marona cam
Transkript
marona cam
>>> SAYI 20 TEMEL B‹LG‹LER GRAF‹K KARTLARI GRAF‹K KARTLARININ TEMEL ÖZELL‹KLER‹ EXCEL’E G‹R‹fi EXCEL NASIL KULLANILIR? WINDOWS YEN‹ FONT EKLEMEK WORD ‹Ç‹N YEN‹ FONTLARIN YÜKLENMES‹ PROJELER TELEFON REHBER‹ OLUfiTURMAK WORD ‹LE BAS‹T B‹R TELEFON REHBER‹ NASIL HAZIRLANIR? KLASÖRLER‹ YEN‹DEN ADLANOIRMAK B‹R DOSYA YA DA KLASÖRÜN ADI NASIL DE⁄‹fiT‹R‹L‹R? 21. SAYIDA NELER VAR? TEMEL B‹LG‹LER NOKTA VURUfiLU YAZICILAR PC’N‹N TAR‹HÇES‹ INTERNET WEB SAYFASINA RES‹M EKLEMEK SAYFANIZA RES‹M EKLEMEN‹N YOLU INTERNET’TE G‹ZEM SAYFALARI WINDOWS B‹LG‹SAYARINIZIN TÜRÜ PROJELER A‹LEDE B‹LG‹SAYARIN PAYLAfiIMI KORKU VE GER‹L‹M KONULU WEB SAYFALARI INTERNET WEB SAYFALARINI BA⁄LAMAK INTERNET VE CEP TELEFONLARI INTERNET’TE SA⁄LIK INTERNET ÜZER‹NDEK‹ CEP TELEFONU KONULU S‹TELER BROWSER AYARLARI MULTIMEDIA VE E⁄LENCE D‹J‹TAL EL KAMERALARI MULTIMEDIA VE E⁄LENCE SÖZLÜK W-X HARFLER‹ B‹LG‹SAYARDA V‹DEO SEYRETMEK V‹DEO FORMATLARI VE OYNATICI PROGRAMLAR 28 Kas›m’da Bayilerde Kaç›rmay›n! SÖZLÜK V <VGA-VOXEL> B‹LG‹SAYAR TER‹MLER‹N‹N SÖZLÜK ANLAMLARI Bilgisayar›n›zla ilgili her türlü sorun için “Herkes ‹çin Bilgisayar” Destek Telefonu 0 800 211 61 17 Saatleri: 9.30 - 11.00, 13.00 - 14.30 Abone Servisi 0 800 211 61 18 Herhangi bir say›y› kaç›rd›¤›n›zda, bunu abone bölümümüzden temin etmeniz ve “Herkes ‹çin Bilgisayar”› eksiksiz olarak biriktirmeniz mümkün. En temelden bafllayan bilgi düzeyi ileri düzeylere kadar yükselecek. Böylece “Herkes ‹çin Bilgisayar” her düzeyden kullan›c› için “eksiksiz” bir baflvuru kayna¤› olacak. Genel Yay›n Yönetmeni: Gökhun Sungurtekin (Sorumlu), Yaz› ‹flleri Müdürü: Mahmut Karsl›o¤lu, Editör: M. Berker Güngör, Grafik Tasar›m: Murat Çelik, Reklam Koordinatörü: Gönül Morgül, Müflteri Temsilcisi: Yeliz Koyun, Pazarlama Müdürü: Güler Okumufl, Abone Sorumlusu: Nur Geçili, Da¤›t›m: Nebi Danac›, Üretim: Turgay Tekatan, Vogel Yay›nc›l›k Ltd. fiti. Genel Müdürü: Hermann W. Paul, Genel Müdür Yard›mc›s›: Beste Özerdem, Vogel Yay›nc›l›k Ltd. fiti. Ad›na Sahibi: Gökhun Sungurtekin, Renk Ayr›m›-Film Ç›k›fl ve Bask›: As›r Matbaac›l›k Ltd. fiti., Da¤›t›m B‹RYAY A.fi. Vogel Yay›nc›l›k Piyalepafla Bul. Zincirlikuyu Cad. Ün ‹fl Merkezi No: 231/3 80380 Kas›mpafla-‹STANBUL Tel: (212) 297 17 24 Faks: (212) 297 17 33 >>> GRAF‹K KARTLARI TEMEL B‹LG‹LER GRAF‹K KARTLARI Bir grafik kart›n›n temel görevi, bilgisayar›n gönderdi¤i sinyallerin monitör ekran›nda gösterilmesi için iletilmesini sa¤lamakt›r. Günümüzde farkl› kullan›c›lar›n›n ihtiyaçlar›na hitap etmek üzere tasarlanm›fl çok de¤iflik tiplerde grafik kartlar› üretilmektedir. Bunlar›n fiyatlar› da genel kapasitelerine göre oldukça de¤iflmektedir, her kullan›c›n›n ihtiyaçlar› farkl› oldu¤undan yeni bir kart al›rken yap›lacak tercih de buna göre olmak durumundad›r. Bilgisayar üreticileri sistemlerini tasarlarken genellikle bir parçan›n performans›ndan ziyade fiyat›n› dikkate al›rlar, bu da her kullan›c›y› memnun edecek sonuçlar vermez. De¤iflik grafik kartlar›nda farkl› ifllemciler, de¤iflen tip ve kapasitede haf›za modülleri, bambaflka veriyolu modelleri kullan›l›r, tüm bunlar da performans› etkiler. Biz burada çok fazla teknik ayr›nt›ya girmeden, grafik kartlar›n›n temel özelliklerini inceleyece¤iz. Böylelikle yeni bir kart al›rken nelere dikkat etmeniz gerekti¤i konusunda yeterli bilgiye sahip olacaks›n›z. VER‹YOLU (BUS) Bilgisayar içinde yeralan farkl› parçalar aras›ndaki veri aktar›m›, "veriyolu" (BUS) tabir edilen kanallar yard›m›yla gerçeklefltirilir. Kullan›c›lar›n farkl› veriyolu mimarilerinin özelliklerini bilmesi flart de¤ildir, ne var ki bu veriyollar› ba¤lant› için de¤iflik türde ba¤lant› noktalar›na sahiptirler. Do¤ru kart› seçebilmek için alaca¤›n›z kart›n veriyolu tipini bilmeniz bundan dolay› gereklidir. Günümüzde üretilen grafik kartlar› iki farkl› tipte veriyolu mimarisine sahip olarak tasarlanmaktad›rlar, PCI ve AGP. PCI veriyolu art›k demode olmufltur, ancak eski nesil bilgisayar› olan kullan›c›lar için az say›da da olsa PCI veriyolunu kullanan grafik kart› halen üretilmektedir. Hemen hemen tüm yeni nesil bilgisayarlar grafik kart› ba¤lant›s› için AGP veriyolu ba¤lant› noktas›na sahiptirler. AGP veriyolu di¤erlerinden çok daha h›zl› veri aktar›m› sa¤layabildi¤i için çok daha avantajl›d›r. Bu yüzden bilgisayar›n›zda AGP ba¤lant› noktas› varsa, alaca¤›n›z grafik kart›n›n bu noktadan ba¤lanabilen bir model olmas›na özen göstermeniz önerilir. GRAF‹K KARTININ SÜRAT‹ NEDEN ÖNEML‹D‹R? Bir grafik kart› bilgisayar›n ana ifllemcisinden gelen sinyalleri gerekti¤i biçimde ifller ve bunlar› monitöre gönderir. Burada ekrana yans›t›lacak görüntüler sinyal gruplar› fleklinde kodlan›r ve gönderilir, her sinyal grubu ekranda belirecek bir "sayfa" fleklinde düflünülebilir. Grafik kart›n›n sürati bu noktada önem kazan›r, çünkü kart ne denli yüksek kapasiteli olursa "sayfalar›" ekranda o denli h›zl› gösterebilir. Sonuç olarak ekrandaki görüntü h›zl› bir biçimde yenilenir, böylelikle özellikle film ya da oyun gibi konularda görüntünün mümkün oldu¤unca kusursuz olmas› sa¤lan›r. E¤er grafik kart› yeterince h›zl› de¤ilse, o zaman ekrandaki görüntünün yenilenme ‹PUCU sürati düflecek, bu da ekrandaki görüntü dalgalan›yormufl Yeni bir ekran kart› al›rken ne için kullanaca¤›n›za göre karar vermek size bir gibi bir etki yapahayli para tasarruf ettirebilir. Bilgisayar›n›cakt›r. Bu dalgalanma z› oyun a¤›rl›kl› kullan›yorsan›z en az 16 efekti ç›plak gözle koMB haf›zaya sahip olan bir kart seçmelisilayl›kla farkedilmese biniz. E¤er s›rf ofis iflleri için kullanacaksale, k›sa sürede gözlerde n›z, o zaman 4 MB haf›zal› temel bir moyorulmaya ve bafl a¤del iflinizi rahatl›kla görecektir. r›s›na yolaçacakt›r. *< > >>> HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● TEMEL B‹LG‹LER 111 <<< GRAF‹K KARTLARI < < < GRAF‹K KARTI ALIRKEN NELERE D‹KKAT ETMEL‹? Yeni bir parça sat›n al›rken sat›c›n›n sözleri kafan›z›n kar›flmas›na sebep olabilir, ancak gerçekte konu o kadar da karmafl›k say›lmaz. Piyasada farkl› ihtiyaçlara göre tasarlanm›fl pek çok grafik kart› mevcuttur, e¤er ihtiyaçlar›n›z›n fark›ndaysan›z içlerinden uygun bir tane seçmek zor olmayacakt›r. Alabilece¤iniz en düflük kapasiteli ve ucuz ekran kartlar› 4 MB haf›zal› olanlard›r. E¤er bilgisayar›n›z› ofis yaz›l›mlar› çal›flt›rmak ya