marona cam

Transkript

marona cam
>>> SAYI 20
TEMEL B‹LG‹LER
GRAF‹K KARTLARI
GRAF‹K KARTLARININ TEMEL ÖZELL‹KLER‹
EXCEL’E G‹R‹fi
EXCEL NASIL KULLANILIR?
WINDOWS
YEN‹ FONT EKLEMEK
WORD ‹Ç‹N YEN‹ FONTLARIN YÜKLENMES‹
PROJELER
TELEFON REHBER‹ OLUfiTURMAK
WORD ‹LE BAS‹T B‹R TELEFON REHBER‹ NASIL HAZIRLANIR?
KLASÖRLER‹ YEN‹DEN ADLANOIRMAK
B‹R DOSYA YA DA KLASÖRÜN ADI NASIL DE⁄‹fiT‹R‹L‹R?
21. SAYIDA NELER VAR?
TEMEL B‹LG‹LER
NOKTA VURUfiLU YAZICILAR
PC’N‹N TAR‹HÇES‹
INTERNET
WEB SAYFASINA RES‹M EKLEMEK
SAYFANIZA RES‹M EKLEMEN‹N YOLU
INTERNET’TE G‹ZEM SAYFALARI
WINDOWS
B‹LG‹SAYARINIZIN TÜRÜ
PROJELER
A‹LEDE B‹LG‹SAYARIN PAYLAfiIMI
KORKU VE GER‹L‹M KONULU WEB SAYFALARI
INTERNET
WEB SAYFALARINI BA⁄LAMAK
INTERNET VE CEP TELEFONLARI
INTERNET’TE SA⁄LIK
INTERNET ÜZER‹NDEK‹ CEP TELEFONU KONULU S‹TELER
BROWSER AYARLARI
MULTIMEDIA VE E⁄LENCE
D‹J‹TAL EL KAMERALARI
MULTIMEDIA VE E⁄LENCE
SÖZLÜK
W-X HARFLER‹
B‹LG‹SAYARDA V‹DEO SEYRETMEK
V‹DEO FORMATLARI VE OYNATICI PROGRAMLAR
28 Kas›m’da Bayilerde
Kaç›rmay›n!
SÖZLÜK
V <VGA-VOXEL>
B‹LG‹SAYAR TER‹MLER‹N‹N SÖZLÜK ANLAMLARI
Bilgisayar›n›zla ilgili her türlü sorun için
“Herkes ‹çin Bilgisayar” Destek Telefonu
0 800 211 61 17
Saatleri: 9.30 - 11.00, 13.00 - 14.30
Abone Servisi
0 800 211 61 18
Herhangi bir say›y› kaç›rd›¤›n›zda, bunu abone bölümümüzden temin
etmeniz ve “Herkes ‹çin Bilgisayar”› eksiksiz olarak biriktirmeniz mümkün.
En temelden bafllayan bilgi düzeyi ileri düzeylere kadar yükselecek.
Böylece “Herkes ‹çin Bilgisayar” her düzeyden kullan›c› için
“eksiksiz” bir baflvuru kayna¤› olacak.
Genel Yay›n Yönetmeni: Gökhun Sungurtekin (Sorumlu), Yaz› ‹flleri
Müdürü: Mahmut Karsl›o¤lu, Editör: M. Berker Güngör, Grafik Tasar›m:
Murat Çelik, Reklam Koordinatörü: Gönül Morgül, Müflteri Temsilcisi: Yeliz
Koyun, Pazarlama Müdürü: Güler Okumufl, Abone Sorumlusu: Nur Geçili,
Da¤›t›m: Nebi Danac›, Üretim: Turgay Tekatan, Vogel Yay›nc›l›k Ltd. fiti.
Genel Müdürü: Hermann W. Paul, Genel Müdür Yard›mc›s›: Beste
Özerdem, Vogel Yay›nc›l›k Ltd. fiti. Ad›na Sahibi: Gökhun Sungurtekin,
Renk Ayr›m›-Film Ç›k›fl ve Bask›: As›r Matbaac›l›k Ltd. fiti., Da¤›t›m
B‹RYAY A.fi.
Vogel Yay›nc›l›k
Piyalepafla Bul. Zincirlikuyu Cad. Ün ‹fl Merkezi No: 231/3
80380 Kas›mpafla-‹STANBUL
Tel: (212) 297 17 24 Faks: (212) 297 17 33
>>>
GRAF‹K KARTLARI
TEMEL B‹LG‹LER
GRAF‹K KARTLARI
Bir grafik kart›n›n temel görevi, bilgisayar›n gönderdi¤i sinyallerin
monitör ekran›nda gösterilmesi için iletilmesini sa¤lamakt›r.
Günümüzde farkl› kullan›c›lar›n›n ihtiyaçlar›na
hitap etmek üzere tasarlanm›fl çok de¤iflik tiplerde grafik kartlar› üretilmektedir. Bunlar›n fiyatlar› da genel kapasitelerine göre oldukça de¤iflmektedir, her kullan›c›n›n ihtiyaçlar› farkl› oldu¤undan yeni bir kart al›rken yap›lacak tercih de buna
göre olmak durumundad›r. Bilgisayar üreticileri
sistemlerini tasarlarken genellikle bir parçan›n
performans›ndan ziyade fiyat›n› dikkate al›rlar,
bu da her kullan›c›y› memnun edecek sonuçlar
vermez. De¤iflik grafik kartlar›nda farkl› ifllemciler, de¤iflen tip ve kapasitede haf›za modülleri,
bambaflka veriyolu modelleri kullan›l›r, tüm bunlar da performans› etkiler. Biz burada çok fazla
teknik ayr›nt›ya girmeden, grafik kartlar›n›n temel özelliklerini inceleyece¤iz.
Böylelikle yeni bir kart al›rken nelere dikkat etmeniz gerekti¤i konusunda yeterli bilgiye sahip olacaks›n›z.
VER‹YOLU (BUS)
Bilgisayar içinde yeralan
farkl› parçalar aras›ndaki
veri aktar›m›, "veriyolu"
(BUS) tabir edilen kanallar yard›m›yla gerçeklefltirilir. Kullan›c›lar›n farkl› veriyolu mimarilerinin özelliklerini bilmesi flart de¤ildir, ne var ki bu veriyollar› ba¤lant› için de¤iflik türde ba¤lant›
noktalar›na sahiptirler. Do¤ru kart› seçebilmek için alaca¤›n›z kart›n veriyolu
tipini bilmeniz bundan dolay› gereklidir.
Günümüzde üretilen grafik kartlar› iki
farkl› tipte veriyolu mimarisine sahip
olarak tasarlanmaktad›rlar, PCI ve
AGP. PCI veriyolu art›k demode olmufltur, ancak eski nesil bilgisayar›
olan kullan›c›lar için az say›da da
olsa PCI veriyolunu kullanan grafik
kart› halen üretilmektedir. Hemen
hemen tüm yeni nesil bilgisayarlar grafik kart›
ba¤lant›s› için AGP veriyolu ba¤lant› noktas›na
sahiptirler. AGP veriyolu
di¤erlerinden çok daha
h›zl› veri aktar›m› sa¤layabildi¤i için çok daha
avantajl›d›r. Bu yüzden
bilgisayar›n›zda AGP
ba¤lant› noktas› varsa, alaca¤›n›z grafik kart›n›n
bu noktadan ba¤lanabilen bir model olmas›na
özen göstermeniz önerilir.
GRAF‹K KARTININ SÜRAT‹
NEDEN ÖNEML‹D‹R?
Bir grafik kart› bilgisayar›n ana ifllemcisinden
gelen sinyalleri gerekti¤i biçimde ifller ve bunlar›
monitöre gönderir. Burada ekrana yans›t›lacak
görüntüler sinyal gruplar› fleklinde kodlan›r ve
gönderilir, her sinyal grubu ekranda belirecek
bir "sayfa" fleklinde düflünülebilir. Grafik kart›n›n sürati bu noktada önem kazan›r, çünkü
kart ne denli yüksek kapasiteli olursa "sayfalar›" ekranda o denli h›zl› gösterebilir.
Sonuç olarak ekrandaki görüntü h›zl› bir biçimde yenilenir, böylelikle özellikle film ya
da oyun gibi konularda görüntünün mümkün
oldu¤unca kusursuz olmas› sa¤lan›r. E¤er
grafik kart› yeterince h›zl› de¤ilse, o zaman ekrandaki görüntünün yenilenme
‹PUCU
sürati düflecek, bu
da ekrandaki görüntü dalgalan›yormufl
Yeni bir ekran kart› al›rken ne için
kullanaca¤›n›za göre karar vermek size bir
gibi bir etki yapahayli para tasarruf ettirebilir. Bilgisayar›n›cakt›r. Bu dalgalanma
z› oyun a¤›rl›kl› kullan›yorsan›z en az 16
efekti ç›plak gözle koMB haf›zaya sahip olan bir kart seçmelisilayl›kla farkedilmese biniz. E¤er s›rf ofis iflleri için kullanacaksale, k›sa sürede gözlerde
n›z, o zaman 4 MB haf›zal› temel bir moyorulmaya ve bafl a¤del iflinizi rahatl›kla görecektir.
r›s›na yolaçacakt›r.
