include
Transkript
include
«AZƏRBAYCAN HAVA YOLLARI »
DÖVLET KONSERNİ
MİLLİ AVİASİYA AKADEMİYASI
FAКÜLTƏ:
КAFEDRA:
IXTISAS:
«----»
«----»
«----»
KURS
MÖVZU:
IŞI
«C dilində iki ölçülü massivlərin
emali»
QRUP:
497/A
KURSANT:
Məmmədov Kamran
MUƏLLİM:
S.B.HƏBIBULLAYEV
1
BAКI – 2008
Giris
C dili 70-ci ilde Bell laboratoriyasini emekdasi Denis Ritci terefinde
yaradilmisdir.Bu dil evvelce yalniz PDP-11 EHM-da UNIX emeliyyat
sisteminin reallasdirilmasi ucun istifade olunurdu.Sonralar ise bu dil
basqa emeliyyat sistemlarinde de istifade olunmaga baslandi.
C yuksek seviyyeli assembler dili adlanadirila biler.Bele ki, bu dilin
komeyile proqramci komputerin daxilinde – bitler , baytlara ,
registerlere ve xarici qurgulara muraciet etmek imkani qazanir.C dili
sistem proqramlarin , kompilyator ve emeliyyat sistemlerinin
yaradilmasina imkan verir.
C dili nisbeten mobil dildir.Bele ki bu dilde konkret komputer ve
emeliyyat sisteminden yazilmis proqrami ya minimal deyisiklikle , ya da
hec bir deyisiklik etmeden basqa k komputer ve ya basqa emeliyyat
sistemine kecirmek olar.deyilenler C-nin bir cox reallasmasinda esas
rolu kitabxanalara da aiddir.c hecmine gore olduqca kicikdir.Onun
gucunun boyuk hissesi proqramci terefinde yaradilan ve kompilyatorun
desteklediyi kitabxanadadir.Meselen , daxiletme ve xaricetme
emeliyyatlari dilinin bir hissesi deyil.Bu emeliyyatlar stdio ( standart
daxiletme/xaricetme ) kitabxanasindan secilir.
1980-ci ilin evvelerinde ise hemin Bell laboratoriyasinin emekdasi
Byar Straustrup terefinden obyektyonlu proqramlasdirma ucun nezerde
tutulan C dillinin genislenmesi yarandi.Evvel bu dil ˝ C sinifleri ˝
adlandirildi.1983-cu ilde ise Rik Massitti bu dile ˝ C++ ˝ ( Si –plyusplyus ) adini verdi.C++ dili C dilinin genislenmesi oldugundan , C
dilindeki proqrami C++ dilinin kompilyatoru emal edir.
C++ dilinin genis yayilmasina baxmayaraq evveller bu dil ucun
standartlar yox idi.bir nece ilden sonar ise bu dilin muellifi B.
Straustrupun rehnerliyi ile yaradilan AT&TC++ release 2/0 standart
kimi qebul olundu.Sonra ise C++ dilinin tekminlesmis 3.0 versiyasi
meydana geldi.Hal-hazirda ise Amerikanin milli Santdartlar
institutunda ( ANSI ) C++ (X3J16) dili uzre komite movcudur.Indiye
kimi ANSI komitesinin WG21 isci qrupu terefinden standartin bir nece
versiyasi buraxilmisdir. Bu dil uzre Borland firmasinin Turbo C++ ve
2
Borland C++ kompilyatorlaridan genis istifade olunur.C++ dilinde
proqramlarin tertibinde Borland C++ 3.1 , Turbo C++ 1.01 , Borland
C++ 4.0 , Borland C++ 4.5 , Borland C++ 5.01 , kimi inteqrallasmis
muhitlerden cox istifade olunur.
Teqdim edilen dress vesaitinde C++ dilinin demek olar ki , butun
prinsip , vasite ve mexanizmi system proqram noqteyi – nezerinde
aciqlanir.Ders vesaitinde bu dilin komeyi ile proqramlasdirmanin esas
elementleri arasdirilir.ders vesaitinden C++ dilini ve bu dilin esasindda
system proqram teminatinin bezi elementlerinin oyrenmek isteyenler
istifade ede bilerler.
