Tam Metin
Transkript
Tam Metin
ank a a kn n lu la a a A a a a 3(2) I.DoNYA SAVAfI SIRASINDA BALKAN BGRLG;G YOLUNDA GLK ADIM: KORFU BGLDGRGESG ȋ20 Temmuz 1917Ȍ Galip ÇA; 1 Özet I. n a a a n n nla na u Ru a a a anan m kl akab n Alman a n n a a n ma lu a a n a ala a n n b l nl m n ku u A u a a akab n a a a a n u A u a a an alkanla a n l k nl m a lanmala b ab n . ll kl Alman a n n A u a n b - m l k- b lmak an kma b l a a alkanla a k a lanma lan . u n m all n n ba n k a alkan m na l b a a a l k a a l b kb alkan b l ku man n kl n u ma a ba la la bunu b b l k al n l . u n am a- l n all n a a b a l u la a all n u u. l m l a a kan bu n a lanma l u ma bu n n nb n k a ma am n a a . bu n ba lan n ka n kl n u l 17 mmu 1917 alkanla a manl n a lk b l k n m nn kl a nu km n . u al ma I. n a a a k n lan l n m u a k u k lan bu bl n l k alkan l n m ana m a a k ma a al a ak . u a alkanla n bu nk a n n lu um n n bu k n ml a nla lma a al la ak . Anahtar Kelimeler: u, alkanla , u la a, all FIRST STEP TO BALKAN UNION DURING WORLD WAR I: DECLARATION OF CORFU ȋ20 ULY 1917Ȍ Abstract a En l a , an n R m n Ru a an n un b n man l a , l l b u n a an m n an u u l n n - a n Eu an ll alkan . E all man , n l n a -n - a Eu , u u n all n alkan . u n , m - alkan m na l b n m b a b an lab a n u m n abl n a ma an m alkan n n an ma n a un . n nua n 1 an l n Yrd. Doç. Dr., Gazi ÜQLYHUVLWHVL(GHEL\DW)DNOWHVL7DULK%|OP|÷UHWLP üyesi e-posta: [email protected] 97 ll al an u an ul , a al b u A A a a ba- l n n la a. Em n l m n a an n nm n n nl a la a . n ab u b 3(2): 097-117 a m n n la n un l n a . u u m an a n u a n n , la a n u ul 17 1917 al n alkan a man u , ll am n la a n a la an an au u l I. l a . An ll a m al an b u l alkan . In a , a m an a ma n u u n alkan a ll b llum na . n Keywords: u, alkan , u la a, b an 98 n m. al b b b l A A a a 3(2): 097-117 a Giriç kl n a n alkanla ak a l , a a k n n n ba n an n l n b k k m , a a bu a an n ka bu m n al n lm . A n la b k na a ak l n a a ml l ba la an bu alkan alkla k l a kl l kla l an lm , unlukla bu a kl l kla b b km n l km l n a n n k n m m l . manl la n alkanla a l bu a kl l kla m ll m unu u ula ak n b n a a k nmu lla b l ak m lan a k a b ka a k b b l k u una ka u mu u . ab k bu bu alkla n k k k l l nla a a n an a k a a a n an a unu ulmam . n A u a a ll kl a k l n a a n a am alanla bu ala a ku ulan n nl amanla A u a n al na b n m anla n n a –b lk bln b k l - ka n lma b ba lan n ka l u. Am ka a m al b nl kl l n kolonyal düzenin b ba kal al n l , akab n a am n l n n bu k l n al a a kla k n nl kl n n b nu al n l , n an n a n n a b ab n b n l ba m l k m a l al n lm a aA u ann b n a lama a a b b mba b akm : ºÇÇÇ. 18. l n ba n Ma a an m a l l Ç n a k l n k m a al n n Ma a lk l b n ba an nuna n n manl - A u u a bu n manl ak a a n an Ç n k m n lu u mu u . a bu b an a l m lan n kl m . 99 al A A a a 18. 