IŞIK PROGRAMLARININ BROİLER PERFORMANS
Transkript
IŞIK PROGRAMLARININ BROİLER PERFORMANS
IŞIK PROGRAMLARININ BROİLER PERFORMANS VE BAĞIŞIKLIK SİSTEMİ ÜZERİNDEKİ ETKİSİ Ahmed O. Abbas1, A.K. Alm El-Dein2, A.A. Desoky1 and Magda A.A. Galal2 1Department of Animal Production, Faculty of Agriculture, Cairo University, Egypt 2Animal Production Research Institute, Agriculture Research Center, Ministry of Agriculture, Egypt ÖZET Işık programlarinin broiler performans ve bağışık sistemi üzerindeki düzenleyici etkisini anlamak günümüzde cok önemli hale gelmiştir.bu araştirmanin amaci ışığın vucud sıvılari ve hücre bazli bağışıklık sistemi tepkisi üzerindeki etkisini görmek ve bununla beraber performans üzerindeki etkisinide araştirmaktir. 300 adet bir günlük horozlar rasgele 3 eşit gruba ayrildi.6 hafta boyunca 1. grup 23 A 1K 2. grup 12 A 12 K 3. grup ise 2A 2K (24 saat boyunca) acmali kapamali yani kısıklı ışık sistemi kullanildi.Kısıklı ışık sistemi gösterdiki cevresel T ve B lymphocyte ve enerji edilmiş antikor üretimini coğaltti diğer iki gruba göre.bunun dişinda kısıksız ışık sisteminde 12 A 12 K plazma cortisteroid konsantrasyonu ve H/L orani önemli derecede diğer gruplardan daha fazlaydi.buna ek olarak kısıklı ışık sistemi 2A 2K toplam beyaz kan hücresi (wbc) ve plasma T3 konsantrasyonunun diğer gruplara göre cok yükselttiğini gösterdi.Daha fazlasi kısıklı ışık sistemi 2a2k ölüm oranini 3 kat düşürdü ve vucud ağirliğini %10 arttirdi control grubuna göre.kısıklı olmayan karartma sistemi 12a12k ölüm orani üzerinde hicbir etkisi olmadi ve vucud ağirliği control grubuna göre %10 daha düşüktü.genel olarak hem kısıklı hem kısıksız ışık programlari yem dönüşümünü kontrol grubuna göre anlamli bir şekilde düşürdü.kısıklı ve kısıksız ışık sisteminde karanlik sürelerinin ayni olmasina rağmen (toplam da 12 saat karanlik) kısıklı ışık sistemindeki yemin ete dönüşüm orani anlamli bir şekilde diğerlerinden cok üstündü. GİRİŞ Yıllardir etlik tavuklar devamli ışık verilerek büyütüldü(23A 1K).bunun yem tüketimini ve kilo alışını maximize edildiği düşünüldü.fakat bir cok araştirma gösterdiki devamli ışık kullanmak uyku düzenini bozdu ve bir cok fiziksel stres tepkilerine yol acti (Campo ve Davila,2002,Kliger et al. 2000).artik bir cok yeni araştirmalar tavuğun maruz gördüğü ışık süresini azaltmanin verimliliği arttirdiğini gösterdi cünkü karanlik sürelerde fiziksel aktivite minimum seviyedeydi ve buna bağli olarak enerji yayılımı normaldi.(Rahimi et al. 2005) Aperdoorn et al.(1999) kısıklı ışık (acmali kapamali) sistemindeki tavuklarin 2. ve 3. karanlik sürede daha düşük ısı yayilimi yaptiklarini fakat ilk saatte devamli ışığa maruz kalanlar kadar ısı yayılımı yaptiklarini belirtti.Melatonin, lymphoctes anti vucud üretimini coğlamasini uyardiği için (kliger et al 2000) ve iterleukin 2 (IL-2) interferon-. (IFN-.) (Garcia-Maurino et al. 1997) coğalma olmuştur. Şu anki araştirmalar kozalak şeklindeki bezelerin bağışıklık üzerindeki etkileri üzerine karanlik sürelerinin etkileşimi üzerine olmuştur.