Sistem proqramlasdirma elmi haqqinda
Bu fenn sistem proqramlarla elaqelidir.Sistem proqram dedikde
komputerin islemesi ile elaqedardir.Umumiyyetle komputerde istifade
olunan proqramlar 2 yere bolunur.
1.Sistem proqramlar
.
2.Tetbiqi proqramlar
Sistem proqramlara emeliyyat systemleri drayverler xidmet proqramlari
translyatorlar ve s.daxildir.
Tetbiqi proqramlara ise muxtelif meqsedler ucun nezerde tutulan
proqramlardir.Bura metin redaktorlari , cedvel redaktorlari , verilenler
bazasinin idareetme sistemleri ve s. daxildir.
Emeliyyat sistemi komputerin isini ve komputerle istifadeci arasinda
elaqeni yaradan sistem proqramdir.
Emeliyyat sistemi 3 novu movcuddur.
3
1).Bir meseleli 2).Cox meseleli 3).Sebeke
Translyator assembler , interpritator ve konpelyator olmaqla 3 qrupa
bolunur.
Assembler dilinde yazilan proqramin translyasiyasi ucundur.
Interpritator konpelyatordan ferqli olaraq ilkin proqram setir–setir
oxunur ve obyekt modulu yaratmir.sistem proqramlarinin
yaradilmasinda en cox istifade olunan diller assembler ve C dilidir
C++ dilinde proqramlarin icra olunma merheleleri
C++ dilinde proqramlasdirma haqqinda tesevvur almaq ucun
asagidaki sade bir proqrama baxaq:
Misal1.˝ Milli Aviasiya Akademiyasi ˝ sozunu displeyine cixaran
proqram.
//MAA.CPP-proqram faylinin adi
#include <iostream.h.>
Void main( )
{
cout << ˝ \n Milli Aviasiya Akadeniyasi \n˝;
}
Proqramin birinci setri ΄//΄ simvollar cutu ile baslayib ,
gorunmeyen ˝ setrin sonu ˝ simvolu ile qurtaran birsetirli serhi gosterir.
Proqramin ikinci setrinde preprosessorun # include
<iostream.h> direktivi yerlesir. Direktiv kompilyatora proqram metnine
4
iostream.h faylinin terkibine elave etmek melumatini verir. Bu deriktiv
verilenlerin standart axinla daxiledilmesini ve xaricedilmesini te
min edir. Gosterilen vasiteler iostream.h adli faylda yerlesir.
Burada ˝ I ˝ ( input ) – daxiletme , ˝ o ˝ ( output ) – xaricetme , stream –
axin , ˝ h ˝ ( head ) -basliq demekdir. Susmaya gore standart axinli
xaricetme displeyin ekranina xaric etmeni , standart axinli daxiletme ise
verilenlerin klaviaturadan daxil edilmesini temin edir.
Proqramin novbeti hisseleri ise bas funksiyanin tesviridir.Bu
bas funksiyanin basligi ile baslayir:
void main ( )
C++ dilinde istenilen proqram yalniz bir main adli bas
funksiyadan teskil olunur. Proqramin icrasi buradan baslayir. void
spesifikator adlanir ve main funksiyasinin yerine yetirilmesi neticesinde
hec bir qiymet qaytarilmadigini gosterir. main – den sonar moterizede
parametrlerin siyahisi da ola biler. Bu msalda parametrler lazim deyil
ve siyahi bosdur.
Ixtiyari finksiyanin govdesi fiqurlu moterizede olan tesvir , teyin
ve operatorlardan ibaretdir. Her bir tesvir , teyin ve operator ˝ ; ˝
simvolu ile qurtarir. Burada bas funksiyanin govdesinde tesvir , teyin
yoxdur ve yalniz informasiyanin displeyin ekraina xaric etmek ucun
cout << ˝\n Milli Aviasiya Akademiyasi \n ˝; operatoru var. Informasiya
xaric olunmaq ucun << emeliyyati vasitesi ile cout obyektine oturulur.
Bu halda ˝\n Milli Aviasiya Akademiyasi \n ˝ ; setridir ( setir sabiti ) .