3(2): 097-117 a l a m k a l ba la an ba m l k a l 19. l n ba n a a k alkanla a lm . k b an alkan alkla n k. ll kl unan an b a a a n n l k a a nb m u a k l n . l m k a aman a a manl b l a kl b lk la an n m l b lk la a k k n ka l n a b lab l kl m n a l . An ak l lmak ll kl ulu uluk a n a k k la lma a ak . a a k manl n n a l u u k a knn la n k b k al b a : b n a a an anla . la n na a aklanmala a b n n nu l nlan 1870 ka an kla am ba m l kla b l k 1875 k ba la an a aklanma , b an a a a ak l . 1878 A a an la ba la l n l b n 93 lanma alkanla ak manl km n b k . ln n alkanla n ka n n ml b k lma n k a l u. a n nb k l manl a ka m a l n alkan alkla a k a a a a b b l n m ba la la b l m a a manl n l alkan alkla n b m a l alan al n l . b l alkanla a kalan n - a a a - ul a - unan a ma n n ana a manl ak a ala lan A na u luk 100 al A A a a 3(2): 097-117 a Mak n a n n a la lma la l l . n l l a k l ka a n l m m k l b anla la a k bu mana a k manl kla b k na a b akma a al la . a n lma n alkan a a la n n a lama k m . manl a ka b an a m n b m k al n l n a a a - ul a - unan k n an nu k a aman a m alkanla l m ba a . An ak a a n bu lk k m a l n a a n n n k ka k alkan nnn n l m ba la b n mn ka l u. a a k manl an al na ak b Balkanya k u. m ll n k n a la mak un a la . alkanla n a l k am k m am bu a a ba la . alkan a a la n n bu k n k m n a alkan alkla n n a a kla b b l n a a kla bu n a l a nk l a n an mua am b man um ka anl k b a ma , an an a a a n n m n n anl k nu unun a l b ka anl k man. u a a na ka a . lk l n n, a k b l 2. an a an ba n a n I. n a Panslavizm ve Yugoslavizm GdeasÇ Pan la m a a Pan la l k 19. l a 20. l ba la n a, m la la n ak b a l m a a unan l k m n b ak m lmakla b l k 3, la la n n n a al b l k ama la an b anla . u ak mla, Ru a n n n l al n a b n la ka ml n n a b l n a lama ama nm b a k ka lm . u mana a Ru m al m n n na nal m n n a a an manl l A u u a-Ma a an l m 4 a kn kalan la m n l lulukla n m u an la ak m n l m n lanak a lam . Pan la l ml n lk n kl ba la a a l n n 16. l an ba n lm ba lam . P n I . la la n n kl ka ka an a , a nun “ÇÇç lubun ak man um n anla an Ç l 2 an al m n balkanla a u a lanm b nu la ak n l n bu a kb kb l l n k nu ulan bu la la man um n a a n bl n bk . Ma a a, ma n n alkan , n P 2009 al a , A u ann k alkanla , ank A a a a ulama A a mala M k a ., ank , 2012, Am la u u ,I ml k, manl n mn alkan a nla , anbul l n a ., anbul 2009. 3 k a u , “ ÇÇ m ., . III, . 9144 4 Ak Nm u a , “ , , II 4,, Anka a 1953, . 241. 101 n l , k n al A A a a 3(2): 097-117 a ( ub n k) G , bu ba a a l k n n a la la a a n ak a mla man n b l n a lanma u umun a 5. la la n n n b la b l bl n a m 1725 l n a G n n ku ulma 1755 l n a o n n l la k a k b l m al la ak l al nma a ba lam . u ul u a Alman l ba a lmak kl n f, , , l nl n la an b l m a amla k b k ka k la a lam . Ru a n a la a lan bu a k aman n Ru a n k m l b l k la l k bu a a m m b a l m a a bulmu u . al a a a m ll n n bulun u ul u un a, Ru la n, m la la b l m a n n bu a k 6 a òǯ b n la ka ml n n kl m l a n mal . Ru ba a al n a lanmala k n n ba m 7 bu n kl m k . 