da Internet üzerinde gezinmek için kullanacaksan›z o zaman bu tür bir kart iflinizi rahatl›kla görecektir. Ancak e¤er bilgisayar›n›zda özellikle oyunlar gibi grafik a¤›rl›kl› uygulamalar› çal›flt›racaksan›z, o zaman güçlü bir grafik kart›na ihtiyac›n›z olacakt›r. Bu tür yüksek kapasiteli grafik kartlar›n›n çok farkl› modellerini bulabilmek mümkündür, aralar›ndaki farklar ise oldukça büyük olabilir. Bu konuda karar vermekte zorlan›yorsan›z, o zaman ayl›k bilgisayar dergileri ve Internet üzerindeki donan›m inceleyen Web sitelerini takip etmenizi öneririz. Buralarda devaml› de¤iflen grafik kart› teknolojileriyle ilgili detayl› bilgi bulabilirsiniz. Günümüzde üretilen yüksek kapasiteli grafik kartlar›nda birkaç farkl› firman›n ürünü olan ifllemciler kullan›lmaktad›r. Bu ifllemcilerin kapasiteleri baz› farkl›l›klar Yeni nesil bilgisayar oyunlar› çal›flabilmek gösterir, bunlar flüphesiz seiçin güçlü grafik kartlar›na ihtiyaç duyar. çiminizde önemli rol oynaya- caklard›r. Ancak grafik ifllemci kadar önemli olan bir di¤er unsur da haf›za kapasitesidir. Bir grafik kart› hem ifllemciden gelen verileri depolamak, hem de kendi ifllemlerini yapabilmek için ana sistemden ayr› bir haf›za modülüne ihtiyaç duyar. 3D oyunlar ve benzeri grafik a¤›rl›kl› yaz›l›mlar bu haf›za kapasitesinin yüksek olmas›n› gerektirir, özellikle ekran çözünürlü¤ü artt›kça haf›za ihtiyac› da artacakt›r. Modern 3D oyunlar› ve benzeri grafik a¤›rl›kl› yaz›l›mlar› rahatça çal›flt›rabilmek için grafik kart›n›n en az 16 MB haf›zaya ihtiyac› olacakt›r. Bu yüzden yeni bir kart al›rken ifllemci gücü yan› s›ra haf›za kapasitesine de dikkat etmek gerekir. Baz› bilgisayar modelleri sistemden ayr› bir grafik kart› yerine, anakart üzerine tak›l› bir grafik ifllemcisi ve haf›za modülü kullanacak flekilde tasarlanm›fllard›r. Özellikle seri üretim yapan büyük firmalar baflta dizüstü olmak üzere baz› modellerinde bu tür tasar›mlar› s›kça kullan›rlar. Bu tür tasar›m›n en büyük avantaj› nispeten ucuza mal edilebilmesi ve yerden tasarruf sa¤lamas›d›r. Ne var ki grafik ifllemci bozulur ya da art›k yetersiz kald›¤›nda de¤ifltirilmesi gerekirse, bu pek mümkün olmaz. Baz› geliflmifl anakartlar bu gibi durumlarda küçük bir ayarlama ile grafik ifllemcinin devre d›fl› b›rak›labilmesine imkan tan›rlar, ancak bu her sistemde olan bir özellik de¤ildir. O yüzden yeni bir bilgisayar al›rken buna da dikkat edilmesinde fayda vard›r. Günümüzde bir çok farkl› firma taraf›ndan üretilen grafik kartlar›n› piyasada bulmak mümkündür. Ço¤u firma kartlar›n›n tasar›m›nda belli bafll› baz› grafik ifllemcilerini kullan›rlar, genelde ifllemci d›fl›nda de¤iflen temel unsurlar haf›za kapasitesi ve grafik kart› üzerindeki fazladan TV ba¤lant› noktalar›d›r. Grafik kartlar›nda en s›k kullan›lan ifllemci markalar› flöyle s›ralanabilir; 3DFX firmas›n›n VooDoo serileri, nVidia firmas›n›n TNT ve GeForce serileri, Matrox firmas›n›n G serileri ve ATI firmas›n›n yeni Radeon ifllemcileri. Piyasada bunlar d›fl›nda baz› ifllemcilere de rastlanabilir, ancak en yayg›n kullan›lan ve desteklenenler bu markalard›r. 112 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● TEMEL B‹LG‹LER >>> TEMEL B‹LG‹LER >>> EXCEL’E G‹R‹fi TEMEL B‹LG‹LER EXCEL’E G‹R‹fi Dünya’da en yayg›n kullan›lan hesap tablosu yaz›l›m› olan Excel sayesinde, bilgisayar›n›zda en karmafl›k hesaplamalar› bile rahatl›kla yapabilirsiniz. Excel uygulamas› Microsoft taraf›ndan üretilmifl olan Ofis yaz›l›m pakedinin içindeki programlardan biridir. Bu programlara hemen her iflyerindeki bilgisayarlarda rastlamak mümkündür, ancak e¤er sizin bilgisayar›n›zda yoksa öncelikle program pakedini sat›n alman›z ve bilgisayar›n›za kurman›z gerekecektir. fiimdi bilgisayar›n›zda Excel uygulamas›n›n kurulu oldu¤unu varsayarak, bunu nas›l kullanaca¤›n›za bakaca¤›z. Excel bilgisayar›n›zda kuruluysa, di¤er tüm programlar gibi "Bafllat" tuflu menüsü içindeki "Programlar" seçene¤i alt›nda onun k›sayolunu bulabilirsiniz. Program› çal›flt›rmak için tüm yapman›z gereken buna t›klamakt›r, uygulama çal›flt›r›lacak ve çal›flma penceresi ekrana gelecektir. çubuklar› ve menü seçenekleri bulunur. Pencerenin en üst k›sm›nda yer alan "Dosya" ve di¤er seçenekleri içeren araç çubu¤u ço¤u di¤er Windows uygulamas›ndakine benzer bir yap›dad›r ve hatta tufllar›n büyük bir k›sm›n›n ifllevi de ayn›d›r. Burada amaç uygulamalar aras›nda belirli bir benzerlik oluflturarak kullan›c›n›n iflini kolaylaflt›rmakt›r. Excel penceresinin üst k›sm›nda al›fl›lm›fl menü ve araç çubuklar›n›n yan› s›ra, bu uygulamaya has olan baz› formül çubuklar› da yer almaktad›r. Tüm bunlara s›ras›yla de¤inece¤iz, flimdi en bafl›ndan bafllayal›m. ÇALIfiMA PENCERES‹ Excel çal›flma penceresine bakt›¤›n›zda onun di¤er Windows uygulamalar›ndan çok de¤iflik görünmedi¤ini fark edeceksiniz. T›pk› Word çal›flma penceresinde oldu¤u gibi, burada da çal›flma penceresi çeflitli k›s›mlara ayr›lm›flt›r, de¤iflik araç EXCEL BELGES‹ Excel uygulamas› ile oluflturulan belgelere "kitap" ad› verilir, bunun nedeni de her belgenin birden fazla "sayfa" içermesidir. Her sayfa dikine ve enine çizgilerle "hücre" denilen flekilde çok say›da kutulara bölünmüfltür. Her "hücre" içine farkl› bir de¤erin girilebilmesi için tasarlanm›flt›r. Bu de¤erler say›sal ve sözel veriler olabilece¤i gibi, "hücre" içine matematik formülleri de girilebilir. HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● TEMEL B‹LG‹LER 113 <<< TEMEL B‹LG‹LER EXCEL’E G‹R‹fi SATIR VE SÜTUNLAR Excel çal›flma penceresindeki hücreler çal›flmay› kolaylaflt›rmak için t›pk› bir satranç tahtas›nda oldu¤u gibi sat›r ve sütunlar fleklinde isimlendirilmifllerdir. Burada sütunlar harflerle ve sat›rlar da numaralarla iflaretlenmifltir. Bu INFO flekilde bölünmüfl olan çal›flma alan›ndaki her hücrenin yeri sat›r Excel belgelerine "kitap" ad› verilmesinin ve sütun koduna bak›larak kolayca sebebi, her belgede birden fazla "sayfa" bulunabilir, çünkü bunlar›n yeri bulunmas›d›r. hiçbir zaman de¤iflmez. Alandaki ilk hücre olan A1, ekran›n sol üst köflesinde yer almakta, s›ralama buradan bafllayarak yap›lmaktad›r. I < > >>> ÇALIfiMA ALANI Araç çubuklar›n›n afla¤›s›nda kalan hücrelere bölünmüfl sayfa çal›flma alan›d›r ve aç›k olan belgenin içindeki verileri gösterir. Çal›flma alan›n›n üst k›sm›nda sütun adlar›n›n, sol