C++ dilinde dirnaq isaresi daxilinde olan ixtiyari simvollar
ardicilligidir. Bu simvollar da ola biler. Meselen , burada ΄\n ΄ - idareni
ekranin novbeti setrinin baslangicina oturen idareedici simvoldur. Qeyd
edk ki , binary emeliyyatlarda << simvollar cutu sola surusdurmedir.
5
MASSIVLER
Bildiyimiz kimi massiv strukturulasmis eyni tipli elementlerden teskil
olunaraq yaddas sahesini tutur.Massivler indekslerinin sayina gore
bir,iki ve cox olculu olur.bir olculu massivin tesvir formati asagidaki
kimidir.
elementlerin_tipi ad [ sabit_ifade];
Burada -identifikator, sabit_ifade – ise massivin olcusunu, yeni
massivin elementlerinin sayini teyin edir.Bezi hallarda ise massiv
elementlerinin sayi olmadan,yeni sabit_ifadesiz tesvir
olunur.Meselen,massiv
int D [9 ] ;
Kimi tesvir olunub.Yeni 9 tam elementlerden ibaret D adli massiv
élan olunub.Massivin indeksi sifirdan baslayir ve kvadrat moterizede
massivin olcusu gosterilmeye de biler.Misallar :
char CH [ ] = { 'A' ,'B' ,'C' , 'D' } ; // 4 elementden ibaret massiv
int IN [8] = { 10 ,20 ,30 ,40 ,50 } ; // 8 elementden ibaret massiv
char STR [ ] = " ABCD" ; // 5 elementden ibaret massiv
Bu misallarda CH massivinin elementlerinin sayini kompilyator
inisializasiya siyahisindaki elementlerin sayina gore teyin edir.IN
massivinde 8 element olmasina baxmayaraq , yalniz 5 element baslanciq
qiymet alir.STR massivinin 5-ci elementi ,yeni STR [ 4 ] ' \0 '-a beraber
olur.Kvadratmoterizede sabit ifade gosterilmezse massivin teyininde
baslangic qiymetlerinin olmasi vacibdir.
Birolculu massivlerin emalina dair nece misala baxaq.
6
Misal 1. Heqiqi elementlerden tewkil olunmus massivin
elementlerini ededi ortasinin tapilmasi.
#include<iostream.h>
#include<conio.h>
void main( )
{ const n=10;
int I ; double B[n], sb;
clrser( );
for (i=0 ;i<n;i++) { cout << " B["<<i<<"]=";
cin>>B[i];}
SB=0;
for (i=0; i<n; i++) SB=SB+B[i];
SB=SB/n;
cout << " \ Orta qiymet = " << SB;
}
Misal 2.Verilmis a , a , . . . a massiv elementlerinin artma ardicilligi
ile nizamlanmasi.
Bu misalign blok-sxemi dersliyin birinci hissesinde verilib (birinci
hisse sek. 1.13)
#include<iostream.h>
#include<conio.h>
void main( )
{ int A [ ] = { 7 , 8 , 5 , 4 , 2 , 1 , 3 , 9 , 6 , 10 };
int I , j , n , C ;
clrser( );
n=sizeof (A) / size of (A[ 0 ]);
for (i=0; i<n-1; i++)
for (j=0; i<n-1-i; i++)
if (A[ j ]>x[j+1]) {C=A[ j ] ; A[ j+1 ];A[j+1]=C;}
for ( i=o ; i<n ; i++) cout < < A[i] < < " " ;
7
}
Proqramda massivin olcusunu tapmaq ucun sizeof( ) emeliyyatinda
istifade olunur.sizeof (A) – in neticesi A massivinin yaddadaki olcusunu
( 20 bayt ) , sizeof (A[0]) – ise A massivinin bir elementinin olcusudur
( 2 bayt ) . nsizeof(A)/sizeof(A[0]) – ifadesi ile massivin elementlerinin
sayi teyin olunur.
Coxolculu massivler.dilin sintaksisine uygun olaraq , coxolculu
massivin elementleri massivdir. Cox olculu massivin teyini umumi halda
tip , olcu ve her bir olcunun sayi haqqinda melumatlari ozunde saxlayir:
Tip massivin_adi [K1][K2] . . . [KN];
Burada tip – esas ve ya toreme tip, maasivin_adi – identikikator, N –
massivin olcusu, KN – ise massivde elementlerin sayidir.
