Yayını Görüntüle - bursa büyükşehir belediyesi yayınları
Transkript
Türkiy e Ekim 2011 irliği rB ğlıklı Kentle Sa 2005 dergisi •ABANA •AKÇAY •ALTINOVA •AMASRA •ANTALYA •AVANOS •AYDIN •BALÇOVA •BANDIRMA •BUHARKENT •BURSA •ÇANKAYA •DENİZLİ •DERİNCE •DİDİM •GEBZE •GÖLCÜK •ISPARTA •İSTANBUL •İZMİR •İZMİT •KADIKÖY •KADİRLİ •KAHRAMANMARAŞ •KARŞIYAKA •KIRIKKALE •KIRŞEHİR •KOCAELİ •MARDİN •MUDANYA •MUĞLA •NİLÜFER •ODUNPAZARI •ORDU •SULTANHİSAR •OSMANCIK •OSMANGAZİ •TEPEBAŞI •TRABZON •ÜRGÜP •YALOVA •YENİPAZAR Sağlıklı kentler Eskişehir’de buluştu "Yönetimler ‘Orkestra Şefi’ gibi çalışmalı" Sağlıklı Kentler Birliği 15. Olağan Genel Kurulu Eskişehir Tepebaşı’nda toplandı. University College London Araştırma Görevlisi Dr. Michael Grady ile yerel yönetimleri konuştuk. Ödüller sahiplerini buldu 2050’de dünya nasıl görünecek? Sağlıklı Şehirler 2011 En İyi Uygulama Ödülleri, 7. Yıl Konferansı'nda sahiplerini buldu. SKB Danışma Kurulu üyesi Erdem Saker, Time Dergisi’nin makalesini Türkiye bakışıyla kaleme aldı. SAĞLIKLI BİR ŞEHİR, www.skb.org.tr ğlıklı Kentle Sa irliği rB Şehirlere sağlıklı dokunuş Türkiy e İLİKLERİNE KADAR ÇEVRECİDİR. 2005 Başkan’dan Hedefimiz yeni üyelerle daha güçlü bir SKB Değerli birlik üyesi arkadaşlarım, Recep Altepe Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Başkanı Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Kuruluşundan itibaren Türkiye’deki tüm kentlerin sağlığını yakından ilgilendiren projelerle çalışmalarını sürdüren birliğimiz ülke genelindeki tüm belediyeler ve sivil toplum kuruluşlarıyla ilişkilerini güçlendirme hedefiyle çalışmalarını sürdürmektedir. Birliğimize üye kentlerle birlikte uyguladığımız projeler kısa vadede sonuç verdiği gibi uzun vadede sonuç alınabilecek projelerin de kararlılıkla uygulandığını biliyoruz. Şimdi, 2020 yılını hedef alan stratejik iletişim planının hazırlığı içindeyiz. Bu çalışma hem Sağlıklı Kentler Birliği’nin mevcut durumunu yansıtacak hem de sağlıklı gelişim noktasında kentlerimizde alınacak önlemleri ve çalışmaları belirleyecektir. Sizlerin de destek öneri ve katkılarıyla şekillendireceğimiz stratejik iletişim planı ile birliğimizin çalışmaları daha geniş kitlelere ulaşacaktır. Birliğimize yeni katılan İzmir Balçova Belediyemiz ile üye sayımız 42’ye ulaşmıştır. Şu anda birliğimiz, Türkiye nüfusunun yüzde 32’sini temsil etmektedir. Sağlıklı şehir hareketini ülkemizin her köşesine yaymak, başta sağlık olmak üzere tüm hizmetlerdeki kaliteyi artırmak, arıtma tesisleriyle, çevre düzenlemeleriyle, yeşil alanlarıyla spor alanlarıyla kültürel ve sosyal faaliyetleriyle daha aktif daha bilinçli ve engelleri kaldırılmış şehirleri artırmak için 2005-2020 Strateji Planı’na göre üye sayımızı 2020’ye kadar 60’a çıkarmamız gerekmektedir. Üyelerimizin çoğunluğunu ülkemizin batısında yer alan şehirler oluşturmaktadır. Ancak Sağlıklı Kentler Birliği olarak, bölge farkı gözetmeksizin Türkiye’nin her yanına ulaşmak ve sağlıklı kentler için rehber olmak adına doğu ve güneydoğudaki illerimizi de aramızda görmek istiyoruz. Birliğimizin kuruluş amaçlarından biri olan bilgi ve deneyim paylaşımı noktasında Türkiye’nin her bölgesindeki belediyelerimizi aramızda görmeye, karşılıklı deneyimlerimizi paylaşmaya ve birbirimize destek olmaya hazır olduğumuzu belirtir, saygılar sunarım. www.skb.org.tr kentli dergisi 3 ğlıklı Kentle Sa irliği rB Türkiy e Künye 2005 dergisi İmtiyaz Sahibi Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği adına, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı ve SKB Başkanı Recep ALTEPE Yayın Direktörü (Sorumlu) A. Nalan FİDAN Genel Yayın Yönetmeni Gonca YERLİYURT Yayına Hazırlayanlar Melike SUCU, Ercüment YILMAZ, Murat AR Katkıda Bulunanlar Antalya Büyükşehir Belediyesi, Bursa Büyükşehir Belediyesi, Denizli Belediyesi, Muğla Belediyesi, Trabzon Belediyesi, Altınova Belediyesi, Bandırma Belediyesi, Derince Belediyesi, Karşıyaka Belediyesi, Nilüfer Belediyesi, Osmangazi Belediyesi, Tepebaşı Belediyesi Editör Grafik Tasarım Erhan BEDİR Talha BIYIK Danışma Kurulu Erdem SAKER, Doç. Dr. Emel İRGİL, Prof. Dr. Handan TÜRKOĞLU, Prof. Dr. Nilüfer AKINCITÜRK, Prof. Dr. Barış MATER, Dr. Cengiz GİRİTLİOĞLU, Prof. Dr. Hasan ERTÜRK, Doç. Dr. Ertuğrul AKSOY, Doç. Dr. Ali Fuat AYDIN, Yrd. Doç. Dr. Arzu Başaran UYSAL, Yrd. Doç. Dr. Alpaslan TÜRKKAN, Mehmet Ali MERİÇ Yapım Bursa Kiraz Halkla İlişkiler Ltd. Şti. Kükürtlü Mah. Cevizli Sok. No: 1/6 Osmangazi / Bursa Tel: 0224 232 20 40 • www.kiraziletisim.com Baskı Furkan Ofset Yeni Yalova Yolu Panayır Mevkii No: 490 Osmangazi / Bursa Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Bursa Büyükşehir Belediyesi Acemler Tesisleri B Blok 2. Kat / BURSA 0224 234 00 87 • 0224 235 23 99 www.skb.org.tr • [email protected] Yıl 2 • Sayı 5 • Ekim 2011 Yerel, süreli yayın. ISSN 2146-0566 Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği resmi yayın organı olan Kentli Dergisi basın meslek ilkelerine uymayı taahhüt eder. Dergimizde yer alan yazı ve makaleler kaynak gösterilerek yayınlanabilir. Makalelerin sorumluluğu yazarına aittir. YENİDEN KULLANALIM, GERİ DÖNÜŞTÜRELİM Çevreye yapabileceğiniz en kolay katkı, okunmuş dergi ve gazetelerin geri dönüştürülmesidir. Sağlıklı Kentler Birliği, Kentli Dergisi okurlarını ağaç kesimlerini azaltmak için kendi yakın çevrelerinde de geri dönüşümü teşvik etmeye çağırıyor. 4 kentli dergisi İçindekiler Bu sayıda 2020 Sağlık Politikaları Eskişehir’de masaya yatırıldı SKB’nin 7. Yıl Konferansı, “2020 Sağlık Politikaları ve Yerel Seviyede Sağlığın Yönetimi” temasıyla Eskişehir Tepebaşı Belediyesi’nde toplandı. 08 “Sağlıklı Şehirler Uygulama Ödülleri” sahiplerini buldu 18 belediyeden 45 eserin katıldığı “Sağlıklı Şehirler 2011 En İyi Uygulama Ödülleri” sahiplerini buldu. 14 Yönetimler ‘Orkestra Şefi’ gibi çalışmalı Dergimizin bu sayısında University College London Araştırma Görevlisi Dr. Michael Grady ile yerel yönetimlerin, sağlığın sosyal belirleyicileri üzerine sohbet ettik. 24 48 Sağlıklı kentlerin ilk durağı, topluma hizmet uygulamaları U.Ü. Eğitim Fakültesi öğretim üyesi Dr. Yadigar Doğan, DSÖ’ nün sağlıklı şehir kriterler ve uygulamalarını kaleme aldı. 50 Sektörlerin kentsel ekonomik gelişmedeki rolü ve yaratıcı kentler İTÜ Mimarlık Fakültesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Ebru Kerimoğlu, sektörlerin kentsel ekonomik gelişmedeki rolü ve yaratıcı kentleri ele aldı. www.skb.org.tr 06 Engelsiz Yaşama Destek Merkezi 14 Muğla için bisiklet yolu projesi 16 Hareketli Yaşa, Egzersiz Yap Ödülün Sağlık Olsun 18 Antalya Güneşev ve Ekolojik Eğitim Merkezi 20 Hersek Gölü koruma projesi 22 Ahmet Ataç: “Eskişehir’in gelişen, çağdaş yüzü Tepebaşı” 26 2050’de Dünya nasıl görünecek SKB Danışma Kurulu üyesi Erdem Saker, ABD İstatistik Bürosu’nun 2050 yılında, dünya toplumları üzerine yaptığı nüfus araştırması sonucunu değerlendirdi. 2020 Sağlık Politikaları ve Yerel Yönetimler 52 Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu: “Trabzon’u ‘Marka Kent’ yapacağız” 30 Beşevler Bölge Parkı Nilüfer’e nefes aldıracak 34 Uludağ’ın gölleri temizleniyor 35 Denizli’ye sağlıklı yaşam parkları 36 Trabzon meydanına kavuştu 37 ‘İklim Dostu, 12 Yıldızlı Kent’ Muğla 38 Osmangazi engelleri aşıyor 39 Sağlıklı kentin temelini birlikte atıyoruz 40 Karşıyaka'da çevre dostu torba dönemi 42 Yamanlar Dağı’na gençlik merkezi 43 Karşıyaka’da Gondol Sefası 43 Bursa’nın ilk köpek parkı 44 Geleceğin okurları kütüphanede 45 Anadolu'nun kültür başkenti: Eskişehir 46 kentli dergisi 5 Hakkımızda 2020 Sağlık Politikaları ve Yerel Yönetimler A. Nalan Fidan Yüksek Şehir Plancısı Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Müdürü 6 kentli dergisi S ağlıklı Kentler Birliği olarak bir yılını geride bırakan Kentli Dergisi’nin beşinci sayısında da sizlerle buluşmanın gururunu yaşıyoruz. Kentli Dergisiyle, sağlıklı kentler oluşturmanın yollarını elimizden geldiğince siz değerli üyelerimizle paylaşmaya çalıyoruz. Her sayıda yer alan üye belediyelerimizden örnek projeler, Sağlıklı Şehirlerin liderleri olan başkanlarımızın deneyim ve görüşlerini paylaştığı söyleşilerle dergimiz doludizgin devam etmektedir. üzerinde durulması gereken bir poli- Yeni sayımız, “2020 Sağlık Politikaları ve Yerel Seviyede Sağlığın Yönetimi” konusuyla karşınızda... Sağlık 2020 hepimiz için önemli. Çünkü herkes için sağlığı ve esenliği geliştirmeyi hedefleyen toplumsal bir hareket… Sağlık 2020 DSÖ Avrupa Bölge Ofisi’nin tüm insanların sağlık potansiyellerine ve esenliklerine ulaşmada desteklendiği ve ülkelerin hem tek tek, hem de toplu olarak Avrupa Bölgesi’nde ve ötesinde sağlıktaki eşitsizlikleri azaltma doğrultusunda çalıştığı bir DSÖ Avrupa Bölgesi’nin oluşturulmasını içeren bir vizyon… taşıdı. Türkiye’de Sağlık 2020 politi- Üstelik, tüm toplumun hedeflendiği ve sağlık için yönetişim konusunda artan öneme sahip bir rol üstlenen yerel yönetimler, özel sektör, bağımsız kuruluşlar, akademik kurumlar, uzman kuruluşlar ve konuyla ilgilenen vatandaşlar da dahil olmak üzere çok geniş çaplı kurum ve bireylerle etkileşim içerisinde olan bir yaklaşım. Kentlerimizin ve ülkelerin sağlıklı geleceği için Sağlık 2020 iyi değerlendirilmesi, için görüşlerini sundular. tika… DSÖ, Haziran ayında Belçika’nın Liege kentinde düzenlediği yıllık çalışma ve teknik konferansı sırasında Sağlık 2020 politikaları ve yerel yönetimlerin rolünü masaya yatırdı. 100’e yakın Avrupa kentinin yer aldığı Dünya Sağlık Örgütü Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı’nda 15 üye kentle ülkemizi temsil eden Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği 7.Yıl Konferansı’nda “Sağlık 2020” programını kentlerimizin gündemine kaları ve stratejilerinin belirlenmesi, yol gösterici olması amacıyla düzenlenen 7.Yıl Konferansı, 22-24 Eylül tarihlerinde, üye belediyemiz Eskişehir/ Tepebaşı Belediyesi’nin ev sahipliğinde “2020 Sağlıklı Politikaları ve Yerel Seviyede Sağlığın Yönetimi” başlığında gerçekleştirildi. Toplantıya katılan Sağlık Bakanlığımız, yerel yönetimler, DSÖ uzmanları, akademisyenler, sivil toplum kuruluşları bir arada Sağlık 2020 vizyonu ışığında tüm vatandaşlarımızın sağlık alanında eşit imkanlara ulaşmaları 7.Yıl Konferansıyla, Sağlık 2020 politikaları çerçevesinde ilk adımı attığımıza inanıyorum. Birlik olarak, Sağlık Bakanlığımızın da desteğiyle yerel yönetimleri harekete geçirerek, bu harekete öncülük etmeliyiz. Gelişen ve büyüyen Sağlıklı Kentler Birliği’nde daha güzel günlerde görüşmek dileğiyle… Sağlıklı şehir, sağlıklı insan gibidir. Mutludur Huzurludur Planları vardır Güvendedir Sever Sevildiğini hisseder Sorumluluklarını bilir Haklarını bilir Çalışır Üretir Paylaşır Katılımcıdır Yüreklidir Geçmişine sahip çıkar Geleceğini kurgular Hedefi vardır Hevesi vardır Gücü vardır Bilinci vardır Heyecanları vardır Bakımlıdır Temizdir Güler yüzlüdür Saygılıdır Koşar Yürür Fark yaratır Ruhunu ve bedenini besler Değer bilir Değeri bilinsin ister Sağlıklı şehir sağlıklı insan gibidir Sevgiyle beslenir Saygıyla büyür 2020 Sağlık Politikaları Eskişehir’de masaya yatırıldı Eskişehir Tepebaşı Belediyesi’nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen Sağlıklı Kentler Birliği’nin 7. Yıl Konferansı’nda “2020 Sağlık Politikaları ve Yerel Seviyede Sağlığın Yönetimi” teması ele alındı. B irlik üyesi belediyelerin, sağlıklı kent olgusu için geliştirdikleri projelerin değerlen- Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Sekreteri Seyfettin Avşar ile birlik üye- Ataç, si belediyelerden gelen çok sayıda dirildiği konferansa, Sağlıklı Kentler Osman Zolan, Nilüfer Belediye Başkanı Birliği Başkanvekili ve Yalova Belediye Mustafa Bozbey, Didim Belediye Başkanı Yakup Bilgin Koçal, Eskişehir Başkanı Büyükşehir Belediye Başkanı Yılmaz Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Sağlıklı Kentler Birliği ve Bursa Bü- Büyükerşen, Büyükşehir Genel Müdürü Dr. Seraceddin Çom yükşehir Belediye Başkanı Recep Belediye Başkanvekili Mustafa Altın, ve Bursa Büyükşehir Belediyesi Genel Altepe’nin Çin seyahati nedeniyle 8 kentli dergisi Bursa Çankaya Belediye Başkanı Bülent Tanık, Denizli Belediye Başkanı Mümin Kamacı, Sağlık bürokrat katıldı. Bursa Büyükşehir’den örnek projeler Birlik Buluşmaları Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç katılamadığı konferansta açılış konuşmasını Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Mustafa Altın yaptı. Bursa’da gerçekleştirdikleri projelerin sağlık- Sağlıklı kentin ilk basamağı ulaşım 2020 için strateji oluşturmalıyız Hafif raylı sistemin kent içi trafik so- Yalova Belediye Başkanı Yakup Bilgin Sağlıklı Kentler Birliği Başkan Vekili ve rununun çözümünde etkin sonuçları Koçal da Bursa Büyükşehir Belediye lı kentler birliği üyesi belediyelere olan bir yöntem olduğuna dikkat çe- Başkanı ve Sağlıklı Kentler Birliği Baş- örnek olduğunu söyleyen Büyükşe- ken Altın, “Gerçekleştirdiğimiz ulaşım kanı Recep Altepe’nin önderliğinde hir Belediye Başkan Vekili Mustafa yatırımlarıyla, Bursa’nın doğusuyla etkin ve kalıcı çalışmalara imza attık- Altın, Bursa’nın 3 milyona yaklaşan batısını hafif raylı sistem ağıyla do- larını kaydetti. Birliğin, Dünya Sağlık nüfusuyla Türkiye’nin dördüncü bü- nattık. Sağlıklı kentin ilk basamağını, Örgütü’nün sağlık politikaları çerçe- yük metropolü olduğunu belirterek sağlıklı ulaşım sistemi oluşturuyor. Bu vesinde 2020 Sağlıklı Kentler Stratejisi “Büyükşehir Belediyemiz, şehirlerin açıdan, genel yatırım kalemlerimiz oluşturmanın gayretinde olduklarını içerisinde ulaşım yatırımları en fazla söyleyen Koçal, “Toplantının ev sahip- yüzdeliği oluşturuyor. Hafif raylı sis- liğini üstlenen Tepebaşı Belediye Baş- tem, hem ekonomik ve güvenli ulaşı- kanı Ahmet Ataç’a çok teşekkür ede- ma imkan tanıyor, hem de zamandan riz. Sağlıklı kent yönetiminin kentlerin tasarruf sağlıyor. Sağlıklı şehir olgusu geleceği açısından ne denli önemli gerçeği göz önüne alındığında, hafif olduğunu konferans süresince ger- raylı sistemin hava kirliliğini yüzde çekleştirilecek oturumlar ile sizlerle lar kaydettik. Bu noktada, 17 yıllık de- 30’lar nispetinde azalttığı gerçeği de paylaşmaya çalışacağız. Amacımız neyimimizle sağlıklı şehir adına fark bilimsel bir veri olarak karşımızda du- geleceğe sağlıklı kentler yaratarak oluşturmayı amaçlıyoruz” dedi. ruyor” diye konuştu. hep birlikte ulaşmak. Bu konuda bilgi, sağlıklı gelişimine örnek oluşturması bakımından seçkin projelere imza atıyor. Sağlıklı şehir çalışmalarına adım attığımız 1994’ten bu yana gerçekleştirdiğimiz çalışmalarla ‘yaşanabilir Bursa’ hedefinde çok önemli aşama- www.skb.org.tr kentli dergisi 9 Birlik Buluşmaları Büyükerşen, “Belediye başkanlığının zorluğu, üstlenilen sorumluluğun ağırlığından kaynaklanıyor. Bir belediye başkanı olarak, şehrinizde yaşayan tüm hemşerilerinizin taleplerine yanıt vermek durumundasınız.” birikim ve tecrübelerimizi paylaşmak sağlıklı kentler yolunda kat edeceğimiz mesafeleri kısaltacaktır” şeklinde konuştu. Yaşanabilir bir kent için Sağlıklı kent yönetiminin, özellikle sanayi olgusunun geliştiği şehirlerde daha da önem kazandığını ifade eden Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç, “Eskişehir, Türkiye’nin önde gelen kentlerinden birisi konumundadır. 