1818 - 1822 lla a a n ll kl k l akla a a a k k nma n k a n a k l lmu ln a nlanma a ba lama l m a amla a bu k nu n k n a a k nn l l k numuna a a kan m ll n l n m n m n m la la la a a n a m ll b l nam . a la a P a a ku ulan ò l k n a k ma al n a a u . um a lan l n k l Almanla la b l k k l ak knb l nama a ba lam . bu mana a umum la lm l . an lal n a bu l m a amla a n k a u la a a n a ank bulmu u. uu un u anma n a Almanla lnn a nnb l m al a m m la ak l u a , Pan la m, . 244 la la n b l m n ama n n n l mana a la lulukla a a n a kabul n Pan la n ll a a n an kabul m m . nk ll Pan la m amanla Ru la ma l ka na n k . la la Ru la n an n k ba k n a a ak . m n a 1830 a uku bulan a aklanma n n Ru la a a n an b kl ba lma bu n ku l n k . l a a Ru la n ll ka u ula kla bu aml l n Pu k n b a l a a n an b b kl a lm bu n ku l n m . k . u a, Pan la m., .251 7 u a , Pan la m., . 251 5 6 102 al nma al A A a a k n l 3(2): 097-117 a n bunu ba la anla n Almanla lmu u . Alman l m a amla n bu mana a lk a mla a anla an b – al . M ll (1705-1786) a l l b An n (1751-1818) l b l k - Ú o n n Ú l n b Alman lan ǤǤ ǯ a lmu u 8. n k k kl n n a k k la k lm n ku mu u . a a II. a na n n Ru a n a a kalan l bu a a b ak m l n m l buluna ak la la n n k a ala n n a a lma k n b l m . E “ Úòò ( Ú) n ll kl la ka ml n n m n m u unu a nla ma a a m . n Ru l ml Aka m a l lk Ru akan la ak kabul l n “ un k n n 1767 ba m . 1802 l n a a n akan n nk l b n n a la an l , bu a ba a kl l akla lmak la lulukla n a bu k nu u l alma n a k l lmu u. m bu b l l n a a l b l k 20. l n ba la na n la l m l a k l un b k la ak a lmak a a nl n n Pan- la k k n l n a a l b kl l lm k . An ak Pan- la m na a an u la m n l l l nm b l a a 1875 A aklanma n a n a na n k nl k n , akab n bu an n A u u a Ma a an a a n an l ak l (1908) kl m 9. ab k buna b II. alkan a a a kl n n u la m k u a . ln u la an n la la n n b l k n n 20. l ba la na ka a b kl kl m m n la n ba k n k k l lma ala m m l nam . a nla na a a a a n l nn b a a k n a la a a n alk n al al n a kalm b k lu . u mana a la a a a a l b l m k a n al b k n a la l b l m k b k a kl l k a a ma a ak . An ak bu b l n m l a a n n m n u m ba k n k l la ak la an lu ma kl l – ab k la a - u la a an a k all n n ku ulma n 8 9 a a na , Ru a m, N b l a ., Anka a 2002, . 41 N n na , u la a, u la a unu nun lu al u u, Palm a ., Anka a 2005, . 29-30. 103 ulu la a a al A A a a 3(2): 097-117 a a a a u. una n u unlu u la an lu an n na k, a an n b k m , l n a alma a n n bulun u u k b an alkan a a la n n k n n ka a b l n n b numa al ama n kl m . kn lan a ul a la a bulun a a alkan a a la a n a a a kan kanl - ul a k m n ul a la n bulun u u la b l n k n b . n a a u la m u la a a . An ak bu n u, a a a k mana a b ulu k u 10. 1914 a n alkan a a la ak Ra u na nun a alkan u la a a ulu ka am na a b “ al m n lu ulu a: u la a a Anka a n a al l l ak l 217-244. 