Meselen:float R [7] [5] ; operatoru 7 elementden ibaret massivin élan
edir ki , bu element her biri 5 heqiqi ededden ibaret massivdir.
Meselen:
Int MASSIV [4] [3] [6];
MASSIV 4elementden ve her biri ikiolculu massivden teskil olunmus 3
olculu massivdir.
Indi ise dersliyin birinci hissesinde verilen asagidaki misala baxaq.
Misal 3.A (n,m) matrisinin setir elementlerinin hasillerinin cemini
hesablayan alqoritmi tertib etmeli.Qoyulan meseleni bu sekilde ifade
etmek olar:
8
S = ∑∏ AIJ
#include<stdio.h>
#include<conio.h>
void main( )
{ clrser( );
const n=3 m=4;
int i,j,Z,S,A[n][m];
printf("\n Massivin elementlerini daxil edin\n");
for(i=0 ; i<n ; i++)
for(j=0 ; j<m ; j++)
{ scanf("%d" , & a[i][j]);
printf("A[%d][ %d]= %d\n" , i , j ,A[i][j];
}
S=0;
for(j=0; i<n; i++)
{
For(j=0; j<m; i++)
Z=Z*A[i][j];
S+=Z
}
printf("\nNetice%d",S);
}
Misal 4. 0 – dan 99 – a kimi tesadufi ededlerden tewkil olunmuw
massivin elementlerinden maksimumunun tapilmasi.
#include<iostream.h>
#include<iomanip.h>
#include< conio.h>
#include<stdlib.h>
#define n 5
9
Void main ( )
{ int i , j ImaxA , JmaxA ,A [n] [n] ;
clrser( );
randomize ( );
for(i=0 ; i<n ; i++)
{
for(j=0 ; j<m ; j++)
{ A [i] [j]= rand ( )%100:
Cout <<setw (6)<<A [i] [j]:
}
Cout << endl;
}
ImaxA = JmaxA = 0 ;
for(i=0 ; i<n ; i++)
{
for(j=0 ; j<m ; j++)
{ if (A[i] [j] > A[ImaxA] [JmaxA])
{ ImaxA =i , JmaxA = j: }
}
Cout<<˝Maksimal qiymet :
[˝<<ImaxA<<˝][˝<<JmaxA<<˝] = ˝A [ImaxA][ JmaxA];
}
Proqramda yeni elementlerden istifade edilib.bunlar tesadufi ededlerin
rand(0) ve tesadufi ededlerin qurasdirilmasi olan randomize( )
funksiyalaridir.rand (0) – in neticesi 0 ile 32767 diapazonunda ixtiyari
tam tesadufi eded, randomize( ) –nin neticesi ise tekrarlanmani aradan
qaldirmaqdir.
Digger iki element manipulyator ( bu haqqda dersliyin 3cubolmesinde genis melumat verilib) adlanir ve cout obyektinin komeyi
ile axinli xaricetmeni idare edir.bu manipulyatorlar ucun iomanipp.h
élan olunmalidir.setw(6) manipulyatoru n –ci movqeden baslayaraq
ekrana xaric olmani gosterir.endl – ise setrin sonunu ve kursoru yeni
setrin baslangicina kecirilmesini temin edir (\n idareedici simvolu kimi).
10
Massivler ve gostericiler
Bildiyimiz kimi massivin etyini massivin_adi [ indeks ]yazisi iki
operanddan ibaretdir. Burada birinci , massivin_adi-sabit gosterici
olmaqla , yaddasda massivin baslangic unvanin gosterir. Indeks – ise
tam tipli ifade olmaqla , baslangisdan olan surusmeni teyin edir. Yeni
massivin gostericis kimi asagidaki kimi tesvir olunur:
*( massivin_adi + indeks )
C/C++ dillerinde massivin indeksinin sifirdan baslanmasi qebul
edilib. Yeni int z ( 3 ) massivi z ( 0 ), z ( 1 ), z ( 2 ) kimi uc indeksli
elementden ibaretdir. Nezere alsaqki ,indeks elementin nomresini yox ,
massivin baslangicina nisbeten surusmeni teyin edir. Belelikle , burada
*z – massivin birinc elementi z ( 0 )-a , *( z+1) – massivin ikinci
elementi olan z( 1 ) – e ve *( z+2 ) –ise massivin ucuncu elementi
olan z( 2 ) – e muracietdir.
