Standart Yapı Laboratuvarı Temperli Camlar

TEMPERLÝ CAMLAR
Genel Bilgi ve Zorunlu Ýlk Tip Testleri
LABORATUVAR HAKKINDA GENEL BÝLGÝ
Türkiye'nin ilk baðýmsýz cam laboratuvarý
01 Temmuz 2013 tarihinde CPD eski Yapý Malzemeleri Yönetmeliði iptal
edilmiþ ve yerine CPR EU 305/2011 Yapý Malzemeleri Regülasyonu
yürürlüðe girmiþtir. Laboratuvarýmýzýn, müþterilerine sürekli ve kesintisiz
hizmet anlayýþýyla, yeni yönetmelik kapsamýnda gereklilikleri karþýlamýþ
ve Avrupa Birliði Tarafýndan "Onaylanmýþ Kuruluþ" olarak atanmýþtýr.
CAM VE PENCERE LABORATUVARIMIZ AVRUPA
BÝRLÝÐÝ CPR EU 305/2011 YAPI MALZEMELERÝ
REGÜLASYONUNDA ATANMIÞTIR.
Standart Yapý Laboratuvarý, ulusal akreditasyon kurumu
TÜRKAK’tan akreditede edilmiþ olup, uluslararasý akreditasyon
standardý ISO 17025'e göre faaliyet göstermektedir. Tam
kapsamýmýzý görmek için www.bmtrada.com.tr ve
www.sbg.com.tr sitelerini ziyaret edebilirsiniz.
BM TRADA Grup bünyesinde bulunan diðer onaylanmýþ sertifikasyon
kuruluþlarý ve deney laboratuvarlarý (NB-1224, NB-1314, NB-2389),
Avrupa Birliði CPR EU 305/2011 Yapý Malzemeleri Regülasyonu sistem
1, 1+, 2+ ve 3 kapsamlarýnda müþterilerine A'dan Z'ye ürün
deðerlendirmesi hizmetlerini sunmaktadýr.
T.C. Çevre ve Þehircilik Bakanlýðý, Standart Yapý Laboratuvarý'nýn yalýtým
camlarý ve temperli camlarýn CE iþaretlemesi kapsamýnda Onaylanmýþ
Kuruluþ faaliyeti yürütebileceðine karar vermiþtir. Bununla ilgili duyuru,
Avrupa Birliði Komisyonu, AB resmi gazetesinde yayýnlanarak yürürlüðe
girmiþtir.
Yalýtým Cam Testleri
Türkiye'nin ilk baðýmsýz cam laboratuvarý olan Standart Yapý Laboratuarý
yoðun talep nedeniyle kapasitesini 3 kata çýkarmýþtýr. Laboratuvarýmýzda
ayný anda 168 yalýtým cam üreticisinin numuneleri iþlem görmektedir.
Þubat 2010 da alýnan yeni cihazlarla test ilk tip test kapasitemiz 840
adet çift cam ünitesi ile Avrupa'nýn en büyük laboratuvarlarý arasýnda
olup son model iklimlendirme odalarý ve dolaplarýna sahiptir.
Kapsamdaki yalýtým cam standartlarý: EN 1279
Sertifikasyonda
Dünya Lideri
Temperli Cam Testleri
2013 yýlý baþýnda yapýlan yeni yatýrýmlarla tüm temperli cam testleri
kapsama alýnmýþtýr. Kapsamdaki temperli cam standartlarý:
EN 12150-2:2004, EN 13024-2:2004, EN 14179-2:2005,
EN 14321-2:2005, EN 1863-2:2004.
Dýþ Kapý ve Pencereler
2013 yýlý baþýnda yapýlan yeni yatýrýmlarla pencere ve kapýlarýn testleri kapsama alýnmýþtýr.
Kapsamdaki kapý ve pencere standartlarý: EN 14351-1:2006.
