Kağıt Fabrikalarında Mikrobiyolojik Kontrol
Transkript
Kağıt Fabrikalarında Mikrobiyolojik Kontrol
AKS AKS Arıtım Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. KAĞIT FABRİKALARINDA MİKROBİYOLOJİK KONTROL AKS Arıtım Kimya San. ve Tic. Ltd. Şti. Eğitim Yayınları : PMO 001 Mehmet Nuri Büyükberber tarafından hazırlanmıştır AKS KAĞIT FABRİKALARINDA MİKROBİYOLOJİK KONTROL Kağıt makinelerinde görülen mikrobiyolojik kirlenmenin 4 kaynağı vardır. Bunlar: - makineye gelen taze su - katkı maddeleri - elyaflar (selüloz ve eski kağıtlar) - hava Etkili bir slime kontrol programı için ilk yapılması gereken mikro organizmaların kağıt makinesi sistemine girişleri esnasında kontrol altına alınmasıdır.Çeşitli kağıt hamurlarının, suyun ve katkı maddelerinde yapılacak biyolojik çalışma ile sorunun kaynağı tesbit edilebilinir. Biyolojik kirlenmenin kaynağı tesbit edilince gerekli önlemler kolayca alınabilinir. Taze suya, döküntü sistemine, makine bütesine ve elek altı su sistemine slime önleyici beslenmesi ile kağıt makinesinde mikrobiyolojik kirlenmenin önüne geçilir. Kuşe çözeltilerine ilave edilecek koruyucu çözeltiler ile kuşe esnasında oluşacak sorunlar ve kuşe hataları önlenir. TAZE SU KAYNAKLI KİRLENME Kirlenmiş taze su, kağıt makinesi sistemine bakteri aşılaması yapan tek en önemli kaynaktır. Bu nedenle bazı fabrikalarda fabrika proses suyu ıslah edilmiş ve sterilize edilmiş olmasına rağmen, gerçekte bir çok bakteri makineye taze su vasıtası ile girer. Neyse ki taze sudan kaynaklanan kirlenmenin kontrol altına alınması en kolay ve en ucuz yöntemdir. Taze su içinde, pH < 7.0 değerlerinde klor bakiyesinin uygun konsantrasyonda tutulması bu sorunu kolayca önler. Bazı mikro organizma grupları taze su organizmaları olarak adlandırılır. Bu mikro organizmalar filamentous (ipliksi) bakteri, yosun, protozoa ve metazoa – lardır. Filamentous bakterilerin oluşturduğu depozitler son derece sert ve inatçı biofilmlerdir. Filament tabakaları organik biositlerin normal kullanım dosajlarından etkilenmezler. Diğer tek hücreli bakteriler, ki bunlar biositlerden kolay etkilenirler, taze su filamentous bakterilerinin oluşturduğu koruyucu düğümlerin arasında yaşarlar. Klor veya brom gibi yükseltgenen biyositlerin bu filamentous bakterileri koruyan kılıfın içine girmesi gereklidir. KATKI MADDELERDİNDEN KAYNAKLANAN KİRLENME Kağıt katkı maddelerinin önemli bir kısmı mikrobiyolojik kirlenmeyi destekler ve kağıt makinesi sistemlerine aşı kaynağı gibi hizmet ederler. Kontrolsuz büyüme, katkı maddeleri sistemi işletmesinde zararlı etki yaparlar. Mikro organizmalar, akış metreleri tıkayarak, nozzle’ları kirleterek uygulama sorunları ortaya çıkarırlar. Viskosite değişimi, pH, renk ve rheoloji değişimi ve istenmeyen kokuların veya parçacıkların oluşması katkı maddelerinin çürümesine neden olur. Mikro organizmaların büyümeleri kontrol altında tutulmadığı zamanlarda, nişasta tankları, kalsit ve pigment suspensiyonları, boyalar, tutkallar, köpük kesiciler, şap, kuşe çözeltileri, ve diğer katkı maddeleri bu tür sorunlardan etkilenirler. AKS Şap Şap (aluminyum sülfat) çözeltileri, düşük pH koşullarına kolaylıkla uyum sağlayan mantarların büyümelerini destekler. Mantarlar, pH 1.0 gibi çok düşük pH değerlerinde büyüyebilir. Şap tankının kenarlarında ve çözeltinin