#include <iostream.h>
void main ( )
{
char x [ ]=˝DIXI˝;
int i = 0;
while ( * ( x+i ) ! = ΄\0΄ );
cout <<”\n” << * ( x + i++ );
Bu proqramda massivin elementlerinin sayi gosterilmeyib ve
mensubetme neticesinde massivin elementlerinin sayi teyin edilir , yeni
burada massivin elementlerinin sayi bes olur. Sonuncu element setrini
sonu ΄\0΄ simvoludur. While dovr operatorunun komeyile massivin
elementleri ekrana xaric edilir.
11
Massivin ve gostericilerin asagidaki konstuksiyasina baxaq:
Type*ad
Bu type * tipli muxtelif obyektleri teyin ve tesvir edir. Eger o
istenilen funksiya xaricde yerleserse , onda obyekt susmaya gore sifir
qiymetini alan xaric gostericidir.
Funksiya daxilinde bu qiymeti teyin olunmayan gostericidir. Her
iki halda onu mueyyen tipde olan massivin elementleri ile bir nece
usulla elaqelendirmek olar. Teyin etmede asagidaki imkanlar
movcuddur:
Type*ad = artiq_type_teyin_olunmus_massivin_adi;
Type*adi = new type [ massivin_olcusu ];
Type*ad = ( type ) malloc ( olcu * sizeof ( type ));
Meselen:
Long arlong [ ] = { 10,20,3040 } ; //Massivin teyin olunub
Long *arlo = arlong ; // Gosterici teyin edilerek massivile
//elaqelendirilib
Int * arint = new int [ 4 ] ; //Gosterici teyin edilib ve
//Yaddas sahesi ayrilib
Float * arfloat = new float [ 4 ] ; //Gosterici teyin edilib ve
//Yaddas sahesi ayrilib
Double * ardouble = ( double * )malloc ( 4* sizeof( double ));
//Gosterici teyin edilib ve //Yaddas sahesi ayrilib
12
Massivin baslangic unvani massivin tesviri aninda kompilyator
terefinden teyin olunur ve bu unvan hec vaxt yeniden teyin edile bilmez.
Bele ki , asagidaki kimi tesvir duzgun deyil:
Float data [ 200 ];
Float * r = ( float *) malloc(sizeof(float));
*r = 1.412;
Data = r ; /sehv operator*/
C++ kompilyatoru data = r operatorunda sol qiymetin teleb
olundugu melumatini verir. Bu onunla elaqedardir ki , data unvaninin
qiymet r unvanin qiymetli ile evez bilmez.
Pascal dilinde oldugu kimi C++ -de bir massivin qiymetlerinin
digger massive asagidaki sekilde mensub edilmesi sehvdir.
Int alfa [15] , betta [15];
Betta = alfa;
Burada betta massivinin gostericisi sabit oldugundan , bu sehvdir.
Bu emeliyyat C++ - de murekkeb formada heyata kecirilir ve asagidaki
kimidir.
Int * alfa = (int *)malloc(100*sizeof(int)),
*betta = (int*) malloc(100*sizeof(int)),
Betta = alfa;
Burada alafa – ni ozunde saxlayan unvan betta deyisenine mensub
edilir.massivinlerden birindeki deyisiklik o biri massivde de bas verir.
13
Eger alfa massivinin qiymetlerini betta massivine gondermek teleb
olunursa bu asagidaki sekilde heyata kecirilir:
Int;
Int * alfa= ( int * )malloc (100 * sizeof (int)),
*betta = ( int * )malloc (100 * sizeof (int)),
For (I = 0 $ I < 100 , i++)
Betta [ I ] = alfa [ I ];
Asagidaki kimi tesvir olunan alfa ve betta massivlerini muqayise
edek.