%100 Türk Sermaye ve Sürekli, Güvenilir Hizmet
Türkiye'nin ilk baðýmsýz cam laboratuarý olan ve uluslararasý laboratuvar akreditasyon standardý ISO
17025'e göre faaliyet gösteren STANDART YAPI LABORATUVARI, Nisan 2013 de geçirdiði TÜRKAK (Türk
Akreditasyon Kurumu) yýllýk gözetim ve kapsam geniþletme denetimlerini baþarýyla geçmiþtir. Cam ve
pencere üreticilerine sürekli, güvenilir ve katma deðerli hizmet veren laboratuarýmýz kalitesini bir daha
ispatlamýþtýr. %100 Türk sermaye ve bilgi birikimiyle kurulan laboratuarýmýz verdiði hizmetleri daha da
geniþleterek büyümeye devam etmektedir.
TEMPERLÝ CAM ÇEÞÝTLERÝ VE ÖZELLÝKLERÝ
Güçlendirilmiþ veya güvenlik camý olarak da adlandýrýlýr. Normal camlara kýyas ile kýrýlmaya karþý daha
dayanýklýdýr. Normal camlardaki kýrýlma sonrasý yaralanmalara kýyasla temperli camlar kýrýldýklarýnda küçük
ve keskin olmayan parçalara ayrýlarak daðýlýrlar, bundan dolayý yaralanma risklerini en asgariye indirir.
Eþit kalýnlýktaki normal camlara göre yaklaþýk 5 kat daha güçlüdür. Isýya karþý daha dayanýklýdýr.
Camlar temperli cam haline getirildikten sonra kesme, taþlama gibi iþlemler yapýlamamaktadýr. Temperleme
iþlemi, özel ýsýtma sistemlerinde camlarýn 620°C - 645°C arasýndaki seviyelere getirilip ani ve hýzlý olarak
hava ile soðutulmasýyla elde edilir (ýsý deðeri camýn kalýnlýðýna göre deðiþmektedir).
Temperli camýn özellikleri:
• Yoðunluk (yaklaþýk): 2.42-2.52 g/cm³
• Çekme/eðme mukavemeti: 120 to 200 N/mm²
• Sýkýþtýrma mukavemeti: 1000 N/mm²
• Elastiklik katsayýsý: 70Gpa
• Doðrusal açýlým katsayýsý: 9 x 10-^6 m/Mk
• U Deðeri : 5.7 W/sq .m.K (6mm kalýnlýktaki saydam cam)
• SF (6 mm saydam cam): 81 %
• Gölgeleme katsayýsý (6 mm saydam): 0.93
• Seçicilik: 1
• Gürünür ýþýðý geçirme (6 mm saydam): 87 %
Temperli Cam Nasýl Üretilir?
Camýn ýsý ve darbeye dayanýklý hale gelmesi istendiðinde cam Temperleme denilen bir iþlemden geçirilir.
Temperleme iþlemi cam panolarýn özel fýrýnlarda erime noktasýna yakýn derecelerde (650°C-700°C)
ýsýtýldýktan sonra hýzla soðutulmasý esasýna dayanýr. Sýcaklýðýn azalmasý ile yüzey büzüþür ve sertleþir.
Ancak iç kýsým sýcak kalýr ve yüzeydeki büzülmeye kendini uydurur. Ýç kýsmýn soðumasýyla camýn her iki
yüzünde basýnç, iç kýsýmda ise çekme gerilmeleri oluþur. Ani soðutma uygulanarak temperleme iþlemlerinden
geçen cam 300°C’lik bir ýsýl þoka dayanýklý hale gelmekteyken temperlenmemiþ camda 30-50°C’ lik bir
ýsýl þok camýn kýrýlmasýna neden olmaktadýr.
Temperli Camlarýn Kullaným Yerleri
Binalarda dýþ cephe camlarý, Maðaza vitrinleri, Þömine muhafazalarý ve fýrýn kapaklarý, Araçlarýn yan ve
arka camlarý, Duþ ve küvet camlarý, Binalardaki cam kapýlar, Sehpa ve masalar, Buzdolabý tepsilerinde
(raflarý), Tabaklarda ve piþirme tepsileri.
Kýsmi Temperlenmiþ Camlar
Dýþ zorlamalar ve ýsýl gerilimlere karþý dayanýklýdýr. Kýsmi temperlenmiþ camlarýn mukavemeti temperlenmiþ
camlarýn yarýsý kadardýr. Kýsmi temperleme de ayný fýrýnlarda ve ayný sýcaklýk derecelerinde gerçekleþtirilir.