*<
>
>>>
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
TEMEL B‹LG‹LER
111
<<<
GRAF‹K KARTLARI
<
<
<
GRAF‹K KARTI ALIRKEN
NELERE D‹KKAT ETMEL‹?
Yeni bir parça sat›n al›rken sat›c›n›n sözleri kafan›z›n kar›flmas›na sebep olabilir, ancak gerçekte
konu o kadar da karmafl›k say›lmaz. Piyasada farkl› ihtiyaçlara
göre tasarlanm›fl pek çok grafik
kart› mevcuttur, e¤er ihtiyaçlar›n›z›n fark›ndaysan›z içlerinden
uygun bir tane seçmek zor olmayacakt›r. Alabilece¤iniz en düflük kapasiteli ve ucuz ekran
kartlar› 4 MB haf›zal› olanlard›r. E¤er bilgisayar›n›z› ofis yaz›l›mlar› çal›flt›rmak ya da Internet
üzerinde gezinmek için kullanacaksan›z o zaman bu tür bir kart iflinizi rahatl›kla görecektir.
Ancak e¤er bilgisayar›n›zda özellikle oyunlar gibi grafik a¤›rl›kl› uygulamalar› çal›flt›racaksan›z,
o zaman güçlü bir grafik kart›na ihtiyac›n›z olacakt›r. Bu tür yüksek kapasiteli grafik kartlar›n›n
çok farkl› modellerini bulabilmek mümkündür,
aralar›ndaki farklar ise oldukça büyük olabilir.
Bu konuda karar vermekte zorlan›yorsan›z, o zaman ayl›k bilgisayar dergileri ve Internet üzerindeki donan›m inceleyen Web sitelerini takip etmenizi öneririz. Buralarda
devaml› de¤iflen grafik
kart› teknolojileriyle ilgili
detayl› bilgi bulabilirsiniz.
Günümüzde üretilen
yüksek kapasiteli
grafik kartlar›nda
birkaç farkl› firman›n
ürünü olan ifllemciler kullan›lmaktad›r. Bu ifllemcilerin
kapasiteleri baz› farkl›l›klar
Yeni nesil bilgisayar oyunlar› çal›flabilmek
gösterir, bunlar flüphesiz seiçin güçlü grafik kartlar›na ihtiyaç duyar.
çiminizde önemli rol oynaya-
caklard›r. Ancak grafik ifllemci kadar önemli olan
bir di¤er unsur da haf›za kapasitesidir. Bir grafik
kart› hem ifllemciden gelen verileri depolamak,
hem de kendi ifllemlerini yapabilmek için ana sistemden ayr› bir haf›za modülüne
ihtiyaç duyar. 3D oyunlar ve benzeri grafik a¤›rl›kl› yaz›l›mlar bu
haf›za kapasitesinin yüksek olmas›n› gerektirir, özellikle ekran çözünürlü¤ü artt›kça haf›za ihtiyac› da
artacakt›r. Modern 3D oyunlar› ve
benzeri grafik a¤›rl›kl› yaz›l›mlar›
rahatça çal›flt›rabilmek için grafik
kart›n›n en az 16 MB haf›zaya ihtiyac› olacakt›r. Bu yüzden yeni bir
kart al›rken ifllemci gücü yan› s›ra
haf›za kapasitesine de dikkat etmek gerekir.
Baz› bilgisayar modelleri sistemden ayr› bir grafik kart› yerine, anakart üzerine tak›l› bir grafik
ifllemcisi ve haf›za modülü kullanacak flekilde tasarlanm›fllard›r. Özellikle seri üretim yapan büyük
firmalar baflta dizüstü olmak üzere baz› modellerinde bu tür tasar›mlar› s›kça kullan›rlar. Bu tür
tasar›m›n en büyük avantaj› nispeten ucuza mal
edilebilmesi ve yerden tasarruf sa¤lamas›d›r. Ne var ki
grafik ifllemci bozulur ya da
art›k yetersiz kald›¤›nda de¤ifltirilmesi gerekirse, bu pek
mümkün olmaz.
Baz› geliflmifl anakartlar bu gibi durumlarda küçük
bir ayarlama
ile grafik ifllemcinin devre
d›fl› b›rak›labilmesine imkan tan›rlar, ancak bu
her sistemde olan bir özellik de¤ildir. O yüzden
yeni bir bilgisayar al›rken buna da dikkat edilmesinde fayda vard›r.
Günümüzde bir çok farkl› firma taraf›ndan üretilen grafik kartlar›n› piyasada bulmak mümkündür.
Ço¤u firma kartlar›n›n tasar›m›nda belli bafll› baz› grafik ifllemcilerini kullan›rlar, genelde ifllemci d›fl›nda de¤iflen temel unsurlar haf›za kapasitesi ve grafik
kart› üzerindeki fazladan TV ba¤lant› noktalar›d›r. Grafik kartlar›nda en s›k
kullan›lan ifllemci markalar› flöyle s›ralanabilir; 3DFX firmas›n›n VooDoo serileri, nVidia firmas›n›n TNT ve GeForce serileri, Matrox firmas›n›n G serileri ve ATI
firmas›n›n yeni Radeon ifllemcileri. Piyasada bunlar d›fl›nda baz› ifllemcilere de rastlanabilir, ancak en yayg›n kullan›lan ve desteklenenler bu markalard›r.
112
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
TEMEL B‹LG‹LER
>>>
TEMEL B‹LG‹LER
>>>
EXCEL’E G‹R‹fi
TEMEL B‹LG‹LER
EXCEL’E G‹R‹fi
Dünya’da en yayg›n kullan›lan hesap tablosu yaz›l›m› olan Excel sayesinde,
bilgisayar›n›zda en karmafl›k hesaplamalar› bile rahatl›kla yapabilirsiniz.
Excel uygulamas› Microsoft taraf›ndan üretilmifl olan Ofis yaz›l›m pakedinin içindeki programlardan biridir. Bu programlara hemen her iflyerindeki bilgisayarlarda rastlamak mümkündür, ancak e¤er sizin bilgisayar›n›zda yoksa öncelikle
program pakedini sat›n alman›z ve bilgisayar›n›za
kurman›z gerekecektir.
fiimdi bilgisayar›n›zda Excel uygulamas›n›n kurulu oldu¤unu varsayarak, bunu nas›l kullanaca¤›n›za bakaca¤›z. Excel bilgisayar›n›zda kuruluysa, di¤er tüm programlar gibi "Bafllat" tuflu menüsü içindeki "Programlar" seçene¤i alt›nda onun k›sayolunu bulabilirsiniz. Program› çal›flt›rmak için
tüm yapman›z gereken buna t›klamakt›r, uygulama çal›flt›r›lacak ve çal›flma penceresi ekrana gelecektir.
çubuklar› ve menü seçenekleri bulunur. Pencerenin en üst k›sm›nda yer alan "Dosya" ve di¤er seçenekleri içeren araç çubu¤u ço¤u di¤er Windows
uygulamas›ndakine benzer bir yap›dad›r ve hatta
tufllar›n büyük bir k›sm›n›n ifllevi de ayn›d›r. Burada amaç uygulamalar aras›nda belirli bir benzerlik oluflturarak kullan›c›n›n iflini kolaylaflt›rmakt›r.
Excel penceresinin üst k›sm›nda al›fl›lm›fl menü ve araç
çubuklar›n›n yan› s›ra, bu
uygulamaya has olan baz›
formül çubuklar› da yer almaktad›r. Tüm bunlara s›ras›yla de¤inece¤iz, flimdi en
bafl›ndan bafllayal›m.
ÇALIfiMA PENCERES‹
Excel çal›flma penceresine bakt›¤›n›zda onun di¤er Windows uygulamalar›ndan çok de¤iflik görünmedi¤ini fark edeceksiniz. T›pk› Word çal›flma
penceresinde oldu¤u gibi, burada da çal›flma penceresi çeflitli k›s›mlara ayr›lm›flt›r, de¤iflik araç
EXCEL BELGES‹
Excel uygulamas› ile oluflturulan belgelere "kitap" ad› verilir, bunun nedeni de
her belgenin birden fazla "sayfa" içermesidir. Her sayfa dikine ve enine çizgilerle
"hücre" denilen flekilde çok say›da kutulara bölünmüfltür. Her "hücre" içine farkl›
bir de¤erin girilebilmesi için tasarlanm›flt›r. Bu de¤erler
say›sal ve sözel veriler
olabilece¤i gibi, "hücre" içine matematik formülleri de
girilebilir.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
TEMEL B‹LG‹LER
113
<<<
TEMEL B‹LG‹LER
EXCEL’E G‹R‹fi
SATIR VE SÜTUNLAR
Excel çal›flma penceresindeki hücreler çal›flmay›
kolaylaflt›rmak için t›pk› bir satranç tahtas›nda
oldu¤u gibi sat›r ve sütunlar fleklinde isimlendirilmifllerdir. Burada sütunlar harflerle ve sat›rlar
da numaralarla iflaretlenmifltir. Bu
INFO
flekilde bölünmüfl olan çal›flma
alan›ndaki her hücrenin yeri sat›r
Excel belgelerine "kitap" ad› verilmesinin
ve sütun koduna bak›larak kolayca
sebebi, her belgede birden fazla "sayfa"
bulunabilir, çünkü bunlar›n yeri
bulunmas›d›r.
hiçbir zaman de¤iflmez. Alandaki
ilk hücre olan A1, ekran›n sol üst
köflesinde yer almakta, s›ralama buradan bafllayarak yap›lmaktad›r.