taraf›nda ise sat›r numaralar›n›n bulundu¤u k›s›mlar yer al›r. Ayr›ca sa¤ tarafta ve altta da di¤er uygulamalardaki gibi birer kayd›rma çubu¤u mevcuttur, bunlar özellikle büyük belgeler üzerinde çal›fl›rken çal›flma penceresini gerekti¤i gibi kayd›rabilmenizi sa¤lar. Menü ve araç çubuklar› Word uygulamas› ile büyük benzerlik göstermektedir. AKT‹F HÜCRE Excel çal›flma alan›nda her zaman için sadece tek bir hücre aktif durumdad›r. Yeni bir belge açt›¤›n›zda aktif durumda olan hücre her zaman için A1 kodlu oland›r, ancak fare ile t›klayarak ya da yön tufllar› yard›m›yla ilerleyerek farkl› bir hücre aktif hale getirilebilir. Aktif durumdaki hücre etraf›ndaki kutunun kal›n olarak resmedilmesiyle tan›nabilir hale getirilir, ayr›ca formül çubu¤unun yan›nda bulunan ad kutusunda da hücrenin ad› görülecektir. Klavyeden bir veri girmeye bafllad›¤›n›zda yazd›klar›n›z bu hücrenin içinde yer alacakt›r, ayn› zamanda yazd›klar›n›z› hemen çal›flma alan›n›n üzerinde yer alan formül sat›r›nda da görebilirsiniz. FARE ‹MLEC‹ Excel çal›flma penceresindeyken fare imleci özel bir flekil alarak kenarlar› siyah olan art› iflaretine dönüflecektir. E¤er bu imleci alandaki herhangi bir hücrenin üzerine getirir ve t›klarsan›z o hücre seçili hale gelir, böylelikle istedi¤iniz verileri girmeye bafllayabilirsiniz. Formül sat›r›. Hücre ismi sat›r›. Sütun bafll›¤›. Dikey Kayd›rma çubu¤u + Excel’de fare imlecinin görünümü Aktif hücre Sat›r bafll›¤›. Sayfa ayraçlar›. Yatay kayd›rma çubu¤u. 114 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● TEMEL B‹LG‹LER >>> TEMEL B‹LG‹LER EXCEL’E G‹R‹fi TAR‹H G‹RMEK G‹R‹fi‹ ‹PTAL ETMEK E¤er bir hücreye veri girifli yaparken tüm yazd›klar›n›z› silmek ve yeniden bafllamak isterseniz, tüm yapman›z gereken klavyeden Esc tufluna basmak ya da formül çubu¤undan "‹ptal" simgesine t›klamakt›r. Hücre içindeki veriler tamamen silinecek, ancak seçili olan haldeki hücre aktif kalarak yeni veri girifline haz›r olacakt›r. UZUN MET‹NLER G‹RMEK E¤er bir hücre içine uzun bir metin giriyorsan›z bunun s›¤mayaca¤›ndan endifle etmenize gerek < < < G‹R‹fi‹ TAMAMLAMAK Hücre içine veri giriflini tamamlad›¤›n›zda, "Gir" simgesine t›klayarak ya da baflka bir hücreyi aktif hale getirerek ifllemi sonuçland›rabilirsiniz. Baflka bir hücre seçildi¤inde bir öncekine yap›lan veri girifli tamamlanm›fl kabul edilecektir, baflka bir hücreye geçmenin ise birkaç yolu mevcuttur: > Herhangi baflka bir hücreye fare ile t›klamak, > Yön tufllar› ile bitiflik hücrelerden birine geçmek, > Enter tufluyla bir hücre afla¤›, Shift + Enter ile bir hücre yukar› geçmek, > Tab tufluyla bir hücre sa¤a, Shift + Tab ile bir hücre sola geçmek. yoktur, çünkü yazd›klar›n›z kaybolmayacakt›r. Yazmaya devam etti¤iniz sürece metnin uzayarak di¤er hücrelere de taflt›¤›n› göreceksiniz, ancak veri giriflini tamamlad›¤›n›zda hücre "kapanacak" ve ancak metnin s›¤d›¤› kadar› hücre içinde görüBu simgeye t›klayarak veri giriflini necektir, fakat asl›nda tamam› o tamamlayabilirsiniz. hücre içinde tutulmaya devam etmektedir. E¤er veri girilen hücrenin sa¤›ndaki hücrelerde bilgi yoksa, o zaman metin taflm›fl flekilde görüntülenmeye devam eder, fakat asl›nda o hücreler gerçekte bofltur. Veri girmek için üzerlerine t›klarsan›z, üzerlerine taflm›fl olan metin kaybolacak ve bofl hücre meydana ç›kacakt›r. E¤er hücre içeriklerinin tamamen görüntülenmesini istiyorsan›z, o zaman flunlar› yapabilirsiniz: > Sütun geniflli¤ini metin boyuna göre ayarlayabilirsiniz. E¤er yan hücre boflsa öncekine girilen > Girilen metni birkaç sat›ra bötüm metin görülecektir. lebilirsiniz. > Girilen metni sütun geniflli¤ine göre bölebilirsiniz. > Metni hücre boyuna göre küçük karakterler kullan›lacak flekilde ayarlayabilirsiniz. < < < Excel ile çal›fl›rken her hücrenin içine yaz›, rakam ya da formül girebilirsiniz. fiimdi bunun nas›l yap›ld›¤›n› görelim. Yeni belgede bir tarih girelim, bunu yapmak için öncelikle veriyi girece¤imiz hücreyi üzerine t›klayarak seçmemiz gerekiyor. Seçili duruma gelen hücre etraf› kal›n çizgili olarak gösterilecektir. ‹lk hücreye t›klay›n, bu A1 hücresidir ve ilk sat›r, birinci sütundad›r. fiimdi yazmaya bafllayabilirsiniz, burada girdi¤iniz verilerin hem aktif durumdaki hücrenin içinde, hem de yukar›daki formül sat›r›nda yer ald›¤›n›z göreceksiniz. Formil sat›r›nda iki farkl› sembol mevcuttur, imleci bunlar›n üzerine getirirseniz isimleri de belirecektir. K›rm›z› çarp› fleklinde olan sembole t›klarsan›z o ana dek hücre içine girdi¤iniz tüm veriler silinir ve hücre ilk bafltaki gibi yaz›lmaya haz›r hale geçerek yeni veri girifli yapman›z› bekler. Onun yan›nda yer alan yeflil renkli "Gir" iflareti ise veri giriflini tamamlaman›z› sa¤lar, buna t›klarsan›z girdi¤iniz veriler hücre içine yaz›l›rlar. SÜTUN GEN‹fiL‹⁄‹N‹ DE⁄‹fiT‹RMEK Sütun geniflli¤ini de¤ifltirmek son derece kolayd›r. Tüm yapman›z gereken fare imlecini en üstte yer alan sat›r bafll›¤› alan›na götürmek ve çift yönlü ok fleklini alacak biçimde sütun s›n›r›nda tutmakt›r, mesela A ve B sütunlar› aras›ndaki s›n›rda imleç de¤iflecektir. ‹mleç de¤iflti¤inde sol fare tufluna bas›l› tutarak fareyi sa¤a ya da sola çekerek sütun geniflli¤ini ayarlayabilirsiniz. ‹mleci hareket INFO ettirdi¤inizde sa¤ tarafta kalan sütunlar kayarak yer açacakt›r, Sütun geniflli¤ini girilen metine göre genifllik istedi¤iniz kadar büyüdüayarlaman›n h›zl› bir yolu da mevcuttur. ¤ünde fare tuflunu b›rakman›z yeYapman›z gereken fare imlecini sütun baflterlidir. l›klar› aras›na getirdikten sonra tutup süSütun geniflli¤ini bu flekilde rüklemek yerine, o noktaya sol fare tufluyla ayarlarken ekranda bir ölçü sat›r› çift t›klamakt›r. Sütun geniflli¤i otomatik belirecek, burada görülen de¤er olarak girilen metine göre ayarlanacakt›r. bir sütunda standart kaç karakterin görülebilece¤ini belirtir. I < > >>> HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● TEMEL B‹LG‹LER 115 <<< TEMEL B‹LG‹LER EXCEL’E G‹R‹fi sat›rlara bölebilirsiniz. Bunun için yapman›z gereken imleci hücre içinde sat›r sonu olmas›n› istedi¤iniz noktaya getirmek ve Alt + Enter tufl kombinasyonuna basmakt›r. Normalde Word ile çal›fl›rken ayn› ifli sadece Enter tufluyla yapabilirsiniz, ancak Excel bu tuflu veri giriflini bitirmek ve bir alt hücreye geçmek için kullan›r. Bu flekilde sat›rlara böldü¤ünüz