ışık ve karanlik fiziksel ve davranişsal adaptasyon değişimlerine sebeb vermektedir.kalkiş zamanini (scoot period) arttirmanin (kısıklı ışık sisteminde mümkün) bağışıklık üzerinde pozitif etki yarattiği bildirilmiştir. Kligger et al (2000) deneyinde kısıklı ışık sisteminin kısıksız ışık sistemine (normal karartma programi tek yatiş tek kalkiş) göre bağışıklı sistemini cok daha fazla güclendirdiğini göstermiştir.Moore ve Siopes (2000) Japon bıldırcınlari üzerindeki deneyinde hormonal ve hücre bazinda bağışıklık sisteminin güclendiğini bildirmiştir. METERYAL VE METODLAR Canlılar: bir günlük cobb horozlar 6 hafta boyunca kullanildi.horozlar yerde yeme ve suya eşit şekilde dağitildi ad libitum. Deney düzeneği:300 horoz 3 eşit gruba rasgele dağitildi.her grupta 10 bölüm ve her bölümde 10 horoz.tüm gruplar ilk 3 gün 24 saat ışığa maruz kaldilar.4. günde ilk grup 23 saat ışık bir saat karanlik gördü ve bu grup kontrol grubu oldu.(23A1K) . 2. grup kısıklı olmayan ışık sistemine maruz kaldi 12 saat ışık 12 saat karanliğa maruz kaldilar. 3 grup ise kısıklı ışık sistemi uygulandi.2 saat ışık 2 saat karanlik 24 saat boyunca.toplam 6 kalkiş 6 yatış.toplam karanlik süre 12 aydinlik süre 12.ilk 3 gün tavuklar 33 derecede tutuldu.7. güne kadar 30 dereceye cekildi ve 3. haftaya kadar 3 derece daha düşüldü. Vucud ağirliği yem tüketimi ve yem dönüşümü:vucud ağirliklari 0 , 21 , ve 42. günlerde ve ayni günlerde yem tüketimleri hesaplandi.yem dönüşümü yemin vucud ağirliğina bölünmesi ile bulundu. Ölüm orani: ölümler günlük kayit edildi ve post mortem her ölü icin yapildi. Kan örnekleri:6 haftalik olduklarinda kan örnekleri kanat damarindan heparin solusyonu ile alindi.kan örneklerinin yarım ml si toplam leukocytes ve hetrophil in lymphocytes e orani icin toplandi.2.5 ml plasma icin alindi 20 derecede tutuldu teste kadar. Toplam beyaz kan hücresi sayımı (WBC):toplam WBC haddad ve mashaly yöntemi ile yapildi.490U cresli mavi boya 10u toplam kan örneği ile kariştirilip hemocytometre ile sayildi. Hormonal test:kortikosteroid ve tyroid hormonlari radioimmunoassay (ria) kitleri ile ölcüldü. Heterophil in lymphocytes orani (H/L):bir damla kan cama sürtüldü.hema-3 ile kariştirildi.100 leukocytes her bir tavuk icin sayildi. Antikor titre:5 haftalikken 10 erkeğe 0.2 ml 5% koyun beyaz kan hücresi (SRBC) enjekte edildi.bir hafta sonra kan örnekleri toplandi ve antikor titre ler SRBC ye karşi durumlari microhemagylutination tekniği ile bakildi.(kirby ve froman 1991) Hücresel bağışıklık tepkileri T ve B lymphocytes in coğalimi: SONUÇLAR VE TARTİŞMA: Hücre bazli bağışıklık tepkisi: kısıklı ışık sistemine maruz kalan bölüm anlamli bir şekilde hem T lymphocyte hücre coğalmasina maruz kalmişlardir diğer gruplara göre.normal karartma da T- hücre ve B hücre de hiçbir coğalma olmamiştir.bu calişmada kısıklı ışık sisteminin mitogen – lymphocyte üremesini 6 haftalik bir tavukta anlamli artiş olduğu ortaya cikmiştir diğer karartma gruplarina göre.bu sonuçlar daha önce yapilan deneyler ile paralellik göstermiştir.kilger et al 2000.karanlik süresinin artirirmasi mitogen nin de icinde olduğu splenocyte üremesini artirdiği daha önceki deneylerde olduğu gibi bu deneydede gözlemlenmiştir.