I
<
>
>>>
ÇALIfiMA ALANI
Araç çubuklar›n›n afla¤›s›nda kalan hücrelere
bölünmüfl sayfa çal›flma alan›d›r ve aç›k olan belgenin içindeki verileri gösterir. Çal›flma alan›n›n
üst k›sm›nda sütun adlar›n›n, sol taraf›nda ise sat›r numaralar›n›n bulundu¤u k›s›mlar yer al›r. Ayr›ca sa¤ tarafta ve altta da di¤er uygulamalardaki gibi birer kayd›rma çubu¤u mevcuttur, bunlar
özellikle büyük belgeler üzerinde çal›fl›rken çal›flma penceresini gerekti¤i gibi kayd›rabilmenizi
sa¤lar.
Menü ve araç çubuklar› Word
uygulamas› ile büyük benzerlik
göstermektedir.
AKT‹F HÜCRE
Excel çal›flma alan›nda her zaman için sadece
tek bir hücre aktif durumdad›r. Yeni bir belge açt›¤›n›zda aktif durumda olan hücre her zaman
için A1 kodlu oland›r, ancak fare ile t›klayarak ya
da yön tufllar› yard›m›yla ilerleyerek farkl› bir
hücre aktif hale getirilebilir. Aktif durumdaki
hücre etraf›ndaki kutunun kal›n olarak resmedilmesiyle tan›nabilir hale getirilir, ayr›ca formül
çubu¤unun yan›nda bulunan ad kutusunda da hücrenin ad› görülecektir. Klavyeden bir veri girmeye
bafllad›¤›n›zda yazd›klar›n›z bu hücrenin içinde
yer alacakt›r, ayn› zamanda yazd›klar›n›z› hemen
çal›flma alan›n›n üzerinde yer alan formül sat›r›nda da görebilirsiniz.
FARE ‹MLEC‹
Excel çal›flma penceresindeyken fare imleci özel
bir flekil alarak kenarlar› siyah olan art› iflaretine
dönüflecektir. E¤er bu imleci alandaki herhangi
bir hücrenin üzerine getirir ve t›klarsan›z o hücre
seçili hale gelir, böylelikle istedi¤iniz verileri girmeye bafllayabilirsiniz.
Formül sat›r›.
Hücre ismi
sat›r›.
Sütun bafll›¤›.
Dikey Kayd›rma
çubu¤u
+
Excel’de fare
imlecinin görünümü
Aktif hücre
Sat›r bafll›¤›.
Sayfa ayraçlar›.
Yatay kayd›rma
çubu¤u.
114
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
TEMEL B‹LG‹LER
>>>
TEMEL B‹LG‹LER
EXCEL’E G‹R‹fi
TAR‹H G‹RMEK
G‹R‹fi‹ ‹PTAL ETMEK
E¤er bir hücreye veri girifli yaparken tüm yazd›klar›n›z› silmek ve yeniden bafllamak isterseniz,
tüm yapman›z gereken klavyeden Esc tufluna basmak ya da formül çubu¤undan "‹ptal" simgesine
t›klamakt›r. Hücre içindeki veriler tamamen silinecek, ancak seçili olan haldeki hücre aktif kalarak yeni veri girifline haz›r olacakt›r.
UZUN MET‹NLER G‹RMEK
E¤er bir hücre içine uzun bir metin giriyorsan›z
bunun s›¤mayaca¤›ndan endifle etmenize gerek
<
<
<
G‹R‹fi‹ TAMAMLAMAK
Hücre içine veri giriflini tamamlad›¤›n›zda, "Gir"
simgesine t›klayarak ya da baflka bir hücreyi aktif
hale getirerek ifllemi sonuçland›rabilirsiniz. Baflka
bir hücre seçildi¤inde bir öncekine yap›lan veri
girifli tamamlanm›fl kabul edilecektir, baflka bir
hücreye geçmenin ise birkaç yolu mevcuttur:
> Herhangi baflka bir hücreye fare ile t›klamak,
> Yön tufllar› ile bitiflik hücrelerden birine geçmek,
> Enter tufluyla bir hücre afla¤›, Shift + Enter
ile bir hücre yukar› geçmek,
> Tab tufluyla bir hücre sa¤a, Shift + Tab ile bir
hücre sola geçmek.
yoktur, çünkü yazd›klar›n›z kaybolmayacakt›r. Yazmaya devam etti¤iniz sürece metnin uzayarak di¤er
hücrelere de taflt›¤›n› göreceksiniz,
ancak veri giriflini tamamlad›¤›n›zda hücre "kapanacak" ve ancak metnin s›¤d›¤› kadar› hücre içinde görüBu simgeye t›klayarak veri giriflini
necektir, fakat asl›nda tamam› o
tamamlayabilirsiniz.
hücre içinde tutulmaya devam etmektedir.
E¤er veri girilen hücrenin sa¤›ndaki hücrelerde
bilgi yoksa, o zaman metin taflm›fl flekilde görüntülenmeye devam eder, fakat asl›nda o hücreler
gerçekte bofltur. Veri girmek için
üzerlerine t›klarsan›z, üzerlerine
taflm›fl olan metin kaybolacak ve
bofl hücre meydana ç›kacakt›r.
E¤er hücre içeriklerinin tamamen görüntülenmesini istiyorsan›z, o zaman flunlar› yapabilirsiniz:
> Sütun geniflli¤ini metin boyuna göre ayarlayabilirsiniz.
E¤er yan hücre boflsa öncekine girilen
> Girilen metni birkaç sat›ra bötüm metin görülecektir.
lebilirsiniz.
> Girilen metni sütun geniflli¤ine
göre bölebilirsiniz.
> Metni hücre boyuna göre küçük karakterler
kullan›lacak flekilde ayarlayabilirsiniz.
<
<
<
Excel ile çal›fl›rken her hücrenin içine yaz›, rakam ya da formül girebilirsiniz. fiimdi bunun nas›l yap›ld›¤›n› görelim.
Yeni belgede bir tarih girelim, bunu yapmak için
öncelikle veriyi girece¤imiz hücreyi üzerine t›klayarak seçmemiz gerekiyor. Seçili duruma gelen
hücre etraf› kal›n çizgili olarak gösterilecektir.
‹lk hücreye t›klay›n, bu A1 hücresidir ve ilk sat›r,
birinci sütundad›r.
fiimdi yazmaya bafllayabilirsiniz, burada girdi¤iniz verilerin hem aktif durumdaki hücrenin içinde, hem de yukar›daki formül sat›r›nda yer ald›¤›n›z göreceksiniz. Formil sat›r›nda iki farkl› sembol mevcuttur, imleci bunlar›n üzerine getirirseniz
isimleri de belirecektir. K›rm›z› çarp› fleklinde
olan sembole t›klarsan›z o ana dek hücre içine
girdi¤iniz tüm veriler silinir ve hücre ilk bafltaki
gibi yaz›lmaya haz›r hale geçerek yeni veri girifli
yapman›z› bekler. Onun yan›nda yer alan yeflil
renkli "Gir" iflareti ise veri giriflini tamamlaman›z›
sa¤lar, buna t›klarsan›z girdi¤iniz veriler hücre
içine yaz›l›rlar.
SÜTUN GEN‹fiL‹⁄‹N‹ DE⁄‹fiT‹RMEK
Sütun geniflli¤ini de¤ifltirmek son derece kolayd›r. Tüm yapman›z gereken fare imlecini en üstte
yer alan sat›r bafll›¤› alan›na götürmek ve çift
yönlü ok fleklini alacak biçimde sütun s›n›r›nda
tutmakt›r, mesela A ve B sütunlar› aras›ndaki s›n›rda imleç de¤iflecektir. ‹mleç de¤iflti¤inde sol
fare tufluna bas›l› tutarak fareyi sa¤a ya
da sola çekerek sütun geniflli¤ini
ayarlayabilirsiniz. ‹mleci hareket
INFO
ettirdi¤inizde sa¤ tarafta kalan
sütunlar kayarak yer açacakt›r,
Sütun geniflli¤ini girilen metine göre
genifllik istedi¤iniz kadar büyüdüayarlaman›n h›zl› bir yolu da mevcuttur.
¤ünde fare tuflunu b›rakman›z yeYapman›z gereken fare imlecini sütun baflterlidir.
l›klar› aras›na getirdikten sonra tutup süSütun geniflli¤ini bu flekilde
rüklemek yerine, o noktaya sol fare tufluyla
ayarlarken ekranda bir ölçü sat›r›
çift t›klamakt›r. Sütun geniflli¤i otomatik
belirecek, burada görülen de¤er
olarak girilen metine göre ayarlanacakt›r.
bir sütunda standart kaç karakterin görülebilece¤ini belirtir.