hücrede art›k sat›r sonu olarak hep sizin belirledi¤iniz nokta kullan›lacakt›r. E¤er isterseniz hücreyi metin boyuna göre ayarlamak yerine tam tersini de yapabilirsiniz. "Hiza- < < < METN‹ fiEK‹LLEND‹RMEK Metni hücreye göre flekillendirebilirsiniz, bunun için yukar›daki seçenek çubu¤unda "Biçim" fl›kk›na t›klay›n ve aç›lan menüden "Hücreler" seçene¤ini seçin. Aç›lan diyalog penceresinden "Hizalama" adl› olan› seçin ve burada "Metni Kayd›r" kutusunu iflaretleyin. Böylelikle hücre yüksekli¤i Sütun geniflli¤ini fare ile ayarlayabilirsiniz. otomatik olarak ayarlanacak ve içindeki metin birkaç sat›ra bölünerek tamam›n›n görüntülenmesi sa¤lanacakt›r. ‹çi dolu olan hücreyle birlikte ayn› s›rada olan tüm hücrelerin yüksekli¤i de uygun biçimde de¤iflecektir. Metni kayd›rmak için önce "Biçim" seçene¤ine t›klaE¤er isterseniz y›n... metni kendiniz de < < < Alt + Enter tufllar›yla sat›r sonunu kendiniz belirleyebilirsiniz. < < < lama" diyalog kutusunda bulunan "Uyacak fiekilde Daralt" seçene¤i sayesinde metinde kullan›lan karakter boyunun küçültülmesini ve böylece tüm metnin hücre içine s›¤acak biçimde görüntülenmesini sa¤layabilirsiniz. Ne var ki e¤er metin çok uzun ise karakter boyu çok küçülecek, bu da metni okunamaz k›lacakt›r. >>> I <INFO > Bir hücre içine veri girerken metni sat›rlara bölmek için Alt + Enter tufllar›n› kullanman›z gerekir. Ancak klavyenizde iki farkl› Alt tuflu oldu¤unu unutmay›n, bu yüzden e¤er kombinasyon ifle yaram›yor gibi < < < ...ve "Hizalama" penceresinden "Metni Kayd›r" kutusunu ifla- retleyin. 116 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● TEMEL B‹LG‹LER görünüyorsa yanl›fl tuflu kullan›yor olabilirsiniz, di¤erini deneyin. >>> >>> YEN‹ FONT EKLEMEK WINDOWS YEN‹ FONT EKLEMEK Bazen kelime ifllem programlar›nda bulunan standart fontlar çal›flman›z için yeterli olmayabilir. Bu durumda yapman›z gereken yeni fontlar› listeye eklemektir. Bunun için öncelikle ".ttf" ekli font dosyalar›na ve eklemenin nas›l yap›laca¤›n› bilmeye ihtiyac›n›z olacakt›r. Burada yöntemi basit ad›mlarla aç›kl›yoruz: Ad›m 1 Öncelikle Bafllat tuflu menüsünden s›ras›yla "Ayarlar" ve "Denetim Masas›" seçeneklerine t›klay›n. *< ‹PUCU > Çok say›da font dosyas› içeren CD’leri piyasada bulmak mümkündür, ancak bu font listelerinin hepsinde Türkçe karakterler bulunmayabilece¤ini unutmay›n. >>> Ad›m 2 Denetim Masas› penceresi aç›ld›¤›nda burada bulunan "Yaz› Tipleri" adl› seçene¤e çift t›klay›n. Ad›m 3 Bilgisayar›n›zda bulunan fontlar› listeleyen bir pencere aç›lacakt›r. "Dosya" seçene¤inden "Yeni Yaz› Tipi Yükle..." fl›kk›na t›klay›n. HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● WINDOWS 63 <<< WINDOWS YEN‹ FONT EKLEMEK Ad›m 4 "Yaz› Tipi Ekle" adl› diyalog penceresi aç›ld›¤›nda, alttaki k›s›mdan kaynak sürücü ve klasörü seçin. E¤er birden fazla yeni font ekleyecekseniz bunun biraz daha fazla zaman alabilece¤ini hat›rlay›n. Ad›m 5 Kaynak klasöre girdi¤inizde, burada olan font dosyalar›n›n bir listesi ç›kacakt›r. Hepsini eklemek istiyorsan›z "Tümünü Seç" fl›kk›na t›klay›n. *< ‹PUCU > Listede CTRL tufluna bas›l› tutarak birden fazla fontu fareyle seçebilirsiniz. >>> 64 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● WINDOWS >>> Ad›m 6 ‹fllem bitti¤inde listede ekledi¤iniz fontlar› da görebilirsiniz. Art›k bunlar› kelime ifllem program›n›zda kullanman›z mümkündür Ad›m 7 Art›k Word ile çal›fl›rken yaz› tipi penceresinden ekledi¤iniz yeni fontu seçebilir ve bunu kullanarak yaz› yazabilirsiniz. >>> TELEFON REHBER‹ OLUfiTURMAK PROJELER TELEFON REHBER‹ OLUfiTURMAK E¤er telefon numaralar›n› küçük ka¤›tlara yaz›p sonra da kaybetmekten b›kt›ysan›z, o zaman bir liste oluflturmak iyi bir fikir olabilir. Bir telefon rehberi oluflturarak isim, adres ve numaralar› düzenlemek için kelime ifllem programlar›ndan faydalanabilirsiniz. Bu flekilde oluflturulmufl bir rehberi istedi¤iniz zaman eriflebilmek ve de¤ifltirebilmek elinizde olacakt›r. Ayr›ca e¤er isterseniz bu rehberin yaz›c›dan bir ç›kt›s›n› da alabilmeniz mümkündür. Afla¤›daki ad›mlar› izlemeniz yeterlidir: Ad›m 1 Word ile çal›fl›rken bir tablo oluflturmak çok kolayd›r. Öncelikle "Tablo" seçene¤inden "Tablo Ekle..." fl›kk›na t›klay›n. Aç›lan diyalog penceresinden sat›r ve sütun say›s›n› belirtip "Tamam" tufluna bas›n. Word çal›flma alan›nda imlecin durdu¤u noktay› temel alarak bofl bir tablo haz›rlayacakt›r. Ad›m 2 fiimdi tablo içindeki hücreleri uygun biçimde doldurmaya bafllayabilirsiniz. Hücreler aras›nda fare ya da yön tufllar› ile geçifl yapabilirsiniz. Ad›m 3 Tüm verileri girdikten sonra tablonuzu düzenlemek isteyeceksiniz, bu bir telefon rehberi oldu¤una göre alfabetik s›ralama uygun olacakt›r. ‹mleci tabloda herhangi bir yere tafl›y›n ve sonra "Tablo" seçene¤i menüsünden "S›rala" fl›kk›na t›klay›n. Aç›lan diyalog penceresinden s›ralaman›n ne flekilde yap›laca¤›n› belirleyin. HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● PROJELER 57 <<< PROJELER TELEFON REHBER‹ OLUfiTURMAK Ad›m 4 Tablonuz genel görünümünü kazand›, ancak henüz ifliniz bitmedi. Bu çal›flmaya daha hofl bir görünüm kazand›rmak için yine "Tablo" menüsünden "Otomatik Tablo Biçimi..." fl›kk›na t›klay›n. Word size çeflitli tablo örnekleri sunacakt›r, bunlardan birini seçin ve "Tamam" tufluna t›klay›n, tablonuz otomatik olarak düzenlenecektir. >>> I <INFO > Tablonuzu alfabetik olarak s›ralarken "Bafll›k Sat›r› Var" seçene¤ini iflaretleyerek bu sat›r›n oldu¤u yerde kalmas›n› sa¤lamay› unutmay›n. Aksi halde bafll›k sat›r› da alfabetik s›ralama yüzünden arada bir yere tafl›nacakt›r. >>> Ad›m 5 fiimdi tüm yapman›z gereken her zaman oldu¤u gibi haz›rlad›¤›n›z bu tabloyu yeni bir belge fleklinde kolayca eriflebilece¤iniz bir yere kaydetmektir. E¤er isterseniz bu tabloyu yaz›c›da bast›rabilir ve ka¤›t üzerindeki örne¤i de göz önünde bir yere asabilirsiniz. I <INFO > Ço¤u kullan›c› tablolar oluflturmak için Excel kullan›lmas› gerekti¤ini düflünür, ama gördü¤ünüz gibi Word ile oldukça detayl› tablolar haz›rlayabilirsiniz. Çok karmafl›k formüller kullanman›za imkan tan›masa bile, Word tablolar› görsel olarak çok daha detayl› olarak biçimlendirebilmektedir. 