Int * alfa = (int * )malloc (200*sizeof(int));
Int betta [ 200 ];
Her iki massivin yaddasda 400 bayt yer tutur.Alfa massivin
yaradilmasinda yaddasin dinamiki paylanma funksiyasi olan mallocdan istifade olunur.burada massivler arasinda ondadirki, alfa – dan
ferqli olaraq , betta sabit gostericidir. Burada , betta = alfa
mensubedilmesi duz , alfa = betta mensubedilmesi ise sehvdir.Qeyd
etmek lazimdir ki , deyisen gostericinin komeyi ile tesvir olunan
massivlerde verilenlerin oxunub ve ya yazilmasi ucun muraciet usulu
deyismir.Asagidaki proqrama baxaq:
/*Massivlerin adlari ve gostericileri arasindaki
elaqeni tesvir eden proqram*/
#include <iostream.h>
void main ( )
{
float data [ 245 ];
printf( \n data-nin unvani=%u , data );
14
printf( \n data[ 0 ]- in unvani=%u ,& data [ 0 ] );
printf( \n data[ 1 ]-in unvani=%u\n , data [ 1 ] );
}
Misal 5. Massivin butun elementlerine baxis ve onun qiymetlerini
cap etmek ucun proqram
#include <iostream.h>
#include<alloc.h>
void main ( )
{
#define size 200
Float * data=(float*)
Malloc(size*sizeof(float));
Float*end_ptr=data+size-1;
Int i ;
For ( i=0; i<Ksize; i++ ) data [ i ]=3*i++11;
/*Massivin elementlerine muraciet ucun gostericiler
uzerinde hesabi emeliyyatdan istifade olunur*/
while ( data!=end_ptr ) printf ( %8.0,*data++ );
printf ( \n );
}
Indi ise basqa misala baxaq.Burada ++*data ve *++data
ifadeleriden istifade olunur. ++*data ifadesi *data – nin qiymetini,
ondan istifade olunmazdan evvel bir vahid artirir.*++data ifadesinde
evvel unvan bir vahid ve sonar bu unvanin qiymeti ( bu 10 – a
beraberdir ) goturulur.
Misal 6.
#include <iostream.h>
15
#include<alloc.h>
void main ( )
{
Int *data( int * )malloc( 20*sizeof( int ));
Int i;
For( i=0; i<20; i++ ) data [i]=10*I;
printf( \n ++*datai=%d , ++*data );
printf( \n ++*data=%d\n , ++* data );
}
Birolculu massivlerde oldugu kimi coxolculu massivde de onun
elementlerine muraciet hem indeks deyisenlerinin, hem de gostericilerin
komeyi ile mumkundur.Her iki usulu bir ifadede birlesdirmek
olar.Gostericilerin komeyi ile coxolculu massivin elementlerine muraciet
nezere olmaq lazimdir ki , gostericiye tam kemiyyet elave etdikide onun
daxili qiymeti elemente uygun tip ˝ uzunlugu ˝ qeder deyisir.Massivin adi
hemise sabit – gostericidir.Meselen , type AR [ N ]
[ M ][ K ] kimi teyin edilen massivde AR gostericisine bir vahidin elave
olunmasi unvanin qiymetini sizeof ( type ) * M * L kemiyyet
deyisilmesine getirir. . .
Buna gore de * ( AR+1 )ifadesi AR [ l ]elementinin
unvanidir.Umumi sekilde ucolculu AR [ i ][ j ] [ l ] massivin indeks
elementleri * ( * ( * ( AR+i ) + j )+ l ) ifadesine uygundur.
Meselen , a [ 2 ] [ 3 ] ifadesi * ( * ( a+2 ) +3 ) gostericisi ile
ekvivalentdir.
Coxolculu massivler yaddasda ele yerlesirki ,sonuncu indeks
suretle deyissin. Int d [ 3 ] [ 4 ] kimi tesvir olunan ikiolculu massivin
yaddasda asagidaki kimi yerlesir.
d [ 0 ] [ 0 ] , d [ 0 ] [ 1 ] , d [ 0 ] [ 2 ], d [ 0 ] [ 3 ],
d [ 1 ] [ 0 ] , d [ 1 ] [ 1 ] , d [ 1 ] [ 2 ], d [ 1 ] [ 3 ],
d [ 2 ] [ 0 ] , d [ 2 ] [ 1 ] , d [ 2 ] [ 2 ], d [ 2 ] [ 3 ],
16
Int d [ 2 ] [ 2 ] [ 2 ] kimi tesvir olunan ucolculu massivinverilenleri
ise yaddasda asagidaki kimi yerlesir.
d [ 0 ][ 0 ][ 0 ],d [ 0 ] [ 0 ][ 1 ],
d [ 0 ][ 1 ][ 0 ],d [ 0 ] [ 1 ][ 1 ],
d [ 1 ][ 0 ][ 0 ],d [ 0 ] [ 0 ][ 1 ],
d [ 1 ][ 1 ][ 0 ],d [ 1 ] [ 1 ][ 1 ],
Bu deyilenleri asagidaki misalda gosterek.