(Maestroni 1998 ab and Abbas et al 2007).bunun sebebi karanlik sürede melatonin salgilamasi olabilir. Antikor ve beyaz kan hücresi:anti kor ve WCB arasindaki farklar normal ışık sistemi ve devamli ışık sisteminde yoktu.fakat en yüksek antikor sayısı kısıklı ışık sistemine maruz kalanlarda cıktı.normal yani geleneksel karartmada 12 A 12 K Beyaz kan hücresi sayısı kısıklıya göre cok düşüktü.kısıklı ışık sistemlerinin WCB ve anti kor seviyesinde bu yükseklik karanlikta melatonin seviyesinin yüksekliğinden olabilir (Abbas et al 2007).melatonin nin bağışıklık üzerindeki etkisi melatonin alicilarinin iminum dokularina WCB ile alakali olabilir.yada indirek olarak diğer endokrine hormonlari üzerinden olabilir. Farkli ışık sistemlerinin ekonomik sonuçlari vucud ağirli fcr yem tüketimi IŞIK PROGRAMLARI ----------------------------------------------------------------------------------------------------------------Üretim parametreleri Vucud ağirliği Yem tüketimi Yem dönüşümü Ölüm orani 23A1K 2.230 4.386 1.96 6/100 12A12K 2.014 3.629 1.80 5/100 2A2K 2.460 4.243 1.72 2/100 Vucud ağirliği : 3 haftaya kadar tüm gruplarda hiçbir kg farki yoktu(tabloda gösterilmemiştir).6. haftada kısıklı olmayan 12 saat karanlik 12 saat ışık olan deneydeki erkekler diğer gruplara göre anlamli derecede düşük vucud ağirliği cikardi.uzun karanlik süresi stres faktoru ve kortikostroid seviyesindeki artişin ana sebebi olabilir.bunun dişinda kısıklı ışık sistemindeki erkekler 230 gram daha fazla diğer gruplara göre ağir ciktilar.kısıklı ışık sistemindede 12 saat karanliği maruz kalmalarina rağmen kalkişlarin cok olmasi ve plazma T oranlarinin büyük oranda yüksek olmasi stres faktorunu azaltmiştir.ve ısı yayılımını minumum seviyede tutmuştur.tekrar ve tekrar uyanan erkek horozlar (günde 6 kere) tekrar karanliğin geleceğini bildikleri icin kurtsaklarini doldurmuşlardir.fakat ayni şey standart 12 saat karartma icin gecerli değildir.12 saat karartmada tek kalkiş vardir.ve bu kalkiştan sonra yem tekrar bağirsaktan gecinceye kadar tavuklar ışığa maruz kalmiştir.ısı oranlari ve stres oranlari yükselmiştir.fakat kısıklı ışık sisteminde kutsağini dolduran hayvan yem bağirsak kanalina gittiği sürede ışık tekrar kapandiği icin o süreci uyurken gecirmiştir.ve bu 24 saat devam etmiştir.bu extra ısı enerji acığı vucud ağirliği olarak geri dönmüştür.pratik olarak günümüz kümeslerinde kısıklı ışık sistemi uygulamasi yeterli nipel sayısı ve suyun basincinin her bir metrede ayni olmasi gibi problemleride yaninda getirmiştir.o yüzden sadece donanimli kumeslerde uygulanmasi gerekir.sonuç olarak kısıklı ışıkta ışıklar yaninca tavuklarin cok büyük bir iştahla yem yediği ve karanlik sürenin 2. saatinde olmasi gerekenden cok daha az ısı yaydiklari kanaat getirirmiş buda müthiş kg alişlarina sebeb vermiştir.daha önceki deneyler ile paralellik göstermiştir (ingram ve hatten 2000) Yem tüketimi ve yem dönüşümü:en düşük yem tüketimi kısıklı