750 binlik toplam nüfusun yüzde 88’i kent merkezinde yüzde 12’si ise kırsal alanda yaşıyor. Havacılık sanayinde gelişmiş bir şehir olan Eskişehir, bu alandaki yan sanayisi ile de dikkat çekiyor. Şehirlerin, sanayileşmeye paralel sağlıklı gelişimleri gelecek kuşakların gündemine, yaşanabilir bir kent gerçeğini de beraberinde getiriyor. Bizler öğrencisiyle, esnafıyla, sanayisiyle iç içe birbirlerinin haklarını çiğnemeden yaşanabileceğini gösteren şehirlerin en başında geliyoruz” dedi. En zor hizmet belediyecilik Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen de Türkiye’de en zor kamu hizmetinin belediyecilik ve en zor işin de belediye 10 kentli dergisi University College London Araştırma Görevlisi Dr. Michael Grady başkanlığı olduğunu dile getirdi. Belediye başkanlığının, üstlenilen sorumluluk anlamında büyük öneme sahip olduğunu belirten Büyükerşen, “Belediye başkanlığının zorluğu, üstlenilen sorumluluğun ağırlığından kaynaklanıyor. Bir belediye başkanı olarak, size oy versin ya da vermesin, şehrinizde yaşayan tüm hemşerilerinizin taleplerine yanıt vermek durumundasınız. Biz de Eskişehir Büyükşehir Belediyesi olarak, sağlıklı kent bilincinin geliştirilmesine yönelik ciddi çalışmalar içerisindeyiz” şeklinde konuştu. Birlik Buluşmaları Yalova Belediye Başkanı ve SKB Başkan Vekili Yakup Bilgin Koçal Eskişehir Büyükşehir Belediye Başkanı Prof. Dr. Yılmaz Büyükerşen Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Mustafa Altın Ödüller sahiplerini buldu Belediyesi’nin birlik üyeliği için yaptığı başvuru değerlendirildi. Yapılan oylamada, Balçova Belediyesi’nin üyelik talebi oybirliğiyle kabul edildi. Buna göre Balçova Belediyesi, Sağlıklı Kentler Birliği’nin 42. üyesi oldu. ilişkin resmi talebimizden olumlu ya- Konuşmaların ardından “Sağlıklı Şehirler En İyi Uygulama Ödülü/2011” ödül törenine geçildi. Sosyal Sorumluluk Projeleri Kategorisi’nde “Derince Belediyesi Engelli Birey ve Ailelerine Destek Projesi” ile Derince Belediyesi, Sağlıklı Şehir Planlaması Kategorisi’nde “Muğla Kenti için Bisiklet Yolu Projesi ile Muğla Belediyesi, Sağlıklı Yaşam Kategorisi’nde “Hareketli Yaşa, Egzersiz Yap, Ödülün Sağlık Olsun Projesi” ile Denizli Belediyesi, Çevre Kategorisi’nde Antalya Güneşev ve Ekolojik Eğitim Merkezi Projesi ile Antalya Büyükşehir Belediyesi ödül alan belediyeler oldu. Yarışmada jüri tarafından verilen Özel Çevre Teşvik Ödülü ise “Hersek Gölü Sulak Alan Canlılarını Koruma ve Çevre Düzenleme 1. Etap Avan Projesi” ile Yalova Altınova Belediyesi’ne verildi. SKB’nin 42. üyesi Balçova Ödül töreninin ardından Sağlık- lı Kentler Birliği Meclisi 15. Olağan Toplantısı da gerçekleştirildi. Yoğun gündem maddesiyle gerçekleştirilen meclis toplantısında İzmir Balçova www.skb.org.tr Birliğin Mayıs buluşması Trabzon’da Meclis toplantısının sonunda ise Sağlıklı Kentler Birliği’nin Mayıs ayı toplantısına ev sahipliği talebinde bulunan Trabzon Belediyesi’nin başvurusu değerlendirmeye alındı. Yapılan oylamada, Trabzon Belediyesi’nin talebi oybirliğiyle kabul edildi. Meclis Toplantısı sonunda söz isteyen Nilüfer Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, elektromanyetik kirliliğin kentlerin sağlıklı gelişimlerine engel olduğunu söyledi. Baz istasyonu ruhsatlarının belediyeler tarafından verilmesi gerektiğini belirten Bozbey, “Baz istasyonlarının kurulabilmesi için gerekli başvurular ve ruhsat izinleri belediyelerin inisiyatifinde olmalı. Bu konuda belediyelerin eli kolu ne yazık ki bağlanmış durumdadır. Nilüfer Belediyesi olarak baz istasyonlarının kurulma yetkisinin belediyelere verilmesine nıt alamadık. Ben bu vesileyle bütün belediyeleri birlikte hareket etmeye davet ediyorum” dedi. Başkanlardan kendi çalışmalarına not Eskişehir Anemon Otel’de gerçekleştirilen konferansının ilk gününde 2020 Sağlık Politikaları masaya yatırıldı. Başkanlar oturumu ile başlayan konferansta belediye başkanlarının Sağlıklı Kentler Birliği Müdürü A. Nalan Fidan kentli dergisi 11 Birlik Buluşmaları sağlık alanında yaptıkları çalışmaları değerlendirdi. Liverpool Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı Ron Gould’un moderatörlüğünde gerçekleşen oturumda Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürü Dr. Seraceddin Çom, Bursa Büyükşehir Belediye Başkanvekili Mustafa Altın, Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç, Çankaya Belediye Başkanı Bülent Tanık, Denizli Belediye Başkanı Osman Zolan ve Nilüfer Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, kendi belediyelerinin yapmış olduğu projeleri puan düzeyinde notlar vererek değerlendirmede bulundular. Tüm belediyelerin sağlık alanında önemli çalışmalar gerçekleştirdiğini ifade eden Ron Gould, başkanların kendilerine 6 ile 7 arasında değişen notlar vermelerini de hayli olumlu bulduğunu belirterek, “Amacımız yapılan çalışmaların 2020 Sağlık Politikalarına ve kentlerin gelecekte karşılaşabilecek sorunlara şimdiden hazır olmalarını sağlamak. Bu anlamda yapılan çalışmaları başkanların kendi yorumlarıyla üyelerimize sunduk” diye konuştu. 2020’de Katılımcılık ve Yönetişim Konferansın ilk gün son oturumu “Sağlık 2020 Çerçevesindeki Katılımcılık ve Yönetişim” konusu tartışmaya açıldı. Oturumda Liverpool Büyükşehir Belediyesi eski Başkanı Ron Gould “Uluslararası Ağlarda Yerel Politikalar”, Anadolu Üniversitesi İletişim Bilimleri Fakültesi Funda Erzurum “Sosyal ağlar aracılığıyla sağlık iletişimi, katılımcılık ve sağlık bilincinin yaygınlaştırılması”, Eskişehir Tabip Odası Başkanı İlhan Özgüneş “Sağlık Hizmetlerinde Yerelleşme” ve Bursa Kent Konseyi Başkanı Semih Pala da “Kent Konseylerinin Kent Yaşamına Etkisi ve Demokrasi Kültürü” konulu birer sunum yaptılar. 12 kentli dergisi Sağlıklı Kentsel Çevrelerin Yaratılması Sağlıklı Kentler Birliği’nin Eskişehir buluşmasının son günündeki oturumların ilkinde, “Sağlıklı Kentsel Çevrelerin Yaratılması” konusu ele alındı. Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi Prof. Dr. Handan Türkoğlu’nun moderatörlüğünde gerçekleştirilen oturumda İstanbul Teknik Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nden Edip Dinçer kentli olarak kent sağlığı ve şehir planlaması üzerine sunum yaptı. İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sağlık ve Sosyal Hizmetler Dairesi Başkanı Dr. Muzaffer Saraç, ‘ulaşım ve erişebilirlik’ başlığı altındaki sunumunda, İstanbul Büyükşehir Belediyesi’nin engellilere yönelik uyguladığı kent içi ulaşım hizmetlerinden söz etti. Muğla Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü’nde görevli Sağlıklı Kentler Proje Koordinatörü Gökçen Kasapoğlu Sağlıklı Kentler Birliği’nin bu yıl, sağlıklı şehir planlaması kategorisinde ödüle layık gördüğü ‘Muğla için Bisiklet Yolu Projesi’nin detaylarına ilişkin bilgi verdi. Oturumun son konuşmacısı Dokuz Eylül Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nden Gözde Ekşioğlu Çetintahra ise “Kentlerde yaşam kalitesini artırmak için mevcut mekansal ve sosyal durumun sağlıklaştırılması” başlığı altında bir sunum yaptı. Birlik Buluşmaları Sağlığın Sosyal Belirleyicileri Sağlığın Sosyal Belirleyicileri konu başlığıyla gerçekleştirilen konferansın son oturumunun moderatörlüğünü ise Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu üyesi Doç. Dr. Emel İrgil yaptı. University College London Araştırma Görevlisi Dr. Michael Grady, sağlık alanındaki eşitsizlikler üzerine Londra Üniversitesi’nin gerçekleştirdiği çalışmalara ilişkin bilgi verdi. Nesiller arası süreklilik arz eden sağlık sorunlarının geliştirilecek stratejilerle önüne geçilebileceğine değinen Grady, sağlıktaki hizmet eşitsizliklerinin sosyo-ekonomik nedenlerden kaynaklandığını söyledi. Yaşam kalitesi ile sağlık hizmetlerinden yararlanma oranı arasında doğrudan bir ilişki bulunduğunu vurgulayan Grady, bu bağlamda, toplum katmanları arasındaki sosyo-ekonomik eşitsizliklerin önüne geçilmesinin önemine dikkat çekti. Nilüfer Belediyesi Sağlıklı Şehirler Proje Koordinatörü Evrim Ekiz Gözler ise, Türkiye’de illerin sağlıklı kent göstergeleri açısından karşılaştırılmasına ilişkin gerçekleştirilen bilimsel çalışmalardan söz etti. Dokuz Eylül Üniversitesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü’nden Yrd. Doç. Dr. Hayat Zengin de sunumunda, yoksulluk alanlarının yaşam kalitesi göstergeleri açısından ulaştığı konu- www.skb.org.tr mu, Kayseri örneğinden yola çıkarak dinleyicilerle paylaştı. Anadolu Üniversitesi Sosyoloji Bölümü Öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Hatice Yeşildalşen “Kadın ve Toplum” üzerine bir sunum yaparken, Tepebaşı Belediyesi’nden Özge Sayer ise, “Tepebaşı Belediyesi Beldeevleri’nde Yürütülen Kadın Sağlığı Çalışmaları” hakkında birlik üyelerine bilgiler verdi. Porsuk’da tekne gezintisi Konferansın son gününde gerçekleştirilen oturumların ardından, etkinlik için bir araya gelen konuklara, şehir turu kapsamında, Eskişehir Büyükşehir Belediyesi’ne ait “Cam Müzesi”, “Sazova Parkı”, “Haller Gençlik Merkezi”, “Kent Park” ziyaretleri ile “Porsuk Nehri”nde bot gezisi düzenlendi. Eskişehir’in tarihi ve turistlik yerlerini gezen birlik üyeleri, ev sahipliğini üstlenen Tepebaşı Belediye Başkanlığı’nın hayata geçirdiği projeleri yakından görme fırsatı buldu. kentli dergisi 13 2011 En İyi Uygulama Ödülleri Sosyal Sorumluluk Ödülü Engelsiz Yaşama Destek Merkezi Derince Belediyesi’nin engelli bireyleri topluma kazandırmak için düzenlediği “Engelsiz Yaşama Destek Merkezi” projesiyle “Sosyal Sorumluluk Projeleri Kategorisi”nde ödüle hak kazandı. D erince Belediyesi’nin engelli vatandaşların ve ailelerinin birlik ve beraberlik içinde acılarını, keyiflerini, sorunlarını, özel günlerini paylaştıkları ve psiko terapi gördükleri “Engelsiz Yaşama Destek Merkezi” ailelerin ikinci evi haline geldi. Derince Yenikent Mahallesi’nde Mimar Sinan Parkı’nda hizmet veren “Engelsiz Yaşama Destek Merkezi” uzman kadrosuyla en- 14 kentli dergisi gelli çocuklara ve ailelerine hizmet vererek tüm Türkiye’ye örnek oldu. Derince'deki engelli çocukların toplumsal hayatta yer almalarını amaçlayan ve bu doğrultuda engelli çocuklara ve ailelerine sosyal bir ortam sağlayan “Engelsiz Yaşama Destek Merkezi” projesi Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği tarafın- Merkezin ilk kursiyerleri, günlük yaşamda pek çok ihtiyaçlarını kendi başlarına karşılayabiliyorlar. dan da “Sosyal Sorumluluk Projeleri Kategorisi”nde ödül layık görüldü. Bu ödülün önemine değinen Derince Belediye Başkanı Dr. Aziz Alemdar, “Engelsiz Yaşama Destek Merkezi ile çocuklarımız ve ailelerine yeni bir ortam hazırladık. Çocuklarımızın toplumsal yaşamda daha fazla yer almaları için bu tarz etkinliklerimiz sürecek” dedi. Yaşam hakkı eşittir Merkezde engellilerin en önemli sıkıntılarının sosyal yaşamdaki engeller olduğunu ifade eden Başkan Alemdar, “Bu projeyi ailelerle uzman ekiplerimiz bire bir görüşerek oluşturdu. Eşit hak ve özgürlüklere sahip olarak doğan insanların, yaşamlarını eşit koşullarda sürdürmeleri için kurulan Engelsiz Yaşama Destek Merkezi, bu konuda çok önemli bir görev üstlendi. Merkezde engelli bireylere ve ailelerine bireysel ve grup terapileri ile psikolojik destek verdiğimiz boşanma noktasına gelmiş 40’ın üzerinde ailede düzelme gözlendi. Engelli bireylerin kardeşlerinde yaşanan sıkıntılarda da aşama kaydedildi. İntihar eğiliminde olan ebeveynler tespit edilerek tıbbi destek almaları sağlandı. En önemlisi ise yapmış olduğumuz bu hizmet, belediyeler için yasal zorunluluk olmaktan çok, vicdani bir sorumluluk. Bu noktada SKB’nin Sosyal Sorumluluk Projeleri Kategorisi verdi- www.skb.org.tr ği ödül çok ama çok önemli” şeklinde konuştu. Eğitimin devamlılığı sağlandı Özel eğitim uzmanının uyguladığı bireysel çalışma programları ile çocukların gelişimlerinde ailenin de işin merkezinde yer alması sağlandığına dikkat çeken Başkan Alemdar, “Bu sayede Eğitimin sürekliliği sağlanarak daha hızlı gelişim sağladık. Önemli olan bir eğitimi ya da bir merkezi açıp biz bunu yaptık demek değildir. Bizler burada verilen eğitimlerin merkezinde aileleriyle birlikte yılın 12 ayı eğitim almalarını sağlıyoruz. Bir işin güzelliği de burada olsa gerek. Ayrıca devletin her kademesinde sahip oldukları hakları ile ilgili ailelere bilgilendirme yapılıp, zaman zaman evrak takipleri bile gerçekleştirdik. Çocuklarımızın basketbol, ebru, takı, resim ve ritim kurslarıyla, el göz koordinasyonları ve fiziksel gelişimleri destekleniyor. Sosyal yardıma muhtaç olan ailelerin ihtiyaçları ise belediyemiz tarafından karşılanıyor” dedi. de bir hekimim ve bu projenin üzerine bu kadar düşmem de büyük etkisi var. Derince’nin diğer sorunlarını ve ihtiyaçlarını çözme safhasında arta kalan tüm vaktimi burada geçirmeye çalışıyorum. Bu hizmeti bir iş olarak değil, Derince’de ki her bireyin üzerine düşen bir sosyal sorumluluk olarak görüyorum. İlk günden itibaren kendimize çizdiğimiz ‘Herkes İçin Sağlık’ hedefi bizlerin bu yoldaki başarısının anahtarı olmuştur. Türkiye’ye örnek olan bu projede emeği ve katkısı geçen tüm mesai arkadaşlarıma teşekkür ederim” diye konuştu. Türkiye’ye örnek oldu Merkezin ilk kursiyerlerinin bu gün günlük yaşamda pek çok ihtiyaçlarını kendi başlarına karşılayabildiğini söyleyen Başkan Dr. Aziz Alemdar, “Bu başarının sırrı merkezdeki görevlilerin çocuklara ve ailelerine gösterdiği karşılıksız sevginin payı büyük. Ben kentli dergisi 15 2011 En İyi Uygulama Ödülleri Sağlıklı Şehir Planlaması Ödülü Muğla için bisiklet yolu projesi Muğla Belediyesi, “Muğla Kenti İçin Bisiklet Yolu Projesi” ile “Sağlıklı Şehir Planlaması” kategorisinde ödül aldı. Ş ehirde yaşayan ve çalışan insanların fiziki, psikolojik ve çevresel refahlarını geliştirmek amacıyla “Muğla Kenti İçin Bisiklet Yolu Projesi”ni geliştirerek; hem kent içi trafiğinde alternatif çözümler sunan, hem de sporu yaşamın içine katan Muğla Belediyesi; Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği’nin 2011 yılın en iyi “Sağlıklı Şehir Planlaması” ile ödüllüne layık görüldü. Muğla Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından uygulamaya sunulan “Muğla Kenti İçin Bisiklet Yolu Projesi” kapsamında Kentsel SİT alanı içerisinde tamamladığı “1. Etap Bisiklet Yolu” sağlıklı şehir modelinde tüm Türkiye’ye örnek oldu. Projenin süreci Muğla merkezde kayıtlı 52 bin 478 araç olması ve her 2.7 kişiye bir otomobil düşmesi bu projenin başlangıç yolu olmuştur. Proje 2009 yılında hazırlanırken kent içi kullanıcı grupları dikkate alınmış, yol sistemi gözden geçirilmiş ve sürekli bir akışın sağlanması için uygun güzergahlar belirlenmişti. Kentin topografik yapısı incelenerek, eğim dereceleri saptanmıştır. Bisiklet yolu standartları ve dünyadan örnekler incelenerek en uygun bisiklet yolu tipi araştırılmıştır. Muğla kenti için uygulanabilirliği uzun araştırmalar sonucunda belirlenerek, toplam 21 kilometre olan projenin ilk etabının 2010 yılında hayata geçirme kararı alınmıştır. Muğla’nın geleceği için Muğla’da kişi başına düşen motorlu araç sayısının Türkiye ortalamasının çok üzerinde olduğunu söyleyen Muğla Belediye Başkanı Dr. Osman Gürün, araç kullanımındaki fazlalığın böyle bir projenin başlangıç noktası olduğunu belirterek, “Yaya ve bisiklet yolları yapmazsak Muğla’nın geleceği daha kötüye gidecekti. Bu yüzden 5. Faz’ın genel teması olan tüm politikalarda sağlık ve sağlık alanında eşitlik konusunun belirlendiği gibi hayatın her alanında sağlık ve vatandaşlarımızın sağlıktan eşit yararlanması için bu projeyi hayata geçirdik” dedi. 16 kentli dergisi "Eşitlik ilkesi hedefimizdi" Kent halkının sağlığı için düşünülen bu projeyi eşitliği ön planda tutarak tüm kent için planladıklarını söyleyen Başkan Dr. Osman Gürün, “İlk etap uygulaması için öncelikli olarak Belediye, İl Özel İdare, Müze, Kütüphane, Konakaltı Kültür Merkezi, Tapu ve Kadastro Müdürlüğü, Ticaret ve Sanayi Odası, Tarihi Kurşunlu Camii, kent halkının sosyalleşme mekanı olan Tarihi Yağcılar Hanı, Tarihi Muğla Arastası binalarının bulunduğu, tüm Muğla halkının kullandığı tarihi kent merkezini seçtik. 