yüzeyinde mantar iplikçikleri tarafından kauçuksu bir slime meydana getirilir. pH 4.0 civarında bazı bakterilerde büyüyebilir, ve soruna neden olurlar. Kirlenmenin kaynağı şap çözeltisinin hazırlandığı su, şapın kendisi veya hava olabilir. Mineral Suspansiyonları Suspansiyonu oluşturan mineraller ve pigmentler üretici tarafından ıslah edilmiş ve koruyucu önlemleri alınmış olarak teslim edilmesi gerekirken, pratikte böyle değildir. Çürümelerin ve bozunmaların önlenmesi için ilave koruyucuların kullanılması gereklidir. Kalsit, kalsiyum karbonat, titanyum dioksit ve diğer mineraller küf kaynağı olarak kabul edilmektedirler. Örneğin, kalsiyum karbonatın içerdiği sporlar süt kartonu tiplerinde sorunlara neden olurlar. Kuru karbonatlar genellikle kuru ortamlarda yaşayabilen mantar sporları içerirler. Mineraller mikro organizmalar tarafından tüketilmemelerine rağmen, çözeltilerin fiziksel özelliklerinin bozulmaması ve kirlenmiş çözeltilerin makine sistemlerini ve kuşe sistemlerini aşılamaması için koruyucular kullanılmamalıdır. Polimerler ve Sentetik Katkı Maddeleri Yüksek molekül ağırlıklı emülsiyon polimerleri (sıvı flokkulant retensiyon yardımcı maddesi) mikrobiyolojik büyümeleri destekler ve koruyucu kullanılmasını gerektirir. Bakteriler emülsiyon halinde iken polimeri etkilemez, ancak polimerin içinde bulunan surfaktantlar, taşıyıcı yağlar ve diğer malzemeler büyümeyi destekler. Retensiyon yardımcı maddesi çözeltilerinde görülen kontrolsuz mikrobiyolojik büyüme kokulara ve akış metrelerin tıkanmalarına neden olur. Metil selüloz, karboksi metil selüloz (CMC), polvinyl alkol, polyvinyl asetat, stiren bütadiyen, polvinyl akrilatlar, sabunlar, kalsiyum stearat ve sentetik yüzey-aktif maddeler mikrobiyolojik büyümeyi destekler, kuşe çözeltileri, yüzey tutkalları, ve tutkalların bozulmalarına neden olurlar. Stok tanklarının duvarlarında bio-filmler oluşur. Nişasta Nişasta bir karbonhidrat olup, çeşitli mikro organizmaların bozunmalarında kolayca etkilenir. Mikrobiyolojik büyüme, viskosite düşmesine ve kuşe çözeltisi, tutkallar ve yapıştırıcıların hazırlanmasında ve kağıt makinesi yaş kısmında kullanılan nişasta çözeltisinin molekül ağırlığı bozulmasına neden olur. Bakteri ve mantar, nişastayı küçük moleküllere (şekerlere) bölerler, ve bu bölünen küçük molekül ağırlıklı şekerler hücre duvarından geçerek besin AKS olarak kullanılır. Mikro organizmalar tarafından saklanan enzimler (amylases) nişasta moleküllerini parçalayarak viskosite düşmesine neden olurlar.Buna ilave olarak bakteriler tarafından üretilen asitler nedeniyle çözeltinin pH değeri düşer. Eğer pH düşmesi devam ederse asitler nişastanın parçalanmasını hızlandırır. Jet pişiricilerin çalışma sıcaklığında (65 – 70 oC) mikro organizmalar yaşamaya devam ettiği için mikrobiyolojik parçalanmayı önlemezler. Bozunmuş nişastanın neden olduğu sorunlar: - mukavemetin düşmesi tutkallanmanın bozunması (bozunma sonunda oluşan şekerler ıstalıcıdırlar) kağıt safihasında penetrasyonun artması ( size pres ve kuşe uygulamalarında görülen sorun) size pres’ten sonra veya kuşe çözeltilerinde beyazlık düşmesi (İndirgenen şekerler nişatanın rengini kahverengiye çevirir, özellikle pH 7.0 dan yüksek değerlerde) nişastanın veya üretilen kağıtta görülen kuvvetli bozuk koku Kuşe Çözeltileri Kuşe