58 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● PROJELER >>> >>> KLASÖRLER‹ YEN‹DEN ADLANDIRMAK PROJELER KLASÖRLER‹ YEN‹DEN ADLANDIRMAK Burada bir dosya ya da klasörü yeniden adland›rmak için neler yapman›z gerekti¤ini anlataca¤›z. Ad›m 1 Öncelikle Windows Gezgini uygulamas›n› bafllat›n ve ekran›n sol k›sm›ndan içinde yeni bir klasör oluflturmak istedi¤iniz klasöre çift t›klay›n. I <INFO > Burada anlat›lanlar› hem dosya, hem de klasörlere uygulayabilirsiniz. Ancak dosya adlar›nda bir de "soyad›" bulundu¤unu unutmay›n, bunlar› de¤ifltirmeniz önerilmez. >>> Ad›m 2 "Dosya" seçene¤inden önce "Yeni" ve ard›ndan da "Klasör" fl›klar›n› seçin. Ad›m 3 Ekran›n sa¤ taraf›nda "Yeni Klasör" adl› bir klasör oluflacakt›r. Ad›n› belirlemek için Delete tufluyla sat›r›n içini silin ve yeni ad› yaz›n. HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● PROJELER 59 <<< PROJELER KLASÖRLER‹ YEN‹DEN ADLANDIRMAK Ad›m 4 Yeni ad› girmeyi bitirmek için Enter tufluna basman›z yeterlidir. Ancak diyelim ki bu ad› girerken bir hata yapt›n›z ve hatay› düzeltmeniz gerekiyor. Bunun birkaç yolu var. Ad›m 6 Bir baflka seçenek ise klasörün ad› üzerine sa¤ fare tufluyla t›klayarak sa¤ tufl menüsünü açmak ve buradan "Yeniden Adland›r" fl›kk›n› seçmektir. Elde edilecek olan etki bir öncekiyle ayn›d›r. Ad›m 5 ‹lk yöntem klasör seçiliyken "Dosya" seçene¤inden "Yeniden Adland›r" fl›kk›na t›klamakt›r. Böylelikle klasör ad› üzerinde de¤ifliklik yapabilece¤iniz flekilde yaz›ma haz›r olur. Ad›m 7 En son ve en s›k kullan›lan yöntem ise do¤rudan klasör seçili durumdayken, klasörün ad› üzerine sol fare tufluyla bir defa t›klamakt›r. Böylelikle klasörün ad k›sm› yeniden yaz›lmaya haz›r hale gelecektir. E¤er tüm ad› yeniden yazmay›p sadece bir k›sm›n› de¤ifltirmek istiyorsan›z, klavyeden sol ok tufluna basarak de¤ifltirmek istedi¤iniz yere gelebilirsiniz. >>> ! < D‹KKAT > Windows iflletim sistemi içindeki baz› dosya ve klasörlerin adlar›n›n de¤ifltirilmesi çok kötü sonuçlara yol açabilir. Özellikle "Windows" ve "Program Files" klasörleri alt›nda bulunan herhangi birfleyin ad›n› de¤ifltirmenizi kesinlikle tavsiye etmiyoruz. >>> 60 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● PROJELER >>> WEB SAYFASINA RES‹M EKLEMEK INTERNET WEB SAYFASINA RES‹M EKLEMEK Bu bölümde Web sayfan›za nas›l resim ekleyebilece¤inizi görece¤iz. Siz de kabul edersiniz ki sadece yaz›yla dolu bir Web sayfas› pek çekici de¤ildir. Bu yüzden sayfaya konuyla ilgili resimler eklemek her zaman için tavsiye edilir. Ancak burada resim dosyalar›n›n büyüklü¤ünün önemli oldu¤unu unutmay›n, çünkü büyük dosyalar›n yüklenmesi çok fazla zaman alacakt›r. Genellikle 30 Kb civar›ndaki resim dosyalar›n› kullanmak iyidir, ancak e¤er daha büyük bir resim koyman›z gerekiyorsa bunun kolay bir yolu vard›r. Sayfan›za büyük resmin küçük bir kopyas›n› koyabilir ve bunu bir link ile büyük resime ba¤layabilirsiniz. Böylece resmi görmek isteyenler üzerine t›klad›klar›nda büyük haline ulaflabilirler. fiimdi afla¤›daki resimde görülen program sat›rlar›n› Not Defteri ile yaz›n ve "motorsiklet.htm" ad› alt›nda kaydedin. WEB SAYFASINA RES‹M NASIL EKLEN‹R? Burada kullanmam›z gereken komut IMG ve yan›nda da SRC ekidir. <IMG SRC=”motorsiklet.jpg”> *< < < < A/ IMG (IMAGE) komutu resmi sayfaya ekler. B/ SRC eki (SOURCE) resmin nerede sakland›¤›n› ana komuta göstermek içindir. (Mesela C:\Resimler\resim.jpg gibi) C/ T›rnak içine ise resim dosyas›n›n ad› girecektir. E¤er dosya Web sayfas› ile ayn› klasörün içinde bulunuyorsa o zaman sadece dosya ad›n› girmek yeterlidir. Burada görülen program› Not Defterinde aynen yaz›n. ‹PUCU > Web sayfalar›na sadece jpg ve gif ekli resim dosyalar›n› koyabilirsiniz. E¤er baflka ekli bir resim kullanmak istiyorsan›z, >>> < < < önce bunu bir resim editörü ile bu iki türden birine dönüfltürmeniz gerekir. Web sayfan›z›n resim olmadan çal›flt›r›lm›fl hali böyle görünecektir. HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● INTERNET 115 <<< WEB SAYFASINA RES‹M EKLEMEK < < < ‹flte Web sayfan›z›n resimli hali böyle olacakt›r. fiimdi kaydetti¤iniz htm ekli dosyay› bulun ve üzerine çift t›klayarak browser program›n›zla çal›flt›r›lmas›n› sa¤lay›n. Henüz resim dosyas›n› olmas› gereken klasörün içine yerlefltirmedi¤imizden, resmin bulunmas› gereken yerde içinde çarp› olan küçük bir kutu görüntülenecektir. Kodun bafllang›c›nda her zaman bu komutu kullanman›z gereklidir. fiimdi html sayfas›n› kaydetti¤iniz klasörün içine kullanmak istedi¤iniz resim dosyas›n› yerlefltirin. Dosyan›n ad›n›n html belgesindeki ile ayn› olmas›na ve türünün de jpg ya da gif olmas›na özen gösterin. Resim dosyas›n› klasörün içine yerlefltirdikten sonra browser penceresi hâlâ aç›k ise kapat›n ve html belgesine yeniden çift t›klayarak çal›flt›r›n. E¤er herfley do¤ru yap›ld›ysa sayfa aç›ld›¤›nda resmi de içinde görüntülenmifl olarak bulacaks›n›z. Kulland›¤›n›z resmin boyutlar›n› ve sayfadaki yerini ayarlamak için de¤iflik komutlardan yararlanman›z gerekecektir. Normalde resim kullan›lan boyutu ile ekrana gelecektir, ancak daha küçük ya da büyük olmas›n› istiyorsan›z bunu komutlarla sa¤layabilirsiniz. Afla¤›daki örnek sat›rda bu komutla ve ne ifle yarad›klar› gösterilmektedir. Burada resimler için girilen de¤erler piksel baz›ndad›r ve gerekti¤i gibi de¤ifltirilebilir. Ancak unutmay›n ki resimleri bu komutlarla daha da büyütmek resim kalitesinin bozulmas›na yol açacakt›r. >>> INTERNET Bu de¤er hizalanma noktas›n› belirler. fiu de¤erleri alabilir: Bottom, Top, Left, Right, Middle. <IMG SRC=”resim.jpg” WIDTH=“x” HEIGHT=“y” ALIGN=“top”> Bu de¤er resmin geniflli¤ini belirler. Bu de¤er resmin yüksekli¤ini belirler. *< ‹PUCU > I Sayfa yapmaya yeni bafllayan kullan›c›- Web sitenize koydu¤unuz resimlerin lar›n çok s›k düfltü¤ü bir hata resmin buradaki komutlarla küçültüldü¤ü zaman daha çabuk yüklenece¤ini düflünmektir. Oysa buradaki komutlar sadece görüntülenme bo- herhangi bir sebeple aç›lmamas› ihtimaline karfl› ayr›ca resimlerin alt›na, resimlerin yutlar›n› etkiler, yani resim dosyas›n›n boyu ve yüklenme süresinde hiçbir de¤ifliklik ol- >>> maz. 116 <INFO > HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● INTERNET içeri¤ini aç›klayan k›sa birer metin eklemeniz tavsiye edilir. Böylelikle sitenizi ziyaret edenler resimleri göremeseler bile, içerikleri hakk›nda bilgi sahibi olabilirler. >>> >>> INTERNET’TE G‹ZEM SAYFALARI INTERNET INTERNET’TE G‹ZEM SAYFALARI Korku ve gerilimden hofllan›yorsan›z