2 kilometrelik ilk etap çalışmasını tamamladık ve hizmete açtık. Bu çalışma yapılırken kent cadde ve sokakların da sağlıklaştırılmasını tamamlayarak, hem bisiklet için hem de yayalar için çevre iyileştirmeleri gerçekleştirdik. Ayrıca eşitlik ilkesi doğrultusunda tüm kaldırımları engelli vatandaşlarımızın rahatlıkla kullanılabileceği hale getirdik” dedi. Öncelik yaya, bisikletli ve motorist Projenin insan odaklı bir proje olduğuna değinen Başkan Osman Gürün, www.skb.org.tr “Projemizde öncelik sırasını yaya, bisikletli ve motorist olarak belirledik. Bisiklet yolu güzergahını Ortadoğu Teknik Üniversitesi Şehir Bölge Planlama Bölümü’ne hazırlattık. Buna uygun proje çizimleri Muğla Belediyesi İmar ve Şehircilik Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilerek, Fen İşleri Müdürlüğümüz tarafından uygulamaya konuldu. Bisiklet yolu çalışmalarımız tüm hızıyla devam edecek. Böyle bir “Hayatın her alanında sağlık ve vatandaşlarımızın sağlıktan eşit yararlanması için bu projeyi hayata geçirdik” proje ile Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği tarafından ödüllendirilmek ve örnek gösterilmek bizlere ayrı bir gurur verdi. Umarım bu başarılı projeyi tüm belediyelerimiz örnek alır” şeklinde tüm dünyanın karbon emisyonlarının azaltılması yönünde aldığı tedbirler ve bunun başında toplu ulaşımı ve konuştu. bisiklet kullanımını yaygınlaştırılması- Sağlık üzerine etkileri bizlerde üzerimize düşeni yerine ge- Muğla için gerçekleştirilen bu yaya ve bisiklet yolu vatandaşlarımıza alternatif bir ulaşım yolu daha kazan- na yönelik çalışmalar doğrultusunda tirmiş olduk. Proje sadece ulaşım ve yeşil alan üzerine değil, her gün düzenli bir şekilde bisiklet kullanımının dırdığını ifade eden Başkan Osman insan bedeni için yararlarını tüm hal- Gürün, “Böylece kent merkezi için so- kımıza anlatmaya başladık. Bu proje run yaratan araç yoğunluğu azalırken ile Muğla’da bisiklet satışının hemen daha sağlıklı ve temiz bir kent mekanı hemen dört kat arttığını ve insanların yarattık. Bununla birlikte kent içi açık bu yolları kullandığını gördük. Bu pro- yeşil alanlar birbirine bağlanmış oldu. jeye sahip çıkan tüm Muğlalı hemşe- Özellikle küresel ısınmayla birlikte rilerime teşekkür ediyorum” dedi. kentli dergisi 17 2011 En İyi Uygulama Ödülleri Sağlıklı Yaşam Ödülü Hareketli Yaşa, Egzersiz Yap Ödülün Sağlık Olsun Denizli Belediyesi, “Hareketli Yaşa, Egzersiz Yap Ödülün Sağlık Olsun” projesi ile “Sağlıklı Yaşam” ödülü almaya hak kazandı. T oplumdaki bireylerin yeterli ve dengeli beslenme bilincinin artırılması, düzenli fiziksel aktivitenin teşvik edilmesi, hareketsiz yaşamın neden olduğu sağlık problemlerinin önlenmesi ve toplumda obezite görülme sıklığının azaltılması amacıyla “Hareketli Yaşa, Egzersiz Yap Ödülün Sağlık Olsun” projesini uygulayan Denizli Belediyesi, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği tarafından en iyi “Sağlıklı Yaşam” ödülünü kazandı. Denizli Belediye Başkanı Osman Zola, Denizliler için gerçekleştirdikleri ve tüm Türkiye’ye örnek olan projenin Sağlıklı Kentler Birliği’nden de ödül almasının kendilerini mutlu ettiğini belirterek, “Amacımız sağlıklı bireyler ve sağlıklı bir toplum yaratmak. İşte bu amaçla gerçekleştirdiğimiz projelere sahip çıkan Denizlili vatandaşlarıma da çok teşekkür ederim. Proje kapsamında 2010 yılında Denizli’de 296 adet fitness alanı, 387 adet çocuk oyun grubu, 87 adet basketbol ve voleybol sahaları, 1adet kapalı spor salonu, 5 adet sentetik çim saha, 7 adet tenis kortu,3 adet halı saha 1 adet squash alanı, 3 adet mini golf alanı ve 1 adet 110 metrelik sentetik su kızak alanı yapıldı” dedi. Obezite önleme planı Kentimizin farklı bölgelerinde; Belediyespor’un katkılarıyla çocuk-genç ve yetişkinlere yönelik sportif faaliyetler düzenlenerek halkın düzenli ve ücretsiz olarak spor yapmasını sağladıklarını söyleyen Başkan Osman Zolan, “Çocuk ve gençlerimiz için yaz ve kış spor okulları düzenledik. Şehir içinde yapılan spor alanlarının, vatandaşlar tarafından aktif olarak kullanılmasını sağladık. Ayrıca Türkiye’de ilk defa ‘Denizli Sağlıklı Beslenme ve Hareketli Yaşam Çalıştayı’ gerçekleştirdik ve bunun sonucunu tüm kamuoyu ile paylaştık. Öte yandan Kent merkezinde başlattığımız çalışmalar il genelinde yapılması için 2010–2015 yıllarını kapsayan “Obezite Önleme Planı” hazırlayarak, çağımızın en büyük hastalığı olan obeziteye karşı top yekün bir mücadele başlattık” diye konuştu. Parklar standarta kavuştu Proje aşamasında tüm parkları uluslararası standartlara uygun bir sistemde tasarladıklarını söyleyen Başkan Osman Zolan, “Her parkımızda yürüyüş-koşu yolları, fitness alanları, çocuk oyun grupları, piknik alanları bisiklet yolları yaptık. En18 kentli dergisi gelliler için WC ve engelli rampaları ayarlayarak fiziksel aktivite yapıldı. 2.’si “Ofis Egzersiz Eğiti- 24 saat güvenlik sağladık. mi” fiziksel aktivitesi kısıtlı, masa başında çalışan Farkındalık yarattık bireylerin, egzersizin sağlığın geliştirilmesinde önemli bir faktör olduğunun farkına varmaları Sağlıklı yaşam, sağlıklı beslenme ve hareketli ve her gün en az yarım saatlerini egzersiz yap- yaşam konusunda farkındalık oluşturmak, hal- maya ayırmalarının teşvik edilmesini sağlamak kın bilinçlendirilmesi ve bilgilendirilmesinin çok amacıyla 23 kurum 1156 çalışana eğitim verildi. sektörlü bir çalışma yapmayı gerektirdiğine de- 3.’sü Vatandaşların isteklerinin belirlenmesi ama- ğinen Başkan Osman Zolan, konuşmasına şöyle cıyla kentin farklı noktalarında 5000 kişiye anket devam etti; “Hareketli Yaşa, Egzersiz Yap Ödülün uygulanmış, sonuca göre kent merkezinde fizik- Sağlık Olsun adıyla hazırlanan proje kapsamın- sel aktivite yapılacak alanlar ve eğitim konuları da 2010 yılında 5 farklı çalışma gerçekleştirdik. belirlendi. 4.’sü Sağlıklı beslenme ve hareketli ya- 1.’si ‘Sporun ve Sağlığın Başkenti Olmaya Hazır şam konularında düzenlenen ücretsiz toplu sağ- mısın?’ ve ‘Haydi Denizli Harekete Geç’ sloganıy- lık eğitimleri verildi. 5.’si Anket sonrasında be- la başlayan yürüyüşte kentin en yoğun olduğu lirlenen 4 pilot bölgede başlayan step-aerobik caddeler trafiğe kapatılarak yayalara açıldı. Top- kurslarımız halkın talepleri doğrultusunda de- lumun farklı kesimlerinden yaklaşık 6 bin kişinin zavantajlı bölgelere kurulan etüt merkezlerimizi katıldığı yürüyüşün son bulduğu parkta toplu de içerecek şekilde genişletildi.” www.skb.org.tr kentli dergisi 19 2011 En İyi Uygulama Ödülleri Çevre Ödülü Antalya Güneşev ve Ekolojik Eğitim Merkezi enerji konusunda araştırmalar yapılıyor ve laboratuvar hizmetlerinin yanı sıra sistemi kullanmak isteyenlere danışmanlık hizmetleri veriliyor. Güneşev, enerjisini tümüyle güneşten alıyor. Yağmur suları ve lavabolardan giden atık sulardan ise geri dönüşüm yapılıyor. Projenin bir sonraki ayağı olan, her binanın kendi enerjisini kendisinin üretmesi ve fazla olan enerjiyi ana şebekeye vermesi düşüncesi ise merkezi hükümetin yapacağı yasal düzenlemelerle Türkiye’nin her yerinde uygulanabilecek. Bizleri gururlandırdı Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Prof. Dr. A ntalya Büyükşehir Belediyesi’nin Güneşev Projesi, güneşten enerji üretiminin nasıl yapılacağını göstermesinin yanı sıra çevreci bir tesisin nasıl olacağı konusunda da örnek oluşturuyor. Antalya Büyükşehir Belediyesi, Antalya’yı güneş enerjisinden elektrik üretiminde vizyon kent yapmak amacıyla geliştirdiği “Antalya Güneşev ve Ekolojik Eğitim Merkezi” projesi ile “Çevre Kategorisi”nde ödül almaya hak kazandı. Antalya Büyükşehir Belediyesi, Türkiye’de ilk kez bir yerel yönetim bünyesinde Temiz Enerji Koordinatörlüğü’nü kurarak bu konudaki öncülüğünü sürdürmeye devam ediyor. Güneşev ile temiz enerjinin kullanımı ve yaygınlaşması konusunda örnek bir proje yapan Antalya Büyükşehir Belediyesi, enerjisinin bir kısmını kuracağı güneş panellerinden sağlayacak. Geri dönüşüm sağlayan çevreci proje Güneşev, Antalya Büyükşehir Belediyesi ile Temiz Dünya Ekoloji Platformu işbirliği ve 37 sponsorun desteğiyle kuruldu. Güneşev’de temiz 20 kentli dergisi Mustafa Akaydın, Güneş enerjisiyle ilgili Türkiye için vizyon projeler ortaya koyduklarını belirterek, “Güneşev ile ilgili attığımız ve uygulamaya koyarak meyvelerini topladığımız tüm adımları çok önemsiyorum. Çünkü temiz bir dünya için bu proje gereklidir. Güneşev ve Ekolojik Eğitim Merkezi, Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği tarafından düzenlenen ‘Sağlıklı Şehirler 2011 En İyi Uygulama Yarışması’nda ‘Çevre’ kategorisinde ödül kazandı. Bu ödül bizleri gururlandırmıştır” dedi. Güneş enerjisiyle ilgili Türkiye için vizyon projeler ortaya koyduklarını kaydeden Başkan Akaydın, Güneşev Projesi kapsamında hayata geçirdikleri Güneşev ve Ekolojik Eğitim Merkezi’nin çevreci bir yaklaşımla hizmet verdiğine vurgu yaptı. Güneşev özellikleri EkoEv; Eğitim Merkezi (seminer salonu), kafe, yönetim biriminden oluşuyor. Bahçe;10 dönüm bir arazi, bisiklet ve yürüyüş parkuru, araziyi çevreleyen ve doğal SİT olan kanyonların izlenebileceği seyir terasları, topraksız tarım yapılan 165 metrekare sera, güneş seçimi yapılarak değişik güç ve mo- Türkiye’de ilk kez bir yerel yönetim bünyesinde Temiz Enerji Koordinatörlüğü’nü kurarak bu konudaki öncülüğünü sürdürmeye devam ediyor. dellerdeki güneş panelleri gösterilmektedir. 20W, 60W, 80W, 95W, 120W, 185W, 230W ve 280W güneş panelleri sistemleri bulunmaktadır. Bu sistemlerde Amorf, Monokristal ve Polikristal olmak üzere farklı güneş panellerinden oluşmaktadır. Ayrıca 1,6 kW ağaçları, kamelya bulunuyor. Güneşev çevreye duyarlı binalara verilen LEED Sertifikası alınmasına yönelik çalışılıyor. Eğitim Merkezi; Ekoloji ve enerji odaklı konferans, seminer, söyleşilerin gerçekleştirileceği konferans salonu ile tüm ilgililerin kullanımına açık. Ziyaret Alanları; Güneşev, ekolojik bir yapının detaylarını incelemek, yapının tüm aktif sistemlerini ve pasif öğelerini incelemek isteyen ilgili birey yada grupların ziyaretine açık. Enerji; Şebeke elektriğine bağlı olmayacak, gündüz ihtiyacı olan elektrik enerjisinin tamamını güneşten karşılayan Güneşev, gece kullandığı enerji ihtiyacının bir kısmını da gündüz güneş enerjisinden almış olduğu enerji ile şarj olan akülerden karşılamaktadır. Bu sayede bina karbon www.skb.org.tr salınımını engellemektedir. kurulu gücünde çift akslı güneş takip sistemli güneş paneli bulunmaktadır. Fotovoltaik Çatı ve Güneş Ağaçları; Yapıda çatıya entegre 3 Kw kurulu gücünde fotovoltaik güneş paneli sistemi kurulmuştur. Güneş ağacı, 1 kW kurulu güce sahip, güneye konumlanmış fotovoltaik panellerden ve ayaktan oluşan sistemlerdir. Sabit bir gövde ve üzerine oturtulan güneş panellerinden oluşmakta, mevsimlere göre ayarlanabilir açılar ile sabit olarak tam güneye bakmaktadır. Antalya koşullarında günde ortalama 5-7 kWh elektrik üretmekte ve yaklaşık 85 yetişkin çam ağacının performansına eşdeğer CO2 emisyonunu engellemektedir. Güneşev’de güneş enerjili panjur sis- Bina çevresi arazisinde, akü odasının çatısında, binanın çatısı üzerinde olmak üzere toplam 24 kW fotovoltaik panellerden kurulu sistem bulunmaktadır. Farklı güneş panelleri sistemlerdir. Düşük miktarda enerji temi de kullanılmaktadır. Isıtma-Serinletme-Havalandırma Isı Pompası; Projede su kaynaklı ısı pompası tercih edilmiştir. Yer altı suyundan alınan enerji ısı pompası cihazları ile yerden, tavandan, duvardan ısıtma borularına verilerek mekanın ısıtılması ve soğutulması otomasyonlu olarak sağlanmaktadır. Su kaynaklı ısı pompası cihaz kondenserlerini, su içinde dolaşmakta olan su ile soğutmaktadır. Çevre dostu soğutucu akışkan kullanımı nedeni ile verimliliği yüksek ve çevreyi koruyan tükettiklerinden, klasik ısıtma soğutma sistemlerine göre CO2 emisyonları daha düşüktür. Cihazın ısıtma-soğutma kapasitesi ortalama 35 kw’dır. kentli dergisi 21 2011 En İyi Uygulama Ödülleri Özel Çevre Teşvik Ödülü Hersek Gölü koruma projesi Yalova Altınova Belediyesi, “Hersek Gölü Sulak Alan Canlılarını Koruma ve Çevre Düzenleme 1. Etap Avan Projesi” ile “Özel Çevre Teşvik Ödülü” almaya hak kazandı. T ürkiye’nin sayılı lagün göllerinden olan birinci derece doğal sit alanı olarak tescil edilen Hersek Gölü’ndeki canlı türlerinin yaşama ve üremeleri için olumlu bir ortam hazırlayarak, gelecek açısından çok önemli olan sulak alanların korunmasını sağlamak ve doğal bir yaşam alanı oluşturmak amacıyla örnek bir çalışma gerçekleştiren Altınova Belediyesi, bu proje ile Sağlıklı Kentler Birliği’nden “Özel Çevre Teşvik Ödülü” kazandı. İki etaplı proje “Hersek Gölü Sulak Alan Canlılarını Koruma ve Çevre Düzenleme 1. Etap Avan Projesi”, Hersek Gölü’nün güneyi ile batısını kapsayan sağlıklı çevre projesinin başlangıcı olarak düşünüldü. Hersek Gölü’nün kuzeyindeki askeri bölge ve II. derece arkeolojik sit alanı ile doğusundaki Kaytazdere Beldesi’nin de projelendirilerek 2. etap çalışılması da planlanıyor. Seyir yolu üzerinde Yalova ili Mavi Yol Projesi kapsamında belirlenen turizm seyir yolu güzergahında bulunması, doğal güzelliklerinin ve değerlerinin yanı sıra, yörede antik Helenepolis kentinin ve çok sayıda tarihi eserin bulunması, eğitim amaçlı etkinlikler, günübirlik eğlence, dinlence ve rekreatif faaliyetler (kuş gözlemciliği, kuş fotoğrafçılığı, yürüyüş, olta balıkçılığı vb.) için uygun imkanların varlığı, alanı alternatif turizm (eğitim, kültür, tarih ve doğa tu- 22 kentli dergisi rizmi) için avantajlı kılıyor. Türkiye’nin en yoğun nüfusunun yaşadığı bölgelerden birinde bulunması alanın avantajını daha da arttırıyor. Elde edilen sonuçlar Alanın sulak alan ekosistemi ve önemli kuş alanı olmasının yanı sıra, I. derece doğal sit ve II. derece arkeolojik sit alanı olması, kıyı kanunu ve mülkiyet durumu alanda yapılabilecek faaliyetleri sınırlandırmaktadır. Bu kapsamda beklentilerin önemli bir kısmının doğru planlandığı takdirde yapılabileceği düşünülmektedir. Sonuç olarak alanla ilgili yasal durumu dikkate alan, alanın korunmasını sağlayacak, aynı zamanda ilgili tüm tarafların beklentilerine cevap verebilecek bir çalışma gerçekleştirildi. Sağlık üzerine etkileri Sulak alanlar, su temini, tuz üretimi, turizm açısından önemli bir kullanım değeri olup; Su rejimini düzenler, Kıyı çizgisinin korunmasını sağlar, İklimi yumuşatır, Sediment ve besin depolayıp su arıtımı yapar, Küresel boyutta iklim değişikliğinin kontrolünü yapar, Zengin biyolojik çeşitlilik sağlar, Tortu ve zehirli maddeleri alıkoyarak; civa, bakır, kalsiyum, kalay ve manganez iyonlarını bünyelerinde depolayarak; organik maddeleri tüketerek ve ayrıştırarak zararsız hale getirir. Dünyadaki www.skb.org.tr karbonun % 40’ını depolarlar. Depolanan karbondioksitin kurutulup açığa çıkması, küresel ısınmayı % 60 oranında artıracaktır. Dolayısıyla sulak alanların korunması tüm canlıların sağlığı açısından çok önemlidir. Ayrıca güzel manzarası ve barındırdığı yaban hayatı ile kuş gözleme, fotoğraf çekme, balık tutma, yürüyüş ve su sporları için ideal ortamlardır. Sırada projenin 2. etabı var Projede Hersek Gölü ve çevresini rekreasyon, toplanma, dinlenme, eğlenme, spor alanı olarak düşünerek günlük yaşamı ekolojik sistemden ayırmamaya özen gösterdiklerini söyleyen Altınova Belediye Başkanı Dr. Metin Oral, proje ile her insanın günlük yaşamında zaman geçirebileceği, rekreasyon ve park alanlarında engelsiz yolların yer aldığı bir proje olarak tasarladıklarını belirtti. Göreve geldikleri ilk günden itibaren kardeşliği, tarihi, sanayii ve kültürleri doğasında buluşturan bir Altınova yaratmaya çalıştıklarını ifade eden Başkan Oral, “Bu proje Altınova’nın Türkiye’ye açılan penceresi oldu. Ayrıca Sağlıklı Kentler Birliği’nin de böylesi önemli bir projeye ödül vererek sahip çıkması bizleri bu konuda attığımız adımların ne kadar doğru olduğunun bir göstergesi olarak görüyoruz. Projenin 2. Etabı içinde çalışmalara şimdiden başladık” şeklinde konuştu. Turizme kazandırdık Güzel manzarası ve barındırdığı yaban hayatı ile kuş gözleme, fotoğraf çekme, balık tutma, yürüyüş ve su sporları için ideal ortamların olduğuna değinen Başkan Metin Oral, “Çevreyi sadece insan bazında değil, besin piramidinin tüm basamaklarındaki canlıları düşünerek ele almamız gerekti. Hersek Gölü’nde karşımıza çıkan doğal habitatı hem korunması açısından bir avantaj, hem de insanların zaman geçirebileceği önemli bir tasarım girdisi olarak düşündük. 