid Aytaç adna milletleraras bir hat yarmas düzenlendi. lk defa böyle bir ey yaplyordu. Büyük bir heyecanla o müsabakaya da hazrlandm. O müsabakann neticesi benim için yine büyük bir sürprizdi. Orada sülüs nesih tarznda bir birincilik geldi. Hayatmz deitirdi belki. Akademik kariyere niyet hat sanatna ksmet Kur’an’la beraber sanat da korundu O zaman kaç yandaydnz? “Kur’an Hicaz’da nâzil oldu, Msr’da okundu, stanbul’da Ben 1961 doumluyum. 1986’da mezun oldum. 24-25 yalardaydm. Akademik bir kariyer yaparm derken tamamen farkl bir mecraya yönelmi oldum. Kader-i lahî böyle bir rota tayin etti. Mezun olunca stanbul’a geldim. 1987’den itibaren de ailece stanbul’da ikamet etmeye baladk. yazld” diye bir söz var. Fakat bizim tarafta bir kopuk- Elbette lügat olarak bir tanm var ama size göre hat sanat nedir? Hat sanat çok ksa tabiriyle: slam sanatlar içinde güzel yaz yazma sanatdr. Bunun sanat haline gelmesine en büyük vesile, Kur’an’, ona layk güzellikte yazma akdr. Bir nevi ibadet telakkisi var onda. Kur’an’da, “Nun. Vel kalemi vema yestürûn” diyor. Bizzat orada kalem tabiri geçiyor. Bu hattatlar için önemli bir ayettir. Yine Alak suresinde de geçer. Bir de ulul emr tarafndan Kur’an’ himaye etme ideali de Arapça’nn sanat olmasna vesile olmutur. ‘Hfz’n yazyla sanata dönümü halidir hat Yani hafzlk gibi bir rolü de mi var bu sanatn? Tabi hattatlarn birçou hafzdr. Hafzlk belki farkldr ama iin lisana, sese taalluk eden ksm Hafzlk ise yazma tarafyla hattatlk. Birbirini tamamlayc iki saha diyelim. Ak olmadan mek olmaz Bu mek ifadesi özellikle mi kullanlr? Mek kelimesi hem hattatlkta hem de musikide kullanlr. Çalmak mek olarak tabir ediliyor. Ayrca talebeye çalmas için verilen yaz örneklerine ve talebenin örenmek maksadyla yazdklarna da mek deniyor. Kelime manasyla olmasa bile ak ile birlikte kullanlr. Ak olmadan mek olmaz. Hakikaten bu sanatta muvaffak olmann temel art aktr. Ak olmadan olur mu? Bir noktaya kadar gelebilirsiniz ama kalc izler brakabilmek için o ak arttr. luk oldu. Bu süreç nasl geçildi? Harf inklab 1928. Tâ 1980’li yllara kadar bir fetret devri yaanmtr. Hamit Aytaç vastasyla hat sanat devam etmitir ama bu dönemde hat sanat hiçbir zaman itibar edilen, rabet gören bir meta deildi. Ama Kader-i lahinin tecellisi, belki Kur’an’n sanatnn da korunmasn Cenab- Hak irade etmitir. Burada slam Tarih Sanat ve Kültür Aratrma Merkezi’nin (IRCICA) 1986’da balatt milletleraras hat yarmalarnn bilhassa slam dünyasndaki hattatlar arasndaki irtibat salamasnn hat sanatnn teviki noktasnda çok önemli tesir ve neticelerinin olduunu belirtmek lazm. Onun arkas gelmeye balad. Irak, ran, Kuveyt, Suud, Dubei bu iin uluslararas merkezi haline gelmeye balad. Dubei’yi bilerek mi kullandnz? Evet. Dorusu Dubei’dir. Araplar Latin harfleriyle yazarken ngiliz imlasn kullanrlar. Dubai diye okuyamazsnz. Abu Dabi yanl, Ebu Zabi’dir. Emaar diye bir irket var. mar’dr bu. Yaser Arafat diye zihnimize kaznd. Bu Yasir’dir. Golan Tepeleri vardr. Bunun da dorusu Cevlan’dr. Hat sanat için “öldü, bitti” deniyordu Bu fetret devri atlatlrken, tabii hocalarn büyük emei olmu. Biraz da onlardan bahsedebilir miyiz? Bata Fuat Baar hocam zikretmem gerekiyor. Allah raz olsun kendisinden. Ondan hat sanatnn temelini aldm. Onun vastasyla ilk defa kam kalemini, is mürekkebini tandm. Hangi usulle örenilir onu aldm. En büyük rehberim olmutur. O dönemde hat sanatna talip olan da yoktu. Hobi kabilindendi. Hat sanatyla ilgili bir gelecek yoktu. Uur Derman hocamdan duydum, “Bu sanat öldü, gitti diyorduk olum” derdi. imdi öyle deil tabii. lk eserini yllar sonra tanmad lhamn kayna Kur’an Geriye doru gidersek ilk yaptnz eserler nasld? Yeni bir eserin ortaya çkmas için lazm olan ilhamn mam Hatip mezunu arkadalar 25 yl sonra bir mezunlar günü yaptlar. lk toplantda ben bulunamamtm. Kardeim gitti. Dönüünde bir yaz getirdi bana, besmele. “Buna bir bak” dedi. Baktm, “Nesine bakaym, rezil berbat bir ey” dedim. “yi bak, o senin yazn” dedi. Bizim snf arkadalarmzdan birine yazmm meerse… O da sa olsun muhafaza etmi ve göndermi. Onu imdi ben de çok iyi muhafaza ediyorum. Kabiliyet ayn kabiliyet ama hiçbir zaman tek bana bir ey ifade etmiyor. O kabiliyet ancak terbiye edildikten sonra hakiki yerini bulabilir. kayna nedir? Birçok sebebi var. Bazen Kur’an okurken, elimde kalem not ederim. Manas houma gider, bu levha olabilir mi diye not ederim. Veya bir hadis-i erif veya bir iir veya bir hikmetli söz… Böyle olabildii gibi siparile de olabiliyor. u ibareyi bana bir levha yapar msn eklinde. Bazen yllarca urayorsunuz. Bazen an levhay birbirinden farkl olarak iki üç kez yazdnz oluyor. Hat sanat klasiktir ama modern zevke de hitap edebilen bir sanattr. Yaps itibariyle soyut bir sanattr. 41 Bilgisayar eli tembelletiriyor Hat sanat icrasnda bilgisayar kullanlyor mu? Bilgisayar kullanlyor ama yaynclk faaliyetinde. Ayrca yaplan kompozisyonlar üzerinde oynama yaplabiliyor. Önceden kalplarda yapyorduk bunu. imdi ince ayarlarn bilgisayarda yapma imkân var tabiî ki. Bilgisayarn da öyle bir olumsuzluu var; elin tembelliine neden oluyor. Çünkü o denemeleri hep elde yazarak yapyorduk. Bilgisayar olunca yazmyorsunuz. Tklamayla yapyorsunuz. Kâbe’nin saat kulesine Allah-u Ekber yazd Size ait olan levhalar nerelerde var, onlar günlük hayat içerisinde gördüünüzde ne hissediyorsunuz? Ben kitabe denen cami yazs yazmadm. Daha çok levha yazs üzerinde younlatm. Ama Kâbe’nin hemen yanna diktikleri o ucube saat kulesinin üzerinde bir Allah-u Ekber yazm var. Yeni geniletme çalmalar çerçevesinde benden istedikleri iki ayet-i kerime var. Bir de Dubei’de bir binann kitabesini yazdm. Eserlerim daha çok kiilerin koleksiyonlarnda. 42 Bu iin eitim ksmndan bahsedebilir miyiz, ders veriyor musunuz? Talebelerimiz oldu, icazet verdiimiz azda olsa talebelerimiz var ama younluumuz nedeniyle pek fazla yeni talebe kabul edemiyorum. Gerek stanbul’dan ve yurt dndan talebelerimiz var ama çok az. Baarnn formülü ak-mek-sabr Hatta hevesli olanlar için tavsiyeleriniz neler olur? Her eyden evvel ak lazm… Kabiliyet gerekiyor. Bir üstaddan mek etmek gerekiyor. Ondan sonra da sabr gerekiyor. Ak yok ise geçici oluyor. Ksa zamanda bir eyler yapabileceini zannediyor. Bakyor ki olmuyor, brakyor. cazet alabilecek bir seviyeye gelebilmek için rahat bir 3-5 seneyi mekle geçirmek lazm. cazet almak yazy hakikaten örendim, artk tamam eser verebilirim anlamna da gelmiyor. cazet, lise diplomas gibi bir ey... Yazlarna imzasn koyabilir anlamna geliyor. yi bir hattat olabilmek için süreç asl icazetten sonra balyor. O tabi çok uzun ve çetin bir süreç. Bu i için verilen kurslar yeterli mi? Büyükehir Belediyesi’nin SMEK kurslar var. Bunlarn olumlu taraflar gibi, olumsuz taraflar da var. ahsen ben olumlu tarafnn daha fazla olduunu düünüyorum. Orada ancak hattn kültürü alnabilir. Temel eyler örenilebilir. Ben öyle düünüyorum: tohumlar serpersin topraa da bir iki tanesi filiz verse yeter. Üzücü olan taraf u: o kursu tamamlayanlar hadlerini aarak, hattat olarak eser üretmeye balyorlar. Tabii, bu sanatla uraanlar çoalyor ve iin bir de iae taraf var. Bu açdan bakldnda bu tür kurumlarn iyiletirilmesi ie yarar m? Tabii bu iin bir sanatn yapan var, bir de zanaatn yapan var. Zanaatkârlar olacak ki aralarndan sanatkârlar sivrilsin çksn. Zayflar olmadan kuvvetliler bilinmez. Bunlarn says çoalacak ki sanatçnn deeri ortaya çksn. Biz aslnda sistemin imalat hatalaryz Ülke olarak biz hat sanatçlarmzn kymetini biliyor muyuz? Bat kendi sanatçsna destek çkm. u ressama, bu ressama… Biz de ne zaman bir Mustafa Râkm’, bir Hafz Osman’, bir eyh Hamdullah’ böyle yüceltirsek, o zaman kabiliyetler de o sahaya akacaktr. Ne zaman bir eyh Hamdullah Hat Müzesi, bir Mustafa Râkm Hat Müzesi yaparsak, ne zaman okullara, caddelerimize sokaklarmza onlarn ismini verirsek, sanat tarihi derslerinde bu isimler yüceltildii zaman kabiliyetler o tarafa doru akacak, büyük kabiliyetler yetiecektir. stanbul’da aslnda kaç tane müze oluturacak eser var ama bir tane kapsaml bir müze yok. Her ne kadar Sabanc Vakf Hat Sanatlar Müzesi gibi yerler varsa da bunlarn bir uluslararas hacimde olduklarn söylemek imkânszdr. Tasarm ve kalite açsndan Sabanc müzesi, yüz ak bir müzedir ama yeterli deildir. Tabii gönül istiyor ki resmî bir müzemiz olsun. Yeni hattatlarn yetimesi açsndan da bu son derece önemli, çünkü bir eserin asln görmek fotokopisini görmekten çok farkl. Biz aslnda sistemin imalat hatalaryz. Ben belki liseye gitseydim, belki ressam olacaktm. Bu noktada mam Hatip okullarnn da rolü var. Kabiliyetler su gibidir, bulunduu ortamda hangi mecra varsa oraya akp gider. Klasik sanatlarmz rönesansn yayor nallah o günleri de görürüz? nallah. Tabii gelinen nokta itibariyle iyi bir noktadayz. Aslnda klasik sanatlarmz rönesansn yayor. Bunu rahatlkla söyleyebiliriz. Artk Osmanl dönemindeki eski üstadlar seviyesinde eserler üretilmeye baland bir dönemdeyiz. Bu gurur verici bir durum tabii… Mehmed Özçay kimdir? 