I
<
>
>>>
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
TEMEL B‹LG‹LER
115
<<<
TEMEL B‹LG‹LER
EXCEL’E G‹R‹fi
sat›rlara bölebilirsiniz. Bunun için yapman›z gereken imleci hücre içinde sat›r sonu olmas›n› istedi¤iniz noktaya getirmek ve Alt + Enter tufl kombinasyonuna basmakt›r. Normalde Word ile çal›fl›rken ayn› ifli sadece Enter tufluyla yapabilirsiniz,
ancak Excel bu tuflu veri giriflini bitirmek ve bir
alt hücreye geçmek için kullan›r. Bu flekilde sat›rlara böldü¤ünüz hücrede art›k sat›r sonu olarak
hep sizin belirledi¤iniz nokta kullan›lacakt›r.
E¤er isterseniz hücreyi metin boyuna göre ayarlamak yerine tam tersini de yapabilirsiniz. "Hiza-
<
<
<
METN‹ fiEK‹LLEND‹RMEK
Metni hücreye göre flekillendirebilirsiniz, bunun
için yukar›daki seçenek çubu¤unda "Biçim" fl›kk›na t›klay›n ve aç›lan menüden "Hücreler" seçene¤ini
seçin. Aç›lan diyalog penceresinden
"Hizalama" adl›
olan› seçin ve burada "Metni Kayd›r" kutusunu iflaretleyin. Böylelikle
hücre yüksekli¤i
Sütun geniflli¤ini fare ile ayarlayabilirsiniz.
otomatik olarak
ayarlanacak ve
içindeki metin birkaç sat›ra bölünerek tamam›n›n görüntülenmesi sa¤lanacakt›r. ‹çi dolu
olan hücreyle birlikte ayn› s›rada
olan tüm hücrelerin yüksekli¤i de
uygun biçimde de¤iflecektir.
Metni kayd›rmak için önce "Biçim" seçene¤ine t›klaE¤er isterseniz
y›n...
metni kendiniz de
<
<
<
Alt + Enter tufllar›yla sat›r sonunu kendiniz belirleyebilirsiniz.
<
<
<
lama" diyalog kutusunda bulunan "Uyacak fiekilde
Daralt" seçene¤i sayesinde metinde kullan›lan karakter boyunun küçültülmesini ve böylece tüm
metnin hücre içine s›¤acak biçimde görüntülenmesini sa¤layabilirsiniz. Ne var ki e¤er metin çok
uzun ise karakter boyu çok küçülecek, bu da metni okunamaz k›lacakt›r.
>>>
I
<INFO >
Bir hücre içine veri girerken metni sat›rlara bölmek için Alt + Enter tufllar›n› kullanman›z gerekir. Ancak klavyenizde iki
farkl› Alt tuflu oldu¤unu unutmay›n, bu yüzden e¤er kombinasyon ifle yaram›yor gibi
<
<
<
...ve "Hizalama" penceresinden "Metni Kayd›r" kutusunu ifla-
retleyin.
116
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
TEMEL B‹LG‹LER
görünüyorsa yanl›fl tuflu kullan›yor olabilirsiniz, di¤erini deneyin.
>>>
>>>
YEN‹ FONT EKLEMEK
WINDOWS
YEN‹ FONT EKLEMEK
Bazen kelime ifllem programlar›nda bulunan standart
fontlar çal›flman›z için yeterli olmayabilir.
Bu durumda yapman›z gereken yeni fontlar› listeye eklemektir. Bunun için öncelikle ".ttf" ekli
font dosyalar›na ve eklemenin nas›l yap›laca¤›n›
bilmeye ihtiyac›n›z olacakt›r. Burada yöntemi basit ad›mlarla aç›kl›yoruz:
Ad›m 1
Öncelikle Bafllat tuflu menüsünden s›ras›yla "Ayarlar" ve "Denetim Masas›" seçeneklerine t›klay›n.
*<
‹PUCU >
Çok say›da font dosyas› içeren CD’leri
piyasada bulmak mümkündür, ancak bu
font listelerinin hepsinde Türkçe karakterler bulunmayabilece¤ini unutmay›n.
>>>
Ad›m 2
Denetim Masas› penceresi aç›ld›¤›nda burada bulunan "Yaz› Tipleri" adl› seçene¤e çift t›klay›n.
Ad›m 3
Bilgisayar›n›zda bulunan fontlar› listeleyen bir
pencere aç›lacakt›r. "Dosya" seçene¤inden "Yeni
Yaz› Tipi Yükle..." fl›kk›na t›klay›n.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
WINDOWS
63
<<<
WINDOWS
YEN‹ FONT EKLEMEK
Ad›m 4
"Yaz› Tipi Ekle" adl› diyalog penceresi aç›ld›¤›nda, alttaki k›s›mdan kaynak sürücü ve klasörü seçin. E¤er birden fazla yeni font ekleyecekseniz
bunun biraz daha fazla zaman alabilece¤ini hat›rlay›n.
Ad›m 5
Kaynak klasöre girdi¤inizde, burada olan font
dosyalar›n›n bir listesi ç›kacakt›r. Hepsini eklemek istiyorsan›z "Tümünü Seç" fl›kk›na t›klay›n.
*<
‹PUCU >
Listede CTRL tufluna bas›l› tutarak birden fazla fontu fareyle seçebilirsiniz.
>>>
64
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
WINDOWS
>>>
Ad›m 6
‹fllem bitti¤inde listede ekledi¤iniz fontlar› da
görebilirsiniz. Art›k bunlar› kelime ifllem program›n›zda kullanman›z mümkündür
Ad›m 7
Art›k Word ile çal›fl›rken yaz› tipi penceresinden
ekledi¤iniz yeni fontu seçebilir ve bunu kullanarak
yaz› yazabilirsiniz.
>>>
TELEFON REHBER‹ OLUfiTURMAK
PROJELER
TELEFON
REHBER‹ OLUfiTURMAK
E¤er telefon numaralar›n› küçük ka¤›tlara yaz›p sonra da kaybetmekten
b›kt›ysan›z, o zaman bir liste oluflturmak iyi bir fikir olabilir.
Bir telefon rehberi oluflturarak isim, adres ve
numaralar› düzenlemek için kelime ifllem programlar›ndan faydalanabilirsiniz. Bu flekilde oluflturulmufl bir rehberi istedi¤iniz zaman eriflebilmek ve de¤ifltirebilmek elinizde olacakt›r. Ayr›ca
e¤er isterseniz bu rehberin yaz›c›dan bir ç›kt›s›n›
da alabilmeniz mümkündür. Afla¤›daki ad›mlar›
izlemeniz yeterlidir:
Ad›m 1
Word ile çal›fl›rken bir tablo oluflturmak çok kolayd›r. Öncelikle "Tablo" seçene¤inden "Tablo Ekle..." fl›kk›na t›klay›n. Aç›lan diyalog penceresinden sat›r ve sütun say›s›n› belirtip "Tamam" tufluna bas›n. Word çal›flma alan›nda imlecin durdu¤u
noktay› temel alarak bofl bir tablo haz›rlayacakt›r.
Ad›m 2
fiimdi tablo içindeki hücreleri uygun biçimde
doldurmaya bafllayabilirsiniz. Hücreler aras›nda
fare ya da yön tufllar› ile geçifl yapabilirsiniz.
Ad›m 3
Tüm verileri girdikten sonra tablonuzu düzenlemek isteyeceksiniz, bu bir telefon rehberi oldu¤una göre alfabetik s›ralama uygun olacakt›r. ‹mleci
tabloda herhangi bir yere tafl›y›n ve sonra "Tablo"
seçene¤i menüsünden "S›rala" fl›kk›na t›klay›n.
Aç›lan diyalog penceresinden s›ralaman›n ne flekilde yap›laca¤›n› belirleyin.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
PROJELER
57
<<<
PROJELER
TELEFON REHBER‹ OLUfiTURMAK
Ad›m 4
Tablonuz genel görünümünü kazand›, ancak henüz ifliniz bitmedi. Bu çal›flmaya daha hofl bir görünüm kazand›rmak için yine "Tablo" menüsünden
"Otomatik Tablo Biçimi..." fl›kk›na t›klay›n. Word
size çeflitli tablo örnekleri sunacakt›r, bunlardan
birini seçin ve "Tamam" tufluna t›klay›n, tablonuz
otomatik olarak düzenlenecektir.
>>>
I
<INFO >
Tablonuzu alfabetik olarak s›ralarken
"Bafll›k Sat›r› Var" seçene¤ini iflaretleyerek
bu sat›r›n oldu¤u yerde kalmas›n› sa¤lamay› unutmay›n. Aksi halde bafll›k sat›r› da
alfabetik s›ralama yüzünden arada bir yere
tafl›nacakt›r.