158 tür ve yaklaşık 3000-8000 kuşa ev sahipliği yapan bu bölgeyi hem Yalova’ya hem de Türkiye’ye kazandırarak turizme açmak istedik” dedi. kentli dergisi 23 Söyleşi University College London Araştırma GörevlisiDr. Michael Grady “Yerel yönetimler orkestra şefi gibi çalışmalı” U niversity College London Araştırma Görevlisi Dr. Michael Grady, yerel yönetimlerin, sağlığın sosyal belirleyicileri üzerinde hayati öneme sahip ortaklık- ları bir “Orkestra Şefi” gibi yönetmeleri gerektiğini söyledi. Bize Sağlığın Sosyal Belirleyicileri üzerindeki çalışmaların nasıl başladığı, hangi aşamalardan geçtiği hakkında bilgi verebilir misiniz? Tabii ki, Sağlığın Sosyal Belirleyicileri konusu uzun bir geçmişe sahip. İlk çalışmalar 80’ler de İşçi Partisi’nin bir girişimi olan Black Raporu ile başladı ve 1997’de Acheson Raporu ile devam etti. Bu anlamda Marmot Raporu’nun hazırlanması sırasında her zaman bu iki çalışma bize yol gösterici oldu. Çünkü, işin bilimsel kısmı önemli ölçüde hazırdı. Bizler de Sağlığın Sosyal Belirleyicileri hakkındaki yeni ve güncel bilgileri topladık. Bir dizi araştırmalar yaptık. Ortaya çıkan bu veriler tüm bireylerin ortak çalışması sonucu çıkmıştır. Sağlığın Sosyal Belirleyicilerini genel anlamda açıklayabilir misiniz? Çok temel seviyede bir cevap vermem gerekirse içerisinde doğduğumuz, yaşadığımız, öğrenim gördüğümüz, çalıştığımız ve yaşlandığımız koşullar yaşamlarımız üzerinde büyük bir etkiye sahip. Özellikle yaşadığımız yerlerin sağlık ve esenliğimiz üzerinde önemli etkileri var. Daha yeşil, doğayla iç içe ortamlar insan yaşamını ve kalitesini arttırıyor. Kentlerde sorunsuz altyapılar, bol bol parkların ve spor alanlarının olması gibi etkenler başta geliyor. Yeni elde ettiğimiz bulgular esenlik ve sağlığın birbiriyle ilişkili olduğunu gösteriyor. Bu durumun önemi günümüzdeki küreselleşme, piyasalaştırma ve kentleşme süreçleri dikkate alındığında daha da artıyor. Bireylerin ve toplulukların hayatlarını kendilerinin kontrol edebileceği koşullar yaratmalıyız. 24 kentli dergisi “Eğitimli bir kişi, beslenme alışkanlığı ve sosyal çevresi, düzenli uyku ve spor ile yaşam süresini 10 ile 20 yıl arasında uzatabiliyor.” Sağlığın Sosyal Belirleyicileri içerisinde eğitimin nasıl bir rolü var? Bu soru için çok teşekkür ederim. Çünkü eğitim, sağlıkta eşitsizliği etkileyen en önemli unsur. Çoğu kurum, kuruluş ve araştırmaları böylesi önemli bir faktörü gözden kaçırıyor. Tüm dünyada eğitim seviyesine göre erkek ve kadınların yaşam kalitesi ve süresini uzatıp kısaltabiliyor. Yani eğitimli bir kişinin beslenme alışkanlığı ve sosyal çevresi, düzenli uyku ve spor ile yaşam süresini uzatıyor. Bu da eğitim bir insanın eğitimsiz bir kişiye göre yaşamı 10 ile 20 yıl arasında uzayabiliyor. Bizler Londra’da bu araştırmayı yaptık. İngiltere’de parlamentonun bulunduğu bölge ile kenar mahalle olan şehrin doğu bölgesi arasında araç ile 20 dakikalık bir mesafe var. Bu iki bölge arasındaki eğitim seviyelerinde de önemli oranda fark var. Bu fark yaşam sürelerinde erkeklerde 8 yıl, kadınlarda ise 10 yıl gibi bir farkı ortaya çıkarıyor. İşte, eğitim bunun için çok önemli. Yaptığınız çalışmalar sadece Avrupa’yı mı kapsıyor, yoksa Türkiye veya başka ülkeleri de içeriyor mu? Üç rapor hazırladık. Bunlardan birincisi Küresel Komisyon Raporuydu. (Glo- www.skb.org.tr bal Commission Report). Bu raporda sağlık ve eşitsizlikler küresel ölçekte incelendi. Ardından İngiliz Araştırması (English Review) raporunu hazırladık ki, bu da toplumumuzdaki sağlıklı yaşam süresini inceliyordu. Şimdi ise DSÖ Avrupa Bölgesi için bir rapor hazırlıyoruz ve tabii ki Türkiye’yi de kapsıyor. Yerel Yönetimler Sağlığın Sosyal Belirleyicileri üzerinde nasıl bir etkiye sahip? Kritik öneme sahip olan aslında yerel yönetimlerin rolüdür. Yerel yönetimlerle konuşurken sıklıkla kullandığım ifade “Yerel yönetimlerin sağlığın sosyal belirleyicileri üzerinde hayati öneme sahip olduğu bir ‘orkestra şefi’ gibi yönetmeleri gerektiğidir.” Bu alandaki tüm paydaşların sürekli olarak aynı masada bulunuyor olması gerekmez, bu yüzden ‘Orkestra Şefi’ ifadesini kullanıyorum. Yerel Yönetimler Sağlığın Sosyal Belirleyicileri üzerinde etkin bir şekilde çalışmak için herkesin rolünü bir ‘Orkestra Şefi’ gibi doğru zamanda, doğru şekilde ve diğer paydaşlarla uyum içerisinde yönetmek durumundadır. Büyük öneme sahip bir başka konu ise insanların kendi yaşamlarını ve sağlıklarını kontrol etmesine imkan sağlayacak koşulları yaratmaktır. Bunun için insanların daha güçlü olması ve katılımcılık gerekir. Bunu yapabilecek olanların yerel yönetimler, belediyeler, yerel meclisler olduğuna inanıyorum. Aslında bu kurumların yaşam sebeplerinden birisi de yerel demokrasiyi yerleştirmektir. Sağlığın sosyal belirleyicilerinin karmaşık bir alan olduğunu biliyoruz. Fakat size sağlık üzerindeki en önemli etkinin ne olduğunu sorsak buna ne cevap verirdiniz? Sanırım bana göre en önemlisi, zorluklara karşı direnç gösterebilen, sağlığı ve esenliği daha iyi bir seviyeye çıkaran topluluklarla birlikte yaşamak. Bahsettiğim direnç, gücünü içerisinde bulunduğumuz sosyal ağlardan alıyor. Bu yüzden yerel yönetimlerin sahip olduğu büyük sorumluluk insanların katılımcılığına olan engelleri ortadan kaldırmak ve insanların böyle bir direnci geliştirmelerine yardımcı olmaktır. Özellikle de şu an karşımızda beliren yeni bir küresel ekonomik kriz zamanında insanların kötü durumlara karşı mücadele yeteneğini ve direncini arttırmak çok daha önemli hale geliyor. kentli dergisi 25 Söyleşi Tepebaşı Belediye Başkanı Ahmet Ataç: “Eskişehir’in gelişen, çağdaş yüzü Tepebaşı” Tepebaşı Belediyesi olarak Sağlıklı Kentler Birliğine ne zaman üye oldunuz? diğer yerel yönetimlerin de dikkatini çekmişti. Sağlıklı Kentler Birliği’yle ilk 2000'li yıllarda ta- pa Sağlıklı Şehirler Ağı’nda daha da güçlendi. nıştık. O zamanlar üyelik kriterleri ve süreci daha Üye sayımız 2002’ye oranla 7 kat arttı. meşakkatliydi. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı üyeliğimiz Yalova Belediyesi ile aynı dönemde 2002 yılında kabul edildi. Gerçekten öyle, ben bugün baktım birliğe giriş çok kolaylaşmış. Tepebaşı Belediyesi olarak 2000 yılında müracaat ettik. Üyeliğimiz ancak 2002'de kabul edilmişti. Yani o süreçte çok ciddi dokümanlar hazırlıyorduk. Sağlıklı Kent Planı, 26 kentli dergisi Birliğe İstanbul Büyükşehir Belediyesi ve Trabzon Belediyesi’nin de katılmasıyla Türkiye, DSÖ Avru- Sağlıklı Kent denildiğinde siz bu kavramı nasıl yorumluyorsunuz? Bana göre sağlıklı kentin ölçütleri; bacadan çıkan dumandan bebek ölümlerine, sağlıklı bir dağdan yeşil alanlara kadar aklınıza ne gelirse. Yani o ölçütlerde ne kadar yüksek başarınız varsa kentinizin o derece sağlıklı alana geldiğini gö- geleceğe dönük bir takım hazırlıkların yapılması, rebilirsiniz. Bir hekim olarak bunu böyle algılı- önemli kriterler belirleniyor bizlerde o kriterlere yorum. Ben Sağlıklı Kentler Birliği’ne girmeden uymak için gece gündüz çalışıyor, hazırlık yapı- önce yani hekimlik yaptığım dönemlerde de yorduk. Bizler böylesi uzun ve zor bir süreçten uzun süre Sağlıklı Kentlerin çalışmalarını, üret- geçtik. 2002’de Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Av- tikleri ve projelerini takip ediyordum. Sonrada rupa Sağlıklı Şehirler Ağı’nda Türkiye’nin sadece belediye başkanı olduğumda ilk yaptığımız iş- 3 üyesi vardı. Bizlerin Birliğe üyeliği Türkiye’de ki lerden bir tanesi Birliğe üye olmak oldu. Söyleşi Dünya Sağlık Örgütü’nün dikkatini çekecek özel bir çalışmanız var mı? Özellikle de 2020 Stratejik planınızda neler var? Tepebaşı Belediyesi’nde projeler hep var. Yeni projeler, yeni çalışmalar hep oldu ve bundan sonra da olacak. Son zamanlarda sağlık turizmi ile ilgili bir planlamamız var. Üzerine düştüğümüz ve hemen hemen bitirme aşamasına geldiğimiz bu çalışma sadece Tepebaşı halkına değil tüm Türkiye’ye hizmet verecek. Biz bu planlamanın yetkisini Kültür Bakanlığı'ndan aldık ve onu yakında proje olarak Bakanlığa sunacağız. Sonra da vakit kaybetmeden çalışmalara başlamak istiyoruz. Yaklaşık 2 yıl emek verdiğimiz bir plan ve projelendirme oldu bu Eskişehir adına çok önemli. Projenin sağlık üzerine olduğunu söylediniz. Eskişehir'in termal kaynak yönünü açıkçası bilmiyoruz. Bu önemli proje hakkında biraz bilgi verir misiniz? Elbette, sağlık üzerine geliştirdiğimiz proje termal kaynak projesidir. Bizim Eskişehir'in hamamları meşhurdur. Bursa’ya oranla elbette bizim ki biraz küçük kalmış yani kent merkezinde çıktığı için herkes o hamamlarla yetinmiş, zaman içerisinde pek gelişme gösterememiş. Hamamlarda kaynak su var çok da kıymetli bir su. Hatta şimdi bu hızlı trenden dolayı Ankara ve İstanbul’dan birçok insan geliyor. Bir buçuk saatte geliyor hamamlara giriyor, Eskişehir’i gezip gidiyor. Hızlı Tren Eskişehir’in bu yönünü tanıtma anlamında da önemli bir fırsat oldu. Bizde bu fırsatı Tepebaşı için geliştirdik. Farklı bir konsept ile plan yaptık ve projelendirdik. Bunun için yatırımcılar dahi bulduk. Yeter ki Bakanlık bu konuda bizim önümüzü açsın. Eskişehir'in geleceği ile ilgili en www.skb.org.tr önemli projeler arasında yer alacak. Bu projenin devamında da sağlıklı yaşlanma, alzheimer ve engelliler ile ilgili bir merkez düşünüyoruz. Ayrıca Günlük Bakım ve Rehabilitasyon Merkez çalışmaları ise hızla ilerliyor. Türkiye'de örnek bir tesis olacağını düşündüğümüz bu merkez 250 kişiye hizmet verecek. Bu projeyi bu dönem sonunda hizmete açmayı planlıyoruz. Tepebaşı için Eskişehir'in gelişen, çağdaş yüzü tanımını kullandınız. Bunu neye dayanarak söylüyorsunuz? Eskişehir adı gibi eski bir bölge ve doymuş bir bölge. Bir tarafında organize sanayi bölgesi, bir tarafında şehir mezarlığı, diğer tarafında ise otogar. Şehrin gidecek tek yeri batısı kalmış. Peki, batı da ne var; Tepebaşı. Şehirlerin karakteristik özellikleri her zaman batıya doğru gelişmesidir. İşte bizlerde bunu çok iyi kullanarak Eskişehir’in gelişen ve çağdaş yüzü olarak görüyoruz Tepebaşı'nı… Tepebaşı’nın sanayi alanı var mı? Tepebaşı’nda küçük bir sanayi var. Organize Sanayi Bölgesi Odunpazarı’nda. Bu bence Tepebaşı’nda yaşayanlar adına önemli bir kazanç. Geçtiğimiz günlerde İl Genel Meclisi’nden bir yetkili açıklama yaptı. Eskişehir bölgesinde kanser oranlarının Tepebaşı Bölgesi'nin merkezin dışındaki köylerin değerlerinden bile daha düşük çıktığını söyledi. Bu çok önemli bir kazanım bizim için. Biz Tepebaşı’nda hizmet sektörünü hedefledik ve o şekilde geliştirdik. Bunun içinde oteller, restoranlar, eğlence merkezleri oluşturduk, yeni yapılan binalarda kat sayısını düşürdük. Göreve geldiğim ilk günden itibaren Tepebaşı’nı az katlı planlamaya özen gösterdik. Çünkü Eskişehir hem 2. derece deprem kuşağı bölgesinde, “Şehirlerin karakteristik özellikleri her zaman batıya doğru gelişmesidir. İşte bizlerde bunu çok iyi kullanarak Eskişehir’in gelişen ve çağdaş yüzü olarak görüyoruz Tepebaşı'nı…” kentli dergisi 27 hem de az katlı binaların oluşmasıyla çevrenin, havanın, suyun, her şeyin daha iyi korunmasını sağlıyor, insanlar daha rahat güneş alıyor. Ben İstanbul'da o çok katlı binaların özellikle Levent ve Ataşehir tarafında o binaların önlerinden geçerken bile irkiliyorum. O insanlar, 35 kat, 50 katta günlerini nasıl geçiriyorlar anlamıyorum. Sanatın, kültürün ve sporun olduğu, öğrencinin ise hiç eksilmediği bir yer Tepebaşı? Bu şehirde tüm bu aktiviteleri gerçekleştirmek zor oluyor mu? Dediğiniz gibi sanatın, kültürün çok yoğun olduğu bir yer Tepebaşı. Şu anda bizim sürmekte olan 5.Uluslararası Eskişehir Pişmiş Toprak Sempozyumu var. Sempozyum kapsamında yurt dışından gelen sanatçılarımız tuğlalardan fırınlar yaptılar. İnsanlarımız ve özellikle de öğrencilerimiz toprağın nasıl şekillendiğini, nasıl piştiğini kendi gözleriyle gördüler, öğrendiler, eğlendiler ve en önemlisi tüm dünyaya örnek güzel dostluklar kurdular. Ayrıca bölgemizde Büyükşehir’e ait iki tiyatro salonu, senfoni ve opera bale salonu var. Bizim de iki kültür merkezimizde ki etkinliklerde bütün kış sürer. Öğrenci kent içinde yaşadığı için çok hareketlidir Tepebaşı, 24 saat yaşayan bir bölgedir. Artı Bursa'dan, İnegöl'den, Kütahya'dan, Bilecik'ten çok fazla insan gece eğlencesi için buraya geliyor. Sosyal Belediyecilik anlamında da önemli projelerinizin olduğunu biliyoruz. Bunlardan biraz bahseder misiniz? Sosyal Belediyecilik anlamında da çok önemli şeyler yaptık. Bizim gerçekleştirdiğimiz ve tüm Türkiye’ye örnek olan belde evleri var. Şehrin kenarında kalmış ve çevre mahallelerde açtığı28 kentli dergisi mız belde evlerimizde tamamen kadın ve çocuk eğitimleri ile ilgili meslek edindirme, el sanatları, sağlık gibi pek çok konuda toplam 28 ayrı kurs var. Bu 15 belde evinde yaklaşık 4 ile 7 bin arası kursiyerimiz kış dönemi boyunca eğitim alıyor. Bu kadınlar belde evlerinde spor yapar, çocukların kreşleri olur, el sanatları öğrenirler. Milli Eğitim ile beraber çalıştığımız için hepsi sertifikalıdır. Yani ileriye dönük herhangi bir şey yapacakları zaman bu sertifika ellerindedir, pek çok iş kapısı kendilerine açılır. Yaz okullarında ise her yıl 3 bin çocuğumuz sporun her dalıyla uğraşır. 