Misal 7.Gostericinin komeyi ile massivin elementlerine muraciet
proqrami …
#include <iostream.h>
void main ( )
{ int ar [3][2][4] = {
0,
1,
2,
3,
10, 11,
12, 13,
100, 101, 102, 103,
110, 111, 112, 113,
200 ,201, 202, 203,
210, 211, 212 ,213,
}
Cout << “\nar = " <<ar; // ar [ ][ ][ ] massivin unvani
Cout << “\n*ar = " <<*ar; // ar [0][ ][ ] massivin unvani
Cout << “\n**ar = " <<**ar; // ar [0][0][ ] massivin unvani
Cout << “\n***ar = " <<***ar; // ar [0][0][0] elementi
Cout << “\n*(ar+1) = " <<*(ar+1); // ar [1][ ][ ] massivin // unvani
17
Cout << “\n*(ar+2) = " <<*(ar+2); // ar [2][ ][ ] massivin // unvani
// ar [0][1][ ] massivin // unvani
Cout << “\n*(*ar+1) = " <<*(*ar+1);
Cout << “\n*(*(*ar+1)+1)+1) = " <<*(*(*ar+1)+1)+1);
Cout << “\n*(ar[1][1]+1) = " <<*(ar[1][1]+1);
Cout << “\n*(ar[1]+1)[1] = " <<*(ar[1]+1)[1];
Proqramdaki asagidaki ifadeler ekvivalentdir:
*( * ( * ar + 1 ) + 1 ) + 1) = = ar [1] [1] [1] = = [1] [1]
Coxolculu massivin elementlerine muracietin iki formasinda bir
ifadede istifade etmek olar , yeni :
*(ar [1] [1] + 1 ) = = 1 1 1
Dinimiki yaddasli massivler.
Massivleri yaddasda dinamiki yerledirmek ucun new
emeliyyatindan istifade olunur ve formati asagidaki kimidir:
New massivin_tipi
18
Bu emeliyyat massivi inisiallasdirmaga imkan vermir. New
emeliyyatinin yerine yetirilmesinin neticesi massivin birinci elementinin
unvaninin qiymetinin gostericisidir.
Massivinler ucun dinamiki yaddasin ayrilmasinda onun olcusu tam
teyin olunmalidir
Long (*lp)[2] [4];
//Gosterici teyin olunub
Ip = new long [3] [2] [4]; //Masivin ucun yaddas ayrilib
Bu misalda elementleri long tipinde olan ikiolculu massivde
obyektin gostericisinden istifade olunub.Qeyd edek ki, gostericinin
teyinind dairevi moterizelerden istifade olunub ki , bunsuz mumkin deyil.
Bu operatorlarin yerine yetirilmesinden sonar lp gostericisi 3 * 2 * 4 *
Sizeof(long) bayt olculu dinamiki yaddas sahesine muraciet vasitesi
olur.
Ayrilmis dinamiki yaddasdan istifade ucun bu yaddas sahesi
bosalmalidir ki , bu delete emeliyyatinin komeyile yerine
yetirilir.meselen , delete [ ] lp ; operatorunun icrasi neticesinde
yuxaridaki ucolculu massiv ucun ayrilan dinamiki yaddas sahesi tamam
bosalir.
Massivin teyininden ferqli olaraq , dinamiki massivin
inisializasiyasi yerine yetirilmir.buna gorede dinamiki massivler
massivler ucun yaddasin ayilmasinda onun olcusu tamaile teyin
olunmalidir.
Meselen ,
New long [ ];
New long [ ] [2 ] [4];
//Sehvdir, olcu melum deyil
//Sehvdir,olcu melum deyil
19