10 104 a a l n m n bk ., l an l, lu ulu un n n anlan , , l : 47 a : 1, Anka a, . al A A a a 3(2): 097-117 a I.Dònya SavaçÇ ve SÇrp-HÇrvat-Sloven KrallÇºÇ I. n a a a na l n n a ln a n la la b l m k b b n b l ak m b al l . a uka a a a l kl l alkan a a la b l k ulu u akl n n amam l n l m anl b l l u mu u. n la b l b a l u la all n nn n m lk k l a a nn n a aa b l k alm 11. unun an n a la n la b l n n k l n a la a ak m k 12. a a l k b n m la n alkan a a la n a n a 82 an n a a an ak b kl 2 ka a an n u a I. n a a a n n ll kl A u u a Ma a an m a a lu u nu a l a a u. An ak a l l n ba k bu k nu a b aml a mala n n ll u. u n k a a n l nn nm mn ka b n l n ba n kla n u . I. n a a a n n l n a l n u ka an a la l an n a alma la b l nm n b l u. An ak la n b alkanla a lu a ak b n la l n an a n n n lm u. a a la n la l bu m a a lu un a an kalkma a a a n a alm u. b a b an, a m 1914 N kla a a bakan N k la Pa n a n an u k l nu l lan n a n a la n l k nn n n kl n l n n ak n n l nn n A u u a al b n b n l l a a a 13: a n “ Çç Ç ºÇÇ çÇ Ǥ ÇÇǤ ÇÇÇ ç Çǡ Ç ǡ ç Ç ǡ Ç òòǡ ºÇÇ Ç òòòÇÇ. “ u la a lk k 1839 l n a a Pa l a a n an a a a lan “ n la la u u anlam n a l k b m ba lan a m la n k b l al n a lanma n n n l k lan n an b k b an n k m l ,M a Aka lan, na k k , Al na n , A a a nla , anbul 1992, . 11. 12 an a a l , u la a N n Pa alan alkan am n n P A ka , k n a ., Anka a 2003, . 3-34. 13 Al M. a n , b an a , u l n u la a, n n, 1992, .20. 11 105 al A A a a Pa n bu l n m ln k bl a a n la n k a n m ll l n a ul a n na u an a k a l u 15. u n k all . 3(2): 097-117 a m n a an n l k u a m ll l l m ll a a a ak ma . nk an Al l n na n na, la n ulu u 14. u u um a a a Pa n m mu m l u unun l nn a u a a a l kla u la Pa n bu k na a la l nl 1915 ku ukla l a l . m l A u u a Ma a an m a a lu u n a a an la la n k n la n m kl ak a mak ku ul a a k m u la n n n n ml b m l la ak al . ǡǡGǡHinko ǡ ǡ n ba n k k m k n ml l m aa . ll kl l nl n m nl m , a la n a Ma a la ma al n a lma , bunun an n a b al anla n a a n nla na u m kl l l b anla ma m ala n n u ulma n ,k m n k k m l b lk a k m ka a al . u a a - a a n ba n ab an a n a P a a a a an ak a l l u u n k al n na la ak lu Al k an lk n u. an an , a l nl a a n a b b l k lu u mak ama la a a l b l l l nl An umb l l n u la m ku ul u. u m a a a n a n lan Pa l l n k k m l m l n am m k a a n a u la b l ku ulma na al mak a . ab bu n la la n m l n u la m n k l n a un u la n ku ula ak a an l n a a m n m ll l n u u a l n a Na l n a a la na ka a u anmak a . Na l n 1809 a A u u a an al alma a, ba l n akla a an n b k m n b l k ll a E al l n ku mu u.85 ll a n an a n n ama , ab bu m a a lu u n n l kl a k b ba k lu u mak am n a a b l a b al n lm k .86 Na l n, al l an um u n n ukuk ku alla n a u ulamala n m bu , a l nl n A u a n n k n m k a l kl l an mala n a lam . Na l n un ll a E al l n n a a, an k ba alkanla n a lan Ill um an lm k . Na l n un ll a n n a l n a m ll u an a “ ll an m a n alm , l a u l lu, a- l n all n m n u la a n n a a a k l l ma k l k l (1918-1941), k a , Anka a n , Anka a,2009, .29. 