formülasyonlarında kullanılan hemen hemen tüm katkı maddeleri belli oranda biyolojik olarak parçalanırlar, yani bu maddeler basit bileşenlere ayrılarak bakteriler için kolaylıkla kullanılan besinler haline gelirler.Su, binderlar, pigmentler, nişasta ve diğer kuşe katkılarının içinde bulunan bakterilerin ve mantarların kontrolsüz büyümeleri nedeniyle kuşe çözeltileri özelliklerini kaybederler. ELYAFLAR Elyaf kaynakları olarak hemen hemen steril diyebileceğimiz beya sülfat selülozu veya Çürümüş meyvelerin paketlendiği kutulardan elde edilen atık kağıt hamurunu örnek verebiliriz. Sonuncusunda yapılacak bakteri sayımları milyonlarca bakteriyi gösterecektir. Döküntü tankında bulunan hamur ise düşük kalite kağıt ve hurdaların tekrar hamur haline getirilmiş halidir. Bu döküntü tanklarında bulunan mikro organizma seviyeleri epey yüksektir ve önlem olarak biyositler kullanılırlar. Uzun süre hamurun beklediği tanklarda uzun süreli etkili slime önleyicilerin kullanılması gereklidir. HAVA Makinelerin etrafındaki atmosfer diğer kirlilik kaynakları ile karşılaştırılamasa da son ürünlerde muhtemel mikro organizma kaynaklarıdırlar. Uçan böcekler ve kuşların pislikleri sistemi E.coli bakteri ile kirletir. KAĞIT MAKİNESİNDE PATLAYICI GAZLAR Her kağıt fabrikasında kağıt makinesinde sorun görülmüyorsa bile mikrobiyolojik mücadele yapılmalıdır. Anaerobic bakteri büyümesi ve potansiyel olarak patlayıcı veya öldürücü koşulların oluşmaması için stok büteleri korunmaya alınmalıdır. Yakın zamanlarda anaerobic bakteriler tarafında oluşan gazlar patlamaya neden olmuşlar ve ölümler meydana gelmiştir. AKS Anaerobic bakteriler hemen hemen tüm fabrikalarda bulunurlar. Şu koşulları içeren makinelerde risk fazladır: - atık kağıt kullanımı su sisteminin kapanması akışkanlarda düşük çözünmüş oksijen 46 oC ı geçen makine sıcaklıkları makinenin temiz tutulmaması Karıştırması ve havalandırması yeterli olmayan büteler makinelerin duruşları esnasında risk artar. SLİME SALGININA MÜDAHALE ETME En iyi slime kontrol programı uygulansa bile gene de bazı durumlarda slime salgını meydana gelir. Slime sorunu oluştuğu zaman: - slime önleyici pompaları kontrol edilerek, düzgün çalışması ve yeterli kimyasal beslenmesi sağlanmalıdır sorunun slime’dan kaynaklanıp kaynaklanmadığı yapılacak testler ile kontrol edilir Geçici olarak slime önleyici beslemeleri 10 – 20 % arttırarak sorunun kaybolup kaybolmadığı gözlenir. Eğer sorun ortadan kalkar ise bu sorunun mikro organizmalardan kaynaklandığı anlaşılır Eğer sorun mikrobiyolojik ise, nereden kaynaklandığı araştırılır. Slime sorunları mikro organizmaların sayılarındaki artışdan kaynaklanabilir. Mikro organizmalar kendilerini kimyasallara ve ortama alıştırabilirler, buna rağmen kağıt makinesi sistemlerinde gerçek alışma olmaz. Kağıt makinesi sisteminde mikro organizmaların yaşamaları, diğer bir deyişle ortama ve kimyasallara alışma diyebiliriz, kullanılan çeşitli slime önleyici kimyasalların seçiminin sonucu olarak ortaya çıkmaktadır. Bazı slime önleyici kimyasallar belli mikro organizmalar üzerinde etkili olmaktadır. Bir tip slime önleyici kimyasaldan etkilenmeyen mikro organizmalar ise yaşamaya devam eder ve sayıları artar. Bir depozit kontrol programında mikro organizmaların kimyasallara ve ortama alışmaları kullanılan kimyasalları