Bu iþlemdeki tek fark soðutmanýn nispeten daha yavaþ yapýlmasýdýr. Daha yavaþ soðutulan camlarýnyüzey
ön gerilimi daha az, dolayýsýyla spontane kýrýlma riski daha düþüktür. Kýsmi temperlenmiþ camlar, kýrýlma
anýnda büyükçe parçalara bölünmesi, camlarýn doðrama boþluðunda kalabilmesi ve spontane kýrýlma
risklerinin düþük olmasý nedeniyle, özellikle A.B.D.’deki giydirme cephelerde tam temperlenmiþ camlara
tercih edilmektedir.
Temperli Cam Ýle Kýsmi Temperlenmiþ Cam Karþýlaþtýrmasý
Emniyet
Dayanýklýlýk
Isýya Karþý Kararlýlýk
Temperli Cam
Kýrýldýðýnda küçük
parçalara ayrýlýr.
Normal cama göre
4 kat daha
dayanýklýdýr.
Normal cama göre 3 kat daha
dayanýklýdýr ve yaklaþýk 200°C
ýsý deðiþikliðine dayanýklýdýr.
Kýsmi
Temperlenmiþ
Cam
Kolay kýrýlmaz,
kýrýldýðýnda
çerçevede kalýr.
Normal cama göre
daha dayanýklýdýr.
Isýya dirençlidir, ýsý kaynaklý
kýrýlmalar nadirdir.
HÝZMET KAPSAMIMIZDAKÝ TEMPERLÝ CAM ÇEÞÝTLERÝ VE ÝLGÝLÝ STANDARTLAR
• Isýl Olarak Temperlenmiþ Soda Kireç Silikat Emniyet Camý (TS EN 12150-2, TS EN 12150-1, TS EN 1288-3)
• Isýl Olarak Temperlenmiþ Ve Isýl Banyolanmýþ Soda Kireç Silikat Emniyet Camý (TS EN 14179-2,TS EN 14179-1, TS EN 1288-3)
• Isý Ýle Mukavemeti Artýrýlmýþ (Kýsmi Temperlenmiþ) Soda Kireç Silikat Cam (TS EN 1863-2, TS EN 1863-1, TS EN 1288-3)
• Isýl Olarak Temperlenmiþ Borosilikat Emniyet Camý (TS EN 13024-2, TS EN 13024-1, TS EN 1288-3)
• Isýl Olarak Temperlenmiþ Toprak Alkali Silikat Emniyet Camý (TS EN 14321-2, TS EN 14321-1, TS EN 1288-3)
Temperli Camlarda Baþlangýç Tip Deneyleri
Bir mamulün ýsýl olarak temperlenmiþ soda kireç silikat emniyet camý tanýmýna uygun olup olmadýðýný
belirlemek için yapýlan baþlangýç tip deneyi aþaðýdakileri içermelidir:
a) Parçalanabilirlik Deneyi
Parçalanma deneyi ile termal olarak temperlenmiþ cam kýrýldýðýnda, camýn tanýmlanmýþ þekilde kýrýlýp
kýrýlmadýðý tayin edilir. Deney numunelerinin sayýsý ve boyutlarý :
Deliksiz, çentiksiz veya detay açýlmamýþ deney numunelerinin boyutlarý, 360 mm x 1100 mm olmalýdýr.
Her kalýnlýk için 5 adet numune deneye tâbi tutulmalýdýr.
Test sonuçlarý deðerlendirilmesi ve geçmek için en az parça sayýsý deðerleri:
Bir camýn termal olarak temperlenmiþ soda kireç silikat emniyet camý olarak sýnýflandýrýlmasý için, her
deney numunesinin parça sayýsý aþaðýda verilen deðerlerden daha az olmamalýdýr.
Cam Tipi
Float ve Çekme Düz Cam
Desenli
Anma Kalýnlýðý (d) mm
En Az Parça Sayýsý
3
15
4 - 12
40
15 - 19
30
4 - 10
30
b) Mekanik Dayanýklýlýðýn Ölçülmesi (Eðilme Mukavemeti)
Mekanik mukavemet deðeri, kýsmî bir kýrýlma ihtimali ve yüklemenin özel bir tipi ile iliþkili olarak deðer
olarak verilmektedir.