olmayan ısık programinda görürmüştür.kısıklı ışık sistemi ve devamli ışık 23A1K arasinda yem tüketiminde hic bir fark cikmamiştir.bunun sebebi kısıklıdaki düşük fiziksel aktivite ve buna bağli olarak enerji kullaniminin düşmesi olarak görülebilir.buda ısının düşmesine yemin faydasinin artmasina sebeb olmuştur. Ölüm: devamli ışık ve kısıklı olmayan ışık (12A12K) arasinda ölüm orani ayniydi.kısıklı ışık sisteminde 3 puan daha düşüktü.bunun sebebi ilk haftadaki ani ölüm sendromunun düşük olmasi kısıklı ışık ve beyaz kan hücresi h/l orani ve plazma corticosteroid seviyelerinden kaynaklanmiş olabilir.imunim sistemi güclü olan kısıklı ışık sisteminde kalan tavuklarda ölüm cok daha düşük cikmiştir. Ceviren: Cenk Tezcan Referans References Ahmed O. Abbas, E. Ahmed Gehad, L. Gilbert, Hendricks III, H.B.A. Gharib and M. Magdi Mashaly, 2007. The Effect of Lighting Program and Melatonin on the Alleviation of the Negative Impact of Heat Stress on the Immune Response in Broiler Chickens. Int. J. Poult. Sci., 9: 651-660. Abbas et al.: Effects of Photoperiod Programs on the Broiler Chicken Performance 670 Aperdoorn, E.J., J.W. Schrama, M.M. Mashaly and H.K. Johnson, R.W., 1997. Inhibition of growth by proParmentier, 1999. Effect of melatonin and lighting schedule on energy metabolism in broiler chickens. Poult. Sci., 78: 223-229. Calvo, J.R., M.R. El-Idrissi, D. Pozo and J.M. Guerrero, 1995. Immunomodulatory role of melatonin: specific binding sites in human and rodent lymphoid cells. J. Pineal Res., 18: 119. Campo, J.L. and S.G. Davila, 2002. Effect of photoperiod on Heterophil to lymphocyte ratio and tonic immobility duration of chickens. Poult. Sci., 81: 1637-1639. Champney, T.H., G.C. Allen, M. Zannelli and L.A. Beausang, 1998. Time-dependent effects of melatonin on immune measurements in male Syrian hamsters. J. Pineal Res., 25: 142-146. Champney, T.H., J. Prado, T. Youngblod, K. Appel and D. N. McMurray, 1997. Immune responsiveness of splenocytes after chronic daily melatonin administration in male Syrian hamsters. Immunol. Lett., 58: 95-100. Cohen, J.J. and R.C. Duke, 1984. Glucocorticoid activation of a calcium dependent endonuclease in thymocyte nuclei leads to cell death. J. Immunol., 132: 38-42. Dohms, J.E. and A. Metz, 1991. Stress-mechanisms of immuno suppression. Vet. Immunol. Immuno. Pathol., 30: 89-109. Fauci, A.S., 1975. Mechanisms of corticosteroid action on lymphocytes subpopulation. I. Redistribution of circulating T and B lymphocyte to the bone marrow. Immunology, 28: 669-678. Garcia-Mauriño, S., M.G. Gonzalez-Haba, J.R. Calvo, M.R. El-Idrissi, V. Sanchez-Margalet, R. Goberna and J.M. Guerrero, 1997. Melatonin enhances IL-2, IL-6 and INF-( production by human circulating CD4+ cells. J. Immunol, 159: 574-581. Gehad, A.E., H.S. Lillehoj, G.L. Hendricks 3rd and M.M. Mashaly, 2002. Initiation of humoral immunity. II. The effects of T-independent and T-dependent antigens on the distribution of lymphocyte populations. Dev. Comp. Immuno., 26: 761-771. Gordon, S.H. and S.A. Tucker, 1995. Effect of