23 Nisan Çocuk Merkezi’miz de hem kreş, hem de çocukların eğitim gördükleri atölyeler var. Müzik, drama ve tiyatro atölyelerinde eğitim alan kursiyerlerimiz binanın üst katındaki salonda da bu hünerlerini sergileme imkanı buluyor. Öte yandan “Kadını Evden Çıkartma Projesi” ile yaklaşık 2 yılda Çanakkale, Konya, Bursa, İstanbul, Ankara, Beypazarı gibi yerlere kültür gezileri kapsamında yaklaşık 18 bin kadınımızı götürdük. İnsanların bu dönemde inanın şuradan farklı bir mahalleye gidecek güçleri yok, bu geziler bir anlamda şehrin birlik ve beraberlik ruhunu da gelişmesinde katkı sağlıyor. Kadınlarımız çok mutlu oluyorlar, elbette bizlerde mutlu oluyoruz. Bu hanımlar genelde belde evlerine gelen kadınlar mı? Diğer kadınları da kapsıyor mu? Sadece belde evleri değil tabii ki. Daha çok maddi imkanı olmayan ve evlerinden hiç çıkmayan kadınlarımız. İnanın daha oturduğu mahalleyi tanımayan kadınlarımız var. Ben belde evlerinin ilkini 2001 yılında açtım. Daha Türkiye'de bunların hiç birisinin adı bile yoktu. Hekim olmanızın başkanlığınıza bir etkisi var mı? Tabi ki. Ama insan hekimlikten önce de insandır, belediye başkanlığından sonra da insan. Benim için önce insan olmak geliyor. Elbette çevre ve sağlık konusundaki projelerimizin gelişmesi, oluşması ve sonuçlanmasında önemli bir yeri var. Hani bazı kadınlara denir ya ‘yaşsız kadın’ diye. Sizi de partiler üstü, partisiz başkan olarak mı tanımlıyorlar? Daha önce DSP’den başkan seçildim. Şimdi de Söyleşi CHP’den seçildim. Ama duruşum, fikirlerim, insanlığım değişmedi. Sadece Tepebaşı için düşündüğüm projeleri bu parti altında daha iyi yapabileceğim için parti seçmek zorunda kaldık. Ben siyasette bire bir çalışırım. Benim şöyle bir felsefem vardır; elimin değmediği insanlar benim değildir. Benim makam kapım hiç kapanmaz. Hatta bazen eski siyasiler kapılarımı kapatmaya çalıştılar, ben karşı çıktım. Bu kapı ya hiç kapanmaz, ya da benimle kapalı kapılar ardında konuşacağın hiçbir konu olamaz. İşte başarımın sırrı bu olsa gerek. Makam odanızın da kapısı açık mıdır? Hep, hiç kapanmaz. Onun için mesela bizim o zamanlarda DSP % 1'in altında oy alırken CHP % 51 oy aldı, ben % 46 oy aldım. Bunlar tamamen kişisel olan şeyler. Ama mecbursunuz işte bir partinin çatısı altında olmaya. Biz diyoruz ki parti bize gölge etmesin bizi bıraksınlar. Borçsuz bıraktığım belediyeyi ben 5 yıl sonra 50 milyon TL borçla geri aldım. Ama buna rağmen yılmadım. Çalıştım, çalıştık ve yeni kaynaklar yarattık. 2 buçuk yılda çok ciddi hizmetler ürettik. 600’e yakın sokağın asfaltı, kaldırımları, onlarca spor alanları açtık. Kültür merkezleri ve spor salonları açtık, hepsi de önemli şeyler. Sağlıklı Kentler Birliği ilgilendiğiniz özellikle paylaşmak istediğiniz bir proje diğer belediyelere ilham verecek başka projeleriniz var mı? “İnsan hekimlikten önce de insandır, belediye başkanlığından sonra da insan. Benim için önce insan olmak geliyor. ” ruz. İyi tarım konusunda destekleme anlamında özellikle bu bahçeli evleri olan insanları tarım anlamında destek veriyoruz. Bazen böyle küçük jestler yapıyoruz. Bizim bir “su kurusu” diye atık kağıtlardan yeni kağıda dönüştürme atölyemiz var, burada çöpe giden kağıtları yepyeni kağıt yapıyor ve kullanıyoruz. Bunu da çocuklarımızla birlikte yapıyoruz. Yılbaşı ve bayramlarda SMS yerine burada geri dönüşüm kağıtlarından ürettiğimiz kağıtları kullanarak bayram ve yılbaşı kartları yaparak gönderdik. Türkiye’de ilk defa kadın işçiler sokakları temizledi. Bu proje nasıl gelişti? Evet, Türkiye’de sokakları temizleyen hep erkekler oldu. Ama evlerimizi hep kadınlarımız temizliyor. Evini süpüren ve temizleyen erkek ben hiç görmedim. Mutlaka vardır ama bir elin parmaklarını geçmez. Bizlerde bir ilki gerçekleştirip belediyemize erkek yerine kadın temizlik işçisi aldık. Şimdilik 10 kadın temizlik işçimiz var. Kadın işçilerimizi çok görsel nokta- larda görev veriyoruz. Esnaf o kadar memnun ki kadın evi gibi süpürüyor sokakları. Ayrıca tamamen annelerden oluşmuş bir halk oyunları grubumuz var. Türkiye'nin her tarafında gösteriler yapıyorlar. Bu gösterilerde kadınlarımız biraz da drama yaparak oynuyorlar. Değişik şeyler yapmak hoşumuza gidiyor. Bir şeyler bulup 'A oda mı vardı' dedirtecek projeler insanlara keyif veriyor. Bizde hep böylesi projelerin peşinden koştuk. Kenti Dergisi olarak hem bu güzel söyleşi hem de Sağlıklı Kentler Buluşması’nda gösterdiğiniz örnek evsahipliğiniz için çok teşekkür ederiz. Ben sizlere çok teşekkür ederim. Ayrıca birlik üyelerinin haberleşmesi ve projelerinin diğer belediyelere örnek teşkil etmesi anlamında önemli bir misyonu olan Kentli Dergisi’nin sizin gibi bilgi birikim ve tecrübeli ellerinden çıkması çok daha önemli. Sizleri burada ağırlamaktan büyük mutluluk ve onur duydum. Bilmelisiniz ki kapılarımız sizlere sonuna kadar açıktır. Açacağımız bir engelli hobi bahçesi var. Çokta şık oldu barakalarıyla 72 parseli var tamamen onların rahat hareket edebileceği ve aileleriyle girebileceği bir mekan yarattık. Ben toprağın insana çok ciddi bir meşgale olup stresini alacağına inanan bir insanım. Bizler toplum olarak tarımı çok seviyo- www.skb.org.tr kentli dergisi 29 Söyleşi Trabzon Belediye Başkanı Orhan Fevzi Gümrükçüoğlu “Trabzon’u ‘Marka Kent’ yapacağız” Trabzon’u Marka Kent yapmak için start verdikleri 61 projenin çoğunu tamamladıklarını, bazılarında ise sona yaklaştıklarını söyleyen Gümrükçüoğlu, “Amacımız Trabzon’u doğal güzelliği, örf ve adetleriyle tüm dünyaya tanıtmak” dedi. Sağlıklı kent dendiğinde ne anlıyorsunuz? Sağlıklı kent dendiğinde; tüm yaşamsal faktörlerin kent ve insan sağlığı yönünden pozitif olarak yönlendirildiği yeşil alan miktarı en üst seviyeye çıkmış; çevre kirliliği problemlerini aşmış; kültür, sanat ve spor alanlarında aktif; ulaşım, altyapı ve barınma gibi temel problemlerini çözmüş; gelişirken planlı ve çevreye duyarlı bir şekilde hareket edebilen bir kent profili aklıma geliyor. Kentlerimiz ancak bu yönde atılabilecek kararlı adımların sonucunda sağlıklı kentler haline gelecektir. SKB’nin faaliyetleri hakkında ne düşünüyorsunuz? SKB’nin çalışmalarını yakından takip ettiğim gibi yapılan çalışmaları yerinde ve çok doğru buluyorum. Kentlerimizin sağlıklı birer kent olabilmesi yolunda gayretli bir şekilde çalışılmaktadır. Yapılan çalışmaların tüm kentlerimizde etkin ve yaygın olarak yürütülmesi gerekir. Biz de bu konuda her zaman üzerimize düşen görevi yapmaya hazırız. Trabzon Belediyesi’nin SKB içerisindeki yerini nasıl görüyorsunuz? Trabzon Belediyesi, 2005 yılında Sağlıklı Kentler Birliğine üye olarak bu çalışmaların içinde yer 30 kentli dergisi alıyor. 5 fazdan oluşan Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı Projesine; Ocak 2007’de 4. Faz (2003-2008) üyeliğimiz gerçekleşmiştir. Bir sonraki adımda da, 5. Faz (2009-2013) müracaatımızı yaptık ve 5. Faz üyeliğimiz gerçekleşti. Son olarak Trabzon Belediyesi, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) Avrupa Sağlıklı Şehirler Ağı üyeliğine de bu yıl 20 mayıs 2011’de kabul edildi. Sağlık Bakanlığı’nın içinden gelen bir kişi olarak Trabzon sağlıklı kent olma yolunda nasıl ilerliyor? Sağlık Bakanlığından ve hekimlikten gelen bir kişi olmanın çalışmalara artı değer kattığı şüphesiz bir gerçek olmakla beraber, tüm kurumsal yapımız ve personelimiz ile sağlıklı kent olma bilincine sahip çıkmaktayız. Bu bilinç içerisinde; doğa, deniz, tarih, kültür ve inanç turizmi, spor, sağlık ve kongre merkezi olma yönünde güçlü adımlarla ilerleyen kentimizde tarihi ve kültürel değerleri de dikkate alarak tasarladığımız projeleri hayata geçirmekteyiz. Çalışmalara paralel olarak belediyemizin bütün şehir olarak sınırları genişlemiş ve büyükşehir olma yönünde adımlar atılmıştır. SKB’ye hangi amaçlarla üye oldunuz? Sağlıklı şehirler yaklaşımı, şehirde yaşayan ve “Doğa, deniz, tarih, kültür ve inanç turizmi, spor, sağlık yönünde güçlü adımlarla ilerleyen kentimizde tarihi ve kültürel değerleri de dikkate alarak tasarladığımız projeleri hayata geçirmekteyiz. ” çalışan insanların fiziksel, zihinsel, sosyal ve çevresel refahlarını arttırmaya çabalamaktadır. Bu çalışmaların bir çoğu yerel yönetimlerin sorumluluk alanına giriyor. Yerel yönetimlerin ortak sorunlarına ortak projelerin geliştirilmesi ve sorunlara karşı güç birliğinin oluşturulmasında aktif katılım için birliğe üye olduk. Sağlıklı kentler üyesi olarak belediyenizin özellikle bu kapsamdaki projelerinden bahsedebilir misiniz? 2,5 yıllık kısa bir sürede hayata geçirdiğimiz ve geçirmeye devam ettiğimiz önemli projelerle, tüm vatandaşlarının eşit yaşam koşularına sahip olduğu, temiz çevresiyle, düzenli altyapısıyla, ulaşımıyla yaşam kalitesini arttırmış bir Trabzon hedefi için tüm gayretimizle çalışmaktayız. Seçimlerden önce vaat ettiğimiz “61 proje”ye yeni projelerde ilave ederek, Trabzonumuzu “Marka Kent” yapmak üzere yolumuza devam etmekteyiz. Bu projeler arasında Zağnos ve Tabakhane Vadileri Kentsel Dönüşüm Proje- www.skb.org.tr si, Ayasofya Müzesi çevresindeki tarihi dokunun korunup yenilenmesine yönelik uygulama projesi ve Çömlekçi Kentsel Dönüşüm projesi önemli bir yer teşkil etmektedir. Trabzon Belediyesi ve TOKİ işbirliği ile çarpık yapılaşmanın önüne geçmek ve şehrin nefes almasını sağlayacak ana arterleri açmak amacı ile Zağnos Vadisi Kentsel Dönüşüm Projesi’nin 1.Etabı (Zağnos Köprüsü-Su Köprüsü Arası) tamamlanarak hayata geçirilmiştir. Projenin 2. ve 3. etabı hızla ilerlemektedir. Zağnos Vadisi Kentsel Dönüşüm Projesi’nin 1. Etabı’nda derelerin üzeri kapatılmıştır. Devlet Su İşleri tarafından ihalesi yapılıp, kamulaştırma işlemleri belediyemiz tarafından yürütülen Zağnos Vadisi Dere Islahı Projesi kapsamında; Zağnos Vadisi'nin üzeri tamamen açılıp, yağmur sularının oluşturduğu derenin görsel güzelliği ortaya çıkarılmıştır. Tabakhane projesi için değerlendirme çalışmaları son aşamaya gelmiş durumdadır. Belediyemiz, Tabakha- ne Vadisi'ndeki tespit çalışmalarını tamamlayıp vadide bulunan toplam 683 binanın kamulaştırılması için hak sahipleri ile görüşmelere başlamıştır. Kısa süre içerisinde hak sahiplerine proje alanında veya Bahçecik Mahallesi’nde yapılacak konut ve ticari ünitelerden alternatif önerilerde bulunulacaktır. Bu sayede hak sahiplerinin, yerinde inşa edilecek gayrimenkullerden faydalanmaları temin edilecektir. Çömlekçi Mahallesi’nin tamamında, Boztepe, Esentepe, Değirmendere, Kaymaklı ve Sanayi Mahalleleri’nde kısmen gerçekleştirilmesi düşünülen “Kentsel Yenileme” ve “Toplu Konut” projelerinin hayata geçirilmesi için Trabzon Belediye Başkanlığı ile Toplu Konut İdaresi Başkanlığı arasında 15.01.2010 tarihinde ön protokol imzalanmıştır. Trabzon’un tarihiyle ilgili çalışmalarınızı da anlatır mısınız? Trabzon Belediyesi ile TOKİ tarafından ortaklaşa olarak yürütülen Ayasofya kentli dergisi 31 Söyleşi “Kent ve insan sağlığına duyarlı bir yönetim ve bu konuda en üst düzeyde bilinçli toplumun, sağlıklı kent olmasının öncelikli koşulu olduğunu düşünüyorum. ” Müzesi etrafı kentsel dönüşüm projesi Trabzon’un 4 bin yıllık tarihi kimliğini ortaya çıkarılması açısından çok önemlidir. Proje 25.000 m²’lik alanı kapsamaktadır. Bu anlamda başlatılan kamulaştırma ve projelendirme çalışmaları devam etmektedir. Kamulaştırma ve yıkım çalışmalarının yüzde 50’si tamamlanmıştır. Ayasofya Müzesi’nin etrafındaki alanın açılması ile birlikte peyzaj projesi uygulamaya konulacaktır. Ayrıca Trabzon Ortahisar Mahalle- çağındaki çocuklara kırtasiye yardımı si Sur İçi Bölgesi Kentsel Miras Alanı ve yaz futbol okulu, “Kitapsız Köy Kal- Yenileme ve Canlandırma Projesi ile masın” projesi ile tüm köy okullarına kentsel yenileme, yerleşik kent kültü- kütüphane kazandırırken, Belediye rünün korunup - geliştirilmesi ve can- Gençlik Meclisi’yle birlikte ücretsiz İn- landırma yoluyla yeniden yararlanma gilizce kursları gerçekleştirdik. ve yakın çevresini kentsel dönüşüme yatına atıldı. Üniversite öğrencilerine Meydan Parkı ve Yakın Çevresi I. Kısım düzenleme inşaatı, Avrupa Gençlik Olimpiyatları öncesinde halkın hizmetine sunulmuştur. Birçok tarihi mekânı barındıran 2. ve 3 etapların proje detay çalışmaları hızla devam etmekte olup, yapımı en kısa zamanda gerçekleşecektir. Projeyle kentimizin kimliği ve zenginliği ortaya çıkartılarak, sosyal ve kültürel hayata katkısı sağlanacaktır. Tarihi mirasa saygıyı öne çıkaran Meydan Parkı ve Yakın Çevresi Kentsel Tasarım Projesi; sürdürülebilir çevresel gelişme öncülüğünde Trabzon ile özdeşleşen bir turizm mekânını kentimize kazandırmayı ve ülkemizde bir model olmayı amaçlıyoruz. dahil ettik. ücretsiz çamaşırhane hizmeti veriyo- 32 kentli dergisi ve kentli halkın yaşadığı kentsel çevrenin iyileştirilmesine bilinçli katılımın sağlanması amaçlanmaktadır. Aldığımız meclis kararı ile; Narlı Bahçeyi belediyemizin bulunduğu alanı Kentsel dönüşüm projelerinizin yanı sıra Sosyal Belediyecilik anlayışına da farklı bir bakış açısı getirdiniz. Bunlardan biraz bahseder misiniz? Sosyal belediyecilik anlayışıyla hizmetlerimize çocuk, genç, yaşlı ve Gençlere yönelik Trabzon Belediyesi ile İş-Kur ve Halk Eğitim Müdürlüğü’nün ortaklaşa düzenlediği kurslarla birçok gencimiz meslek sahibi oldu ve iş ha- ruz. İhtiyaçlı ailelere ekmek, kuru gıda, yakacak, giysi yardımlarını sürekli olarak yapıyoruz. Ayrıca ev eşyası temini hayırsever vatandaşlarımızın katkılarıyla gerçekleşmektedir. 350 aileye “Evde Bakım” Projesiyle evlerinde bakım hizmeti veriyoruz. Engellilere araç temini, “Kadın-Erkek Eşit- engeli-hasta ayırımı yapmaksızın sü- lik Masası” ve “Mikrokredi Uygulaması” ratle devam ediyoruz. Elverişsiz çevre sosyal hizmetlerimizden sadece ba- koşulları nedeniyle eğitimden yoksun zılarıdır. “Belediye Hizmetlerinde Gö- kalan çocukların eğitimde fırsat eşit- nüllüyüz” projesi ile vatandaşlarımızı liğinden yararlanabilmesi için “Oyun- Belediye hizmetlerine dahil ederek cak Kardeşliği” ve “Benimle Oynar Mı- onların bu projelerde yer almalarını sın?” projelerini gerçekleştirdik. Okul sağlıyoruz. Söyleşi Çevre projelerinde Trabzon pilot illerden biri seçildi. Bu projeyi ve uygulanan çalışmayı anlatır mısınız? Sizce önümüzdeki yıllarda kentleri bekleyen en önemli sorunlar neler olacak? Çevre ve Orman Bakanlığı ve REC Tür- gelen sorunlar, iklim değişikliğinin kiye işbirliğinde, yapılan proje çalış- etkileri. Bu olumsuzluklarla ilgili biz malarında seçilen 3 pilot ilden (Aksa- yöneticilerin üzerine büyük sorum- ray, Mardin, Trabzon) biri olan Trabzon luluklar düşüyor. Bazı çalışmalarımızı, da uygulanan “Trabzon Yerel Çevre önlemlerimizi ve zamanımızı bu so- Eylem Planı” pilot çalışması, bu alanda Türkiye'de bir ilk oldu. Çevre Alanında Kapasite Geliştirme Projesi kapsamında yürütülen Trabzon Yerel Çevre Eylem Planı bir yıllık sürede tamamlandı. Sahil yolu çalışmalarının yapılması sırasında gerekli önlemlerin alınmaması nedeniyle tahrip olan ve yıllarca kullanılmayan derin deşarj sistemini rehabilite etmek için başlattığı çalış- Çevre sorunları, işsizlik, göçle birlikte run çözümleri ve önlemlerini alma konusunda ayırmamız gerekir. Gelecekte daha sorunsuz bir kent ve sağlıklı bir şehir istiyorsak bu çalışmaları tüm belediyelerin yapması gerekir. Şehirlerin sağlığını etkileyen faktörleri önem derecesine göre sıralamanız gerekse ilk beşe hangilerini koyardınız? malarda sona yaklaşıldı. Belediyemi- Çevre kirliliği, işsizlik, trafik ve ulaşım zin Çimenli, Değirmendere ve Pazar- sorunları, kent merkezlerindeki rekre- kapı Mahalleleri’nde bulunan derin asyon alanlarının azlığı. deşarj sistemlerini yeniden devreye len projenin tamamlanmasıyla bir- İnsan odaklı projeleriniz var mı? likte sahil kötü kokudan arındırılarak Tüm projelerimizde insanı en önce- tertemiz bir hale gelecek. Çevre ve likli konu olarak görüyoruz. Bu proje- Orman Bakanlığı'nın da destek verdiği lerimizin odağında insanlarımız var. "Kanalizasyon Terfi İstasyonları ve De- Onların için çalışıyor, üretiyor ve ger- rin Deşarj Hatlarını Yenileme Projesi" çekleştiriyoruz. İnsanın olmadığı bir kapsamında fiziksel kanalizasyon su- projenin de anlamı olmaz. sokmak için hazırlanan ve ihale edi- Sağlıkta eşitsizliklerin azaltılması ve tüm insanların esenliğini amaçlayan Sağlık 2020 Politikaları’nın oluşturulmasında yerel yönetimler ne gibi rol üstelenebilir? Sağlık alanında yerel yönetimlerin yetkilendirilerek daha etkin hale getirilmesi, bireylerin “kentlilik” bilincinin arttırılması, bireylerin hayata hazırlanmasında nitelik ve meslek kazandırılması, sağlıklı ve sürdürülebilir mekan ve topluluklar oluşturulması ve geliştirilmesi, cinsiyet eşitliği ve dezavantajlı grupların eşitliğinin sağlanabilmesi için çalışmaların yapılması. Sağlıklı Kentler Birliği’nin çalışmalarına nelerin dahil edilmesini önerirsiniz? Üye belediyelerle interaktif çalışmalar yaygınlaştırılabilir. Ortak sorunlara yönelik projelerde birlikte çalışma yapabilecek ortamlar hazırlanabilir. Üye belediyeler arasındaki karşılıklı personel ziyaretleriyle diyalog arttırılabilir. Sağlıklı Kentler Birliği olarak Somali için bir yardım kampanyasının düzenlenebilir. Sağlıklı Kentler Birliği olarak belediye personeline eğitim seminerleri organize edilmesi gibi konular üzerinde biraz daha çalışılabilinir. ları deniz yüzeyine değil kıyadan 950 metre açığa ve 50 metre derinliğe bırakılacak. 