>>>
Ad›m 5
fiimdi tüm yapman›z gereken her zaman oldu¤u
gibi haz›rlad›¤›n›z bu tabloyu yeni bir belge fleklinde kolayca eriflebilece¤iniz bir yere kaydetmektir. E¤er isterseniz bu tabloyu yaz›c›da bast›rabilir
ve ka¤›t üzerindeki örne¤i de göz önünde bir yere
asabilirsiniz.
I
<INFO >
Ço¤u kullan›c› tablolar oluflturmak için
Excel kullan›lmas› gerekti¤ini düflünür,
ama gördü¤ünüz gibi Word ile oldukça detayl› tablolar haz›rlayabilirsiniz. Çok karmafl›k formüller kullanman›za imkan tan›masa bile, Word tablolar› görsel olarak çok
daha detayl› olarak biçimlendirebilmektedir.
58
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
PROJELER
>>>
>>>
KLASÖRLER‹ YEN‹DEN ADLANDIRMAK
PROJELER
KLASÖRLER‹ YEN‹DEN
ADLANDIRMAK
Burada bir dosya ya da klasörü yeniden adland›rmak için
neler yapman›z gerekti¤ini anlataca¤›z.
Ad›m 1
Öncelikle Windows Gezgini uygulamas›n› bafllat›n ve ekran›n sol k›sm›ndan içinde yeni bir klasör
oluflturmak istedi¤iniz klasöre çift t›klay›n.
I <INFO >
Burada anlat›lanlar› hem dosya, hem de
klasörlere uygulayabilirsiniz. Ancak dosya
adlar›nda bir de "soyad›" bulundu¤unu unutmay›n, bunlar› de¤ifltirmeniz önerilmez.
>>>
Ad›m 2
"Dosya" seçene¤inden önce "Yeni" ve ard›ndan da
"Klasör" fl›klar›n› seçin.
Ad›m 3
Ekran›n sa¤ taraf›nda "Yeni Klasör" adl› bir klasör oluflacakt›r. Ad›n› belirlemek için Delete tufluyla sat›r›n içini silin ve yeni ad› yaz›n.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
PROJELER
59
<<<
PROJELER
KLASÖRLER‹ YEN‹DEN ADLANDIRMAK
Ad›m 4
Yeni ad› girmeyi bitirmek için Enter tufluna basman›z yeterlidir. Ancak diyelim ki bu ad› girerken
bir hata yapt›n›z ve hatay› düzeltmeniz gerekiyor.
Bunun birkaç yolu var.
Ad›m 6
Bir baflka seçenek ise klasörün ad› üzerine sa¤
fare tufluyla t›klayarak sa¤ tufl menüsünü açmak
ve buradan "Yeniden Adland›r" fl›kk›n› seçmektir.
Elde edilecek olan etki bir öncekiyle ayn›d›r.
Ad›m 5
‹lk yöntem klasör seçiliyken "Dosya" seçene¤inden "Yeniden Adland›r" fl›kk›na t›klamakt›r. Böylelikle klasör ad› üzerinde de¤ifliklik yapabilece¤iniz flekilde yaz›ma haz›r olur.
Ad›m 7
En son ve en s›k kullan›lan yöntem ise do¤rudan
klasör seçili durumdayken, klasörün ad› üzerine
sol fare tufluyla bir defa t›klamakt›r. Böylelikle
klasörün ad k›sm› yeniden yaz›lmaya haz›r hale
gelecektir. E¤er tüm ad› yeniden yazmay›p sadece
bir k›sm›n› de¤ifltirmek istiyorsan›z, klavyeden sol
ok tufluna basarak de¤ifltirmek istedi¤iniz yere
gelebilirsiniz.
>>>
!
< D‹KKAT >
Windows iflletim sistemi içindeki baz›
dosya ve klasörlerin adlar›n›n de¤ifltirilmesi
çok kötü sonuçlara yol açabilir. Özellikle
"Windows" ve "Program Files" klasörleri alt›nda bulunan herhangi birfleyin ad›n› de¤ifltirmenizi kesinlikle tavsiye etmiyoruz.
>>>
60
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
PROJELER
>>>
WEB SAYFASINA RES‹M EKLEMEK
INTERNET
WEB SAYFASINA
RES‹M EKLEMEK
Bu bölümde Web sayfan›za nas›l resim ekleyebilece¤inizi görece¤iz.
Siz de kabul edersiniz ki sadece yaz›yla dolu bir
Web sayfas› pek çekici de¤ildir. Bu yüzden sayfaya konuyla ilgili resimler eklemek her zaman için
tavsiye edilir. Ancak burada resim dosyalar›n›n
büyüklü¤ünün önemli oldu¤unu unutmay›n, çünkü
büyük dosyalar›n yüklenmesi çok fazla zaman
alacakt›r. Genellikle 30 Kb civar›ndaki resim dosyalar›n› kullanmak iyidir, ancak e¤er daha büyük
bir resim koyman›z gerekiyorsa bunun kolay bir
yolu vard›r. Sayfan›za büyük resmin küçük bir
kopyas›n› koyabilir ve bunu bir link ile büyük resime ba¤layabilirsiniz. Böylece resmi görmek isteyenler üzerine t›klad›klar›nda büyük haline ulaflabilirler.
fiimdi afla¤›daki resimde görülen program sat›rlar›n› Not
Defteri ile yaz›n ve "motorsiklet.htm" ad› alt›nda kaydedin.
WEB SAYFASINA RES‹M NASIL EKLEN‹R?
Burada kullanmam›z gereken komut IMG ve yan›nda da SRC ekidir.
<IMG SRC=”motorsiklet.jpg”>
*<
<
<
<
A/ IMG (IMAGE) komutu resmi sayfaya ekler.
B/ SRC eki (SOURCE) resmin nerede sakland›¤›n› ana komuta göstermek içindir. (Mesela C:\Resimler\resim.jpg gibi)
C/ T›rnak içine ise resim dosyas›n›n ad› girecektir.
E¤er dosya Web sayfas› ile ayn› klasörün içinde
bulunuyorsa o zaman sadece dosya ad›n› girmek
yeterlidir.
Burada görülen program› Not Defterinde aynen yaz›n.
‹PUCU >
Web sayfalar›na sadece jpg ve gif ekli
resim dosyalar›n› koyabilirsiniz. E¤er baflka ekli bir resim kullanmak istiyorsan›z,
>>>
<
<
<
önce bunu bir resim editörü ile bu iki türden birine dönüfltürmeniz gerekir.
Web sayfan›z›n resim olmadan çal›flt›r›lm›fl hali böyle
görünecektir.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
115
<<<
WEB SAYFASINA RES‹M EKLEMEK
<
<
<
‹flte Web sayfan›z›n resimli hali böyle olacakt›r.
fiimdi kaydetti¤iniz htm ekli dosyay› bulun ve
üzerine çift t›klayarak browser program›n›zla çal›flt›r›lmas›n› sa¤lay›n. Henüz resim dosyas›n› olmas› gereken klasörün içine yerlefltirmedi¤imizden, resmin bulunmas› gereken yerde içinde çarp›
olan küçük bir kutu görüntülenecektir.
Kodun bafllang›c›nda her zaman bu komutu kullanman›z gereklidir.
fiimdi html sayfas›n› kaydetti¤iniz klasörün içine kullanmak istedi¤iniz resim dosyas›n› yerlefltirin. Dosyan›n ad›n›n html belgesindeki ile ayn› olmas›na ve türünün de jpg ya da gif olmas›na özen
gösterin. Resim dosyas›n› klasörün içine yerlefltirdikten sonra browser penceresi hâlâ aç›k ise kapat›n ve html belgesine yeniden çift t›klayarak çal›flt›r›n. E¤er herfley do¤ru yap›ld›ysa sayfa aç›ld›¤›nda resmi de içinde görüntülenmifl olarak bulacaks›n›z.
Kulland›¤›n›z resmin boyutlar›n› ve sayfadaki
yerini ayarlamak için de¤iflik komutlardan yararlanman›z gerekecektir. Normalde resim kullan›lan
boyutu ile ekrana gelecektir, ancak daha küçük ya
da büyük olmas›n› istiyorsan›z bunu komutlarla
sa¤layabilirsiniz. Afla¤›daki örnek sat›rda bu komutla ve ne ifle yarad›klar› gösterilmektedir. Burada resimler için girilen de¤erler piksel baz›ndad›r ve gerekti¤i gibi de¤ifltirilebilir. Ancak unutmay›n ki resimleri bu komutlarla daha da büyütmek resim kalitesinin bozulmas›na yol açacakt›r.
>>>
INTERNET
Bu de¤er hizalanma noktas›n› belirler. fiu
de¤erleri alabilir: Bottom, Top, Left, Right,
Middle.
<IMG SRC=”resim.jpg” WIDTH=“x” HEIGHT=“y” ALIGN=“top”>
Bu de¤er resmin geniflli¤ini belirler.
Bu de¤er resmin yüksekli¤ini belirler.