Mekanik mukavemet deðerleri, mesela, rüzgâr yükü gibi ve %95 güven aralýðýnýn alt sýnýrýnda %5'lik
kýrýlma ihtimaline iliþkin kýsa süreli statik yüklere uygulanmaktadýr.
Eðilme mukavemeti: Deney numunesinin kýrýlmasýna yol açan eðilme gerilimi veya etkin eðilme gerilimi.
Eðilme gerilimi: Çekme eðilme geriliminin bir deney numunesi yüzeyinde sebep olduðu gerilim.
Deney numunesinin boyutlarý:
Deney numunesinin uzunluðu (L) : (1100 ± 5) mm.
Deney numunesinin geniþliði (B) : (360 ± 5) mm.
Deney numunesinin kalýnlýðý (h) : Verilen deney þartlarý için belirlenen tolerans dahilinde camýn kalýnlýðý.
Test Sonuçlarý Deðerlendirilmesi ve Geçmek Ýçin Gerekli Asgari Mekanik Dayaným Deðerleri:
Ürün
(Cam - Yapýlarda Kullanýlan)
Termal Olarak Temperlenmiþ
Soda Kireç Silikat Emniyet Camý
Ýlgili
Standart
Asgari Mekanik
Dayaným Deðerleri
TS EN 12150-1
Cam Tipi
TS EN 14179-1
Isýl Olarak Temperlenmiþ ve
Isýl Banyolanmýþ Soda Kireç Silikat
Emniyet Camý
Cam-Yapýlarda Kullanýlan-Isýl Olarak
Temperlenmiþ ve Isýl Banyolanmýþ
Soda Kireç Silikat Emniyet Camý
Bölüm 1: Tarifler ve Açýklamalar
TS EN 13024-1
Termal Olarak Temperlenmiþ
Borosilikat Emniyet Camý
Cam -Yapýlarda Kullanýlan- Termal
Olarak Temperlenmiþ Borosilikat
Emniyet Camý
Bölüm 1: Tarifler ve Açýklamalar
Yüzdürme:
Renksiz,
Renkli Kaplamalý
120
Emayeli yüzdürme
(gerilim altýndaki
emayeli yüzey
esas alýnarak)
75
Desenli ve çekme
90
Cam Tipi
TS EN 1863-1
Isýyla Mukavemeti Artýrýlmýþ
(Kýsmi Temperlenmiþ) Soda Kireç
Silikat Cam
Cam -Yapýlarda Kullanýlan- Isýyla
Mukavemeti Artýrýlmýþ
(Kýsmi Temperlenmiþ) Soda Kireç
Silikat Cam
Bölüm 1: Tarifler ve Açýklamalar
TS EN 14321-1
Cam-Yapýlarda Kullanýlan-Isýl Olarak
Temperlenmiþ Toprak Alkali Silikat
Emniyet Camý
Bölüm 1: Tarifler ve Açýklamalar
Mekanik
Dayaným N/mm²
Yüzdürme:
Renksiz,
Renkli Kaplamalý
70
Emayeli yüzdürme
(gerilim altýndaki
emayeli yüzey
esas alýnarak)
45
Desenli ve çekme
55
Cam Tipi
Isýl Olarak Temperlenmiþ
Toprak Alkali Silikat
Emniyet Camý
Mekanik
Dayaným N/mm²
Mekanik
Dayaným N/mm²
Yüzdürme:
Renksiz,
Renkli Kaplamalý
70
Emayeli yüzdürme
(gerilim altýndaki
emayeli yüzey
esas alýnarak)
45
Deneylerin Tekrarý:
Hammadde veya imalât iþlemleri (makine veya proses), özelliklerinden en az bir tanesinde önemli deðiþiklik olur
olmaz, uygun özellikler için ilk tip deneyleri tekrarlanmalýdýr.
STANDART BM TRADA BELGELENDÝRME A.Þ.
Cevizli Mh. Tugay Yolu Cd. No:20 Ofisim Ýstanbul Ýþ Mrk. B Blok K:7 No:42 Maltepe, Ýstanbul, Türkiye
Tel: 0216 574 88 01 Pbx - Faks: 0216 574 78 82 - [email protected]
www.bmtrada.com.tr
www.sbg.com.tr