3.5 milyon TL'ye mal olacak derin deşarj sistemi projesi çalışmaları yüzde 70 oranında tamamlandı. Sağlıklı kent olmanın sizce öncelikli koşulları nelerdir? Kent ve insan sağlığına duyarlı bir yönetim ve bu konuda en üst düzeyde bilinçli toplumun, sağlıklı kent olmasının öncelikli koşulu olduğunu düşünüyorum. Kent ve toplum çıkarlarının kişisel hırs ve menfaatlerinin önüne geçtiği bir ortak akılla problemlerimizi çözebileceğimize inanıyorum. www.skb.org.tr kentli dergisi 33 Bursa Büyükşehir Belediyesi Beşevler Bölge Parkı Nilüfer’e nefes aldıracak B eşevler’de içinde BUSKİ’ye ait su deposunun da bulunduğu 41 bin metrekarelik alan, Bölge Parkı olarak halkın kullanımına açılıyor dile getiren Başkan Altepe, “Beşevler, planlanan park, aynı zamanda bölge- Konak, Kültür ve Çamlıca Mahallele- ye hizmet verecek spor tesislerini de rini de içine alan kalabalık bir nüfus bünyesinde barındıracak. Proje kap- bu parktan yararlanacak. İçinde spor samında 3 bin 400 metrekare alana Bursa’yı daha sağlıklı bir kent haline getirmek amacıyla kişi başına düşen yeşil alan miktarını artırmayı hedefleyen Bursa Büyükşehir Belediyesi, Beşevler’de içinde BUSKİ’ye ait su deposunun da bulunduğu 41 bin metrekarelik alanı bölge parkı olarak Bursalıların kullanımına açıyor. Bursa’yı geleceğe taşıyacak projeleri bir bir hayata geçirirken, ‘yeşil bursa’ kimliğini ön plana çıkarma yolundaki çalışmalarını da hızla sürdürdüklerini belirten Bursa Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe, her semte yeni yeşil alan ve parklar kazandırdıklarını söyledi. Yıllardır halkın kullanımına kapalı olan su deposunun bulunduğu alanı da Beşevler Bölge Parkı olarak hizmete açacaklarını sahaları, yürüyüş ve bisiklet yolları, 34 kentli dergisi piknik alanları, hobi bahçeleri ve süs havuzunun da bulunduğu park, halkımızın nefes alabileceği, keyifle vakitlerini geçirebilecekleri bir mekan meydan, 530 metrekare alana havuz, bin 430 metrekare alana futbol sahası, 930 metrekare alana tenis ve basketbol sahası, 650 metrekare alana haline geliyor. Hedefimiz kısa süre kafeterya ve dükkanlar, 790 metreka- inşaatı tamamlayıp, burayı halkımızın re alana amfi, bin 300 metrekare ala- kullanımına açmak” diye konuştu. na çocuk oyun parkı, 360 metrekare Beşevler Bölge Parkı Yaklaşık 6 milyon TL’ye mal olması alana çocuk amfisi, 3 bin 100 metrekare piknik alanı, 3 bin 500 metrekare alana çiçek bahçesi yapılacak. Uludağ’ın gölleri temizleniyor Bursa Büyükşehir Belediyesi, son dönemde ciddi bir çevre kirliliğine maruz kalan Uludağ göller bölgesini temizliyor. B ursa Büyükşehir Belediyesi, Bursa’nın doğal su kaynaklarını barındıran Uludağ göller bölgesinde yaşanan çevre kirliliği nedeniyle harekete geçti. Bursa Çevre ve Şehircilik İl Müdürü Dr. Talat Müftüoğlu ile birlikte bölgeye giden Büyükşehir Belediye Başkanı Recep Altepe, göllerin çevresinin ve iç kısımlarının temizliği konusunda destek olacaklarını ancak bölgenin kirlenmemesi için gerekli önlemlerin de alınması gerektiğini bildirdi. Bursalılara bu güzellikleri göstermek istediklerini kaydeden Başkan Altepe, “Bu güzellikleri herkesin görmesi için temizlik ve arama kurtarma ekiplerimizle bölgeye geldik. Gerek göl www.skb.org.tr içinde gerekse çevresinde temizlik tutmalıyız, korumalıyız, yaz spor akti- yapacağız. Bilindiği gibi burada yetki vitelerine açmalıyız. Uludağ’ı dünyaya Çevre ve Şehircilik İl Müdürlüğü’ nün- sunmalıyız” dedi. dür. Biz kendilerine her türlü desteği vereceğiz” diye konuştu. Başkan Altepe, bölgedeki kirlenmenin özel araçlarla göl kenarına kadar Doğaya karşı saygılı olunmalı çıkılmasından kaynaklandığının hatır- Kilimli Göl ve Kara Göl’de incele- rin öncelikle doğaya karşı saygılı ol- melerde bulunan Başkan Altepe, ması gerek. Elbette, buraya yürüyerek Uludağ’ın, yüzden fazla manastırı, gelinmesi de önemli bir unsur. Ben endemik bitkileri ve ekolojik siste- bu gölleri bugüne kadar en az 10 kez miyle Bursa için çok özel bir değer ziyaret ettim, her seferinde Oteller olduğunu ifade etti. Bursa’nın turizm bölgesinden veya Sarıalan’dan yürü- kenti olması için çalıştıklarını ve bu yerek ulaştım. Bu güzelliği tatmak is- kapsamda Uludağ’da da yapılma- teyenlerin yürüyerek ulaşması gerek. sı gereken çok şey olduğunu ifade Özellikle de, belli bir mesafeden son- eden Başkan Altepe, “Öncelikle temiz ra mutlaka yürünmeli” dedi. latılması üzerine ise, “Buraya gelenle- kentli dergisi 35 Denizli Belediyesi Denizli’ye sağlıklı yaşam parkları Denizli Belediyesi, sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı sağlamak amacıyla kenti sağlıklı yaşam parklarıyla donatmaya devam ediyor. D enizli Belediyesi, kentte yaşayan bireylerin yaşam kalitesini artırmak, sağlıklı nesillerin yetişmesine katkı sağlamak, toplumda spor kültürünü oluşturmak, vatandaşların ruhsal ve fiziki sağlıklarına olumlu katkıda bulunmak amacıyla Denizli’nin farklı noktalarına büyük park ve spor alanları yapıyor. 2004 yılında 1.450.000 m² olan yeşil alan miktarı 2010 yılında 4.440.000 m²’ye, kişi başına düşen yeşil alan miktarını 3,18m²’ den 9,00m²’ ye ulaştığını söyleyen Denizli Belediye Başkanı Osman Zolan “kentin farklı bölgelerinde büyük bölge parklarının yanı sıra küçük semt parkları ve yeşil alanlarla kent halkımızı trafik karmaşasından, araç tehlikesinden uzak 36 kentli dergisi rahatça sporunu yapabilecekleri, bir yandan da ailece keyifli vakit geçirecekleri ortamlar hazırlamaya devam ediyoruz ” dedi. Park içerisinde bulunan yapay gölet, Tüm parkların uluslararası standartlara uygun bir sistemde tasarlandığını dile getiren Başkan Osman Zolan, “Parklarımızda yürüyüş-koşu yolları, fitness alanları, çocuk oyun grupları, piknik alanları bisiklet yolları, engellilere uygun rampalar ve engelliWC’ler yapıyoruz. Ayrıca tüm parklarımızda 24 saat güvenlik sağlanıyor. Yeni yerleşim bölgesinde kurulan Adalet Parkı ve Masal Diyarı-Eskihisar Parkı, 7den 70’ e herkese hitap ediyor. Bu parklara gelen Denizliler, mavi ile yeşilin muhteşem ahengine tanık oluyor” dedi. sağlıklı bir yaşama sahip olmasını şelale ve süs havuzları ile bölgenin hava kalitesini de değiştiğini ifade eden Başkan Osman Zolan, herkesin sağlamak, sportif faaliyetlere katkı sağlamak, hareketli yaşamı desteklemek amacında olduklarını söyledi. Zolan “Her iki parkımızda bölgenin cazibe merkezi haline dönüşmesine büyük katkı yapmıştır. İnsanlarımız burada güvenli bir şekilde ailece spor yapmanın dinlenme ve keyifli saatler geçirmenin huzurunu yaşıyor. Biz yerel yöneticilerinin en büyük hedefi de vatandaşlarının yaşam kalitelerini arttırmaktır. Bu parklar ile bu hedefi yakaladığımızı düşünüyorum” diye konuştu. Trabzon Belediyesi Trabzon meydanına kavuştu Trabzon Belediyesi tarafından yeniden yapılandırılan Meydan Parkı coşkulu bir kalabalık ve mehteran eşliğinde açıldı. T rabzon Meydanı, Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar, Spordan Sorumlu Devlet Eski Bakanı Faruk halkına hayırlı olmasını dileyerek, “Yaklaşık 6 ay önce ihale ettiğimiz Meydan Parkı’nı açıyoruz. Bu parkın Nafiz inşaatı sürecinde büyük özveri göste- Özak, Vali Yardımcısı Aziz Mercan, ren başta Meydan esnafı olmak üzere Belediye Başkanı Dr. Orhan Fevzi tüm hemşerilerime teşekkür ediyo- Gümrükçüoğlu, Müdürü rum. Artık Trabzon’un ve Trabzonlula- Feridun Boz ve çok sayıda vatandaşın rın spor yapabileceği, dinlenebileceği katıldığı törenle hizmete açıldı. ve coşkularını hep birlikte yaşayabile- Emniyet Parkın açılış konuşmasını yapan Be- cekleri bir meydanı var” dedi. lediye Başkanı Dr. Orhan Fevzi Güm- Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan rükçüoğlu, Meydan Parkı’nın Trabzon Bayraktar, Trabzon’un insanıyla, doğa- www.skb.org.tr sıyla ve kültürüyle diğer illerden farklı olduğunu belirterek, “Trabzonumuz gittikçe büyüyor ve gelişiyor. İnsanlarımızın bir arada toplayacak böylesi modern ve güzel bir parka ihtiyacı vardı. Burada emeği olan herkese teşekkür ederim” diye konuştu. Trabzon Milletvekili Faruk Özak’da kısa bir konuşma yaparak Meydan Parkı’nın yeni haliyle Trabzon’a çok yakıştığını ifade etti. Açılış sonrası mehteran takımının verdiği konser ise Trabzonlular tarafından büyük alkış aldı. kentli dergisi 37 Muğla Belediyesi ‘İklim Dostu, 12 Yıldızlı Kent’ Muğla M uğla Belediyesi, 2010 yılında gerçekleştirdiği yenilenebilir enerji ve çevre konularına yönelik projeler nedeniyle Avrupa Yerel Demokrasi Haftası tarafından “İklim Dostu, 12 Yıldızlı Kent” seçildi. 47 ülkeden 100’den fazla kent yöneticisi ve belediye temsilcilerinin katıldığı Avrupa Yerel Demokrasi Haftası (ELDW) Belçika’nın başkenti Bürüksel’de bir araya geldi. Toplan- 38 kentli dergisi tıda iklim değişikliği ve yerel yönetimlerin katkısı konulu bir sunum yapan Muğla Belediyesi, 2010 yılında gerçekleştirdiği yenilenebilir enerji ve çevre projeleriyle de Avrupa Yerel Demokrasi Haftası tarafından “İklim Dostu, 12 Yıldızlı Kent” ödülü aldı. Avrupa Konseyi Yerel Yönetimlerin Temsilcisi Andersw Knape, Avrupa Yerel Demokrasi Haftası Koordinatörü John Warsham ve Proje Koordinatörü Maria Baroni Başkanlığı’nda yapılan toplantıda yerel yönetimlerin insan haklarına katkısı, kadın, çocuk, engeli hakları ve yoksullukla mücadele ile kentlilik bilinci gibi konular masaya yatırıldı. Toplantıda daha sonra üye belediye ve şehirlerin iklim değişiklikleri, yenilenebilir enerji ve çevre konularında yaptığı çalışmaların sunumu yapıldı. Türkiye adına yarışmaya katılan Muğla Belediyesi, “İklim de- ğişikliği ve yerel yönetimlerin katkısı” ana temasıyla gerçekleştirdiği sunum ile büyük dikkat çekerek İklim Dostu Kent olmayı başardı. Muğla Belediye Başkanı Osman Gürün, “İklim Dostu, 12 Yıldızlı Kent” ödülü almaktan dolayı çok mutlu olduklarını belirterek, “Bürüksel’de gerçekleşen Avrupa Yerel Demokrasi Haftası Koordinasyon Toplantısı’nda Muğla, Strasbourg, Liege, Paris, Tiflis, Mola Di Bari Amadora, Belgrat, Candelaria, Lozan, Odessa, Katowice gibi kentlerle yarıştı. Türkiye adına yarıştığımız bu uluslararası yarışmada bizi öne çıkaran ‘iklim değişikliği ve yerel yönetimlerin katkısı’ ana teması oldu. Ayrıca 2010 yılında yenilenebilir enerji ve çevre konularında gerçekleştirdiğimiz projeleri de birlik üyeleri tarafından ayakta alkışlandı” şeklinde konuştu. Osmangazi Belediyesi Bursa Osmangazi engelleri aşıyor O smangazi Belediyesi, zihinsel ve fiziksel engelli çocukları Hippoterapi yöntemiyle tedavi engellilerin hem psikolojik hem de fiziksel gelişimlerine katkı sağlamayı amaçladıklarını belirtti. Merkezi Başhekim Yardımcısı Uzman kullanılarak engelli çocukların duy- Osmangazi Belediyesi, engelsiz hayatlar için dev bir adım daha attı. Osmangazi Belediyesi, “Sahipsiz Hayvanlar Doğal Yaşam ve Tedavi Merkezi”nde Bursa’nın ilk ve tek Hippoterapi (at üstünde tedavi) merkezini hizmete açtı. Engelli çocuklarla ata binen Osmangazi Belediye Başkanı Mustafa Dündar, bu yöntemin engelli çocuklar için özel ve farklı bir deneyim olacağını söyledi. Osmangazi Belediyesi Hamitler Hippoterapi Merkezi haftanın her günü binicilik sporuyla ilgilenenlere hizmet veriyor. Her ay 10 zihinsel engelli de haftada bir gün 20 dakikalık seanslar halinde burada terapi görüp ata biniyor. Halen hippoterapi merkezinde 10 at bulunuyor. Merkezde uzman kadro denetiminde sürdürülecek hippoterapi hizmetinden engelliler ücretsiz yararlanıyor. Merkezde hippoterapi seansları Eylül ayından itibaren başladı. ediyor. Engelli okullarıyla yapılan görüşmeler sonucu terapiye uygun olan engellilere ücretsiz hizmet verileceğini söyleyen Dündar, Türkiye’de birkaç yerde uygulanan Hippoterapi yöntemiyle www.skb.org.tr Hipoterapi yöntemi nedir? Doktor Ayten Bozkaya Spastik Özürlü Çocuklar Hastanesi ve Rehabilitasyon Doktor Esin Selimoğlu “Hipoterapi” yönteminin, atın salınım hareketleri gusal, zihinsel ve fiziksel gelişimine katkı sağladığını belirtti. Selimoğlu, bu yöntemin, özellikle zihinsel ve bedensel engelli kişilerde, otizm, mental retardasyon, spina bfida, down sendromu, öğrenme bozuklukları, psikomotor gelişim gerilikleri, otistikler, depresifler ve beyin travması geçiren kişiler tarafından kullanılabileceğini belirtti. Bursa’da bu yöntemin çok kullanılmadığına işaret eden Selimoğlu, yüksek maliyet gerektiren hipoterapi yönteminin Osmanga- zi Belediyesi tarafından engellilere ücretsiz olarak verilmesinin büyük önem taşıdığına dikkat çekti. kentli dergisi 39 Derince Belediyesi Kocaeli Sağlıklı kentin temelini birlikte atıyoruz “Kardeş Şehir” projesi kapsamında Şırnaklı öğrencileri bir hafta boyunca evlerinde ağırlayan Derince Belediye çalışanları, “kardeşlik” duygusuyla bir araya gelmenin mutluluğunu yaşadı. Kardeşlik Parkı’na ağaç diktiler Derinceli kardeşleriyle kısa sürede kaynaşan Şırnaklı öğrenciler, aralarında oluşturdukları sevgi bağını, Derince-Şırnak Kardeşlik Parkı’nda ağaç dikerek ölümsüzleştirdi. Derince Öğretmen Evi yanında bulunan alana kardeşleriyle birlikte 36 ağaç diken çocuklara Derince Belediye Başkanı Dr. Aziz Alemdar da eşlik etti. Çocuklarla hoşça vakit geçiren Alemdar, evinde misafir ettiği 12 yaşındaki Hamza Şen ile birlikte ağaç dikti. Tiyatro sonrası komutanlık gezisi Ağaç dikimini ardından Sekapark’ta bir müddet M eğlenen Derinceli ve konuk öğrenciler, daha illi Birlik ve Beraberlik Projesi kapsamında Derince ile kardeş şehir olan Şırnak’a bağlı Güçlükonak İlçesi ile Şenoba, sonra Süleyman Demirel Kültür Merkezi’nde Hilal, Mezra, Kasrik, Çalışkan ve Görümlü belde- vaşların kimlerin çıkarına yapıldığı, insanın ancak lerinden 36 öğrenci Derince Belediyesi tarafın- eşit, özgür ve demokratik bir ortamda mutlu ola- dan misafir edildi. Yaşları 12-15 arasında değişen bileceğini masalsı bir kurguyla anlatan “Mutluluk öğrenciler, başta Derince Belediye Başkanı Aziz Gezegeni” adlı oyunu izleyen öğrenciler, Derince Alemdar’ın konutu olmak üzere belediye per- Eğitim Merkezi Komutanlığı’nı da gezdiler. sonelinin evlerinde kaldılar. 