1961 ylnda Trabzon’un Çaykara ilçesinde dodu. lk ve orta tahsilini Gerede’de tamamlad. 1986’da Erzurum Atatürk Üniversitesi lahiyat Fakültesi’nden mezun oldu. 1982’den itibaren Erzurumlu hattat Fuat Baar’dan sülüs ve nesih hatlarn mek etti. 1986’da stanbul’a geliiyle kendisine bu sanatta rehber olan M. Uur Derman’la tanmas, onun sanat hayatndaki en önemli kilometre talarndan birini oluturmutur. Bu sayede hat zevkini, bilgi ve ufkunu geniletti. slam Konferans Tekilat’na bal slam Tarih Sanat ve Kültür Aratrma Merkezi’nin (IRCICA) düzenledii birinci (1986) ve ikinci (1989) uluslararas yarmalarda bata sülüs-nesih dalnda birincilik olmak üzere çeitli dallarda alt ödül kazand. Özçay’n 1986’da yazmaya balayp 1991’de tamamlad ve 1992’de ilk basks yaplan bir Mushaf’ bulunmaktadr ki, özellikle nesih hattn ilerletmesinde ve hat sanatn bir meslek olarak icra etmesinde bu Mushaf’n önemli bir yeri vardr. Ayrca Yasin-i erif gibi eserlerinin yannda, birçok levhalarnn da sanat basklar yaplmtr. Gerek yurt içinde ve gerekse yurt dnda farkl kii ve kurulularda çok sayda eseri bulunan Özçay, sülüs, nesih, celi sülüs ve icaze hat nevilerini yazmakta olup celi sülüste Sami Efendi (1838-1912) ve sülüs-nesihte evki Efendi (1829-1887) yolunu kendisine örnek almaktadr. Klasik eserlerinin yannda, tamamen klasik unsurlardan oluan yeni yorumlar da bulunmaktadr. 43 Beslenme Ekmek deyip geçmeyin!.. Deiik sebeplerle iltifat etmeyenlerimiz mutlaka vardr ama ekmek hala öünlerimizin hemen tamamnda sofralarmzn ba tac ve herhalde bu durumunu bundan böyle de sürdürmeye devam edecek. Bu öelerin herhangi biri alnmadnda, gereinden az ya da çok alndnda, büyüme ve gelime engellenmekte salk bozularak birçok hastala zemin olumakta, yaam kalitesi ve verimlilii dümektedir. Beslenmemizin temel maddelerinden birisi olan ekmek üzerine, çoumuz öyle uzun boylu düünmez ve genellikle önümüze getirilen her ne olursa raz olur, ihtiyacmz gideririz. Ülkemizde yetersiz ve dengesiz beslenmeye bal çok önemli salk sorunlar bulunmaktadr. Bebeklerde ve okul öncesi çocuklarda protein-enerji malnutrisyonu, D vitamini yetersizlii, anemi, zayflk, imanlk, çeitli vitamin yetersizlikleri, basit guatr ve yaygn di çürükleri, yetikinlerde imanlk, eker hastal, hipertansiyon ve kalp damar hastalklar bunlardan birkaçdr. Yaplan aratrmalar, ülkemizde yetersiz beslenmede ekonomik güçlüklerden daha ziyade, bilgi eksiklii ve uygulamada yaplan hatalarn etken olduunu ortaya koymaktadr. Bu nedenle bireylerin beslenme konusunda bilinçlendirilmesi çok önemlidir. Tabii ülkemiz söz konusu olduunda da; somun, francala, baston hangi tip olursa olsun, her nedense beyaz undan yaplm ekmekler favorimizdir. Az tadmz beyaz undan yaplm ekmeklere ayarlanmtr yani… Oysa bat ülkelerinde genellikle esmer ekmeklerin revaçta olduuna ahit oluruz. Dahas ülkemizde de, özellikle hayat standartlar yüksek kesimde esmer ekmee doru bir yöneli vardr. Beslenme hususunda daha bilgili olduklarn varsayabileceimiz kesimler tarafndan tercih edilen esmer ekmek, yani ‘tam buday ekmei’nin srr ne peki?.. Bembeyaz undan yaplm, çtr çtr mis gibi ekmekler dururken, insanlar neden rengi daha koyu, kaba elenmi tam buday unundan yaplm ekmekleri tercih ederler ki acaba? Konu oldukça uzun ve biraz da az tadmz ve alkanlklarmzla balantl olduu için, T.C. Salk Bakanl’nn internet sitesinde yer alan aadaki yazy dikkatlerinize sunuyoruz: “Beslenme, insann büyümesi, gelimesi, salkl ve üretken olarak uzun süre yaamas için gerekli olan besin öelerini yeterli miktarda alp, vücutta kullanabilmesidir. Bilimsel aratrmalarla, insann yaam için elliye yakn besin öesine gereksinimi olduu belirlenmitir. 44 Tahllar, ülkemizde toplumun temel besin grubu olup vitaminler, mineraller, karbonhidratlar, lif ve dier besin öelerini içermeleri nedeniyle salk açsndan da oldukça önemlidir. Ülkemizdeki tahl tüketiminin banda ekmek gelmektedir. Ekmek ülkemizde en sk tüketilen besinlerden biridir. Günlük enerjinin %44’ü sadece ekmekten salanmaktadr. Ülkemizde kii bana günde yaklak olarak 400-450 gr ekmek tüketilmekte olup, %90’ satn alnmaktadr. Bu kadar sk tüketilen ekmein tüm besleyici özelliklerinden maksimum düzeyde faydalanlmas gerekmektedir. Ekmein besin öeleri içerii budayn saflatrlma durumuna göre deikenlik göstermektedir. Ancak besleyici deeri oldukça yüksek olan budayn öütülme srasnda kepek ve öz ksmnn ayrlmas birçok besin öesinde önemli kayplara neden olmaktadr. Özellikle düük randmanl unlardan yaplan ekmeklerde bu orann daha da artt bilinmektedir. Yaplan çalmalarda tam buday unu kullanlan ekmein kalsiyum içeriinde %117, çinkoda %100, demirde %300, magnezyumda %115, B1’de %45-55 ve B2’de %100, B6 vitamini %110-195 ve niasinde %45-55 orannda art gözlenmektedir. Ülkemizde ekmek temel besin maddelerinden biri olmasna ramen ekmein düük randmanl unlardan yaplmas birçok beslenme ve salk sorununa zemin oluturabilmektedir. Bu özellikle vitamin ve mineral yetersizliinin daha sk görüldüü ve ekmek tüketiminin fazla olduu sosyo-ekonomik gruplarda daha da önemlidir. Bunun yannda tarmsal üretimimizin ana maddesi budaydr ve tarmsal topraklarmzn büyük bölümünde buday üretimi yaplmaktadr. Ülkelerin tarm ekonomilerinde stratejik önemi olduu göz önünde tutulduunda budayn en ekonomik ekilde kullanlmas gerektii göz önünde tutulmaldr. Beyaz un imalatnda 100 kg budayda 50-60 kg un elde edilmekte olup; %40-50 civarnda bir ayrtrma söz konusudur. Hâlbuki 100 kg budaydan 90-95 kg un eldesi ile tam buday unu salanmas durumunda aradaki fark insan beslenmesine yönlendirilerek salkl beslenme yannda, buday tüketiminde de önemli derecede tasarruf salanabilecektir. Tam buday unundan yaplan ekmein; • çerdii biyoaktif bileenler nedeni ile besleyici deeri daha yüksektir. • Baz B grubu vitaminler, mineraller ve posa için iyi bir kaynaktr. • Barsak fonksiyonlarnn düzenlenmesinde, kan lipitlerinin kontrolünde, diyabette kan ekerinin kontrolünde önemli katklar salamaktadr. • Daha az enerji verirken daha fazla tokluk salarlar, böylece günlük alnan enerji miktarn ve obezite oluma riskini azaltrlar. • Baz kanser türleri, kalp-damar hastalklar, yüksek tansiyon ve diyabet gibi kronik hastalklarn riskini azaltmaya yardmcdr. • Lif içeriklerinden dolay kan ekeri dalgalanmalarn ve insülin düzeylerindeki yükselmeyi önleyerek, açlk duygusunun azalmasnda etkili olabilmektedir. • Ayrca tam tahl ürünleriyle alnan magnezyum glikoz kullanmn olumlu yönde etkilemekte bunlarda bulunan E vitamini ve dier antioksidanlar metabolik sendromun önlenmesine katkda bulunmaktadrlar. Tüm bu nedenler ve salk yararlar göz önünde tutulduunda alveri yaparken tam tahl ürünlerinin tercih edilmesi ve tam tahl ürünlerinin her gün hatta her öün de tüketilmesi ve tam buday unundan yaplm olan ekmeklerin tüketilmesi önerilmektedir. Bununla beraber çölyak, emilim bozukluu gibi özel durumlar olan kiilerin mutlaka doktor ve diyetisyene danmalar gerektii unutulmamaldr. “ Evet, 06.07.2009 tarihinden beri Salk Bakanlmzn internet sitesinde bulunan bu yaz, daha fazla söze hacet brakmyor aslnda. Siz siz olun, bu yazda dile getirilen uyarlar dikkate alarak, hiç deilse bundan sonra beslenme alkanlklarnzda radikal bir deiiklii gerekli klyor olsa da, tam buday ekmeine ilgi göstermeye çaln. Tabii öncelikle ailenizden balamak üzere çevrenizdekilere de bu alkanl kazandrmaya çalmanzda da fayda var. Çavdar ekmei, yulaf ekmei ve kark tahldan yaplm ekmekler de, tpk tam buday ekmei gibi salmz açsndan önemli özellikler arzediyorlar. Son olarak unu bildirmekte de fayda var ki, beyaz ekmein yannda yaygn olarak bulunabilen kepekli ekmekler, bu hususta sadra ifa deil. Onlar beyaz una sonradan kepek kartrlmas suretiyle elde ediliyorlar çünkü. 45 Spor ‘Hadi gel köyümüze geri dönelim!..’ Tabiatla ba baa yaplan bir spor: Trekking Sonbahar ve derken k… Spor konusunda imkânlarn ve tercihlerin azald bir dönemdeyiz. Tabii ki bu zamanlarda yaplabilecek sporlar da var. Bu sporlardan en hafif olanlarndan birisi ise trekking. ngilizcede ‘doal bir araziyi yürüyerek amak’ manasna gelen trekking, Türkiye’de bu sporu yapanlar tarafndan ‘uzun ve yorucu yürüyü’ olarak tanmlanyor. Trekkingin ‘uzun ve yorucu’ olmas gözünüzü korkutuyorsa, ‘günübirlik tabiat gezisi’ manasna gelen ‘hiking’i deneyebilirsiniz. Her yatan insann yapabilecei bir spor olan trekking, temelde yürüyüü esas alan bir spor. Yürüyüten fark ise belirlenen bir hedefi amak sebebiyle uzun sürmesi ve tabii ki biraz da yorucu olmas. ehirden ve onun gürültüsünden uzak, tabiatn güzellikleri ile ba baa zaman geçirmek ve bunu ayn zamanda bir spor olarak yapmaktan bahsediyoruz. Bu spor için birkaç saat sürebilecek parkurlar seçilebilecei gibi, 5-6 saat, hatta daha uzun sürebilecek parkurlarda tercih edilebiliyor. Trekkingle uraanlara göre 5-6 saat süren parkurlar orta dereceli kabul ediliyor. Hafif bir spor olan trekking için gereken malzemeler de hafif. Rahat yürüyebileceiniz bir ayakkab, yolculuk srasnda gerekebilecek su, yiyecek, yedek giysi, çorap vb. malzemeleri tayabileceiniz bir srt çantas dnda herhangi bir eye ihtiyacnz yok. Tabii ki uzun sürebilecek bir parkuru hedeflemiseniz, durum biraz deiiyor. Son zamanlarda çeitli seyahat acentelerinin trekking turlar düzenledii biliniyor. Bunlar, günübirlik turlar olabildii gibi, baz acenteler birkaç gün hatta bir hafta sürebilen turlar bile düzenlemekte. Trekking sporunu bir tür tutku haline getirenlerin Karadeniz, Akdeniz, Dou Anadolu ve ülkemizin dier birçok bölgesinde düzenlenen, bazen bir hafta sürebilen uzun süreli turlara katldklar biliniyor. 46 Balangç aamasnda bulunduunuz yere yakn trekking alanlarn örenip, hatta kefederek yapabileceiniz bu spora ilginizi daha da ileri tamak isterseniz, ülkemizin çeitli bölgelerinde yaplan etkinliklere katlabilmeniz mümkün. Ancak konu ile ilgilenenlere, öncelikle kendilerine yakn bölgelerde düzenlenen ksa süreli turlara katlmalar ve sonra uzun parkurlara niyet etmeleri tavsiye ediliyor. stanbul’da oturanlarn ksa bir araba yolculuunu göze alarak Belgrad Ormanlarndaki yürüyü parkurlarnda ya da hemen yaknlarnda bulunan Kocaeli Kartepe’de bu imkana kavuabilmeleri mümkün. Dier ehirlerimizin hemen tamamnda, yakn çevrede böylesi yerler bulunabilmektedir. i inada bindirenlerin, bu spora dükün olanlarn favorisi olan Fethiye ile Antalya arasndaki Likya Yolu parkuru yannda, Dou Karadeniz’de Kaçkar Dalar, Akdeniz’de Toroslar, Aksaray yaknlarnda Ihlara Vadisi, Balkesir Edremit Körfezi’nde Kaz Dalar, Marmara’da Bursa, Yalova, Sakarya ve Kocaeli arasndaki Samanl Da patikalar, Bolu Yedigöller, Van gölü çevresi ve daha birçok alternatifleri var. Ancak bu türden uzun sürecek parkurlarn, bu ii yapmakta olan acenteler vastasyla yaplmasnda büyük faydalar olduunu da belirtelim… Salkl bir yürüyü için ufak ipuçlar * * * Belli bir tempoda yürüyün. * Ani hzlanma ve yavalamalar yaparsanz, erken yorulursunuz. * Yürüyü srasnda baston kullanmak dengeyi korumay kolaylatrr. * * * Kimseyle yarmayn. * Molalarda sv almal ve vücudu soua kar korumak ihmal edilmemeli. Ksa ve dengeli admlar atn. Balangçta yava hareket ederek vücudunuzu yürüyüe altrn. Yürüyü esnasnda sk ama az miktarlarda su içilmeli. Verilecek mola sklklar ve süreleri fazla tutulmamal. Temponuzu düürerek daha yava yürümek de dinlendirir. Ksa molalarda oturmak yerine ayakta dinlenmek tercih edilmeli. 47 Teknoloji nternet güvenlii Günümüzde oldukça yaygn bir ekilde kullanlan internetle ilgili güvenlik problemleri, bilgisayarlarmza zarar verebilecek virüslerin bulamas ya da herhangi bir kiinin bilgisayarnda bulunan sradan bilgilerin bakalar tarafndan örenilebilmesi gibi nispeten hafif saylabilecek durumlarla snrl olsayd pek mesele yok denilebilirdi. Küçük-büyük bütün kurulularla ilgili srlarn ve daha da vahimi, youn bir ekilde internet üzerinden ilem yaplmakta olan finans ve bankaclk sektörleri ile alakal bilgilerin de kötü niyetli kiilerin eline geçebilmesi ihtimali, oldukça ürkütücü bir durum. ‘nternet’ ve ‘güvenlik‘ kelimelerinin yan yana kullanlmad zaman yok gibidir. Ancak Biliim Teknolojileri ve letiim Kurulu (BTK) tarafndan 22 ubat 2011’de, ‘internetle alakal olarak baz düzenlemelerin yaplaca ve bunlarn 22 Austos 2011’den itibaren uygulanmaya koyulaca’ eklinde bir açklama yapldktan sonra balayan ve Türkiye gündemini bir süre ciddi ekilde megul eden tartmalar artk bitmi gibi. Projenin tam manasyla uygulanmaya balanaca tarih ise 22 Kasm 2011. BTK tarafndan yaplan açklama, özellikle çocuklarn internetin zararl olabilecek yönlerinden korumay amaçlayan aileler açsndan önemliydi. Ancak talebe bal olarak gerçekletirilecei söylenen deiiklikler, her nedense baz kesimlerin tepkisine sebep olmu ve yaplmak istenenin güvenli internetten çok ‘internete sansür’ manasna geldii savunulmutu. Tamamen istee bal olarak yaplaca söylenen bir düzenlemenin nasl sansür olarak yorumlanabildii sorular cevaplarn bulamad için ortal velveleye 48 verenlerin ya konuyu yanl anladklar ya da bir vesileyle gürültü çkarmak derdinde olduklar da anlald. BTK’nn önümüzdeki dönem içerisinde ülkemizdeki isteyen bütün internet müterilerine salayaca ‘güvenli internet’, özellikle çocuklarn ve gençlerin kendilerine zararl olabilecek türden sitelere girmelerine mani olmay amaçlayan bir proje. Böylelikle çocuklar internette gezinirken, ‘acaba ne yapyor’ sorusu zihinlerini kurcalayan ailelerin içi büyük oranda rahatlam olacak. Ancak tabii ki internet ve güvenlik meseleleri sadece bundan ibaret deil. Günümüzde oldukça yaygn bir ekilde kullanlan internetle ilgili güvenlik problemleri, bilgisayarlarmza zarar verebilecek virüslerin bulamas ya da herhangi bir kiinin bilgisayarnda bulunan sradan bilgilerin bakalar tarafndan örenilebilmesi gibi nispeten hafif saylabilecek durumlarla snrl olsayd pek mesele yok denilebilirdi. Küçük-büyük bütün kurulularla ilgili srlarn ve daha da vahimi, youn bir ekilde internet üzerinden ilem yaplmakta olan finans ve bankaclk sektörleri ile alaka- l bilgilerin de kötü niyetli kiilerin eline geçebilmesi ihtimali, oldukça ürkütücü bir durum. EFT ve havale gibi ilerin internet üzerinden yaplmas ilemleri baladktan sonra yaanan baz olaylar, bankalar ve finans kurulularn bu konuda ciddi tedbirler almaya zorlam durumda ve bu konudaki çalmalar halen de sürüyor. Yani bütün bilgisayarlarn bir a üzerinden görüebiliyor olmas, bir yandan müthi kolaylklar salarken, bir yandan da beraberinde büyük tehlikeler getiriyor. Özellikle günümüzde bilgisayar kullanp da bununla internete balanmamay düünebilecek insanlarn saysnn son derece az olduunu söyleyebiliriz. Hele de irketler açsndan böyle bir ihtimal yok düzeyindedir. O halde, bilgisayarlarmzla internete girebilmeli, bu sistemin bize salad kolaylklardan azami surette faydalanabilmeli ve ama bu arada güvende de olabilmeliyiz… nternet teknolojisi üzerindeki çalmalar, arlkl olarak bilgisayarlarn donanm ve yazlmlarna zarar vermeyi amaçlayan virüs saldrlarna ve kiisel bilgilerin bakalar tarafndan örenilmesine mani olmaya yönelik olarak sürdürülüyor. Böylelikle donanm ve yazlm yannda bireysel ya da kurumsal anlamda tam bir güvenlik salanmas amaçlanrken; bakalarnn bilgisayarlarna zarar verebilmek veya o bilgisayarlardaki bilgilere rahatlkla ulaabilmek isteyenler de kendi çalmalarn sürdürüyorlar maalesef… Kiisel mahremiyetin korunmas, bilgisayarlarn zarar görmesinin önlenmesi ama daha çok bilgisayar korsanl (hackerlik) yoluyla gizli bilgilere ulalmasnn önlenebilmesi üzerine yürütülen çalmalar, bilgisayarlar için bir güvenlik duvar oluturulmas temeline dayanyor. Gerek donanm ve gerekse yazlm olarak oluturulacak duvarn (firewall), kiisel bilgisayarlar dardan yaplabilecek müdahalelerden korumas öngörülürken, kar taraf yani hackerler de hemen her gün bu duvarlar aabilecek programlar gelitirmek için çabalyorlar. Özellikle bankalar ve finans kurulular da, bu süreçte yürütülen genel çalmalardan faydalanmalarnn yannda, kurulularnn ve dolaysyla müterilerinin güvenliklerini salayabilmek için özel çalmalar yürütüyorlar. Aklnzda bulunsun! Bilgisayarlarn ortaya çkmaya balamasndan itibaren, iki bilgisayarn birbiriyle konuabilmesi ve bu temin edildikten sonra da birçok bilgisayar arasnda da ayn ekilde balant yapabilmesi, ABD’de 1950’den itibaren bu teknolojinin uzmanlar tarafndan yürütülen çalmalardan birisi. Hemen hatrlatalm iki bilgisayarn birbiriyle görümesikonumas ilk olarak 1965’de gerçekletirilebildi. Balangçta nerdeyse bir oda büyüklüünde olan bilgisayarlarn küçültülmesi, giderek yaygnlatrlmas ve ardndan da kiisel bilgisayar (PC) dönemine geçilmesi ile atba giden bilgisayarlarn kendi aralarnda konuabilmeleri çalmalar, 1980’lerde askeri alandan üniversitelere kaydrlm, yürütülen çalmalar srasnda 1985’te internet (nterconnected Networks= nternet) ismi ilk defa kullanlm ve 1990 sonrasnda artk halka açk bir hale gelmiti. lk web sitesi de 12 Aralk 1991’de ABD’de yayna balad. lginçtir bu site hepi topu üç satr yazdan oluuyordu. 