*<
‹PUCU >
I
Sayfa yapmaya yeni bafllayan kullan›c›-
Web sitenize koydu¤unuz resimlerin
lar›n çok s›k düfltü¤ü bir hata resmin buradaki komutlarla küçültüldü¤ü zaman daha
çabuk yüklenece¤ini düflünmektir. Oysa buradaki komutlar sadece görüntülenme bo-
herhangi bir sebeple aç›lmamas› ihtimaline
karfl› ayr›ca resimlerin alt›na, resimlerin
yutlar›n› etkiler, yani resim dosyas›n›n boyu
ve yüklenme süresinde hiçbir de¤ifliklik ol-
>>>
maz.
116
<INFO >
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
içeri¤ini aç›klayan k›sa birer metin eklemeniz tavsiye edilir. Böylelikle sitenizi
ziyaret edenler resimleri göremeseler bile,
içerikleri hakk›nda bilgi sahibi olabilirler.
>>>
>>>
INTERNET’TE G‹ZEM SAYFALARI
INTERNET
INTERNET’TE G‹ZEM
SAYFALARI
Korku ve gerilimden hofllan›yorsan›z Internet üzerinde oldukça
ilginç sayfalar bulabilirsiniz.
Korku ve gerilim konusunda kitaplardan
televizyon filmi kahramanlar›na dek pek
çok unsurun yer ald›¤› bu siteyi www.webinspect.com/mystery.htm adresinde bulabilirsiniz. Daha ziyade "akademik" say›labilecek olan içerik ilginizi çekmekte
yetersiz kal›rsa, o zaman yine bu sitedeki
ba¤lant›lardan baflka bir çok korku ve
gerilim konulu siteye ulaflman›z mümkün
olacakt›r.
Blair Witch adl› filmi seyretmifl miydiniz? Korku ve gerilim türünde farkl› bir
konuma sahip olan bu filmin Web sayfas›na www.blairwitch.com adresinden ulaflabilirsiniz. Bu sayfan›n en temel özelli¤i
filmin yap›mc›s› olan flirket taraf›ndan
haz›rlanm›fl olmas›, ancak Internet üzerinde bu filme iliflkin daha pek çok site
bulmak mümkün, üstelik baz›lar› içerik
olarak çok daha detayl›.
Laura Mitchell kim taraf›ndan öldürüldü? www.who-done-it.com adresinde yer
alan bu sitede, cinayeti çözmeye çal›flan
bir dedektif rolüne bürünüyorsunuz. Do¤ru yan›ta ulaflabilmek için pek çok farkl›
yerde bulunan kan›tlar› bulman›z, incelemeniz ve de¤erlendirmeniz gerekiyor.
Özellikle dedektif öykülerinden hofllananlara ziyaret etmeleri tavsiye olunur.
www.mysterynet.com adresinde bulunan
bu sitenin bafll›ca amac›, korku ve gerilim öyküleri yazan genç yazarlara öykülerini Internet üzerinde yay›nlama f›rsat›
tan›mas›d›r. E¤er bu konuyla ilgileniyorsan›z ve ilginç öyküleriniz varsa, o zaman siz de bu siteye bir u¤ramak isteyebilirsiniz. Sadece okumay› seviyorsan›z o
zaman burada pek çok yazar›n öyküsünü
bulabilirsiniz.
‹flte amatör dedektiflik oynamay› sevenlere ilginç bir site daha. www.mysterynet.com adresinde yer alan bu sitede çözebilmek için bir hayli u¤raflaca¤›n›z güzel gerilim hikayeleri bulabilirsiniz. Her
zaman ki gibi ipuçlar›n› toplamak ve de¤erlendirmek yap›lacak en önemli ifl. Bunun yan› s›ra korku ve gerilim konulu
haberler ve ilginç linklere de bu sitede
yer verilmifl.
Son y›llarda yap›lm›fl en baflar›l› korku
ve gerilim dizilerinden biri olan X-Files
ile yak›ndan ilgileniyorsan›z, o zaman bu
ünlü televizyon dizisinin çok genifl kapsaml› bir Web sitesinin oldu¤unu ö¤renmek sizi sevindirecektir. www.thexfiles.com adresinden ulaflabilece¤iniz sitede, dizinin bugüne dek yay›nlanm›fl tüm
bölümlerine ait rehberler ve ayr›ca k›sa
video görüntü dosyalar› da bulabilirsiniz.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
117
<<<
INTERNET
INTERNET’TE G‹ZEM SAYFALARI
www.yorumcu.com
Türkiye’nin astroloji ve fal portal› olma
iddias› ile aç›lm›fl olan site bunu hak
edecek derecede her fleyiyle eksiksiz olarak haz›rlanm›fl. ‹çerikte oldu¤u kadar
tasar›mda da baflar›l› olan siteden astroloji, akrofonoloji, el fal›, numeroloji, tarot, I-Ching, kahve fal›, parapsikoloji,
kehanetler, rüyalar, büyü, hipnoz ve biyoritimler bölümlerinin yan› s›ra aflk ölçer
gibi aflk›n›z› ölçebilece¤iniz ve ölüm saati gibi ölüm tarihinizi hesaplayabilece¤iniz etkileflimli bölümlere de ulaflabiliyorsunuz.
www.maron.4mg.com
Tanr›sal misyon, uzay gemileri, alpha ve
beta zaman fark›ndal›¤› gibi konular ile
parapsikolojik, metafizik, ufolojik ve teknolojik alanda bilim kitaplar›n›n tan›t›mlar›n›n yap›ld›¤› bu site içerik olarak gerçekten oldukça ilginç. Bu yüzden siteyi
gezmeye bafllamadan önce mutlaka ana
menüde yer alan terminolojik sözlü¤ü
okuyarak terimler hakk›nda ön bilgi
edinmenizi tavsiye ederiz. Aksi takdirde
zaten günümüz konular›ndan oldukça
farkl› olan bu konular› anlaman›z daha
da zorlaflacakt›r.
www.diabolicalmagic.cjb.net
Büyü ve büyücülü¤e inan›r m›s›n›z? Cevab›n›z evet ise bu site size ihtiyac›n›z
olan tüm bilgileri sa¤layacakt›r. Büyü
nedir, büyücüler, büyü türleri, büyüler,
büyü bozma gibi bölümlerin yan› s›ra yak›nda aç›lacak olan hissetme bölümü ile
büyücülük ve Tarot üzerine kitaplar›n yer
ald›¤› bir Kitaplar bölümü de bulunuyor.
Linkler bölümünden ise içinde Paganizm
büyüleri gibi çeflitli büyülere yer veren
yabanc› internet adreslerine ulaflman›z
da mümkün oluyor.
www.tuvpo.com
Türkiye’de UFO ve paranormal olaylar›
incelemek için kurulmufl bir organizasyon olan TUVPO global felsefe ile UFOLOJ‹ konusuna yaklafl›yor. Sayfalar› her
geçen gün artan site kuruluflundan flimdiye dek herkese aç›k olarak faaliyet göstermifl. Ancak Dünya d›fl› hayat›n varl›¤›na dair önemli ve ciddi kan›tlar içeren
bölümler belirli bir düzeyin üstünde bilgi
ve ilgi gerektirdi¤inden sadece üyelerine
flifreli olarak sunuluyor. E¤er konu ile ilgileniyorsan›z siteyi ziyaret edip Tuvpo’ya makul bir ücret karfl›l›¤› üye olabiliyorsunuz.
www.ufogercegi.cjb.net
Ufo'lar ve evrendeki baflka yaflamsal
formlar ad›na yap›lan ilk siteler aras›nda
olan alientr.8m.com un update edilmifl
hali olan bu sitede konuyla ilgili birçok
foto¤raf ve güncel bilgiler bulunuyor. Ayn› zamanda Türkiye'deki ilk ufo derne¤i
olan Sirius ufo uzay bilimleri araflt›rma
merkezi ile de ba¤lant› halinde olan siteden dernekteki geliflmeleri, yap›lacak
olan kongre ve seminer tarihleri gibi bir
çok bilgiyi de edinmeniz mümkün oluyor.
Flash olarak da ulaflabilece¤iniz sitenin
HTML sürümü de oldukça baflar›l› ve fl›k
haz›rlanm›fl.
www.tabirci.com
Rüyalar›n gerçekleflti¤i site slogan› ile
yay›n hayat›na bafllam›fl olan sitede en ilgi çeken bölümü ana sayfada yer alan ilginç ve iddial› rüyalar ve tabirleri
bölümü oluflturuyor. Di¤erlerinin aksine
sadece rüyalar üzerine kurulmufl olan
sitede rüyalar›n›z› gönderdi¤iniz takdirde
bunlara yorumlar alabiliyorsunuz.
Ana menüden ise iddial› tabirler, gerçekleflenler, rüya arflivi, güncel, örnek
rüyalar bölümlerine de ulaflmak mümkün
oluyor. Ünlülerin rüyalar› ise sitenin
di¤er ilgi çeken bölümlerinden birini
oluflturuyor.
118
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
>>>
INTERNET VE CEP TELEFONLARI
INTERNET
INTERNET VE
CEP TELEFONLARI
E¤er bir cep telefonunuz varsa Internet üzerinde bununla ilgili
oldukça ilginç siteler bulabilirsiniz.