40 kentli dergisi Kaldıkları ailenin tiyatro izledi. Büyükşehir Belediyesi Şehir Tiyatroları tarafından sahnelenen ve yeryüzünde sa- çocuklarıyla kardeş olan öğrenciler, kısa sürede Örnek dostluklar kuruldu kurdukları örnek dostluklarıyla da tüm Türkiye’ye Ulaşım da dahil tüm masraflarının Derince Bele- barış mesajı gönderdiler. diyesi tarafından karşılandığını söyleyen Derin- Derince Belediyesi Kocaeli ce Belediye Başkanı Dr. Aziz Alemdar, “Bu proje 72 çocuğun kardeş olmasına, hatta ailelerin de kardeşliğine kadar uzandı. 72 çocuk diyoruz çünkü Şırnak’tan gelen 36 çocuğa konakladıkları evlerdeki Derinceli yaşıtları ile eşdaş oldular. Belediyelerin birbirleriyle kaynaşmasını ve aralarındaki yardımlaşmanın artmasını amaçlayan kardeş şehir projesinde farklı ve kalıcı bir sosyal bağ kurmayı istedik. Ülke olarak geleceğimizin teminatı olan çocuklarımızın birbirlerini daha iyi tanımaları, milli birlik ve kardeşliğimize katkıda bulunmalarına bir nebze katkıda bulunmak için tamamı Şırnak’tan olan kardeş belediyelerimizden çocukları evlerimizde misafir ettik” dedi. unutmayacağını dile getiren Başkan Aziz Alemdar, “Bu kardeşlik hepimize yeni ufuklar açtı. Öğrencilerimizin kardeşliğini ebedi kılmak için Şırnak Derince Kardeşlik Ormanı adı altında 36 kardeş, 36 ağaç diktik. Günümüzde en çok ihtiyaç duyduğumuz konulardan bir olan ‘kardeşlik’ duygusu ile, 7 ayrı belde ve 10 okuldan gelen Şırnaklı çocuklarımız ile unuttuğumuz bağlarımıza yeniden sıkı sıkı sarıldık. Artık bizler kocaman bir aileyiz. Bizleri kimse ayıramaz” diye konuştu. “Çocuklarımız ile unuttuğumuz bağlarımıza yeniden sıkı sıkı sarıldık. Artık bizler kocaman bir aileyiz.” "Kocaman bir aile olduk" Hayatında ilk kez denizi gören, ilk kez vapura binen, ilk kez buz pateni yapan, Miniatürk, İstanbul, hayvanat bahçesi gibi pek çok yeri ilk kez gören Şırnaklı çocuklarımızın gözlerindeki mutluluğu ise hiç bir zaman www.skb.org.tr kentli dergisi 41 Karşıyaka Belediyesi İzmir Karşıyaka’da çevre dostu torba dönemi K arşıyaka Belediyesi, doğaya büyük zarar veren naylon poşetler yerine doğa dostu am- bez torba, 30 bin adet doğada çözünür balaj malzemelerine geçilmesi için torba yaptırarak halka dağıttık. Ayrıca meclis kararı aldı. Bir naylon poşetin vatandaşlarımızı doağada 100 yıldan fazla kaldığını için 40 bin adet el broşürü hazırlandı, söyleyen Karşıyaka Belediye Başkanı Karşıyaka’da tüm esnafımıza da yazı Cevdet Durak, “ Şu anda milyarlarca gönderildi. Kampanya yıl içerisinde naylon poşet dünyamızda kullanılıyor. farklı uygulamalarla geliştirilerek süre- Kendimiz için, geleceğimiz için nay- cek” dedi. lon poşete hayır demeliyiz. Dünyada “Daha güzel ve yaşanabilir bir Karşıyaka için naylon poşet kullanmayalım ve kullananları da uyaralım” 42 kentli dergisi okso-bio torba, 3 bin adet file torba, 30 bin adet kese kağıdı 5 bin adet kağıt bilgilendirebilmek pek çok ülke naylon poşet kullanımını Akademisyenlerden destek yasakladı. Bizlerde Karşıyaka Belediye Dokuz Eylül Üniversitesi Tıp Fakültesi Meclisi olarak böyle bir karar aldık. Bu Dekanı Prof Dr Tülay Canda, kampan- karara tüm Karşıyaka halkının katılma- yanın sadece bugünü değil geleceği sını ve desteklemesini istiyorum. Daha ilgilendirdiğinin altını çizdi. Belediye ve güzel ve yaşanabilir bir Karşıyaka için üniversite işbirliğinin önemine değine- naylon poşet kullanmayalım ve kulla- rek, “Projeye sahip çıkacağız. Bu görev nanları da uyaralım” şeklinde konuştu. bizim de görevimizdir” dedi. Ege Üni- Geleceğimiz için naylon poşete hayır versitesi Atık Komisyonları Başkanı Nuri Azbar ise plastik atıkların zararına dikkat çekti. Alternatif bir dünya olmadı- Belediye Başkanı Cevdet Durak “Kam- ğını bu projeye mutlaka sahip çıkılması panyamızın başlangıcında 35 bin adet gerektiğini anlattı. Karşıyaka Belediyesi İzmir Yamanlar Dağı’na gençlik merkezi K arşıyaka Belediyesi, Yamanlar Dağı'nda etrafı çam ağaçlarla çevrili 42 bin m²'lik bir alana Karşıyaka Gençlik Merkezi kuruyor. özelliği ise bulunduğu noktadan hem Manisa’nın hem de Menemen’in kuş bakışı izlenebilmesi. Karşıyaka Belediye Başkanı Cevat Du- Karşıya Belediyesi uzun yıllar NATO rak, “İlçemizi turizm kenti haline dö- Tesisi olarak kullanılan ve daha son- nüştürmek için çalışıyoruz. Böyle bir ra atıl bir şekilde kaderine terkedi- proje ile de doğayı ve sporu seven len tesisi Orman Bakanlığı’ndan 10 herkesi bu tesislerde buluşturmak is- yıllığına kiraladı. Belediye tarafından tiyoruz. Bu nedenle Karşıyaka Gençlik elden geçirilecek tesisin en önemli Merkezi projemizi hayata geçirmek için fizibilitelerimizi yaptık ve çalışmalarımıza başladık. En çok da gençlerimiz bu imkandan faydalanacak. Doğayı seven herkes burada dinlenme ve tatil yapma fırsatı yakalayabilecek. Yemyeşil orman alanı içindeki tesislerde vatandaşlar ahşap bungalovlarda konaklayabilecek. Seyir terasında kent manzarasını kuşbakışı izleyebilecek. Çadır kampı kurabilecek yürüyüş yollarında gezinti yapabilecek” dedi. Karşıyaka’da Gondol Sefası K arşıyaka Belediyesi, Ahmet Taner Kışlalı Parkı ve içinde bulunan 2 göleti revize ederek içe- lunan 8000 m² ve 5000 m² büyüklü- Karşıyaka Belediye Başkanı Cevat Du- ğündeki 2 adet gölet revize ediliyor. rak, Atakent Mahallesi’nde yer alan İzmir’in en büyük göletleri bu park Ahmet Taner Kışlalı Parkı ve gölet risinde gondol ve kayık gezintilerinin içinde yaratılırken, yine İzmir’de ilk içinde 12 adet su havalandırıcı gör- de yapılabileceği önemli bir projeye kez gondol ve kayık projesi hayata sel fıskiye, bir adet müzikli ışıklı su imza atıyor. Karşıyaka Belediyesi’nin geçirilecek. Göletler için 12 bin met- fıskiyesi bulunacağını belirtti. Gölet- en önemli projeleri arasında yer alan rekarelik alanda İzmirliler gondollar- te gondolun yanı sıra su bisikleti ve Ahmet Taner Kışlalı Parkı içinde bu- da keyifli gezintiler yapabilecek. kayık da kullanılacağına dikkat çeken Başkan Durak, “Vatandaşlarımızın bu güzellikleri seyredebileceği, rahatlıkla oturabileceği, yemek yiyebileceği bir kafe de alana kazandıracağız. Uzun zamandır kullanılmayan ve çevresine görüntü kirliliği yaratan bu göletler hem Karşıyakalılara hem de şehir dışından gelenler için önemli bir uğrak yeri olacak” şeklinde konuştu. www.skb.org.tr kentli dergisi 43 Nilüfer Belediyesi Bursa Bursa’nın ilk köpek parkı girişinin yasaklanmasının ardından hayvan severlerin taleplerini dikkate alarak Altınşehir Mahallesi Hipodrom yanında köpekler için bir park projesi geliştiren Nilüfer Belediyesi, parkın yapımını tamamladı. Toplam 1900 metrekarelik bir alanda yapılan köpek parkında incelemelerde bulunan Nilüfer Belediye Başkanı Mustafa Bozbey, 345 metrekarelik bir yaya yolu, 3 çeşme, 2 fiskiyeli süs havuzu, 2 kum havuzu, 12 adet köpek oyun ünitesi ve çeşitli bilgilendirme tabelalarının yeraldığı köpek parkının, Türkiye’deki ilk örneklerden biri olduğunu söyledi. “Yaşam haklarına saygı duyalım” Evde köpek besleme alışkanlığının T üm canlıların yaşama hakkına saygı ilkesiyle evcil hayvanlara yönelik projelere imza atan Nilüfer Belediyesi, 2003 yılında kurduğu Nilüfer Hayvan Hastanesi Evcil Hayvan Oteli ve Barınma Merkezi'nin ardından Bursa’nın ilk köpek parkını da hizmete açtı. Köpeklerin parklara yaygın olduğu Nilüfer’de böyle bir parka ihtiyaç duyulduğunu kaydeden Başkan Bozbey, parkın daha açılmadan hayvan severlerin gözdesi olduğunu söyledi. Her gün evcil dostlarını yürüyüşe çıkaran Nilüferli hayvan dostlarının köpekleriyle keyifli zaman geçirebilecekleri bir parka kavuştuğunu sözlerine ekleyen Başkan Bozbey, “Bizlerin olduğu kadar hayvanların, “Bizlerin olduğu kadar hayvanların, nefes alan tüm canlıların yaşam hakları var. Bu haklara saygı duymalıyız.” nefes alan tüm canlıların yaşam hakları var. Bu haklara saygı duymalıyız. Parkı resmi açılışı 4 Ekim Dünya Hayvanları Koruma Günü’nde yapacağız. Bu parkın dışında Nilüfer’deki diğer parklara ve yürüyüş yollarına da köpek wc aparatları yerleştiriyoruz. Hayvan sahiplerinden tek isteğimiz bu wc aparatlarını olması gerektiği gibi kullanmalarıdır. Bu alanların temizliği konusunda sadece belediye değil o alanı kullanan yurttaşlar da sorumludur” dedi. 44 kentli dergisi Nilüfer Belediyesi Bursa Geleceğin okurları kütüphanede N ilüfer Çocuk Kütüphanesi, 5 ve 6 yaşındaki miniklerle annelerine kitaplarla dolu bir haftaso- gelerde yaşayan çocuklarla anneleri yetiştirmeyi ve çocuklara kitap oku- davet edildi. Tanışma amacı taşıyan manın değerini göstermeyi amaç- ilk buluşmadan sonra beş oturum layan Nilüfer Kütüphane yetkilileri, nu eğlencesi sunuyor. sonunda tamamlanacak olan etkinlik benzer çalışmaların yıl boyunca fark- Hem kitaplara hem de çocuklara sev- başlamış oldu. Geleceğin okurlarını lı yaş gruplarıyla yapılmaya devam giyle yaklaşan Nilüfer Belediyesi an- edeceğinin altını çizdi. neleriyle birlikte davet ettiği minikleri Nilüfer kütüphanede hem kitaplarla tanıştırı- Zeynep Terzioğlu, “Çocukların hangi yor, hem de bilginin eğlenceli, öğre- yaşlarda ne tür kitaplar okuması ge- tici, geliştirici ve zenginleştirici olabi- rektiği konusunda kafa yormuş; kitap leceğini gösteriyor. Çocuklar; Çocuk Gelişim Uzmanı Özlem Ekşi'nin gözetiminde eğleniyor, hikayeler dinliyor, boyama yapıyor, bilmeceler çözüyor, sorular soruyor ve yanıtlar arıyorlar. Kütüphane Koordinatörü okumanın hem algılamayı hem de yorumlama yeteneğini geliştirdiğini bol bol gözlemiş, okurlarımızın sınav başarılarını gururla kutlamış bir ekip olarak, çalışmalarımızı sürdüreceğiz. Nisan ayında hizmete giren Nilüfer Bu çalışmamıza zaman zaman bil- Çocuk Kütüphanesi’nin yaz başından gilendirme amacı taşıyan broşürler, bu yana sürdürdüğü etkinlik kapsa- afişler ve minik oyunlar da ekleyece- mında önce kütüphaneye yakın böl- ğiz” diye konuştu. www.skb.org.tr kentli dergisi 45 Anadolu’nun kültür başkenti: Eskişehir İ sa'dan önce ilk bininci yılda Porsuk Nehri kıyılarında Frigyalılar tarafından kurulan Eskişehir, Türkiye'nin en önemli yol kavşaklarından birisidir. Yunus Emre ve Nasrettin Hoca gibi tarihi kişileri yetiştiren Eskişehir, lületaşı, çeşitli hastalıklara iyi gelen sıcak su kaynakları ile önemli bir turizm çekim merkezi konumundadır. alışveriş olanakları ile önemli bir turizm çekim Met helvası, çi böreği (kırım tatar mutfağından) ve lületaşı ile meşhur olan Eskişehir, kültürel zenginliği kadar doğal güzellikleri, mutfağı ve 1. Hava İkmal ve Bakım Merkez Komutanlığı da merkezidir. Türkiye'de yalnız Eskişehir'de çıkarılan lületaşı aynı zamanda Eskişehir taşı olarak da bilinir. Sadece Eskişehir ve Sivrihisar dolaylarında yetişen çoban köpeği olan Akbaş köpeği ile de meşhurdur. Türk Silahlı Kuvvetleri Hava Kuvvetleri Komutanlığı'na bağlı 1. Hava Üssü ve Eskişehir'de bulunmaktadır. Nasreddin Hoca’nın diyarı Eskişehir günümüzde olduğu gibi geçmişte de dünyanın her köşesinden gelen bilginlerin, sanatçıların, tüccarların ve gezginlerin akınına uğramıştır. Eskişehir'in Sivrihisar İlçesinin Hortu yöresinde doğan Hasreddin Hoca ise en ünlü simgesidir. Nasreddin Hoca'nın değeri, yaşadığı olaylarla değil, gerek kendisinin, gerek halkın onun ağzından söylediği gülmecelerdeki anlam, yergi ve alay öğelerinin inceliğiyle ölçülür. Cam Sanatları Müzesi Eskişehir Çağdaş Cam Sanatları Müzesi, Türkiye'nin ilk cam sanatları müzesidir. Büyükşehir Belediyesi, Anadolu Üniversitesi ve Cam Dostları Grubunun işbirliği ile kurulan müzede, 46 kentli dergisi Eskişehir Şehir güzelliktir, medeniyettir, uygarlıktır, gelecektir, aşktır, sanattır, tarihtir ve şehir Eskişehir’dir. 42 cam sanatçısının eserleri sergilenmektedir. Yerli sanatçıların eserlerinin yanı sıra Japon, Polonyalı, Letonyalı, Alman bazı sanatçıların da hediye ettiği eserler müzede yer alır. Müzenin 3 galerisinden ikisi müzenin devamlı koleksiyonunu sergilemek için kullanılır; diğeri ise genç sanatçıların eserlerinin geçici olarak sergilendiği bir mekandır. Cam Müzesi 18 eski Osmanlı mimarisinden yapılmış evin birleştirilmesiyle oluşmuştur. yük parkı. Park alanı içinde çeşitli su Türkiye’nin ilk yapay plajı bulunuyor. Park alanı içinde ulaşım Eskişehir’in akciğeri olan Kent Park’ta yaz aylarında denize gidemeyen kent halkının deniz keyfini yaşabilecekleri yapay plaj, iki açık yüzme havuzu, bir yarı olimpik kapalı yüzme havuzu, oyun grupları, inşaatı süren kent evi, restoranlar, gölet, at binme alanları, büfeler bulunmaktadır. Porsuk Çayı’na kıyısı bulunan Kent Park’a, Porsuk’ta kullanılan teknelerle ulaşım imkanı da bulunmaktadır. Sazova Bilim Sanat ve Kültür Parkı Eskişehir Sazova mevkiinde bulunan park, yaklaşık 400 bin metre karelik alanı ile Eskişehir’in en bü- www.skb.org.tr sporları ve etkinliklerinin de yapılabildiği büyük bir gölet, restoranlar, 2000 kişilik açık hava konser alanı anfi tiyatro, birebir ölçülerde korsan gemisi, masal kahramanlarından oluşan oyun grupları, çocukların su ile ilgili çeşitli aktiviteleri yapabilecekleri oyun alanı, engelli çocuklar için oyun alanı, içinde büyük bir planetaryum (gözlemevi) de olan bilim deney merkezi, masal şatosu 1918 model Alman yapımı dekovel (tren) ile sağlanıyor. 1950-1970 Heykeller şehri Eskişehir Eskişehir zengin tarihiyle bir açık hava müzesini anımsatırken, şehrin hemen her yanında göz alıcı heykel ve yapıtları görmek mümkündür. Binlerce yıllık kültür mirasıyla kendine özgü bir kimlik kazanan Eskişehir, korunması gereken anıtsal, kültürel ve sivil yapıları ile tarihe adeta şahitlik yapmaktadır. Şehrin ortasından geçen Porsuk Çayı üzerinde bağlantıyı sallayan 25 köprü başta olmak üzere şehirdeki tüm park, cadde ve sokaklarda her birinin ayrı hikayesi olan heykeller süslemektedir. yılları arasında Şeker Fabrikası ve Hava İkmal Bakım Merkezi arasında işçi taşıyan dekovel, günümüzde özel tasarlanmış 4 istasyon arasında ziyaretçileri taşıyor. Parkın bir köşesinde oturmuş olan ve Nuh’un Gemisi’ni temsil eden tekneyi de görebilirsiniz. Park alanındaki gölet kıyısına yanaşmış 17. yüzyılda Atlas Okyanusu’nu aşan korsan gemilerden biri olan May Flower’ın büyük ölçüde benzeridir. Sadece dışı değil içi de özenle tasarlanan gemi 7’den 70’e her yaştan insanın büyük ilgisini çekiyor. kentli dergisi 47 Analiz 2050’de Dünya nasıl görünecek? G Erdem SAKER Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Danışma Kurulu Üyesi eçtiğimiz günlerde TIME’de yayınlanan bir yazının başlığı “2050’de Dünya Nasıl geçerken, Çin’in nüfus çoğalmasının Görünecek” idi. TIME bu yazıda, sıçrama olacağı öngörülmekte, ama ABD’nin İstatistik Bürosu’nun 2050 ne oranda bir doğum artışı? Veya yılında, dünya toplumlarının nüfus uzun vadede aşağı yukarı, ne bü- büyüklükleri üzerinde yaptığı araş- yüklükte tırmalar sonucu ortaya koyduğu tah- cevabı aranmaktadır, İtalya İstatistik minlerini okurlarına aktardı, gelin biz Enstitüsü yaptığı araştırmalar sonu- de bu tahminlere bir göz atalım; cunda, nüfus artışlarını ağırlıklı olarak “Hindistan 2025 yılında, halen dünyanın en kalabalık nüfusunu barındıran Nüfus büyümesi yolunda, Nijerya ve Etopya önde koşuyor. Türkiye ise yüzde 10'luk nüfus artışı ile orta sıralarda yer buldu. 