1987 ylnda Ege Üniversitesi öncülüünde kurulan Türkiye Üniversite ve Aratrma Kurumlar A’n saymazsak, Türkiye internetle 12 Nisan 1993’te AnkaraWashington arasnda kiralk bir hat üzerinden kurulan balant sayesinde tant. O günden bugüne yaanan ba döndürücü gelimelerle Türkiye, bütün dünyada olduu gibi, bugün artk interneti en youn bir ekilde kullanan ülkelerden birisi. statistiklere göre ülkemizde yaklak 24 milyon kii düzenli olarak internet kullanyor. Dünyada internet kullananlarn says ise 2 milyara ulam durumda. Radyonun bulunmasndan yaylmasna kadar geçen sürenin 38; televizyonun ise 13 yl olduu kabul edilir. nternet ise bulunuundan 5 sene sonra yaygnlam durumda. 49 Salk Ka girerken salmz Doktora gidersen bir haftada, gitmezsen yedi günde Güçlü bir savunma mekanizmasna sahip olabilmek için de dengeli ve tabii ki salkl beslenmek gerek. Bundan sonras ise souk havaya kar bizi koruyacak giysiler ve tabii ki bize hastalk bulatrabilecek virüslere maruz kalp kalmamakla alakal. Ka doru gidiyoruz ve yaz aylar boyunca özellikle de Grip ve souk algnlna kar korunabilmenin temel giyim hususundaki rahatlmza veda etmemiz gereken art, vücudumuzun güçlü bir savunma mekanizmasna zaman gelmi bulunuyor. Yalnz giyim deil tabii ki, sahip olmas. Böylelikle soua kar mukavim olabile- salkl kalabilmek için yeme, içme ve dier bütün dav- ceimiz gibi, bir ekilde maruz kalabileceimiz virüsler- ranlarmza da bir çekidüzen vermemiz gerekiyor. K dediimizde hemen aklmza gelen husus, souk ve buna bal sebeplerle karmza çkabilen grip, nezle gibi rahatszlklar. Aslnda bu rahatszlklarn ikisinin de dorudan soukla bir alakalar yok, çünkü ikisi de bir ekilde virüsle bulayor ve eer vücudumuzun savunma mekanizmas bu virüslerle gerektii ekilde mücade- le de daha rahat savaabiliriz. Güçlü bir savunma mekanizmasna sahip olabilmek için de dengeli ve tabii ki salkl beslenmek gerek. Bundan sonras ise souk havaya kar bizi koruyacak giysiler ve tabii ki bize hastalk bulatrabilecek virüslere maruz kalp kalmamakla alakal. le edemiyorsa, bizleri hasta ediyorlar. Uzmanlarn tavsiyelerinin ortak noktalarndan olutur- Ne kadar dikkat ediyor olsak da, k aylarnda çoumuzun duumuz aadaki hususlara dikkat etmeniz halinde bu türden rahatszlklarla kar karya kald bir vaka. daha salkl bir k geçirebileceinizi düünüyoruz. Grip Nezle (souk algnl) Tpta influenza ismi verilen, virüslerin sebep olduu; aniden balayp ate, ba ve srt ars, titreme nöbetleri, nezle, öksürük, itahszlk ve ba dönmesi gibi belirtilerle seyreden bulac bir rahatszlk olup, tedavisinin en önemli art istirahat etmektir. Nezle virüslerin neden olduu, burun aknts, haprma ve ate gibi belirtilerle ortaya çkan bir tür enfeksiyon rahatszl olup, hafif seyreder ve genellikle bir hafta-on gün içerisinde (vücudun savunma mekanizmas sayesinde) kendiliinden geçer. 50 Beslenme Giyim Sebze ve meyvenin, bunlardan da tercihen baklk sistemini güçlendiren C vitamini açsndan zengin olanlarn sofranzdan eksik olmamas gerektii, uzmanlarn en önemli önerisi. Uzmanlar k aylarnda souktan korunmak için kaln giysiler yerine kat kat ince eyler giyinmemizi tavsiye ediyor. Bunun sebebi, kaln giysilerin hareketlerimizi yavalatma ihtimalinin yannda, terlememize sebep olabilmesi. Çünkü özellikle kn terlemenin kolay üütmeye ve bunun da baklk sistemini zayflatarak hastala davetiye çkarmak olduunun alt çiziliyor. lave vitaminler ancak doal yollardan gerektii gibi alnamyorsa uzmanlarn tavsiyeleri arasnda yer alyor. Bu konuda dikkat edilmesi gereken kesimler ise potansiyel risk grubunu tekil eden çocuklar ve 65 ya üzerindekiler. Yaz aylarnda nasl olsa bolca tükettiimiz suyu, kn da bolca tüketmek, önemli bir husus. Toksinlerin vücudumuzdan atlabilmesi, dolam ve boaltm sisteminin salkl bir ekilde çalabilmesi ve bu arada en önemlisi de baklk sistemini güçlendirdii ve yeni hücre üretimini hzlandrd için, k aylarnda da suyu ihmal etmemek gerekiyor. Uzmanlarn tavsiyesi günde 8-10 bardak civarnda su tüketmemiz. Grip ve souk algnl ile mücadele yöntemlerinden birisi de C vitamini yönünden zengin olan bitki çaylar kullanmak. Souktan korunmak ve dengeli beslenerek vücut direncimizi artrmann yannda, k hastalklarnn hzla yaylabildii kalabalk mekânlardan uzak durmaya gayret etmek, souk algnlna yakalanm kiilerle yakn temastan kaçnmak, el temizliine mümkün olduunca özen göstermek, ellerimiz kirli iken göz ya da burnumuzla temas ettirmemek k rahat geçirmemizi salayabilecek önerilerden. 51 Somali’ye ‘balk tutmay’ öretmek!.. Önceleri iç savala, sonra Hint Okyanusu’na bakan kylarndaki korsanlkla gündemimize gelen Somali, imdi de dönemsel kuraklk sebebiyle açlktan ölümlerle gündemimizde… TKA tarafndan babakanln emriyle düzenlenen günübirlik teknik inceleme gezisine katlan heyeti tayan THY’nin Airbus A-340 uça Mogadiu Havaalan’nn üzerinde bir tur atp indiinde, daha önce bölgeye gelmemi olanlar ilk aknlklarn yaadlar. Hemen pistinin kenarnda bir uçak enkaz da bulunan havaalan tek kelimeyle perian bir durumdayd. Yaklak 250 kiiden oluan TKA heyetini çalmalarn yaplaca liman yaknlarndaki bir tesise götürecek araçlara binildiinde; konvoyun önünde, aralarnda ve arkasnda yer alan, üstü açk araçlara dolumu çou otomatik ve bazlar da ar silahl kiilerden oluan koruma ekibi, bir baka aknlk vesilesi oldu. Bölgede yaanan son kuraklk vesilesiyle Ramazan aynda Somali’yi ziyaret eden Babakan Recep Tayyib Erdoan, sadece gda yardmnn meseleyi halletmeye kâfi gelmeyeceini düünmü ve ‘balk vermek yerine balk tutmay öretmenin’ daha iyi olaca kanaatiyle 52 bir teknik inceleme gezisi yaplmasn istemiti. Somali için ‘daha fazla nelerin ve nasl yaplabilecei’ hususunda görümeler yapmak üzere gelen devlet kurumlar ve sivil toplum kurulularnn temsilcilerinden oluan kalabalk heyetin, liman yaknlarndaki tesise gelip görümeler baladktan sonra aknlklar iyice artt: Somali’nin ihtiyac olmayan eyleri tesbit etmek, ihtiyac olanlar tesbit etmekten çok daha kolayd galiba. Vaktiyle 700 bir nüfusa sahip olup, imdilerde 300 bin kiinin yaad sanlan ve nerdeyse tam manasyla harabe halinde olan Mogadiu bata olmak üzere ülkenin tamamnn yola, suya, elektrie, salk ve eitim tesislerine ihtiyac vard. Bazen 10 senede ve bazen de daha ksa aralklarla yaanan ve her defasnda on binlerce insann açlktan ölümüne sebep olan dönemsel kuraklk sebebiyle yaplmas gerekenler ise çok daha öncelikli idi. Tarm, hayvanclk, denizcilik, ulatrma, salk, eitim; Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin çeitli kurumlarn temsilen gelen heyetler, nelerin mümkün olduu kadar hzla yaplabilecei hususunda görümeler yaparlarken, sivil toplum kurulular da, ‘balk verme’ anlamna gelen klasik gda yardm yerine, ‘balk tutmay öretme’ ola- rak yorumlanabilecek daha uzun soluklu faaliyetler için Somali’deki partner kurulularyla fikir teatisinde bulunuyorlard. Liman yaknndaki tesisten, limanda demirli bulunan TKA ve HH gemilerini görmeye gitmek için de koruma ekiplerine ihtiyaç duyulmas, heyette bulunanlarn kolaylkla anlayabilecei bir ey deildi. Heyet mensuplarnn yardm datm merkezlerine ve deiik yerlerde oluturulmu derme çatma kamplara gidiinde de ayn prosedür uygulanyordu. Kimin kimi kimden koruduu pek belli olmasa da; korumalar Somali gerçeklerinden birisiydi anlalan. Somali’nin imdilik d dünya ile tek balant noktas olarak gözüken bakenti Mogadiu, harabe bir ehir görünümünde. 1991 sonras balayan scak çatmalar olmasa da ve bir anlamda halen sürdüünü söyleyebileceimiz iç savan bütün izlerini tayor. Vaktiyle ie yarad anlalan binalarn çok az ie yarar halde. Yol, su ve elektrik hak getire. in güzel taraf da u: Somali snrlar içerisinde bulunan her grubun ve her ferdin üzerinde ittifak edebilecei ortak bir deer olarak slam, en azndan teorik bilgi ve ibadet düzeyinde Somali’de sapasalam ayakta. Mesele bu imkânn dier yönlerinin de kavranlp, devreye alnabilmesi… Babakan R. Tayyib Erdoan’n talebi üzerine gerçekletirilen TKA teknik inceleme gezisi, eitim, salk, yol, su, elektrik, tarm, hayvanclk, denizcilik, vb. hususlarda neler yaplabilecei hususunda ciddi bir balangç ve bilindii kadaryla bundan sonras da gelecek ve Babakan yardmclarndan Bekir Bozda koordinatörlüünde yürütülecek çalmalarla Somali için gereken her ne ise yaplmaya çallacak… Ekrem Kzlta Bakentin belli mahallelerinde egemen olduu söylenen merkezi yönetim, milyonlarca insan açlktan ölme tehlikesiyle yüz yüze getiren son kuraklk vakas sebebiyle kelimenin tam manasyla çaresiz durumda. Her on ylda ve bazen de daha ksa sürelerde tekrarlanan kuraklk, krsal bölgeleri ayakta tutan hayvanclk ve tarm ciddi ekilde vurmu. Hayvanlar ve tarmsal ürünleri telef olan milyonlarca insan, yolculuklar boyunca aralarndan bazlarn ölüme teslim ettikleri bir göç halindeler imdilerde. Gidecekleri yerin çözüm olabilecei hususunda bir ümitleri olmasa da… Ülkenin belli bal noktalarnda kamplar oluturulmu ve d dünyadan gelebilecek yardmlar bekleniyor… Tek bana yardmlarn yeterli olmayaca ve Somali’nin batan aa tümüyle yeniden yaplanmas gerektii açk. Mesele bunun nasl yaplabileceinde. 