day length on broiler welfare. Br. Poult. Sci., 36: 844-845. Haddad, E.E. and M.M. Mashaly, 1990. Effect of thyrotropin-releasing hormone, triiodothyronine and chicken growth hormone on plasma concentrations of thyroxine, triiodothyronine, growth hormone and growth of lymphoid organs and leukocyte populations in immature male chickens. Poult. Sci., 69: 1094-1102. Ingram, D.R. and L.F. Hatten, 2000. Effects of light restriction on broiler performance and specific body weight structure Measurements. J. Appl. Poult. Res., 9: 501-504. inflammatory cytokines: an integrated view. J. Anim. Sci., 75: 1244-1255. Kassab, A., A.A. Al-Senied and M.H. Injidi, 1992. Effects of dietary ascorbic acid on the physiology and performance of heat-stressed broiler. Proceeding of the 2nd symposium, Ascorbic acid in domestic animals, Ittingen, Switzerland, 270-285. Kirby, J.D. and D.P. Froman, 1991. Research note: Evaluation of humoral and delayed hypersensitivity responses in cockerels reared under constant light or a twelve hour light: tweleve hour dark photoperiod. Poult. Sci., 70: 2375-2378. Kliger, C.A., A.E. Gehad, R.M. Hulet, W.B. Roush, H.S. Lillehoj and M.M. Mashaly, 2000. Effect of photoperiod and melatonin on lymphocyte activities in male broiler chickens. Poult. Sci., 79: 18-25. Kuby, J., 2000. Immunology. W.H.Freeman and Co., New York, N.Y., pp: 20-70, 100-225. Kuhlwein, E. and M. Irwin, 2001. Melatonin modulation of lymphocyte proliferation and Th1/Th2 cytokine expression. J. Neuroimmunol, 117: 51-57. Legradi, G., C.H. Emerson, R.S. Ahima, J.S. Flier and R. M. Lechan, 1997. Leptin prevents fasting-induced suppression of prothyrotropin-releasing hormone messenger ribonucleic acid in neurons of the hypothalamic paraventricular nucleus. Endocrinology, 138: 2569-2576. Maestroni, G.J., 1998a. The photoperiod transducer melatonin and the immune-hematopoietic system. J. Photochem. Photobiol. B., 43: 186-192. Maestroni, G.J., 1998b. kappa-Opioid receptors in marrow stroma mediate the hematopoietic effects of melatonin-induced opioid cytokines. Ann. N.Y. Acad. Sci., 840: 411-419. Maestroni, G.J., A. Conti and W. Pierpaoli, 1987. Role of the pineal gland in immunity: II. Melatonin enhances the antibody response via an opiatergic mechanism. Clin. Exp. Immunol., 68: 384-391. Mahmoud, I., S. Salman and A. Al-Kateeb, 1994. Continuous darkness and continuous light induce structural change in the rat thymus. J. Anat., 185: 142-149. McFarlane, J.M. and S.E. Curtis, 1989. Multiple concurrent stressors in chicks. 3. Effects on plasma corticosterone and the heterophil-lymphocyte ratio. Poult. Sci., 68: 522-527. Moore, C.B. and T.D. Siopes, 2000. Effects of light conditions and melatonin supplementation on the cellular and humoral immune responses in Japanese quail Coturnix coturnix japonica. Gen. Comp. Endocrinol., 119: 95-104. Mustonen, A.M., P. Nieminen, H. Hyvarinen and J. Asikainen, 2000. Exogenous melatonin elevates the plasma leptin and thyroxine concentrations of the mink (Mustela vison). Z. Naturforsch, [C] 55: 806813.