Internet üzerinde oldukça ilginç sayfalar bulabilirsiniz. Korku ve gerilim konusunda kitaplardan televizyon filmi kahramanlar›na dek pek çok unsurun yer ald›¤› bu siteyi www.webinspect.com/mystery.htm adresinde bulabilirsiniz. Daha ziyade "akademik" say›labilecek olan içerik ilginizi çekmekte yetersiz kal›rsa, o zaman yine bu sitedeki ba¤lant›lardan baflka bir çok korku ve gerilim konulu siteye ulaflman›z mümkün olacakt›r. Blair Witch adl› filmi seyretmifl miydiniz? Korku ve gerilim türünde farkl› bir konuma sahip olan bu filmin Web sayfas›na www.blairwitch.com adresinden ulaflabilirsiniz. Bu sayfan›n en temel özelli¤i filmin yap›mc›s› olan flirket taraf›ndan haz›rlanm›fl olmas›, ancak Internet üzerinde bu filme iliflkin daha pek çok site bulmak mümkün, üstelik baz›lar› içerik olarak çok daha detayl›. Laura Mitchell kim taraf›ndan öldürüldü? www.who-done-it.com adresinde yer alan bu sitede, cinayeti çözmeye çal›flan bir dedektif rolüne bürünüyorsunuz. Do¤ru yan›ta ulaflabilmek için pek çok farkl› yerde bulunan kan›tlar› bulman›z, incelemeniz ve de¤erlendirmeniz gerekiyor. Özellikle dedektif öykülerinden hofllananlara ziyaret etmeleri tavsiye olunur. www.mysterynet.com adresinde bulunan bu sitenin bafll›ca amac›, korku ve gerilim öyküleri yazan genç yazarlara öykülerini Internet üzerinde yay›nlama f›rsat› tan›mas›d›r. E¤er bu konuyla ilgileniyorsan›z ve ilginç öyküleriniz varsa, o zaman siz de bu siteye bir u¤ramak isteyebilirsiniz. Sadece okumay› seviyorsan›z o zaman burada pek çok yazar›n öyküsünü bulabilirsiniz. ‹flte amatör dedektiflik oynamay› sevenlere ilginç bir site daha. www.mysterynet.com adresinde yer alan bu sitede çözebilmek için bir hayli u¤raflaca¤›n›z güzel gerilim hikayeleri bulabilirsiniz. Her zaman ki gibi ipuçlar›n› toplamak ve de¤erlendirmek yap›lacak en önemli ifl. Bunun yan› s›ra korku ve gerilim konulu haberler ve ilginç linklere de bu sitede yer verilmifl. Son y›llarda yap›lm›fl en baflar›l› korku ve gerilim dizilerinden biri olan X-Files ile yak›ndan ilgileniyorsan›z, o zaman bu ünlü televizyon dizisinin çok genifl kapsaml› bir Web sitesinin oldu¤unu ö¤renmek sizi sevindirecektir. www.thexfiles.com adresinden ulaflabilece¤iniz sitede, dizinin bugüne dek yay›nlanm›fl tüm bölümlerine ait rehberler ve ayr›ca k›sa video görüntü dosyalar› da bulabilirsiniz. HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● INTERNET 117 <<< INTERNET INTERNET’TE G‹ZEM SAYFALARI www.yorumcu.com Türkiye’nin astroloji ve fal portal› olma iddias› ile aç›lm›fl olan site bunu hak edecek derecede her fleyiyle eksiksiz olarak haz›rlanm›fl. ‹çerikte oldu¤u kadar tasar›mda da baflar›l› olan siteden astroloji, akrofonoloji, el fal›, numeroloji, tarot, I-Ching, kahve fal›, parapsikoloji, kehanetler, rüyalar, büyü, hipnoz ve biyoritimler bölümlerinin yan› s›ra aflk ölçer gibi aflk›n›z› ölçebilece¤iniz ve ölüm saati gibi ölüm tarihinizi hesaplayabilece¤iniz etkileflimli bölümlere de ulaflabiliyorsunuz. www.maron.4mg.com Tanr›sal misyon, uzay gemileri, alpha ve beta zaman fark›ndal›¤› gibi konular ile parapsikolojik, metafizik, ufolojik ve teknolojik alanda bilim kitaplar›n›n tan›t›mlar›n›n yap›ld›¤› bu site içerik olarak gerçekten oldukça ilginç. Bu yüzden siteyi gezmeye bafllamadan önce mutlaka ana menüde yer alan terminolojik sözlü¤ü okuyarak terimler hakk›nda ön bilgi edinmenizi tavsiye ederiz. Aksi takdirde zaten günümüz konular›ndan oldukça farkl› olan bu konular› anlaman›z daha da zorlaflacakt›r. www.diabolicalmagic.cjb.net Büyü ve büyücülü¤e inan›r m›s›n›z? Cevab›n›z evet ise bu site size ihtiyac›n›z olan tüm bilgileri sa¤layacakt›r. Büyü nedir, büyücüler, büyü türleri, büyüler, büyü bozma gibi bölümlerin yan› s›ra yak›nda aç›lacak olan hissetme bölümü ile büyücülük ve Tarot üzerine kitaplar›n yer ald›¤› bir Kitaplar bölümü de bulunuyor. Linkler bölümünden ise içinde Paganizm büyüleri gibi çeflitli büyülere yer veren yabanc› internet adreslerine ulaflman›z da mümkün oluyor. www.tuvpo.com Türkiye’de UFO ve paranormal olaylar› incelemek için kurulmufl bir organizasyon olan TUVPO global felsefe ile UFOLOJ‹ konusuna yaklafl›yor. Sayfalar› her geçen gün artan site kuruluflundan flimdiye dek herkese aç›k olarak faaliyet göstermifl. Ancak Dünya d›fl› hayat›n varl›¤›na dair önemli ve ciddi kan›tlar içeren bölümler belirli bir düzeyin üstünde bilgi ve ilgi gerektirdi¤inden sadece üyelerine flifreli olarak sunuluyor. E¤er konu ile ilgileniyorsan›z siteyi ziyaret edip Tuvpo’ya makul bir ücret karfl›l›¤› üye olabiliyorsunuz. www.ufogercegi.cjb.net Ufo'lar ve evrendeki baflka yaflamsal formlar ad›na yap›lan ilk siteler aras›nda olan alientr.8m.com un update edilmifl hali olan bu sitede konuyla ilgili birçok foto¤raf ve güncel bilgiler bulunuyor. Ayn› zamanda Türkiye'deki ilk ufo derne¤i olan Sirius ufo uzay bilimleri araflt›rma merkezi ile de ba¤lant› halinde olan siteden dernekteki geliflmeleri, yap›lacak olan kongre ve seminer tarihleri gibi bir çok bilgiyi de edinmeniz mümkün oluyor. Flash olarak da ulaflabilece¤iniz sitenin HTML sürümü de oldukça baflar›l› ve fl›k haz›rlanm›fl. www.tabirci.com Rüyalar›n gerçekleflti¤i site slogan› ile yay›n hayat›na bafllam›fl olan sitede en ilgi çeken bölümü ana sayfada yer alan ilginç ve iddial› rüyalar ve tabirleri bölümü oluflturuyor. Di¤erlerinin aksine sadece rüyalar üzerine kurulmufl olan sitede rüyalar›n›z› gönderdi¤iniz takdirde bunlara yorumlar alabiliyorsunuz. Ana menüden ise iddial› tabirler, gerçekleflenler, rüya arflivi, güncel, örnek rüyalar bölümlerine de ulaflmak mümkün oluyor. Ünlülerin rüyalar› ise sitenin di¤er ilgi çeken bölümlerinden birini oluflturuyor. 