15 na , a. . ., . 36. 14 106 al A A a a 3(2): 097-117 a l n al b a a lma n Pa l m n un u u la n lu u u u m k la . b an a a a n a al Al k an a n N k la Pa l l n n k m ku ul u 16. n k m mmu 1917 u kla a na m a a alkanla a u un lan b l k m ak a b l . a bakan N k la Pa a a n an m alanm aban al n n amam kl ulu la n k n ak ulu al, anla ma a a m la . l n k la b l a n ln Na P n uA a n a u a aal l n am 20 a m l b lk ak b . u kla a nu la ak b l n n b kl n n b l n ku ulu b l km n u la a a a n a m alanan lk kla a n, 20 mmu 1917 b an u la a a kan An umb . , a l n ulu unun kll , n a an kalkma n n m n a n an, m l a l n m k a k lk l a ana ak ba m b l n ku ulma k nu un a la a kal m al nan m n b n n a ku ula ak lan a- l n all n n m l n l kl n a 13 ma m k . una ma l n k a mu ala u k l : 1u ula ak lan a- l n all a a u la a, k n ,b l n la la ba m b l la ak . 2l na a- l n all la ak, k m a a k al n an ala ak . 3l n k u n ma , k ba a k a la ak . 4la a, a la a l nl a lan ba ak a a la ak . 5, a l n ulu la kanun n n akla a a la ak . 6ll a n a la kullan lab l k an n n kullan la a l b l k. 7m nan la a a u ula ak m an na ak ( k , R ma a l kl , lam ). 8n ak m n m mk n l u un a a b l k . 9l n n la , a l n akla n n amam n ka a a ak. 10- A a k n m ulu la a a k la ak. 11m a an a la n la n akla a a la ak. 16 l ku, a. . ., . 58. 107 al A A a a 3(2): 097-117 a 12ml n l l kl l k. 13- a a n a n a l k lan n n l k b anla la n n nl n ba l l kal na ak alk n akla k. Sonu manl ak m n a n a alkanla a ak m lan ulu u n b l b k b ka un n kl . u n n la , n l l n ulu ll kl a mala n n a kalama . a k n na nal m n n u un k k all nn n n a a a a n a a k kl m n n anla lma l b l k alkanla a b b l n ka n lma l u. u n k a a la n ba n k b n l m l l n b k n a b k na a b ak la ak lk , n l l ba l ulu k ml kl ak u an b k all n ku ulma ka a na a l . u ka a ka a a ba l la ak ku ulma n l n n l n l a a a 20 mmu 1917 u a b l l n . 3 b k alkan ulu m l n n m a l lan l n kla a n n u la all n n a lk ana a a km n m . An ak l l n n ml ulu k a nn n n a l nm l kla a nunu alkanla a a m n b l a a an kalk . Kaynaka a n , Al M., b an a , u l n u la a, n n, 1992. - Aka lan, M a, na k k , Al na n ,A a a nla , anbul 1992. - uu , Am la, k, I n m l, manl n mn alkan a nla , anbul l n a ., anbul 2009. k a u , “ ÇÇ m ., . III. - a , al , A u a n n k alkanla , ank A a a a k ulama A a mala M k a ., ank , 2012. l lu, l a u , a- l n all n m n u la a n n a a a k l l ma k l k l (19181941), k a , Anka a n , Anka a,2009. : .a u. . a a Ima a 9 m 1 l4a b n 1. . na , N n, u la a, u la a unu nun lu al ulu la a a u u, Palm a ., Anka a 2005. - u a , Ak N m , “ , , II 4,, Anka a 1953. - na , a a , Ru a m, N b l a ., Anka a 2002. 108 al 2009. l, n n l : 47 - l , P A A A a a 3(2): 097-117 a a, Ma a, ma n n alkan , n P , l an, “ al m n lu ulu a: u la a a lu ulu un anlan , Anka a n a al l l ak l , a : 1, Anka a, . 