değiştirerek veya birbirini takip ederek kullanılmaları ile önlenebilir. Makinede yapılacak değişiklikler slime önleyici verimini etkiler. Akışlarda yapılacak değişiklikler besleme miktarlarını ve belki de besleme noktalarının değişmesini gerektirebilir. Mikrobiyolojik büyümeyi etkileyen sıcaklık, pH ve kağıt harmanında yapılacak değişiklikler gözlenir. Örneğin, yaş kısım sıcaklığı normal olarak 50 oC civarında ise ve bazı nedenlerden dolayı 40 o C civarına düşerse, slime artışı beklenmelidir. Çünkü bakteri ve mantar bu sıcaklık seviyelerinde daha hızlı ürer. Sistem pH değerinde meydana gelecek değişiklikler slime sorununu çok fazla etkiler.Bir çok mantar çeşidi asidik koşullarda daha iyi ürerse, bir çok bakteri çeşidi nötr pH civarında daha iyi ürer. Değişen pH koşullarında çeşitli kağıt tiplerini üreten kağıt makinelerinin kontrolu zordur. AKS Kağıt makinesi sistemlerinde mikrobiyolojik kirlenme harman ile (su, selüloz ve katkı maddeleri) girer. Bu nedenle harman kaynaklarında yapılacak değişiklikler mikrobiyolojik kirlenmeyi etkiler. Slime salgınları sık sık taze suyun yetersiz klorlanmasından kaynaklandığı tesbit edilir. Eğer stoklanan selülozlar ve atık kağıt uygun şekilde korunmaz ise, veya daha uzun süre stoklanırsa, makinede görülecek sorunları artırabilirler. Yetersiz döküntü ıslahı ise sık sık sorun çıkarır. Nişasta iyi bir besindir. Nişasta kullanılmayan bir sistemde nişasta kullanımına başlanılırsa veya nişata kullanımı arttırılırsa aniden slime salgını oluşabilir. Kalsit, kalsiyum karbonat ve diğer çözeltiler makineye girmeden önce ıslah edilmeli, ve belli bir süre sonra ilave koruma yapılmalıdır. Dolgu maddesi tedarikçisi değiştiği zaman sorun çıkması beklenmeli ve ona göre önlem almalıdır. OKSİTLEYİCİ BİYOSİTLER Oksitleyici biyositler organik biyositlere göre çok ucuz olmaları nedeniyle kağıt fabrikaları su sistemlerinde en çok kullanılan ıslah maddesidir. Her türlü bakteriyi öldürmede etkilidirler. Kullanılan yükseltgeyici biyositler: - klor gazı sodyum hipoklorit klor dioksit sodyum bromür perasetik asit Bu biositler hücrelerin önemli bölümlerini oksitleyerek organizmaların ölmesine neden olurlar. Oksitleyici biositler ortamda öldürücü dozda bulunursa hiç bir organizma buna karşı direnemez. Oksitleyici biositler taze su sistemi, elek altı suyu siloları ve elek altı suyu stok tanklarında kullanılabilinir, ancak hamur sistemi ve katkı maddelerinde koruyucu olarak kullanılamaz. Hamur sisteminde katı maddeler tarafından tüketilecek oksidant miktarı - sistemde bir miktar oksidant bakiyesi tutulacağı için - artacağından ıslah maliyeti önemli oranda artar. Diğer yandan hamur sistemi ve makine sisteminde bulunan bir çok ekipman ve makine oksidantlar tarafından etkilenerek hasara uğrar. İyi bir taze su sistemi mikro organizma kontrolu için belli bir miktar oksidant bakiyesi tutulmalıdır. Ne yazık ki, sistem koşulları sürekli değiştiği için sistemin temiz tutulabilmesi için gerekli oksidant talebi miktarı da sürekli olarak değişmektedir. Eğer oksidant talebi karşılanamaz ise mikrobiyolojik aktivite çok hızlı olarak artar. AKS KLORLAMA Selüloz ve kağıt fabrikalarında kullanılan taze suyun üretildiği su sisteminde yıllardan beri klor kullanılarak mikrobiyolojik mücadele yapılmaktadır. Klorlama işlemi uygulandığı