118 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● INTERNET >>> INTERNET VE CEP TELEFONLARI INTERNET INTERNET VE CEP TELEFONLARI E¤er bir cep telefonunuz varsa Internet üzerinde bununla ilgili oldukça ilginç siteler bulabilirsiniz. Farkl› melodiler için gitmeniz gereken adres www.yourmobile.com adresidir. Nokia için logo ar›yorsan›z www.my-nokia.co.uk adresine u¤ray›n. < < < FARKLI MELOD‹LER Hemen her fleyde oldu¤u gibi, insanlar cep telefonlar›n›n da kendilerine özgü bir yan› olmas›n› arzularlar. Bunun en kolay yöntemlerinden biri de ça¤r› melodilerini de¤ifltirmektir. Her telefon kendi basit melodilerinizi besteleyebilmenize imkan verir, ancak e¤er isterseniz hoflunuza giden bir parçan›n notalar›n› da kullanabilirsiniz. Bu konuda Nokia cep telefonu kullan›c›lar›n›n oldukça flansl› oldu¤u söylenebilir, çünkü bu marka için melodi bestelerine yer veren sitelerin say›s› nispeten daha fazla. Bu konudaki en popüler sitelerden biri olan www.yourmobile.com adresinde Nokia için haz›rlanm›fl yüzlerce melodi bulabilirsiniz. Melodilerin yan› s›ra aç›l›fl logolar›nda da büyük bir çeflitlilik mev- < < < Tabii ki her cep telefonu firmas›n›n kendi Web sitesi mevcut ve siz de telefonunuzun markas› ne olursa olsun, firmalar›n sitelerini kesinlikle ziyaret edeceksiniz. Bu sitelerin içerikleri ise genellikle birbirlerinden çok farkl› say›lmaz, yeni modellerin tan›t›mlar›, fiyat ve bayii listeleri, teknik konulardaki bilgiler ve benzeri fleyleri hemen her firman›n sitesinde bulabilirsiniz. Ancak bir de firmalar taraf›ndan haz›rlanmam›fl olan Web siteleri var ki, bunlar›n içerikleri oldukça ilgi çekici olabiliyor. Birçok sitede telefonunuz için farkl› melodiler ve logolar zaten var, baz›lar› ise çok daha karmafl›k teknik bilgilere yer veriyorlar. Bu bilgilerin aras›nda telefon tamir klavuzlar›ndan tutun da, batarya kapasitesini nas›l yükseltebilece¤inize kadar pek çok farkl› bilgi mevcut. Ancak unutmay›n ki bu bilgileri telefonunuz üzerinde uygulamak her zaman hofl sonuçlar do¤urmayabilir. HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● INTERNET 119 <<< INTERNET INTERNET VE CEP TELEFONLARI < < < < < < Nokia kullan›c›lar› logo ve melodi bulma konusunda daha flansl›lar. www.sagem.com/en/ sitesinden firman›n ürünle- rini do¤rudan sat›n alabiliyorsunuz. < < < www.ericsson.com sayfas›ndan firman›n dünyan›n çeflitli yerlerindeki temsilcilerine ulaflabilirsiniz. >>> *< ‹PUCU > Baz› popüler cep telefonu markalar›n›n Web sayfas› adresleri: Ericsson: www.ericsson.com Nokia: www.nokia.com Sagem: www.sagem.com/en/ Alcatel: www.alcatel.com/consumer/mobilphone/ >>> 120 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● INTERNET < < < cut. E¤er www.my-nokia.co.uk adresine u¤rarsan›z, burada çok farkl› çeflit ve say›da logo bulundu¤unu göreceksiniz. Bu sitede sadece logolar de¤il, ayn› zamanda teknik ipuçlar›, çeflitli yaz›l›mlar ve melodiler de bulmak mümkün. Alcatel için yan ürünleri www.alcatel.com adresinde >>> B‹LG‹SAYARDA V‹DEO SEYRETMEK MULTIMEDIA VE E⁄LENCE B‹LG‹SAYARDA V‹DEO SEYRETMEK E¤er bilgisayarda video seyretmek deyince akl›n›za sadece düflük kaliteli küçük klipler akl›n›za geliyorsa çok yan›l›yorsunuz demektir. Video teknolojisi gerçekte oldukça eskidir ve günümüzde ço¤u evde bir video cihaz› bulmak mümkündür. Ancak kaset teknolojisinin art›k çoktan ömrünü doldurmufl olmas›, evinde film seyretmekten hofllananlar›, baflta bilgisayar olmak üzere farkl› ortamlara sürüklemektedir. Dijital video görüntülerin ses ve görüntü kalitesi eskiyle k›yaslanmayacak denli yüksektir. Bu filmler günümüzde a¤›rl›kl› olarak CD-ROM ve DVD-ROM üzerinde piyasaya sürülmektedirler. Genel olarak inceleyecek olursak, video görüntü dosyalar›n›n üç temel dosya tipinde üretildi¤ini görürüz, flimdi bunlara birlikte bir bakal›m. MOV biçimindeki video dosyalar›n› oynatabilmek için yukar›da görülen Quick Time Player program›n› ihtiyaç vard›r. < < < MOV MOV dosya biçimi Apple bilgisayar firmas› taraf›ndan gelifltirilmifltir. Bu dosya türünün en büyük avantajlar› devaml› olarak gelifltirilmesi ve haliyle video kalitesinin yüksek olmas›d›r. Ancak bunun bir de bedeli vard›r, MOV dosyalar›n› oynatabilmek için nispeten güçlü bir sisteme ihtiyaç duyulur. H›zl› bir ifllemci ve güçlü bir grafik akrt› bu biçimdeki video dosyalar›n› ak›c› bir biçimde oynatabilmek için kesinlikle flartt›r. Bunun yan› s›ra bu biçimin en büyük olumsuzluklar›ndan biri de, program›n eski sürümlerinin en son sürümler tamamen uyumsuz olmas›d›r. E¤er MOV dosyalar›n› oynatabilmek için program›n en son sürümüne ihtiyac›n›z varsa, o zaman "Quick Time for Windows" program›n›n son sürümünü www.apple.com/quicktime/download/ adresinden ücretsiz olarak temin edebilirsiniz. AVI En eski ve basit video dosyas› biçimidir. Windows 95 iletim sisteminin ilk sürümü taraf›ndan desteklenen tek video dosyas› biçimidir, hemen her bilgisayarda oynat›labilir. Bu dosyalar› çal›flt›rmak için Windows Media Player program› yeterlidir. Bu dosya biçiminin en büyük avantaj› verilerin s›k›flt›r›lmam›fl olmas›d›r, bu yüzden çok güçlü bir bilgisayara ihtiyaç duyulmaz. Ancak yine ayn› sebeple AVI dosyalar›n›n boyutlar› benzerlerinden daha büyüktür. Bu dosya biçimi ayn› HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● MULT‹MEDYA VE E⁄LENCE 39 <<< B‹LG‹SAYARDA V‹DEO SEYRETMEK zamanda Adobe Premier gibi yaz›l›mlar sayesinde yar› amatör çal›flmalarda da s›kça kullan›l›r. MPG MPG iki sebepten dolay› en yayg›n tan›nan ve kullan›lan video dosyas› biçimidir. Bunlardan ilki çok geliflmifl bir veri s›k›flt›rma metodu kullan›yor olmas›d›r. Öyle ki bu biçimle çok yüksek kaliteli video görüntüler eskiden mümkün olmayan boyutlara küçültülebilmektedir. ‹kinci sebep ise bu biçimin gelifltirilmesi esnas›nda yap›lan çal›flmalar sonucu, popüler ses s›k›flt›rma biçimi olan MP3’ün de gelifltirilmifl olmas›d›r. MPG dosya biçimini çalabilmek için genellikle Windows Media Player uygulamas›n› kullanmak yeterlidir. Ancak baz› özel durumlarda, MPEG Player ya da Mpegplay gibi daha detayl› ve geliflmifl yaz›l›mlara da ihtiyaç duyulabilir. Günümüzdeki bilgisayar teknolojisi hemen her tür video dosyas›n›n evimizdeki bilgisayarlarda rahatl›kla oynat›labilmesine imkan tan›maktad›r. Ancak tabii ki görüntü ve ses kalitesini etkileyen en önemli unsur kay›t kalitesidir. Bu biçimlerdeki dosyalar› ad› geçen yaz›l›mlar› kullanarak CD ya da DVD üzerinden rahatl›kla oynatabilir, ayn› zamanda Internet üzerinden de çeflitli k›sa klipleri izleyebilirsiniz. Internet üzerinden daha büyük video görüntüleri rahatça indirebilmek için oldukça h›zl› bir ba¤lant› gerekece¤ini unutmay›n, e¤er böyle bir flans›n›z varsa o zaman afla¤›da ad› verilen Web sitelerini ziyaret etmek isteyebilirsiniz. >>> MULTIMEDIA VE E⁄LENCE V‹DEO ‹Ç‹N NEREYE BAKMALI? WWW.COMINGSOON.NET/TRAILERS/ WWW.APPLE.COM/TRAILERS/ Bu adreste yak›nda gösterime girecek olan yap›m aflamas›ndaki filmlerin video kliplerini bulabilirsiniz. Video dosyalar› a¤›rl›kl› olarak MOV biçimindedir ve alfabetik ola- Bu adreste çeflitli Hollywood filmlerinin kliplerini bulmak mümkündür. Sadece MOV biçimindeki dosyalara yer veri- rak s›ralanm›flt›r, ancak di¤er dosya biçimlerinde kaydedilmifl klipler bulmak da mümkün olmaktad›r. 40 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● MULT‹MEDYA VE E⁄LENCE len siteden ayn› zamanda Quicktime yaz›l›m›n›n en son sürümünü de ücretsiz olarak bilgisayar›n›za indirebilir ve kurabilirsiniz. >>> V HARF‹ SÖZLÜK V: VGA ‹lk defa IBM taraf›ndan gelifltirilen ve kullan›ma sunulan grafik teknolojisine verilen isimdir. 