217-244. an a a, u la a N n Pa alan alkan am n n ka , k n a ., Anka a 2003. 109 al A A a a a 3(2): 097-117 EKLER Ek 1: Deklarasyonun SÇrp Arçivlerinde Bulunan Oriinal NòshasÇ 110 al : A .a A a a u. . a 3(2): 097-117 a nak: a a Ima a 9 m 1 l4a b n 1. 111 . al A A a a 3(2): 097-117 a EK 2: Deklarasyonun SÇrpa Metni , , , , , . , , . , , , , , , . , , . , - , , . , . , , , : ˔ˋˎ˃ ː˃ˇ ˒˓˃˅ˇˑˏ. , . , , , . , , , , , , , 112 al A A a a 3(2): 097-117 a , , . , , , , , , . , , , , . , , , , , : 1) , , , , . , , . 2) : . : , , . 3) , . , . . , , . 4) , , . . 113 al A A a a 3(2): 097-117 a 5) : , , , . 6) , , . , . 7) . , , , . , , . 8) 9) . , , , . : , , , , . , . . . 10) , , . 11) ( ) . 12) , , , . 13) , , , , 114 al A A a a 3(2): 097-117 a , . , , . , , . , , . , 12 , . , , , , . 7 20 1917. . ʞ˓ˈˇ˔ˈˇːˋˍʸ˖ˆˑ˔ˎˑ˅ˈː˔ˍˑˆʝˇ˄ˑ˓˃ ʓ˓. ʏʜʡʔ ʡʟʢʛʐʗʽ ˔. ˓. ˃ˇ˅ˑˍ˃˕ǡ˒ˑ˔ˎ˃ːˋˍˋ˅ˑ˥˃ʤ˓˅˃˕˔ˍˈ ʜ˃˓ˑˇːˈʠ˕˓˃ːˍˈː˃ ʓ˃ˎˏ˃˕ˋː˔ˍˑˏʠ˃˄ˑ˓˖ǡ˒˓ˈ˥˃˛˰ˋ ˒˓ˈˇ˔ˈˇːˍˑ˒˛˕ˋːˈ -ˆ˓˃ˇ˃ʠ˒ˎˋ˕˃ǡ˒˓ˈ˥˃˛˰ˋ˒ˑ˔ˎ˃ːˋˍˊ˃ ˅˃˓ˑ˛ʖ˃ˇ˃˓ ˖˃˖˔˕˓ˋˬ˔ˍˑˏ˒˃˓ˎ˃ˏˈː˕˖Ǥ ʞ˓ˈˇ˔ˈˇːˋˍ ʛˋːˋ˔˕˃˓˔ˍˑˆʠ˃˅ˈ˕˃ǡ ʛˋːˋ˔˕˃˓ ʗːˑ˔˕˓˃ːˋ˘ʓˈˎ˃ ʙ˓˃˯ˈ˅ˋːˈʠ˓˄ˋˬˈǤ ʜʗʙ. ʞ. ʞʏʧʗʽ ˔. ˓ EK 3: Deklarasyonun Maddelerinin Gngilizce Tercòmesi 1. a b , a , an l n , kn n b nam u n la u la , ll b n n n kn m, an n bl an un a ll b a n u nal, m a , an Pa m na , a a na , a al al an ln na n n la n ab na nal l b an ll a a . 115 a a al an . l am n a a a n l al A A a a 3(2): 097-117 a 2. nam a ll b n m b , a , l n , an l n ll b n b , a , an l n . 3. a ll a n a - -a m , nl n la , an n n. 4 u n la b , a , an l n ll a ual , an ma b l n all a n . am ll b a n u n a - -a m . 5. na nal n m na n , b , a , an l n ,a ual b la n all kn m, an a ma l u n all a n n ubl l an b all au . 6. ll an a n al ab al a am an n ma l u m n all kn m. al an l al l n n au a an u m l al ab a n n . 7. All l n a n , an ma b an ubl l a . , R man a l , an Mu ulman l n , a m n u un , ll b ual, an ll n am n la n a . In n l , la u ll b a ul l u a n n m an a n u n na n. 8. an al n a ll b a a na bl . 9. b , a , an l n ll m all u na n l n m a ma an u n nu , an ul n b mu la u nu n al n mmun . u na n n a k an n b l n , an nl la m a b l n . I l an abl un . a n n u l an ml a al lu n bl m m m Au - un a an m na n. 10. A a a, n n lb an ual all na n , b an n all an a . 11. All n u u kn ma ual, an n am n a a an la . 12. l n u na nal n a n ll ak la un un al u a , b ual, , an . am ll a l l n n mmun an a mn a n u n . A ll b ak n n a mmun . 13. n u n b abl a n lu n a b n u n A mbl l b un al, , an u a ll a a ba l a . I ll b an 116 al A A a a 3(2): 097-117 a n an ul ma n all an all b l na nal l ll b ula . n u n ll l un n a ula n n l al au n m , ula b na u al, al, an n m n n . n u n mu b a n n b a num al ma n u n A mbl , an all la a b n u n A mbl ll n m n un l a b n an n b n . u un na n b , a an , an l n ll m a a l m ll n n ab an . a ll b a ua an na nal n n n an n al na nal an l a n, an a ul am a a a n u man , an an n a abl all all l l an a . 117