1960’ta bamszlna kavuan, sonrasnda d güçler ve onlarn ibirlikçilerinin açt gailelerle bouan ve 1991’de balayan iç sava sebebiyle yanm-yklm bir halde bulunan Somali’nin öncelikle ülkenin tamamn ihata edebilecek bir yönetime ve ardndan da topyekûn bir kalknma hamlesine ihtiyac var. Bu süreçte Türkiye’nin çok ciddi bir ekilde yer almas gerektii de açk. Çünkü Somali denildiinde, özellikle batl ülkelerin bak açlar menfaat odakl. Mogadiu dnda etkisini gösteremeyen merkezî idarenin, ülkenin deiik bölgelerinde hükümran olan airetler ve özellikle de daha yaygn bir hakimiyete sahip olan ebab’la anlaabilmesi ve Somalili olan herkesin üzerinde ittifak edebilecei bir yap oluturulup bir an evvel bir yeniden yaplandrma hamlesine giriilmesi gerek. Somali’deki mevcut durumun daha fazla sürmesi durumunda bu ülke açsndan istikbal diye bir eyden bahsedilmesi pek mümkün gözükmüyor çünkü. 53 Röportaj etmeni n ö y in l’ a im Uzak ht ci filmi in ik n u k o C l Mahmut Faz rlanyor z a h ’a s e lu B ‘Yozgat an d ’ a p u r v A ’ ‘yi film ! a d n u r o z k a m a r a k e t s e d Türk sinemasnda tarzlaryla dikkat çeken genç yönetmenler kua oluuyor. Mahmut Fazl Cokun’u henüz sinema dilini oluturmadan önce yönettii belgesellerden tanmaya balamtk. Televizyon için yaplm olmalarna ramen hem çokça ele alnmayan konularda kendi içinde iddiasn oluturmas hem de belgeselciliin dilinde yenilikleri benimsemesi açsndan üç dikkat çekici yapmla öne çkt Mahmut Fazl Cokun. Sinemaya ilk adm olarak görebileceimiz Uzak htimal’in ise ülkemizden ‘uzak’larda gördüü ilgi tesadüfi deildi. Uzun süren bir yapm aamasnn ardndan katld festivallerden ödülle dönen “Uzak htimal” son dönemde popüler filmlerin rüzgârna kaplmadan ‘kendi seyircisini oluturan’ yapmlar arasna girdi. zleyiciyi ezberlenmi kalplarla karlamayan filmin çarpc öyküsü yoktu. Aksine hayatn kendi içindeki doallnn verdii sadelikle yol alyordu. zleyici yerine düünen ve youn aktarmlarla seyirciyi artan bir yapm yerine sade diliyle, diyaloglaryla ve insanî yönüyle dikkat çekti Uzak htimal. Mahmut Fazl Cokun samimi bir aray içinde. Senaryo çalmalarnda oyuncularndan da destek alarak hikâyeyi paylalabilir bir alana çekebiliyor. Tark Tufan’n senaryo katksn burada altn çizerek anabiliriz. Cokun imdilerde farkl bir heyecanla ‘Yozgat Blues’un çekimleri için hazrlanyor. Her iyi filmde olduu gibi bu filmde de öncelik ne yazk ki maddi arayta. Daha çok festivallerle dünyada adn duyuran yapmlarn Türk sinemas için önemini ortaya koyan dikkat çekici bir ‘destek’ten henüz söz edemiyoruz. Mahmut Fazl Cokun bu konuda umutsuzluk içinde deil. Mustafa Kutlu’nun uzun öyküsü ‘Rüzgârl Pazar’ da filme çekmek isteyen Cokun sinema serüveninde kendi çizgisini oluturmaya gayret ediyor. Yapmn gerçekletirdii ilk belgeselinden beri bak açsn çok önemsediim Mahmut Fazl Cokun’la satr aralar dolu bir söylei gerçekletirdik. Umarz ‘Yozgat Blues’ izleyiciyle yakn zamanda buluur. Ardndan Rüzgârl Pazar’ da izleme imkan buluruz. Umarm bu filmler dünya festivalleri kadar bizim festivallerimizde yank bulur, seyircinin de ilgisiyle daha pek çok ‘iyi film’i Mahmut Fazl Cokun’dan izleme frsat buluruz. 54 Yönettiiniz Uzak htimal filmiyle pek çok festivalden ödül aldnz. Yurt dnda sinema otoriteleri filminizi oldukça önemsedi. Türkiye’de ise popüler bir kayg gütmemesine karn farkl sinema çevrelerince dikkat çekti. Bu ilgi sizi artt m? Filmi yaparken gerçekten bir beklentim yoktu. Çevremde ilk filmlerini yapanlarn hatalarn gözlemledim. Mesela pek çok film yapan arkada hemen gie hesabna girer, ben hiç bunun hesabn yapmadm. Kafamda sadece iyi bir film yapmak vard. lk film yapm gerçekten zor bir süreç ve bizimki de özellikle yapm süreci açsndan zorlu geçti. Fakat Allah’n yardmyla sonuçlar iyi oldu diye düünüyorum. Uzak htimal’deki baarnzn tesadüf olmadn biliyoruz. Amerika’da sinema eitimi gördünüz. Farkl kültürler içinde geçen zaman içinde ‘Uzak htimal’lik durumlarla karlatnz m? Uzak htimal filminin hikâyesi aslnda Kanal 7’de yaptm Garaudy belgeseline dayanyor. Garaudy 20’li yalarda yazd bir romandan bahsetmiti. Kendisi ateistken üniversitede rahibe olmak isteyen bir kza ak olmu ve ondan etkilenerek Hristiyan olmu ve evlenmiler. Bundan yola çkarak bir roman yazm, hatta adn ‘Hayatmn lk Günü’ koymu. Fakat kitap ortada yok. Bu hikayeyi bana anlattnda çok etkilenmitim. ‘Uzak htimal’lik durumlar imkânsz aklar için kullanyorum ki o da herhalde bizim kültürümüzde yer etmi, iire, edebiyata skça konu olmu. Aslnda Hristiyanlk- Müslümanlk karlamas ya da farkl kültürlerin çatmas, çakmas beni çok da çeken konular deil. Filmde farkl dinler, farkl kültürler ve ortak duygu ‘ak’ üzerinden yürüyorsunuz. Naif bir film Uzak htimal. Adeta inançlar zedelemeden ortak duygular üzerinden birbirine deen hayatlara odaklanyorsunuz. Filminizin de dedii hakszlklarn yakn dönemde ülkemizde de gerçekletiini biliyoruz. Özgürlükler konusunda bir gelime görüyor musunuz? Maalesef ttihat Terakki’den bu yana aznlklar bu ülkede çok çekti. Hemen ilk aklma gelenler Ermeni tehciri, mübadeleler, varlk vergisi ve 6-7 olaylar. Ben hepsinin de yakn tarihimiz için utanç verici olduunu düünüyorum. Sadece aznlklar deil, bu ülkede Aleviler, Kürtler ve baörtülüler de zenci muamelesi gördü. Ben kimsenin rk, dini, dili yüzünden ayrmcla uramad bir ülkede yaamak istiyor ve bu ayrmclklar ortadan kaldrmak üzere atlan tüm admlar bütün kalbimle destekliyorum. Uzak htimal sizin ilk uzun metraj filminiz. Ama öncesinde Aliya, Zarifolu ve Garaudy belgeselleri var. Nasl bir tecrübeydi bu belgeseller? Size ilginç gelebilecek neler yaadnz? Bu belgeseller benim için çok eitici ve öretici oldu. lk belgeselim Aliya belgeseli sayesinde Aliya zzetbegoviç’le tanma frsat buldum. Aslnda son derece tecrübesiz olmama ramen sanrm Aliya’nn manevi hamilii 55 sayesinde utanlmayacak bir film oldu. Garaudy belgeseli sayesinde Garaudy’le bir hafta geçirdim. Üç ismin de hayatlarn kabaca biliyordum ve baz kitaplarn okumutum. Belgeseller sayesinde onlar derinlemesine anlamak ve örenmek nasip oldu. Bu yüzden kendimi çok ansl hissediyorum. Ayrca Kanal 7 yönetimine bana bu belgeselleri yapma frsat verdii için çok teekkür ediyorum. sürüyor. Filmin u anda belli olan oyuncular, Ünal Silver, Tansu Biçer ve Ayça Damgac. Filmin tamam Yozgat’ta çekilecek ve dört hafta çekim planlyoruz. Yozgat Blues’la ilgili ayrca iki güzel gelime oldu. Ortak yapmclk platformlar stanbul Film Festivali bünyesinde gerçekletirilen Köprüde Bulumalar ve Saraybosna Film Festivali bünyesinde gerçekletirilen Cinelink’de en iyi proje ödüllerini ald. Ayrca Kültür Bakanl desteini de aldk fakat hâlâ para araymz sürüyor. Garaudy ile görümek için Fransa’ya gittiniz. Ünlü düünür yalnzla mahkûm edilmi durumda. Kitaplar ‘Yozgat Blues’ ismiyle de dikkat çeken bir film. Konusu yasakland, medyadan uzak tutuluyor. Belgesele yans- ne? Hangi yönleriyle hikâye sizin ilginizi çekti? yan ve yansmayan yönleriyle Garaudy hakknda neler Film, ehre gelen 70’li yllarn arklarn söyleyen iki arkc ve Yozgat’ta berberlik yapan Sabri arasnda geçen bir hikâye. öyle söyleyeyim, filmdeki bütün karakterler baarsz ve bunlarn hikâyesi en iyi Yozgat gibi bir ehirde anlatlabilir diye düündük. 70’lerin pop müziklerini çok severim. Belki biraz da bu beni çekmi olabilir. söylersiniz? Garaudy bence tam bir devrimci ve muhalif. O yüzden kimsenin onu tam olarak sevmesi mümkün deil. Çok uzun bir hayat olmu ve hayatn da inanlmaz dolu yaam. Birinci Dünya Sava’ndan Berlin duvarnn çöküüne kadar her eye bizzat ahit olmu. Biz onu Müslüman olduunu açklamasyla tandk ama bence çok daha enteresan yönleri olan birisi. Her zaman dlanm birisi, biliyorsunuz 70’li yllarda Komünist Parti’den atld. Beni en çok u laf etkiledi ‘Dümanm deimedi, ben sadece siperimi deitirdim.’ Sanrm bu kadar çok yer deitiren bir adamda sorun yok, sorun deien dünyada. Uzak htimal’in ardndan ‘Yozgat Blues’ filmini çekece- ‘Yozgat Blues’ sanki hem festivallerde ödül arayacak hem de giede izleyiciyi çekecek gibi. Ne dersiniz? Bu filmde de tek bir hedefimiz var; iyi film yapmak. Gayret bizden tevfik Allah’tan. Üzerinde çaltnz baka projeler var m? Bir hikâye var ama henüz çok yeni ve açklamak için erken. Fakat bir gün mutlaka Mustafa Kutlu’nun Rüzgârl Pazar’n yapmak istiyorum. inizi duyurdunuz. Filmin planlamas ne durumda, hangi oyuncularla çekeceksiniz, hangi mekanlarda, ne Belgesel yapmlar hakknda ne düünüyorsunuz. kadar sürecek belli mi? Sinemaya çabuk snan izleyici ve yapmclar belgeseller Filmin hazrlklar sürüyor. Senaryo bitti gibi. Oyuncu seçimi, mekânlarn tespiti ve ekip kurulmas çalmalar konusunda daha m duyarsz. Henüz yakn tarihimiz ve önemli ahsiyetler hakknda çok az yapmlar var. Can Dündar’n ‘Mustafa’sna gelen eletirilere baklrsa henüz geçmiimizle yüzlemeye de hazrlkl deiliz. Ne dersiniz? Ben belgeseli kurgu filmlerden ayr tutmuyorum. Sonuçta hepsi hikâye anlatm biçimi. Kurgu da olsa belgesel de olsa iyi hikâye anlatp anlatamamasna bakarm. Bu açdan ülkemizde çok iyi olan belgeselciler ve belgeseller var ama sadece popüler olanlarn isimlerini biliyoruz. Belgesel mi, kurgu film mi daha zor? Belgeselle kurgu film arasnda bir fark yok. Kurgu filmin doneleri gerçek hayattan devirilerek yaplyor ve suni ortamda tekrar üretiliyor. Gerçee ne kadar yakn yaparsanz o kadar çok takdir görüyor. Sanatn malzemesi yaadmz gerçek hayattr. Belgeselde de bir hikâye anlatyorsunuz ve onlar birbirine balyorsunuz. Sizin seçtiiniz yerler hikâyeyi oluturuyor. Benim yaptm belgeseller televizyonlara yaplm biyografi belgeselleriydi. Fakat ufak ufak hikâyeler serpitirildiinden 56 dier belgeseller gibi deildi. Belgesel bana çok daha zor geldi. Çünkü belgeselde iin büyük ksm sizin kontrolünüz dnda oluyor. Hâlbuki kurgu filmde kontrol sizdedir. Siz ne düünüyorsanz onu yaparsanz ve tamamen becerinizle alakaldr. Belgeselde ise birisiyle röportaj yaparsanz ve sizin istediiniz cevaplar vermeyebilir ya da hikâye çkmayabilir. yi yapmlar sponsor araynda sknt çeker, bunu biliyoruz. Özellikle de sizin farkl hikâyelere yöneldiiniz ve ‘zora talip’ oluunuz düünüldüünde kendinizi hangi konumda görüyorsunuz? yi sinema iyi destei çeker mi? Türkiye’de büyük kurumlarn baz yaptlara destek verdiini biliyoruz. Sizce durum iyiye doru gidiyor mu? Dorusu sponsorluk sinemada sadece ticari filmler için geçerli. Çünkü sponsorlar filmleri birer reklam mecras olarak görüyorlar. Dolaysyla ‘iyi film’ deil iyi i yapacak filmler sponsor bulabiliyor. Bizim gibi filmlerse Avrupa fonlarna gidiyor. Biz de u anda onu yapyoruz. Maalesef ülkemizde sinemaya olan ilgi lafta kalyor. Avrupallar bize göre çok daha ileride. Türk sinemasnn özellikle dünya festivallerinde ilgi çektiini önemsendiini biliyoruz. Festivallerin Türk sinemasna katks hakknda ne düünüyorsunuz? Dünya festivallerinde zaman zaman baz ülke sinemalar moda oluyor. Mesela geçtiimiz yllarda ran sinemas modayd fakat u sralar bu ilgiden dolay ran sinemas eski gücünde deil. Çünkü ranl yönetmenler festivaller için filmler yapmaya balad, bu da samimiyeti yok etti. Birbirine benzeyen filmler yapmaya baladlar. Aslnda son derece kendilerine has bir sinema dilini de dünya sinemasna armaan ettiler. u sralar Türk filmleri her ne kadar ran sinemas gibi bir dil üretememi olsa da çok popüler. Umarm bu ilgi bizi ran sinemasnn dütüü tuzaa düürmez. Filminiz ran’da Fecr Film Festivali’nde gösterildi. Ortak kültür havzasndaki ran’la ortak film projeleri sizce mümkün mü? Festivale gidemedim, ama Uzak htimal orada gösterildi. Dorusu ran’la ortak yapmlar bence de mümkün ama kolay deil. Kendi sinema yürüyüünüzde nasl bir çizgi izlemeyi hedefliyorsunuz? Mahmut Fazl Cokun sinemas hakknda nasl yorumlar yaplmas sizi mutlu eder, hangi Dünya ve Türk sinemasndan hangi yönetmenleri takip bak yaralar? ediyorsunuz? Hepimiz Allah’n çizdii kader çizgisi üzerinde yürüyoruz. Gelecekle ilgili uzun plan yapmay sevmiyorum. Kimin hakkmda ne düündüü de umurumda deil. Birlikte çalmak istediiniz ‘ortak hikâyeler’ çekmek istediiniz yönetmenler var m? Ortak projelerde hangi ülkeler öne çkar? u anda dünyada yaplan ve öne çkan her filmi izlemeye çalyorum. Aki Kiarusmaki’yi çok seviyorum. Birlikte çalmak istediim yönetmen yok, çünkü zaten mümkün deil, ben oyuncu deilim. Son sorum u olsun: Genç yönetmenler özellikle de Dünya çapnda bir film için imkân sunulsa nasl bir film bekliyor? yapardnz? Çok sayda film üretiliyor son yllarda, maalesef çounun adn bile duymuyoruz. Çok baarl olanlar da var. Bunda tabi ki teknolojinin geliip film çekme imkânlarnn artmasnn büyük pay var. Tabi u anda her filme kolaylkla ulap izlemek de mümkün, bu da etkileimi artryor. Umarm her ey iyi olur demekten baka çare yok sanrm. Bilim kurgu tarzn çok seviyorum. Her halde o türe göre bir film yapardm. Baz bilim kurgu hikâyeleri aklma gelse de o hikâyelerin ancak Hollywood imkânlaryla çekilebileceini düündüüm için imdilik hayallerimde bir yerde bekletiyorum. dünya sinemas açsndan etkileimler artarken bir avantaj sahibi mi? Türk sinemasnn seyri açsndan bakarsak ‘genç kuak’ yönetmenleri nasl bir gelecek 57 Aile Kadn dili “Bükçe”yi örenin – Kadn dili mi? Kadnlarn mantndan sonra dilleri de farkl demeyin. fnda konuma merkezi bulunduu için kadnlar can rlar. çkmadkça, konuma yeteneklerini kaybetmiyorlar. – Evet kadnlarn konuma dilleri erkeklerden farkldr. Ben bu dile bir isim buldum. Ad “Bükçe”. Bu konuda bir de hikâye yazdm. “Eimle Tanmay Unutmuuz” kitabmdan hikâyeyi oku, bu dili mutlaka ören. – Onlar konuunca da bizim canmz çkyor. – Bükçe, Türkçe’nin bükülmü, deimi hali galiba. – Hayr, tam tersi çok kolay. Yeter ki kadn ruhundan biraz anla. Ona her gün biraz zaman ayr. Bir yarm saat de olsa, bütün iini gücünü brak, onu dinle. Kadnlar konuarak dearj olurlar, konuamazlarsa patlarlar. – Evet öyle de diyebiliriz. “Bükçe”, erkek dili “Netçe” gibi açk bir dil deildir. Kadnlar reddedilme ve krlma korkular yüzünden pek açk konumazlar. pucu verirler ve bulmacay çözmeni beklerler. – Kadnlar gerçekten de bulmaca gibi konuuyorlar. yerindeki kadnlar da anlamyorum ben. Dikkat ettim kadnlar ancak patlayp alarlarsa net oluyorlar. O zaman bir saymaya balyorlar, meer ne çok eyi anlamamm o zaman fark ediyorum. – Bükçe; ima ve mesaj dilidir. Dilin kurallarn örenirsen anlaman kolaylar. – Siz de kadnsnz, sizi krmadan nasl söyleyeceimi bilmiyorum ama kadnlar çok konuuyor bu da m “Bükçe” nin özellii? – Evet. Bükçe bol kelimeli bir dildir. Çünkü kadnlarn beyninin her iki tarafnda da konuma merkezi vardr, bu yüzden kadnlarn konuma ihtiyac, erkeklerden çok daha fazladr. – Erkeklerde konuma merkezi sadece bir tarafta m var o zaman? – Evet. Erkeklerin konuma merkezleri beynin sol tarafnda. Beynin sol tarafndan ar darbe alan erkekler ömür boyu konuma yeteneini kaybederken, iki tara- 58 – Kadnlar mutsuzken daha çok konuur, her eye bahane bulurlar. Karn mutlu etmeye bak. – Kadnlar mutlu etmek gerçekten zor. – Her konutuunuzda bir ey ima etmeye ya da mesaj vermeye çalmyorsunuz deil mi? Böyle bir ey biz erkeler için korkunç olur. – Tabi ki hayr. Sadece gerekli zamanlarda, özellikle istek ve beklentilerimizi anlatmak için ima dilini kullanrz. Normal konumalarmzda, hikâye dilini kullanrz. Günlük yaadklarmz hikâye havasnda anlatmay severiz. Çok konuma isteimizin altnda paylama ihtiyac çoktur. Kadnlar çou zaman yaknlk ihtiyacndan dolay, yaadklarn paylarlar. – irin, bana çok soru soruyor ve ben bundan holanmyorum. Ben bunu karmn huyu zannediyordum ama dikkat ediyorum etrafmdaki kadnlarn hepsi çok soru soruyor. Kadnlar neden çok soru sorarlar, bunun kadn dilinde bir anlam var m? – Var. Kadnlar genellikle ilgilerini göstermek için ya da konuma balatmak için soru sorarlar. Pek çok kadn birbiriyle, soru sorarak tanm, arkada olmutur. Kadnn soru sormas “seninle ilgileniyorum, seni önemsiyorum” demektir. – Ben de karm bana soru sorunca sinirleniyorum, beni hesaba çektiini ya da ilerime karmak için frsat kolladn düünüyorum. la – O sana bir soru sorduunda, sen ksa bir cevap ver, sonra sen de ona bir soru sor. Onunla ilgilendiini düünüp sevinecek, maksat hasl olduu için de kendi sorularn brakp senin soruna cevap vererek konumaya balayacaktr. – Tamam bunu deneyeceim. – Kadnlar dünyaya annelikle donanml geldikleri için nasihat etmeyi, akl vermeyi de severler. Erkekler kadnlardan nasihat dinlemekten nefret ederler ve kadnlar nasihate balaynca, erkekler tepki gösterir ve krc olurlar. Oysa kadnlar çou zaman nasihat ettiinin farknda bile olmazlar, bunu konuurken bilinçsizce yaparlar. Bu yüzden karn nasihat etmeye