16 renk ve 640*480 çözünürlük desteklemesiyle bilgisayar grafikleri gelifliminde bir dönüm noktas› say›lan bu standart art›k çoktan tarihe kar›flm›flt›r. Bundan sonra yeni gelifltirilen grafik teknolojilerinin buna ba¤l› olarak Super VGA (SVGA) ad› alt›nda an›lmas› ise bir gelenek halini alm›flt›r. VIEWER Herhangi bir belgeyi aç›p içeri¤ini görebilmenizi sa¤layan, ancak herhangi bir de¤i- fliklik yapman›za imkan tan›mayan programlara verilen genel isimdir. Mesela ACDSee ile resim dosyalar›n›, Windows Media Player ile video dosyalar›n› açabilir, ancak içeriklerinde bir de¤ifliklik yapamazs›n›z, bu yüzden ikisi de "Viewer" s›n›f› yaz›l›mlara girmektedir. VIRUS Bilgisayar virüsleri asl›nda özel olarak haz›rlanm›fl küçük yaz›l›mlardan baflka bir fley de¤ildir. Bu yaz›l›mlar çal›flt›klar›nda, genellikle bilgisayar aç›s›ndan hofl olmayan sonuçlar do¤uran ifller yaparlar, mesela veri dosyalar›n› siler ya da içeriklerini tahrip ederler. Bu programlar›n en önemli özelli¤i çal›flt›klar›nda kendilerini baflka dosyalara da kopyalamalar› ve böylece gizli bir flekilde yay›lmalar›d›r. Bilgisayar virüslerinden özel anti-virüs yaz›l›mlar› ile korunmak mümkün olabilmektedir. S›k s›k duyulan söylentilerin aksine, bilgisayar›n monitörünü patlatan ya da klavyeyi yiyen bilgisayar virüsleri mevcut de¤ildir, bugünkü teknoloji ile bu mümkün de de¤ildir. VISUAL BASIC Microsoft taraf›ndan çeflitli Windows uygulamalar›n›n programlanmas›nda kullan›lmak üzere gelifltirilmifl özel bir programlama dilidir. Bu dilde programlama ifli iki k›s›m halinde yap›l›r, öncelikle çal›flma pencereleri görsel olarak tasarlan›r ve içlerine simgeler fleklindeki program unsurlar› yerlefltirilir. Ard›ndan da Basic dili yard›m›yla ek kodlamalar eklenir. Visual Basic ile haz›rlanm›fl yaz›l›mlar genellikle kullan›c›n›n çeflitli hareketlerine verilecek belirli tepkilerden oluflur. Bu dilde basit uygulamalar› çok h›zl› bir biçimde programlamak mümkündür. VRAM Video RAM ad›n›n k›saltmas›d›r ve bilgisayarlarda kullan›lan grafik kartlar›n›n üzerindeki özel tasarlanm›fl, çok yüksek süratli haf›za modüllerini tan›mlar. Pek çok farkl› çeflidi vard›r ve VRAM ad› bir genelleme olarak kullan›lmaktad›r. Bir grafik kart›n›n üzerindeki VRAM miktar› o kart›n çal›fl›rken ç›kbilece¤i ekran çözünürlü¤ü ve renk derinli¤i baflta olmak üzere pek çok önemli unsuru belirler. Günümüzde standart bir bilgisayarda 64 MB’a kadar VRAM tafl›yan grafik kartlar› kullan›labilmektedir. V-MAIL Video görüntülerin elektronik posta mesajlar›na eklenerek gönderilmesiyle ortaya ç›kan görüntülü posta yöntemine verilen isimdir. VOICE MAIL T›pk› v-mail gibi, elektronik posta mesajlar›na ses kayd› dosyalar›n›n eklenmesiyle haz›rlanan sesli mesaj iletme yöntemine verilen isimdir. HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● SÖZLÜK 38 <<< SÖZLÜK V HARF‹ VHD Özel olarak gelifltirilmifl olan ve günlük kullan›mda pek s›k rastlanmayan, yüksek veri depolama yo¤unlu¤una sahip 3,5 inçlik geliflmifl bir floppy disket türüne verilen isimdir. VHF ‹ngilizce "Very High Frequency" kelimelerinin k›saltmas›d›r. 30 ve 300 MHz dalgaboyu aras›ndaki elektromanyetik dalgalar› tan›mlamakta kullan›l›r. Bu dalgalar genellikle radyo ve televizyon yay›nlar›nda kullan›l›rlar. VEKTÖR GRAF‹K Çeflitli koordinatlar belirlemek ve bunlara göre çizgiler ya da geometrik flekiller çiz- mek yöntemiyle haz›rlanan grafiklere verilen genel isimdir. Birçok aç›dan "Raster" tabir edilen ve görüntüleri bitmap veriler halinde depolayan grafik çizim yönteminden daha üstündür. Öncelikle veriler bitmap olarak de¤il de koordinat serileri olarak kaydedildi¤inden ve sonra yeniden buna göre çizildi¤inden, grafiklerin büyütülmesi ya da küçültülmesi esnas›nda herhangi bir kalite kayb› olmaz. 39 HERKES ‹Ç‹N B‹LG‹SAYAR ● VIDEO KONFERANS Ses, görüntü ve metinden oluflan yay›nlar›n karfl›l›kl› aktar›lmas›yla yap›lan toplant›lara verilen genel isimdir. Bu sayede dünyan›n iki farkl› yerinde bulunan kifliler ayn› salondaym›fl gibi görüflmeler yapabilirler. ‹lk video konferanslar analog televizyon ve uydu ba¤lant›lar›yla yap›lm›flt›r. Ancak günümüzde dijital teknoloji ve bilgisayar a¤lar›n›n geliflmesiyle, bu ifl daha kolay ve ucuza yap›labilir hale gelmifltir. VIRTUAL REALITY (VR) Türkçesi "Sanal Gerçeklik" olan bu kavram, çeflitli bilgisayar teknolojileri yard›m›yla kullan›c›n›n gerçekte var olmayan bir ortam›n içine girip VIDEO-CD Üzerinde MPEG s›k›flt›rma format› kullan›larak haz›rlanm›fl 74 dakikal›k VHS kalitesinde görüntü ve CD kalitesinde ses kayd› depolanan bir tür CD’e verilen isimdir. SÖZLÜK de¤iflik tecrübeler yaflamas›n› tan›mlamak için kullan›l›r. Bu sanal ortam›n yarat›lmas›nda geliflmifl bilgisayar ses ve grafiklerinin yan› s›ra, özel gözlük ve eldiven gibi donan›mlar da kullan›l›r. K›saca VR olarak da an›lan bu kavramdan, sadece e¤lence de¤il ayn› zamanda baflta askeri olmak üzere pek çok alanda e¤itim verilmesi amac›yla da faydalan›lmaktad›r. VOODOO 3DFX firmas› taraf›ndan gelifltirilen ve grafik kartlar›nda kullan›lan bir dizi ifllemciye verilen kod ad›d›r. Bu ifllemciler bilgisayarlarda, özellikle 3D oyun ve CAD/CAM programlar›nda çok gerçekçi grafiklerin yüksek süratte görüntülenebilmesi için tasarlanm›fllard›r. Halen bu seriden yeni nesil ifllemcilerin gelifltirilmesi ve üretimi sürmektedir. VML ‹ngilizce "Vector Markup Language" kelimelerinin k›saltmas›d›r. "Extensible Markup Language" (XML) programlama dilinin vektör grafikler için tasarlanm›fl bir yan uygulamas›d›r. VOXEL Üç boyutlu modelleme iflleminde kullan›lan ve kendisi de üç boyutlu olan farkl› bir bitmap türüne verilen isimdir. Bir "voxel" kullan›ld›¤› resimdeki en küçük parçay› temsil eder.