Farkl› melodiler için gitmeniz gereken adres
www.yourmobile.com adresidir.
Nokia için logo ar›yorsan›z www.my-nokia.co.uk adresine u¤ray›n.
<
<
<
FARKLI MELOD‹LER
Hemen her fleyde oldu¤u gibi, insanlar cep telefonlar›n›n da
kendilerine özgü bir yan› olmas›n› arzularlar. Bunun en
kolay yöntemlerinden biri
de ça¤r› melodilerini de¤ifltirmektir. Her telefon kendi basit melodilerinizi
besteleyebilmenize imkan verir, ancak e¤er isterseniz hoflunuza giden bir
parçan›n notalar›n› da kullanabilirsiniz. Bu konuda Nokia cep telefonu kullan›c›lar›n›n oldukça
flansl› oldu¤u söylenebilir, çünkü bu marka için
melodi bestelerine yer veren sitelerin say›s› nispeten daha fazla. Bu konudaki en popüler sitelerden biri olan www.yourmobile.com adresinde Nokia
için haz›rlanm›fl yüzlerce melodi
bulabilirsiniz.
Melodilerin yan› s›ra aç›l›fl logolar›nda da büyük bir çeflitlilik mev-
<
<
<
Tabii ki her cep telefonu firmas›n›n kendi Web
sitesi mevcut ve siz de telefonunuzun markas› ne
olursa olsun, firmalar›n sitelerini kesinlikle ziyaret edeceksiniz. Bu sitelerin içerikleri ise genellikle birbirlerinden çok farkl› say›lmaz, yeni modellerin tan›t›mlar›, fiyat ve bayii listeleri, teknik konulardaki bilgiler ve benzeri fleyleri hemen her
firman›n sitesinde bulabilirsiniz. Ancak bir de firmalar taraf›ndan haz›rlanmam›fl olan Web siteleri var ki, bunlar›n içerikleri oldukça ilgi çekici
olabiliyor. Birçok sitede telefonunuz için farkl›
melodiler ve logolar zaten var, baz›lar› ise çok
daha karmafl›k teknik bilgilere yer veriyorlar. Bu bilgilerin aras›nda telefon tamir klavuzlar›ndan tutun da, batarya kapasitesini nas›l yükseltebilece¤inize kadar pek çok farkl› bilgi mevcut. Ancak unutmay›n ki bu bilgileri telefonunuz üzerinde uygulamak her zaman hofl sonuçlar do¤urmayabilir.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
119
<<<
INTERNET
INTERNET VE CEP TELEFONLARI
<
<
<
<
<
<
Nokia kullan›c›lar› logo ve melodi bulma konusunda daha flansl›lar.
www.sagem.com/en/ sitesinden firman›n ürünle-
rini do¤rudan sat›n alabiliyorsunuz.
<
<
<
www.ericsson.com sayfas›ndan firman›n dünyan›n çeflitli yerlerindeki temsilcilerine ulaflabilirsiniz.
>>>
*<
‹PUCU >
Baz› popüler cep telefonu markalar›n›n
Web sayfas› adresleri:
Ericsson: www.ericsson.com
Nokia: www.nokia.com
Sagem: www.sagem.com/en/
Alcatel: www.alcatel.com/consumer/mobilphone/
>>>
120
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
INTERNET
<
<
<
cut. E¤er www.my-nokia.co.uk adresine u¤rarsan›z, burada çok farkl› çeflit ve say›da logo bulundu¤unu göreceksiniz. Bu sitede sadece logolar de¤il, ayn› zamanda teknik ipuçlar›, çeflitli yaz›l›mlar ve melodiler de bulmak mümkün.
Alcatel için yan ürünleri
www.alcatel.com adresinde
>>>
B‹LG‹SAYARDA V‹DEO SEYRETMEK
MULTIMEDIA VE E⁄LENCE
B‹LG‹SAYARDA V‹DEO
SEYRETMEK
E¤er bilgisayarda video seyretmek deyince akl›n›za sadece düflük kaliteli küçük
klipler akl›n›za geliyorsa çok yan›l›yorsunuz demektir.
Video teknolojisi gerçekte oldukça eskidir ve günümüzde ço¤u evde bir video cihaz› bulmak mümkündür. Ancak kaset teknolojisinin art›k çoktan
ömrünü doldurmufl olmas›, evinde film seyretmekten hofllananlar›, baflta bilgisayar olmak üzere
farkl› ortamlara sürüklemektedir. Dijital video
görüntülerin ses ve görüntü kalitesi eskiyle k›yaslanmayacak denli yüksektir. Bu filmler günümüzde a¤›rl›kl› olarak CD-ROM ve DVD-ROM üzerinde piyasaya sürülmektedirler. Genel olarak inceleyecek olursak, video görüntü dosyalar›n›n üç temel dosya tipinde üretildi¤ini görürüz, flimdi bunlara birlikte bir bakal›m.
MOV biçimindeki
video dosyalar›n› oynatabilmek için yukar›da
görülen Quick Time Player
program›n› ihtiyaç vard›r.
<
<
<
MOV
MOV dosya biçimi
Apple bilgisayar firmas› taraf›ndan gelifltirilmifltir. Bu dosya
türünün en büyük
avantajlar› devaml›
olarak gelifltirilmesi ve
haliyle video kalitesinin yüksek olmas›d›r.
Ancak bunun bir de
bedeli vard›r, MOV
dosyalar›n› oynatabilmek için nispeten güçlü bir sisteme ihtiyaç
duyulur. H›zl› bir ifllemci ve güçlü bir grafik akrt›
bu biçimdeki video dosyalar›n› ak›c› bir biçimde
oynatabilmek için kesinlikle flartt›r. Bunun yan›
s›ra bu biçimin en büyük olumsuzluklar›ndan biri
de, program›n eski sürümlerinin en son sürümler
tamamen uyumsuz olmas›d›r. E¤er MOV dosyalar›n› oynatabilmek için program›n en son sürümüne ihtiyac›n›z varsa, o zaman "Quick Time for
Windows" program›n›n son sürümünü www.apple.com/quicktime/download/ adresinden ücretsiz
olarak temin edebilirsiniz.
AVI
En eski ve basit video dosyas› biçimidir. Windows 95 iletim sisteminin ilk sürümü taraf›ndan
desteklenen tek video dosyas› biçimidir, hemen
her bilgisayarda oynat›labilir. Bu dosyalar› çal›flt›rmak için Windows Media Player program› yeterlidir. Bu dosya biçiminin en büyük avantaj› verilerin s›k›flt›r›lmam›fl olmas›d›r, bu yüzden çok
güçlü bir bilgisayara ihtiyaç duyulmaz. Ancak yine ayn› sebeple AVI dosyalar›n›n boyutlar› benzerlerinden daha büyüktür. Bu dosya biçimi ayn›
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
MULT‹MEDYA VE E⁄LENCE
39
<<<
B‹LG‹SAYARDA V‹DEO SEYRETMEK
zamanda Adobe Premier gibi yaz›l›mlar sayesinde
yar› amatör çal›flmalarda da s›kça kullan›l›r.
MPG
MPG iki sebepten dolay› en yayg›n tan›nan ve
kullan›lan video dosyas›
biçimidir. Bunlardan ilki
çok geliflmifl bir veri s›k›flt›rma metodu kullan›yor olmas›d›r. Öyle ki bu
biçimle çok yüksek kaliteli video görüntüler eskiden mümkün olmayan
boyutlara küçültülebilmektedir. ‹kinci sebep ise
bu biçimin gelifltirilmesi
esnas›nda yap›lan çal›flmalar sonucu, popüler
ses s›k›flt›rma biçimi olan
MP3’ün de gelifltirilmifl
olmas›d›r. MPG dosya biçimini çalabilmek için
genellikle Windows Media Player uygulamas›n›
kullanmak yeterlidir. Ancak baz› özel durumlarda, MPEG Player ya da Mpegplay gibi daha detayl› ve geliflmifl yaz›l›mlara da ihtiyaç duyulabilir.
Günümüzdeki bilgisayar teknolojisi hemen her
tür video dosyas›n›n evimizdeki bilgisayarlarda
rahatl›kla oynat›labilmesine imkan tan›maktad›r.
Ancak tabii ki görüntü ve ses kalitesini etkileyen
en önemli unsur kay›t kalitesidir. Bu biçimlerdeki
dosyalar› ad› geçen yaz›l›mlar› kullanarak CD ya
da DVD üzerinden rahatl›kla oynatabilir, ayn› zamanda Internet üzerinden de çeflitli k›sa klipleri
izleyebilirsiniz. Internet üzerinden daha büyük video görüntüleri rahatça indirebilmek için oldukça
h›zl› bir ba¤lant› gerekece¤ini unutmay›n, e¤er
böyle bir flans›n›z varsa o zaman afla¤›da ad› verilen Web sitelerini ziyaret etmek isteyebilirsiniz.
>>>
MULTIMEDIA VE E⁄LENCE
V‹DEO ‹Ç‹N NEREYE BAKMALI?