balarsa sinirlenmek yerine, tam aksini yap, ona iltifat et. – aka yapyorsunuz. O karmda hoca edasyla bana öüt vermeye çalrken, ben ona iltifat m edeceim! – Evet. Ona ho bir iltifat et. Mesela çok güzel olduunu, gözlerinin içinin parladn, çok etkileyici baktn, gülümsemenin ona çok yaktn ve onun kadar güzel gülen bir kadn daha görmediini, her geçen ylla birlikte daha da güzelletiini, o akam yapt yemein nefis olduunu hâlâ tadnn damanda olduu, üzerindeki kyafetin ona çok yaktn falan ite bir ey söyle. O güne uygun, onun houna gidecek bir ey bul. Annda nasihat vermeyi unutacak, farknda olmadan girdii annelik tavrndan çkp, kadn havasna girecektir. – Sonuç öyle olacaksa yapmaya gayret ederim tabi. Onunla tartmay ben de istemiyorum ama beni eletirmesine, öüt vererek düzeltmeye çalmasna da dayanamyorum. Madem farknda olmadan yapyor, o zaman ben de birkaç tatl sözle ona annem deil de kadnm olduunu hatrlatrm. benden, adm atmak senden. Bükçe ile ilgili sormak istediin bir ey var m? – Evet. irin ikide bir “Beni artk sevmiyorsun” deyip duruyor. Bunun “Bükçe”de anlam nedir? – “Sevgine çok ihtiyacm var!” demektir. Sevildiini hissetmek ve duymak istiyor. Ama açkça “Beni sev, sana ihtiyacm var.” diyemiyor. Tabi “beni sevmiyorsun” derken senden de kuru kuru “Seviyorum tabi bunu da nerden çkarttn” demeni beklemiyor. Onu kucaklaman, gözlerinin içine bakman “Sen benim biricik akmsn, seni çok seviyorum.” gibi candan bir cümle kurman, ona sarlman bekliyordur. – Bunu yapmayal çok uzun bir zaman oldu. – En ksa zamanda yapmalsn. – Yeni evliyken onu sevdiimi çok söylerdim ama zamanla araya tartmalar, krgnlklar girdikçe söylemez olmutum; ama artk söyleyeceim. – Bu dili çözmenin en ksa yolu, sevdiini kalbinle dinlemendir. Kadnlarn elerine Bükçe’yi kullanmalarnn altndaki sebep; anlay, sevgi ve yaknlk ihtiyacdr. Konuyu bir kitaptan not aldm küçük bir hikâye ile bitireyim. Evliliinde sorunlar yaayan adam, evini terk ederek annesinin evine gelmi. Annesi ona öüt vermi: “Git einin söylediklerini dinle.” demi. Adam evine dönmü. Einin söylediklerini dinlemi, yeniden annesini evine gelmi. Annesi yeniden öüt vermi: “imdi evine git ve einin sana söyleyemedii her sözcüü dinle. Çünkü sevgiye ulaan yolun anahtar sevdiini kulaklarnla deil kalbinle dinlemektir.” Sema Maral – Bu haftaki muhabbet admmz Bükçeydi. Anlatmak 59 Vir a B i s m illa h ! Eylül! Yeni bir balk mevsimi... Eylül’e kadar tutulan nefesler… Her yl ki gibi yine ayn cümleler: “Karadeniz’de balkçlar çapariyle palamut tutuyorlarm, ine ineye nerdeyse” “Tuttu havyar, tuttu” “Balam kendini göstermeye” “Dip alarna vurmaya balam tek tük” “Kesin bu sene çok olacak palamut” Peki nasl hazrlanr balkçlar bu mevsime, neler hisseder, neler yaar? Bunu çevresindeki insanlardan gören biri olarak anlatmak istiyorum. Ama unu söylemeliyim ki insann yaayabilecei en farkl duygulardan biridir palamut sezonu. … Bütün bir sezonun skntsn, sevincini, yükünü yaayan kayklar çekilmeye balar kyya yeni sezona hazrlanmak için. Denizin içindeki ksmlarnn midyelerle dolmu hali ile limana yanarken acemi kaptanlarn kaya verdii hasar da çkar meydana bu zamanlarda. Kolay olmaz kayklarn kyya çekilmesi. Gelir köyün bu iler için en çok kullanlan emektar traktörü. Köyün kahvesinde okey 60 oynayan, etraf seyreden gençlerden yardm ister kayn sahibi, yar mahcup. Gençlerin içinden çkarsa bir istekli, ansl günündedir kaykç. Yoksa öfleye puflaya gelir insanlar okey stakalarn ayn ekilde isteksizce brakarak. Kzaklar itinayla konulur yere. Hemen kayn sahibinin olu yollanr bakkala margarin almas için. Margarin yapar aslnda iin büyük ksmn. Kzaklarn üzerine sürülür, kayk rahatça karaya çekilsin diye. lk önce kayn ba çkar karaya, dizilir gençler iki yanna devrilmemesi için. O anda herkes yllarn kaptan kesilir. “Hoop! Olmaz böyle, gelmicek bu kayk” diye bir ses duyulur uzaktan. Görmütür çardakta oturan yllarn tecrübeli balkçs problemi. “Önden destek yaplmal ki kzaa tam otursun” Tamamdr artk. Eline kaln bir sopa alr en güçlülerden biri. Ön taraftan alttan kaldrr, traktör çekerken. Artk kayk tamamen su üstüne çkm ve bütün kusurlar ortadadr. Bitmitir etraftakilere düen iin ksm. Tekrardan dönülür el demeden braklan okey masasna. Kayn sahibi hemen balar çalmaya. lk önce midyeler temizlenir, sonra zehirlisi vurulur, daha sonra boyas ve son olarak iin en zevkli ksm: “Plaka ve kayn adnn yazlmas” Köyün kalem tutan gençlerinden biri gelir ve özene bezene yazar kayn adn. Eer kayn sahibinin ak bir olu varsa, o zaman baka eyler de yazlr ilgilisi için kayn en görülür yerlerine. Yazn kavurucu scaklarnda sazlardan yaplm çardaklarn altnda büyük grgrlarn alar tamir edilir tayfalar tarafndan. Geçen sezonlarda yaanan olaylar anlatlr biraz da abartlarak. Zaten balkçln doasnda vardr abartmak. “Kaçan balk büyük olur” sözü de bunu göstermiyor mu? Murat reislerin tuttuu 800 çift palamut azdan aza dolaarak, srasyla: 800-1000 çift, 1000-1200 çift, yaklak 1500 diye artar gerçek ortaya çkana kadar. Alarn meramet yaplmas da ince içilik ister. Geçen yldan alarda birçok delikler olumutur. Kimi kayalara taklr, kimi güneten çürür, kimi de o sevimli yunuslarn gazabna urar. 1 Eylül yaklayor. Yasan bittii gün… Aslnda 1 Eylül öncesinde balanr balk aranmaya. Bir nevi kayp aramaktr balkçlk. Nerede ve ne zaman kendini göstereceini bilemediiniz bir kayp… Hiç bulamama ihtimalinin de olduu bir aray. Genelde Austos ortalarnda alamana kayklar yava yava balarlar kylar gezmeye. Grgrlar çkamaz yasak bitene kadar. Bir nevi avans verilir küçük kayklara 1 Eylül’e kadar. Fakat maçn kazanan her zaman bellidir: Büyük grgrlar! … Bakalm ilk palamutu bu sene kim tutacak. lkler her zaman güzeldir ve aklda kalr. lk palamut tam bir moral ve prestij kaynadr. Bismillah denilerek kayklar çkar kayp aramaya. Kydan gidilir yavaça aça baklarak. Bu sefer kaptann azndan u sözler dökülür: … “Yok! Balk buralara daha gelmedi” Yunuslar… “Akam tavn bekleyelim. Belki o zaman gösterir kendini” Siz bir de yunuslar balkçlardan dinleyin. Ne fenadr onlar. Özellikle alamana kayklar için tam bir ba belasdrlar. A atarsnz, balk içindedir. An içinde kayk, bir oyana bir bu yana tam yol gezerek balklarn an gözüne taklmasn salar. Fakat ite en kötü ihtimal geliyor. O sevimli yunuslar. Alara yaklamasnlar diye denizin içerisine sanki can havli ile çlk atan yunus sesleri çkaran bir alet indirirler kayktan. lk zamanlar ie yaramtr bu alet. Fakat akll hayvan buna da alm. Sanki restoranda yemek yerken çalnan canl müzik etkisi yapmaktadr yunuslara. “Boazda görülmü, yarn öbür gün düer buraya” Adaki balklar fark edip, yemee baladlar m ite o an yapacak bir ey kalmamtr. Balklarn gittiine mi yanarsnz, yoksa parçalanan alara m? Göstermitir dier yüzünü yunuslar. Çok kötü imajlar vardr o sevimli hayvanlarn balkçlar arasnda. Aslnda yunus olmasa o balklar da tutamayacaklarn bilir balkç. Çünkü açktan giden balklar kyya kovalayan ve tutulmalarn kolaylatran da onlardr. Ama nedense hep unutulur bu gerçek. nsan burada da nankörlüünü ve tahammülsüzlüünü gösterir. Alar meramet de yapld. Artk sra kaya istifte… Birçok i gönüllük esasna göre yürür köyde. Alar grgra ymada da bu kural geçerlidir. Mapalar dizme, mantar, kurun istifleri için birer kii. Tor için ii bilen en az iki kii. Bir de ii sadece makarann kontrol kolunu ileri geri yapmak olan bir kii. Genelde bu kii iten pek anlamayan bir yazlkç ya da çocuk olur. Görevi, kaptann an istif ve çekilme durumuna göre makarann hareketini salayan “vira, hooop, mayna” talimatlarn uygulamaktr. Artk her ey hazr sezona çkmak için. “Klçk yok yav!” Yak bir sigara daha… …. Yasan kalkmasna son 2 gün, 29 Austos… -Kabarma m o? -Yok rüzgar herhalde -una bak çizdi denizi. Atalm bence. - Tamam o zaman. Ahmet, hazr ol!!! te en heyecanl an. … ki ekilde gösterir kendini palamut. Ya, birkaç tanesi deniz yüzeyinin çok yaknndan geçerek, su üstünde bir çizgi yapar üst yüzgeciyle. Buna kabarma denir. Herkes göremez bu ince dokunuu. Tecrübe ister. Gördün mü diye sorar kaptan size. Görmeseniz bile, ki görmeniz neredeyse imkânszdr o dalgalar arasnda, aaa! gördüm dersiniz karizmay çizmemek için. Aslnda sizin baktnz yerle alakas yoktur baln kabard yerin. Bizim için sadece bir çizgidir denizin üstündeki, dalgalarn arasnda fark edemediimiz. Fakat balkç için umut, rzk, gelecek ve kimi zaman hüsran, pimanlk… Ya da combalak denilen ekilde gösterir kendini. Onlarca palamut atlar denizin içinden bütün vücudunu dar çkararak. Sanki biz buradayz der gibi. Koca koca balklar suyun dna iten ve kendilerini ele veren sebep basittir çok: Küçük balklar, yani yemek! Onlar da rzklarn bulmann mutluluu içindedirler. Fakat bilemezler ki bu mutluluk gösterisi kendi sonlarna doru bir atlaytr. 