zaman bu işlemin yeterli şekilde uygulanması gereklidir. Bakteri kontrolu için pH 7.0 civarında klor bakiyesi 0.2 – 0.5 aralığında tutulmalıdır. Elekler, keçeler ve retensiyon için kullanılan polimerler klordan etkilendiği için taze suyun içinde bulunan klor bakiyesi 0.5 ppm den daha az olmaıdır. Su sistemine klor beslemesi gaz klor olarak veya hipokloritler olarak yapılır. GAZ KLOR Klor, atmosferik basınçta yeşil renkli ve keskin kokulu bir gazdır. Teneffüs yollarında şiddetli tahrişe neden olur. Diğer yandan klor yanmaz ve patlamaz, ancak bazı kimyasallar ile reaksiyona girer ve bu ürünler patlayıcı kimyasallar ile temas ettiğinde yangın veya patlama tehlikesi vardır. Nemli ortamlarda metallerin büyük çoğunluğu için koroziftir. Klor, çelik tüplerde basınç altında sıvı olarak taşınır. HİPOKLORİTLER Endüstriyel suların klorlanması için kalsiyum ve sodyum hipokloritler kullanılır. Sodyum hipoklorit sıvı, kalsiyum hipoklorit ise toz olarak bulunurlar, Sodyum hipoklorit genellikle çamaşır suyu olarak bilinir. Beslenme kolaylığı nedeni ile sodyum hipoklorit daha fazla kullanılır. Gaz klorun veya hipokloritin tercihi ekonomik ve emniyet koşullarına bağlıdır. KLOR GAZININ HİDROLİZİ Klor gazı suya ilave edildiği zaman aniden hidrolize olarak hidroklorik asit ve hipoklorus asite dönüşer: Cl2 + H2O HCl + HOCl Hipoklorus asit, klor bileşikleri içinde en etkili dezenfektan bileşiktir. Ayrıca zayıf bir asit olup kısmi olarak bozunarak hidrojen ve hipoklorit iyonlarını açığa çıkarır: HOCL H+ + OCl- pH 6.5 ve 9.5 arasında reaksiyon tamamlanmaz ve ortamda hem hipoklorus asit hem de hipoklorit iyonu bulunur. Hipoklorit iyonu (OCl- ) mikro organizmaların hücre duvarlarından geçemediği için relatif olarak zayıf bir biosittir. AKS Klorlu su içinde hipoklorus asit (HOCL) ve hipoklorit iyonunun (OCl-) konsantrasyonu “serbest klor” olarak adlandırılır. Her ikisinin oranları pH, sıcaklık ve çözünmüş katı maddelere göre değişir. Bu oranlar klor gazı veya hipoklorit kullanımına göre değişmez. Şekil 1 – Klor bileşiklerinin çeşitli pH değerlerindeki relatif konsantrasyonları Hipoklorus asitin (HOCl) biosit etkisi hipoklit iyonuna (OC-) oranla çok daha hızlıdır. pH değeri yükseldikçe reaksiyon hızı düşer, çünkü yukardaki grafikte görüldüğü üzere pH yükseldikçe HOCl azalır. Klorun disinfeksiyon etkisi klor miktarının 90 % inin çok aktif HOCl halinde bulunduğu pH 3 ile 6.5 arasındadır. pH değeri 6.5 den daha yüksek olduğu su sistemlerinde klor dioksit veya sodyum bromür daha etkilidir. KLORUN REAKSİYONLARI Klor su içinde bulunan bir çok bileşik ile reaksiyon verir. Bu bileşikler şunlardır: Amonyak Amino Asitler Proteinler AKS Toplam Organik Karbon (TOC) Nitritler Manganez Demir Hidrojen Sülfür Siyanürler Ağaç elyafları Organik Azot Klorun amonyak ve aminler ile reaksiyonu sonucunda kloro aminler oluşur. Kloro aminler de aktif anti-mikrobiyal bileşiklerdir, ancak HOCl ve OCl- e göre daha uzun temas süresi ve daha yüksek konsantrasyonlar gerektirirler. SODYUM BROMÜR Sodyum bromür, klor gazı veya sodyum hipoklorit ile birlikte kullanıldığı zaman bromür iyonu (Br-) hipobromus asite (HOBr) dönüşür, ki hipobromus asit çok etkili bir biosittir. Klor ile suyun reaksiyonu sonucu ortaya çıkan hipoklorus asit (HOCl) bromür ile reaksiyona girerek hipobromus asiti (HOBr) oluşturur. Cl2 + HOCl + H2O Br HCl + HOCl HOBr + Cl- Hipobromus asitin hipoklorus asite göre bir çok avantajı vardır. Hipobromus asit daha aktif bir biosit olup, daha geniş nötral/alkali pH ortamlarında hipoklorus asitten daha fazla oranda ortamda bulunur. Diğer yandan iyon (OBr-) halinde yani hipobromit halinde bile hipobromus asite (HOBr) eşdeğer kısa süreli biosit etkisi gösterir. Bu işlem hipokloritte ayni değildir çünkü hipoklorit iyonunun biosit etkisi hipoklorus asitin biosit etkisinden çok azdır. Hipobromus asitin ve hipobromit iyonunun biosit etkisi hipoklorit iyonunun etkisinden 50 – 100 kat daha fazladır. Ortamda amonyak bulunduğu durumlarda oluşan bromo aminlerin biosit etkisi hipoklorus asitin ve hipobromit iyonunun biosit etkisine eşdeğerdir. AKS Şekli 2 – Çeşitli pH değerlerinde Klor ve Brom çözeltilerinin dağılımı Tablo 1 - Klor ve brom karşılaştırma tablosu KLOR BİLEŞİKLERİ Cl2 + H20 HOCl HOCl H+ + OCl- Etkisi hızlı pH a fazla bağımlı (pH 6.5 değeinin altında en etkili) Uçucu özelliği var Klor gazı tehlikelidir Organiklere yükseltgenir 0.5 – 1.0 ppm dosaj BROM Br2 + H20 HOBr HOBr H+ + OBr- Etkisi çok hızlı pH a bağlı değil Klordan daha az uçucu Tehlikeli değildir Organiklere yükseltgenir 0.2 – 0.5 ppm dosaj AKS PERASETİK ASİT Peraseti,k asit, hidrojen perolsit bazlı bir dezenfeksiyon maddesidir. Kağıt makinelerinde daha çok elek altı suyunun dezenfeksiyonunun sağlanarak sirkülasyon suyu ile sistemin kirlenmesini önler. Bu mikrobiyolojik kirlenme önlenmediği zaman kağıt makinesi sisteminde inorganik/mikrobiyolojik depositler veya saf mikrobiyolojik slime oluşmasına neden olur. Bu depozitler kağıt makinesinde üretimin aksamasına ve üretilen kağıtta kalite bozukluklarına neden olur. Kağıt makinelerinde slime oluşumu yıllardan beri en önemli sorunlardan biri olması nedeniyle çeşitli slime kontrol kimyasalları kullanılmaktadır. Bu slime kontrol kimyasalları yıllar itibariyle civa bileşiklerinden, halojen bileşiklerine ve organik biositlere kadar bir süreç oluşturmuştur. Perasetik asit su sirkülasyon sisteminde oluşan slime’ı önlemekte en etkili yöntem olarak ortaya çıkmıştır. Perasetik asit biofilmin polisakkarit tabakası ile reaksiyona girerek açığa çıkan mikro organizmaları parçalar. Organik biositlerin değişimli kullanılmaları gereken elek altı suyunun dezenfeksiyonunda perasetik asit tek başına işlev görmektedir. Perasetik asite karşı oluşmuş, bilinen bir bağışıklık yoktur. Perasetik asitin avantajları • • • • • • • • • • • Bütün mikro organizma çeşitleri için etkilidir Geniş bir sıcaklık aralığında etkilidir Biofilmleri yokeder Kokuları yokeder Sülfürleri yokeder Köpürmez Bozunma ürünleri zararlı değildir Atık sorunu yoktur Kullanımı kolaydır Yatırım maliyeti yoktur Makinede temizlik sorununu çözer ORGANİK BİOSİTLER Organik biositler taze su dezenfeksiyonu amacı için kullanılmazlar. Daha çok selüloz hattında oluşan slime’ların önlenmesi, elek altı suyu devresi ve katkı maddelerinin (kuşe çözeltileri, nişasta, vs.) korunmasında kullanılır. Ekim 2003
Benzer belgeler
Mikrobiyolojinin Temelleri (Türkçe)
AKS
MİKROBİYOLOJİ
Mikroorganizmalar
MİKROFLORA (MİKROSKOPİK ORGANİZMALAR)
Mikroorganizmalar sadece mikroskop yardımı
ile
görülebilen
canlı
yaratıklardır.
Bu
mikroskopik organizmaları anlatmak için...