WWW.COMINGSOON.NET/TRAILERS/
WWW.APPLE.COM/TRAILERS/
Bu adreste yak›nda gösterime girecek olan yap›m aflamas›ndaki filmlerin video kliplerini bulabilirsiniz. Video dosyalar› a¤›rl›kl› olarak MOV biçimindedir ve alfabetik ola-
Bu adreste çeflitli Hollywood filmlerinin kliplerini bulmak
mümkündür. Sadece MOV biçimindeki dosyalara yer veri-
rak s›ralanm›flt›r, ancak di¤er dosya biçimlerinde kaydedilmifl klipler bulmak da mümkün olmaktad›r.
40
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
MULT‹MEDYA VE E⁄LENCE
len siteden ayn› zamanda Quicktime yaz›l›m›n›n en son
sürümünü de ücretsiz olarak bilgisayar›n›za indirebilir ve
kurabilirsiniz.
>>>
V HARF‹
SÖZLÜK
V:
VGA
‹lk defa IBM taraf›ndan gelifltirilen ve kullan›ma sunulan
grafik teknolojisine verilen
isimdir. 16 renk ve 640*480
çözünürlük desteklemesiyle
bilgisayar grafikleri gelifliminde bir dönüm noktas› say›lan
bu standart art›k çoktan tarihe kar›flm›flt›r. Bundan sonra
yeni gelifltirilen grafik teknolojilerinin buna ba¤l› olarak
Super VGA (SVGA) ad› alt›nda an›lmas› ise bir gelenek
halini alm›flt›r.
VIEWER
Herhangi bir belgeyi aç›p
içeri¤ini görebilmenizi sa¤layan, ancak herhangi bir de¤i-
fliklik yapman›za imkan tan›mayan programlara verilen
genel isimdir. Mesela ACDSee
ile resim
dosyalar›n›, Windows Media Player
ile video
dosyalar›n›
açabilir,
ancak içeriklerinde
bir de¤ifliklik yapamazs›n›z, bu yüzden ikisi
de "Viewer" s›n›f› yaz›l›mlara
girmektedir.
VIRUS
Bilgisayar virüsleri asl›nda özel olarak haz›rlanm›fl küçük yaz›l›mlardan baflka bir fley de¤ildir. Bu yaz›l›mlar çal›flt›klar›nda, genellikle bilgisayar aç›s›ndan hofl olmayan sonuçlar do¤uran
ifller yaparlar, mesela veri dosyalar›n› siler ya da
içeriklerini tahrip ederler. Bu programlar›n en
önemli
özelli¤i çal›flt›klar›nda
kendilerini
baflka dosyalara da kopyalamalar›
ve böylece
gizli bir flekilde yay›lmalar›d›r.
Bilgisayar
virüslerinden
özel anti-virüs yaz›l›mlar› ile
korunmak mümkün olabilmektedir. S›k s›k duyulan söylentilerin aksine, bilgisayar›n
monitörünü patlatan ya da
klavyeyi yiyen bilgisayar virüsleri mevcut de¤ildir, bugünkü teknoloji ile bu mümkün de de¤ildir.
VISUAL BASIC
Microsoft taraf›ndan çeflitli Windows uygulamalar›n›n programlanmas›nda
kullan›lmak üzere gelifltirilmifl özel bir programlama
dilidir. Bu dilde programlama ifli iki k›s›m halinde yap›l›r, öncelikle çal›flma pencereleri görsel olarak tasarlan›r
ve içlerine simgeler fleklindeki
program unsurlar› yerlefltirilir. Ard›ndan da Basic dili
yard›m›yla ek kodlamalar eklenir. Visual Basic ile haz›rlanm›fl yaz›l›mlar genellikle
kullan›c›n›n çeflitli hareketlerine verilecek belirli tepkilerden oluflur. Bu dilde basit uygulamalar› çok h›zl› bir biçimde programlamak mümkündür.
VRAM
Video RAM ad›n›n k›saltmas›d›r ve bilgisayarlarda kullan›lan grafik kartlar›n›n üzerindeki özel tasarlanm›fl, çok
yüksek süratli haf›za modüllerini tan›mlar. Pek çok farkl›
çeflidi vard›r ve VRAM ad› bir
genelleme olarak kullan›lmaktad›r. Bir grafik kart›n›n üzerindeki VRAM miktar› o kart›n çal›fl›rken ç›kbilece¤i ekran çözünürlü¤ü ve renk derinli¤i baflta olmak üzere pek
çok önemli unsuru belirler.
Günümüzde standart bir bilgisayarda 64 MB’a kadar
VRAM tafl›yan grafik kartlar›
kullan›labilmektedir.
V-MAIL
Video görüntülerin elektronik posta mesajlar›na eklenerek gönderilmesiyle ortaya ç›kan görüntülü posta yöntemine verilen isimdir.
VOICE MAIL
T›pk› v-mail gibi, elektronik
posta mesajlar›na ses kayd›
dosyalar›n›n eklenmesiyle haz›rlanan sesli mesaj iletme
yöntemine verilen isimdir.
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
SÖZLÜK
38
<<<
SÖZLÜK
V HARF‹
VHD
Özel olarak gelifltirilmifl olan ve
günlük kullan›mda pek s›k rastlanmayan, yüksek
veri depolama yo¤unlu¤una sahip
3,5 inçlik geliflmifl bir floppy
disket türüne verilen isimdir.
VHF
‹ngilizce "Very
High Frequency"
kelimelerinin k›saltmas›d›r. 30 ve
300 MHz dalgaboyu aras›ndaki elektromanyetik dalgalar› tan›mlamakta
kullan›l›r. Bu dalgalar genellikle radyo ve televizyon yay›nlar›nda
kullan›l›rlar.
VEKTÖR GRAF‹K
Çeflitli koordinatlar belirlemek ve bunlara göre çizgiler
ya da geometrik flekiller çiz-
mek yöntemiyle haz›rlanan
grafiklere verilen genel isimdir. Birçok aç›dan "Raster" tabir edilen ve görüntüleri bitmap veriler halinde depolayan
grafik çizim yönteminden daha üstündür. Öncelikle veriler
bitmap olarak de¤il
de koordinat serileri
olarak kaydedildi¤inden ve sonra yeniden
buna göre çizildi¤inden, grafiklerin büyütülmesi ya da küçültülmesi esnas›nda
herhangi bir kalite
kayb› olmaz.
39
HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR
●
VIDEO KONFERANS
Ses, görüntü ve metinden
oluflan yay›nlar›n karfl›l›kl›
aktar›lmas›yla yap›lan toplant›lara verilen genel isimdir.
Bu sayede dünyan›n iki farkl›
yerinde bulunan kifliler ayn›
salondaym›fl gibi görüflmeler
yapabilirler. ‹lk video konferanslar analog televizyon ve
uydu ba¤lant›lar›yla yap›lm›flt›r. Ancak günümüzde dijital
teknoloji ve bilgisayar a¤lar›n›n geliflmesiyle, bu ifl daha
kolay ve ucuza yap›labilir hale gelmifltir.
VIRTUAL REALITY (VR)
Türkçesi "Sanal Gerçeklik"
olan bu kavram, çeflitli bilgisayar teknolojileri yard›m›yla
kullan›c›n›n gerçekte var olmayan bir ortam›n içine girip
VIDEO-CD
Üzerinde
MPEG s›k›flt›rma format› kullan›larak haz›rlanm›fl 74 dakikal›k VHS kalitesinde görüntü ve CD kalitesinde ses kayd›
depolanan bir tür CD’e verilen
isimdir.
SÖZLÜK
de¤iflik tecrübeler yaflamas›n› tan›mlamak için kullan›l›r. Bu sanal ortam›n yarat›lmas›nda geliflmifl bilgisayar ses ve grafiklerinin yan› s›ra, özel
gözlük ve eldiven gibi
donan›mlar da kullan›l›r. K›saca VR olarak da an›lan bu kavramdan, sadece e¤lence de¤il ayn› zamanda
baflta askeri olmak
üzere pek çok alanda e¤itim
verilmesi amac›yla da faydalan›lmaktad›r.
VOODOO
3DFX firmas› taraf›ndan
gelifltirilen ve grafik kartlar›nda kullan›lan bir dizi ifllemciye verilen kod ad›d›r. Bu
ifllemciler bilgisayarlarda,
özellikle 3D oyun ve
CAD/CAM programlar›nda
çok gerçekçi grafiklerin yüksek süratte görüntülenebilmesi için tasarlanm›fllard›r.
Halen bu seriden yeni nesil ifllemcilerin gelifltirilmesi ve
üretimi sürmektedir.
VML
‹ngilizce "Vector Markup
Language" kelimelerinin
k›saltmas›d›r. "Extensible
Markup Language" (XML)
programlama
dilinin vektör
grafikler için
tasarlanm›fl bir
yan uygulamas›d›r.
VOXEL
Üç boyutlu
modelleme iflleminde kullan›lan ve kendisi de üç boyutlu olan farkl›
bir bitmap türüne verilen
isimdir. Bir "voxel" kullan›ld›¤› resimdeki en küçük parçay› temsil eder.