61 … Kamarada oturan tayfa Ahmet, “Hazr ol” sözünü duyunca hemen frlar yerinden. Hzlanmtr motorun sesi. Bölünmütür dinledii ark. Ama olsun, sonuçta balktr o an aslnda anlaml klan. Hemen koturur kayn arkasna uzun atlamac gibi an üzerinden atlayarak. Tamamdr her ey, elindedir peçe hazr ol vaziyetinde. Geriye kalan o sihirli sözü duymak sadece: -Molaaaa! … Mola deyince sakn bir dinlenme aras sanmayn. Asl bu, sabr ve umutla denizin ortasnda beklemeye verilen bir moladr. Bu söz sonrasnda balar büsbütün bir hareketlilik ve yorgunluk. … Frlatr peçeyi büyük bir güçle ve umutla tayfa. Hzl hzl dökülür a kayn içinden ta ki yuvarlak tamamlanana kadar. Denizin ortasnda bir halka oluur alardan. Balk eer içinde kalmsa halkann, o zaman iin büyük bir ksm tamamlanmtr. Fakat eer iler istenildii gibi gitmeyip, an içine alnamamsa balk, ite o zaman tam bir çileye dönüür o a toplamak. O kadar ar gelir ki insana. Her ey batar gözünüze; denizanalar, yosunlar, yengeçler… O an istenmeyen her ey taklmtr an gözüne. Denizin ortasnda kocaman bir “sfr” eklinde bir halka ve siz… Eer kstrmay baarmsanz bal, sizden mutlusu yoktur. Denizin ortasnda içinde palamut olan açk bir akvaryum oluur. imdi sra kaya tam yol verip an içinde gezinmeye gelmitir. Kayn içinde gürültü çkarmak için tepinmek gerekir. Dardan, an içerisinde sevinç turu atan bir kayk ve içinde havalara zplayan insanlar görürsünüz. Fakat bu yaplanlarn bir sebebi vardr. O da baln panik yaparak dalmas ve an gözüne yakalanmasdr. An içerisinde gezinirken an gözüne taklan balklar gördüünüzde mutluluunuz tavan yapar. O zaman emeklerinizin boa gitmediini ve bal yakaladnz anlarsnz. Kayp bulunmutur. Baln birçou yakalanr bu ekilde. Aa yakalanmayan ve kaçp kurtulanlar da olmutur. Onlar da belki seneye yakalanacak palamutlarn atalar olacaklardr. Makaradan an bir ucu geçirilir ve balanr haslat toplanmaya. Sra sra makaradan geçerek kayn içine alnr koca koca palamutlar. Eer balk çoksa, hiç vakit kaybedilmez ve adan çkartlmadan kayn içine istif edilir. Daha önce bahsettiimiz o sevimli (!) yunuslar gelmeden iin bitmesi gerekir. Balk azsa makaradan gelen hem balklar ayklanr hem de a istif yaplr. A çekilirken bütün günün gerginlii bitmi, kenarda iyi günler 62 için saklanm espriler gün yüzüne çkmtr. Tutulan balklar kasann iki tarafna karlkl dizilir çifter çifter. Palamutun çift olarak söylenmesi de bu kasalara dizili nedeniyledir. A attnzda hemen birkaç goygoycu bitiverir olay mahallinde. Kimi an batan mantarlarn kaldrr, kimi de kayn içine atlayarak adan balk ayklar. Emeklerinin hakk ödenir birkaç çift palamutla goygoycularn. … Tam bir öretmendir balkçlk. Size “nasip” ve “sabr” kelimelerini en youn ekilde yaatarak anlatan… Her sezon yeni bir umuttur, geçen yllarn borçlarnn kapanaca bir frsattr balkç için. Bütün gün gezersiniz kylar gergef gergef dokuyarak. Etrafnzda a atan kayklar görür hayflanrsnz. Gözleriniz, her eyi aranan balktan bir iaret olarak görmek ister. Bazen sizden önce geçen bir kayn pervane suyu bazen de bir karabatak yanltr sizi. Tamam kabard dersiniz, umutlanrsnz. Fakat yaklatkça hayal krkl artar. Sabahtan akama kadar ayn yerde beklersiniz kabaracak diye. Oradan bkmanz ve ayrlmanz bekler balk, nasibine kendini göstermek için. Sanki nispet yapar gibi hemen arkanzdan gösterir kendini. Bakasnn nasibidir. Allah ona nasip etmi ve onlarn mutluluunun barol oyuncusu olmutur. Bazen de bal görür atarsnz a, kalmaz içinde. Hemen yannza gelen kayn ana kalc misafir olur, siz bo alar çekerken. Öretir size “nasipse gelir am’dan Yemen’den, nasip deilse ne gelir elden” sözünün anlatmak istediini bizzat yaayarak. Bu yüzden tam bir nasip iidir balkçlk. Kayp aramaktr demitik, miktar belli olmayan bir kayp. Bazen bir tane balk atlar. Sanarsnz ki çok az bir balk var. Fakat binlerce vardr o atlayan baln altnda. Bütün sezonda tuttuunuz bal bir seferde alrsnz. Çekilen skntlar bir seferde yerini mutlulua brakmtr. Aslnda balkçl zevkli yapan da bu sürprizlerdir. Son ana kadar hep bir umut vardr. Balk tutma yasa balayana kadar devam eden bir umut… Sabretmek gerekir her türlü olumsuzlua. Sizin de nasibiniz gelecektir hiç beklemediiniz yerden. Önemli olan sabredip gayret göstermektir. … 30 Austos. Rüzgar… Balkçlarn karsnda hiçbir ey yapamadklar gerçek… Yasan bitmesine son iki gün… Hava esiyor. 5-6 kuvvet veriyor haberler rüzgârn iddetini. Deniz köpürüyor. Balkçlar kyda havann kalmasn bekliyor. Fakat pek kalacak gibi deil. Bugün balklar için bir frsat. Rahatça devam edebilirler yollarna, motor sesi duymadan. Sadece dalgalarn krlma ve kylar döverken çkard sesler… nsann acizlii bir kez daha ortaya çkyor. sterse denizin her yeri balk olsun. Eserse hava, beklemekten baka yapacak hiçbir ey yok. Yaplacak tek ey: Allah’a dua etmek havann kalmas için… … 31 Austos Son gün. Denizde alamanalarn rahatça gezebilecekleri son 24 saat. Gece yars 12’ye yaklatkça saatler, limanda sabrszlkla bekleyen grgrlarda artar hareketlilik. Az kalmtr yasan bitmesine. … 1Eylül, saat:00.00 Limanda büyük bir gürültü… Besmeleyle baslm bütün grgrlarn marna. Tek tek çkyor büyük küçük bütün grgrlar limandan. imdi balyor büyük kouturmaca. Balklarn ileri artk daha da zor. Taramal radarlar bütün denizi röntgenini çekmeye balad bile… … Yakamoz… Gecenin parlts. Allah’n balkçlara sunduu nimetlerinden bir tanesi… Yanl bilinir yakamoz. “Ay , yldzlar, yakamozlar” sözü öretmitir bu yanll insanlara. Ayn olduu zamanlarda görülmez yakamoz. Karanlk gecelerde denizdeki gözle görülemeyen planktonlarn hareket etmesiyle çkan parltdr. Ayn gelip bastrr bu güzellii. Kayn pervanesinden frlayan sulardan görebilirsiniz bu mucizeyi. Gecenin karanln delen bir parlt… … Balyor görsel ölen… Kayn üst kamarasndan birisi elindeki feneri kayn önüne skyor aralklarla. Hedef suyun üzerinde dinlenen palamutlar. Gece de rahat yoktur balklara. Bulmutur insan yine karanl frsata çevirmeyi. En büyük yardmcsdr yakamoz. Denk gelirse kör fenerin bir palamut sürüsüne, balar k cümbüü. Etrafa frlayan balklar yrtmlardr gecenin bütün karanln üst yüzgeçleriyle. Denizin ortasnda yldz kayar gibi çizgiler oluur. Ortadadr yaptklar bütün manevralar, gittikleri yön. Yerlerini belli etmilerdir kendilerini arayan gözlere. Gece düünülenin aksine daha avantajldr insan. Gittii yeri bilir baln. … Denizin yüzen fabrikalar: Grgrlar Farkldr grgrlarda sistem. Daha karktr alamanalardan. Hiç ans yoktur an içindeki baln. Ada bir delik bulamazlarda bütün sürü alacaktr tezgahtaki yerini. Fakat alamanada durum farkl. An gözüne yakalananlardr kayplar. Bazlar a çekilmeye balandnda kendilerine yol bulur ve kaçarlar. Kurtarrlar kendilerini arkalarnda alarda çrpnan arkadalarn brakarak. … Gecenin sessizliini bozan/yrtan ses: Hazr, molaaaaa! Hazr komutuyla grgrn arkasnda bal duran bota çkar birisi. Her ey hazrdr u an. Mola denmesiyle birlikte an bir ucunun bal olduu bot suya braklr büyük bir gürültüyle. Tam yol giderken grgr, arkasndan alar dökülür. Botun görevi an bir ucunu sabit tutmaktr. Yuvarlan tamamlanmasyla birlikte ba baa gelir grgr ile bot. çindedir balk an. lk önce an alt baslr rgatlarla. Kuma deen ksmndaki kurunlar toplanr bir araya. Torbaya dönüür a, sanki bir pazar selesi gibi. Havuz olumutur. Makara ile a kayn içine alnr havuz bozulmadan. An içinde telala etrafta yüzen balklar görülür a küçülürken. in belki de en zevkli ksmna gelinmitir: Bojülik! An içerisinde ne kadar balk olduu bu son safhada belli olur. Bu gizemden dolay en zevkli ksm bojüliktir. An içerisinde bir o yana bir bu yana kaçan balklar için artk karaya çkma zaman gelmitir. Bir torba eklindeki a içerisindeki balklar ile artk kayn içine alnyor. Kazanan yine insan! Hemen balanr kasalanmaya yakalanan palamutlar. Büyüklüüne göre 6’l 7’li dizilirler tahta kasalara. Limana doru ilerlerken grgr, kaptan hakl bir mutluluk içerisinde… Rzkn kazanmann hazz. Kabzmal alr haberi hemen ve liman talarnda balar ihale kayk kyya yanatnda. Baln miktarna göre deiir fiyat. Havalar eserse iyi para yapar balklar. te bu zamanda yakalanan balk zengin eder balkçy. Böyle geçip gidiyor palamut sezonu, arkasnda birçok hikaye ve umut brakarak. Sofralarmza gelen palamutlar ile balkçlarn yüzyllardr süren ilikisinin küçük bir ksm. Sonu yakn olan bir hikâye. Çünkü her yl önceki yl aratyor. Balk bana kayk dolu nerdeyse denizler. Bilinçsiz ve ar avlanma bitiriyor denizleri. Aslnda biten ey deniz deil, insann gelecei… Mücahit Özdemir Yatrmc likileri Müdürlüü 63 ÇENGEL BULMACA 64