48 kentli dergisi yavaşlamaya dönüşüdür. Örneğin İspanya ve İtalya’da yukarı doğru bir değişimler? Bu soruların alacakları göç nüfusu ile ilişkilendirmektedir. Çin’i yakalayacak ve 2050’de dünya- Önümüzdeki yıllarda nüfus büyüme- nın en büyük nüfuslu ülkesi olacak. si yolunda, Nijerya ve Etopya önde ABD, 2010’daki 308 milyon nüfusunu, koşuyor, şu anda 166 milyon nüfusa 423 milyona yükselterek yerini ko- sahip Nijerya, 2050’de 402milyona ruyarak yine dünyanın 3. büyük nü- zıplıyor, 91 milyonluk Etopya ise nü- fuslu ülkesi olacak. Halen dünyanın fusunu üçe katlayarak 278 milyonu ekonomik ve politik olarak en etkin yakalıyor, böylece nüfus büyüklükleri ülkelerinden olan Japonya ve Rusya, açısından, ilk defa dünyanın ilk 10’una düşecek doğum oranları paralelinde, giren 2 Doğu Afrika ülkesi oluyorlar. nüfus büyüklüklerine göre bulunduk- Birleşmiş Milletler Nüfus Dairesi’nin, ları 9. ve 10. sıralarından, 16. ve 17. dünya nüfusunun yüzde 18’ine sa- sıraya düşecekler. hip olmalarına rağmen, kadınlarının Bu belirlemeler, ABD İstatistik Bürosu’nun 228 ülkenin nüfus yapıları üzerinde yaptığı tahmin ve projeksiyonlarına dayandırılmaktadır ve geleceğe şöyle bir bakış önerilmektedir; …tespit ettiğimiz en önemli değişim, diğerlerinde kısmen yükselirken, Çin gibi gelişmiş ülkelerde üreme oran- ortalama 1,5 kız çocuğuna sahip olmaları nedeniyle, ‘yüksek doğurgan’ ülkeler olarak nitelendirdiği ve büyük çoğunluğu Afrika’da bulunan ülkelerde, önümüzdeki 10 yılların hızlı nüfus artışlarının ve de şiddetli açlık sorunlarının beklendiği yıllar olacağı açıkça gözlemlenmektedir. larının düşmesidir. Diğer bir deyimle, Geçtiğimiz günlerde ABD İstatistik Batı Avrupa’nın uzun süredir düşüşte Bürosu, ülkedeki 2 yaşının altındaki olan doğum oranı tekrar yükselişe çocukların yarısından fazlasının etnik Analiz kökenli olduğunu açıklamıştı. Buna ilave olarak, İspanyol kökenli olmayan beyaz nüfusun artış yaşı (örneğin Kaliforniya’da orta yaştaki bu beyazlar, eyalet yaş ortalamasından 10 yaş daha ileridedir) ve 2050’deki ABD’nin görünümü, bugünkü ABD’den çok farklı olmaktadır. Belki en talihsiz değişim, halen Rusya’da süregelendir. Soğuk ve çok geniş alana yayılı ülkenin, 1992’den beri sürekli nüfusu azalmaktadır ve ABD İstatistik Bürosu bu azalmanın devam edeceğini, 2050’e kadar Rusya’nın nüfusunun 139 milyondan 109 milyona düşeceğini tahmin etmektedir. Yüzde 21 oranına tekabül edecek bu trajik düşüş, II. Dünya Savaşı sürecinde oluşanın üzerine çıkmaktadır. Başka birçok ülkede yaşananın benzeri, doğum oranlarının düşüşü Rusya’da da yaşanmaktadır ama Rusya’da bir de düşük yaşam yaşı beklentisi vardır. Dünya Sağlık Örgütü’nün yaptığı araştırmalar, Rus erkeklerinin yüksek alkol kullanımı ve zayıf beslenme nedeniyle yaşam beklentisinin 62 yıl olduğunu göstermektedir. Aynı araştırmalar, nüfus azalması ile karşı karşıya olan Japonya’da, yaşam beklentisinin erkeklerde 80, kadınlarda 86 yıl olduğunu ortaya koymuştur. layan, Rusya azalan ve Çin bugünkü 1,3milyar nüfusu ile 2050’ye kadar seviyeyi koruyan ülkeler olarak öne çıkıyor ve Dünya 2050’de 9,4milyar insana ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor ve bu gelecek bizim için o kadar uzak değil…” Dünya bu yolda ilerlerken, biz de kendimizi farklı bir rotaya oturtamayız, araştırmaların yapıldığı 228 ülke içinde mutlaka Türkiye de vardır ve de nüfus patlaması ile karşı karşıya olan ülkeler arasındadır. Tabii olaya sadece ülkelerin salt nüfus artışları olarak bakamayız, yapılan başka istatistiksel araştırmalar da, artan nüfuslarının kırsaldan kentlere çok daha büyük hızlarla kaydığını göstermektedir, halen yerküre üzerinde yaşayan 7 milyar insanın yüzde 50’si kentlerde yaşarken, 2050’de bu oran yüzde 85’e fırlayacaktır, diğer bir deyimle, 9,4 milyar insanın 8 milyarı kentlerde yaşar olacaktır. ‘2050’de Dünya nasıl görünecek’ sorusunu sorarken, bu görüntü içindeki büyük yapısal değişikliği de göz ardı edemeyiz… Yerküre üzerinde yaşayan 7 milyar insanın yüzde 50’si kentlerde yaşarken, 2050’de bu oran yüzde 85’e çıkacaktır. Evet, tüm bunlar neyi ifade ediyor? ABD henüz, Avrupa’nın 1990 ile 2000 yılları arasında yaşadığı nüfus azalması tecrübesini yaşamadı, sadece göçler ve ülkenin içindeki farklı ırkların, farklı çoğalma hızları nüfusun etnik kompozisyonunu değiştirmektedir. Dünyanın geri kalanında da benzeri farklı gelişmeler gözlenmektedir. Afrika ülkeleri ve Hindistan nüfusu pat- www.skb.org.tr kentli dergisi 49 Analiz Sağlıklı kentlere yolculuğun ilk durağı topluma hizmet uygulamaları Dr. Yadigar Doğan Uludağ Üniversitesi Eğitim Fakültesi Öğretim Görevlisi S ağlıklı bir şehir, her şeyin üzerinde tüm vatandaşlarını kapsayıcı, destekleyici, duyarlı ve vatan- daşlarının farklı ihtiyaç ve beklentilerine cevap verebilen bir şehirdir. Dünya Sağlık Örgütü’nün de sağlıklı şehir kriterleri arasında belirttiği gibi güçlü ve dayanışma içinde başarılı bir toplum olma yolunda ilerlemek için bütün kurum, kuruluş, grup ve kişiler toplumun her türlü ihtiyaçlarından da sorumludur. Topluma Hizmet Uygulamaları proje ve etkinliklerinde amaçlananlar arasında öğretmen adaylarının toplumsal duyarlılık, farkındalık, işbirliği, dayanışma, etkili iletişim, özdeğerlendirme becerileri, toplumsal sorumluluk bilinci ve özgüven gibi özelliklerin geliştirilip desteklenmesi yer almaktadır. Topluma hizmet uygulamalarına katkı sağlayan kurum ve kuruluşlar Toplumsal duyarlılık, farkındalık, işbirliği, dayanışma, etkili iletişim, özdeğerlendirme becerileri, toplumsal sorumluluk bilinci ve özgüven gibi özelliklerin geliştirilip desteklenmesi gerekir. 50 kentli dergisi arasında Bursa Valiliği, Uludağ Üniversite Rektörlüğü, Medya S, Eğitim Fakültesi Sosyal Bilgiler Eğitimi ABD ile Sınıf Öğretmenliği’ne devam eden 57 öğretmen adayı yer almıştır. Ayrıca Bursa Valiliği, Kaymakamlıklar, İl Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ve Sevgi Evleri başta olmak üzere Rüştü Burlu Yetiştirme Yurdu, Uludağ Üniversitesi, Eğitim Fakültesi, UÜ. Tıp Fakültesi, ONKO-DAY (Onkoloji Dayanışma Merkezi), Özel İlk Bursa Eğitim ve Rehabilitasyon Merkezi, Can Kardeş Anaokulu, Bursa Kent Müzesi, Bursa Arkeoloji Müzesi ile Akşemseddin, Kestel Çataltepe, Misi Gümüştepe, Şükrü Naili Paşa, Yavuz Selim, Fethiye Dörtçelik, Molla Fenari, Şükrü Şankaya İlköğretim Okulları gibi özel kurum ve kuruluşlarla birlikte duyarlı olan bireylerle işbirliği yapılmıştır. Topluma Hizmet Uygulamaları kapsamında bireysel etkinlik ve grup etkinlikleri şeklinde pek çok çalışma yapılmıştır. Bunlar arasında *Sevgi Okulları Projesi adı altında Sevgi Evlerine eğitim hizmeti götürmek de vardır. Bu proje şu şekilde hayata geçmiştir. Topluma Hizmet Uygulamaları için Sevgi Evleri’ne gidilen ilk gün çocuklarla tanışılmış ve amaçlar açıklanmıştır. Öncelikle kitap okuma ile ilgili faaliyetlere öncelik verilmiş, oyunlar oynanmış, matematik konusunda korkuları olan öğrencilerle çalışılmış- Analiz tır. Ayrıca voleybol maçları yapılmış ve öğrencilerin yaptığı resimlerin sergileri açılmıştır. Drama çalışmalarında hepsi çok yetenekli ve bu yeteneklerinin üzerinde çalışılırsa kendilerini daha da geliştirecek çocuklar görülse de , 5.’ci sınıfta olduğu halde hala okumayı tam olarak öğrenemeyen çocuklar da bulunmaktadır. O çocuklarla özel olarak ilgilenip okuma çalışmaları yapılmaktadır. Çocuklar psikolojik olarak hassas olduğu için yaşama sevgisi aşılamayı amaçlayan uzmanlara daha fazla ihtiyaçları vardır. Ayrıca çocuklar derslere konsantrasyonda zorluklar yaşamaktadır. Sessiz ve çekingen öğrenciler genellikle kız öğrencilerdir. Çocukların daha fazla ilgiye ve sevgiye ihtiyacı olduğunu fark edilmektedir. Bu ilgi sadece ders kapsamında olmamalı sosyal hayatı kapsamalı ve onları hayata hazırlamalıdır. Topluma Hizmet Uygulamaları ile sosyal hayatı daha yakından tanımak, projelerin başından sonuna kadar birlik ve beraberliğin, sorumlulukları yerine getirmenin, topluma desteğin bir öğretmen adayı olarak öneminin, fırsat eşitliğine katkıda bulunmanın, toplumsal, güncel her türü soruna eğilmenin ne kadar önemli olduğu ortaya çıkmıştır. Bursa, Türkiye’nin dördüncü büyük ilidir. Çok çeşitli bölgelerden insanlar göç etmektedir. Bu yüzden okul-toplum işbirliği daha da önemli hale gelmektedir. Topluma Hizmet Uygulamaları bu bağlamda oldukça önemli bir konuma gelmiş olmaktadır. Böylelikle üniversite-toplum arasında kurulan bağlar sonucunda yüzlerce çocuğun ve insanın ekonomik, kültürel, psikolojik, sosyal ve fiziksel ihtiyaçları karşılanmaya çalışılmıştır. Yardımlaşma ve paylaşmanın verdiği coşkuyu hissedenler proje sonunda www.skb.org.tr Üniversite-toplum arasında kurulan bağlar sonucunda yüzlerce çocuğun ve insanın ekonomik, kültürel, psikolojik, sosyal ve fiziksel ihtiyaçları karşılanmaya çalışılmıştır. görüşlerini şöyle dile getirmişlerdir: “Kendimi çocuklara ve topluma daha yakın hissettim”, “Kendi penceremizin dışına çıktık”, “Minik yüzleri güldürdük”, “Ben iyi bir insanım artık”, “Düşüncelerimdeki yardım isteği gerçek oldu ve çok mutluyum”, “Ben de toplumun bir bireyi olduğumu fark ettim”, “Kimi zaman torun, kimi zaman öğretmen, kimi zaman aşçı, kimi zaman hastabakıcı, kimi zaman iyi bir dost olduk insanlarla” Öğretmen adaylarının bu görüşleri bile topluma hizmet projelerinin hem fiziksel, hem duygusal, hem de toplumsal birçok olumlu sonucunun olduğunu göstermektedir. Tüm resmi kurum ve kuruluşlar başta yardımseverlik olmak üzere bir çok özelliğe sahip duyarlı insan yetiştirme yolunda el ele vermiştir. Adını bile bilmediğimiz insanların farklı gereksinimlerini paylaşmak, minik yüzleri, yaşlı gözleri, umut bekleyenleri güldürmek, doğanın farkına varmak, dünyanın bütün kitaplarını paylaşmak, görmeyenlere göz, duymayanlara kulak. yürüyemeyenler ayak, yazamayanlara kalem olmak. İşte, insan olarak bütün bu yaptıklarımızın bize verdiği coşkuyu hissetmek için bir yardım da siz yapmak ister misiniz? kentli dergisi 51 Analiz Sektörlerin kentsel ekonomik gelişmedeki rolü ve yaratıcı kentler Yrd. Doç. Dr. Ebru KERİMOĞLU İTÜ Mimarlık Fakültesi, Şehir ve Bölge Planlama Bölümü Öğretim Üyesi Günümüzde, yaratıcı sektörler; uzmanlık ve bilgi çağında diğer sektörlerin yanında işgücü yaratan 4. sektör olarak dünyadaki yeni ekonomik yaklaşımın temsilcisi kabul edilmektedir. 52 kentli dergisi Y aratıcı sektörler, kentsel ekonomik yapı içerisinde kültürel ve ticari aktiviteler arasında sınıflanan sektörlerdir. Bir yandan önemli sanatsal elemanları, yaratıcı ve entellektüel çabaları içeren veya ilişkilendiren kültürel aktivitelerin sürdürülmesinde hayati rol oynayan mal ve hizmetlerin arzını kapsarken (Turok, 2003), diğer yandan teknolojik yaratıcılık, bilgi ve inovasyon içeren mikro-elektronik, bio-teknoloji, moda ve film endüstrisi veya çeşitli iş hizmetleri gibi uzmanlaşmış sektörler olarak karşımıza çıkmaktadır. (Scott, 2006) Günümüzde, yaratıcı sektörler; uzmanlık ve bilgi çağında diğer sektörlerin yanında işgücü yaratan 4. sektör olarak (Jing, Rong, 2007) dünyadaki yeni ekonomik yaklaşımın (yeni ekonomiler) temsilcisi kabul edilmektedir. Bu yaklaşımın mekanda yansıma bulduğu yeni şehirsel gelişim modeli ise günümüzde yaratıcı sektörler kadar önem taşımakta ve yaratıcı kentler olarak adlandırılmaktadır. kent ekonomilerinde de dönüşümler Yaratıcı sektörlerin kentsel ekonomik gelişmedeki rolü leştirmiştir. 1960’ların ortasından bu yana süregelen imalat sanayi çağı ve buna bağlı iş gücü 20. yüzyılın başlarında gerilemeye başlamış ve yerini post- fordist servis ağırlıklı ekonomiye bırakmıştır. Sanayi üretimi hala önemini korurken bu sektördeki işgücü hızla gerilemiş, finans, iş hizmetleri, kişisel hizmetler ve kültür endüstrilerindeki işgücünde artış görülmüştür. Buna bağlı olarak alanını kapsayan karmaşık bir ekosis- başlamış, kentsel alanlar birer postfordist üretim ve tüketim merkezi haline gelmeye başlamıştır. Bu süreç içinde, kentlerin ekonomik ve işgücü yapısı imalattan daha güçlü hizmet ve kültür tabanlı ekonomiye kaymıştır. (Hamnett, Shoval, 2003) Gerçekte uluslararası kimlik yardımıyla global sermaye yatırımlarını çekmek (şirketlerin genel merkezleri, üretim birimleri, gökdelenler) ve sermayenin dolaşımı (ulaşım, turizm, kültürel olaylar) evrensel bir ekonomik strateji haline gelmiştir. (Yeoh, 2005) Sanayi sonrası kent ekonomilerinde üretimin, yaratıcı ve bilgiye dayalı mal üretimine, yeni deneyim ve yaşam biçimlerine kaymış olması yaşam biçimlerinin değişimi üzerinde etkili olduğu gibi, kentsel alanların kullanımı ve binaların fonksiyonları üzerinde de büyük değişimler yaratmaya başlamıştır. (Modder, Saris, 2005) Bu durum yaratıcılığı ve yaratıcı sermayeyi kentsel gelişim politikalarının merkezine yerYaratıcı sektörler kentsel yaşamın her tem içinde gelişmekte, kentler için ekonomik değer yaratmakta ancak, sürdürülebilir ve birikimli beceriye, ekonomik ve kültürel yapıyı dengeleyen deneyime ihtiyaç duymaktadır. (O’Connor, 2007) Kentin sosyal yapısını, kültürel çeşitliliğini, estetiğini etkilemekte, yaşam kalitesini artırmakta, toplum değerlerini ve kimlik Analiz paylaşımını güçlendirmekte ve kültür turizmini desteklemektedir. Kültür turizminin gelişimi kitle turizminden vazgeçmiş kişisel beklentilere odaklanan turizm endüstrisi için büyük önem taşımaktadır. Başta kültür fonksiyonu olmak üzere, yaratıcı sektör fonksiyonları günümüzde değerini yitirmiş sanayi ve depolama alanları gibi çeşitli fonksiyon alanlarının ekonomik ve mekansal dönüşümü için bir araç olarak görülmekte, yeni şehir imajı yaratmak, mobil sermaye ve profesyonel işgücü için şehri daha çekici kılmak amacıyla da büyük önem taşımaktadır. (Hall, 2000) Öte yandan, yaratıcı sektörler kültür turizmi için gerekli olan “soft” altyapının (çeşitli sanatsal aktiviteler, eğlence ve kültürel mekânlar vb.) gelişmesine, çöküntüye uğramış kent parçalarının yeniden canlanmasına ve atıl kalan tarihi yapı stoğunun ve endüstriyel yapıların yeniden işlevlendirilmesine yönelik fırsatlar sunmaktadırlar. Kentlerin “markalaşmasını” ve kültür turizmi açısından önemli bir destinasyon olma kapasitesini desteklemekte, turistlerin kalış sürelerinin uzamasını sağlamakta ve tekrar gelmelerini sağlamak açısından gerekli zemini oluşturmaktadırlar. (İMP, 2006) Yaratıcı kentler Kentsel alanlarda yaratıcılık ve yaratıcı faaliyetlerin kullanımı; ekonomik durgunluk, kentsel çöküş ve köhneme, sosyal ayrımcılık, teknolojik gelişmeleri ve yenilikleri yakalayamama, global rekabet vb. kentsel problemlerin çözümü olarak görülmektedir. (Florida, 2002, Florida, 2005, Helbrecht, 1998, Hospers, 2003, Landry, 1996, Scott, 2006) Yukarıda kısaca açıklanan ekonomik sürecin sonucu olarak, post-fordist dönemin hakim www.skb.org.tr olmasıyla söz konusu kentsel sorunların ortaya çıkışından itibaren; özel sektör ve kamu sektörü ortaklıkları, gayri menkul danışmanları, profesyonel kent yöneticilerinin tüm çabaları alan pazarlama üzerine odaklanmış ve kentsel gelişmenin sorunlara en iyi çözüm olarak yaratıcı kent modeli ile gerçekleştirilebileceği eğilimi hakim olmuştur (Rainisto, 2003, Jessop, 1998, Drake, 2003). Dolayısıyla mekansal gelişme üzerindeki tartışmalar da; yaratıcı sektörler ve kentsel mekan arasındaki ilişki nedir, mekan ve yaratıcılık karşılıklı olarak birbirine nasıl bağımlıdır, kamu yönetimi bu gelişmeleri nasıl değerlendirmelidir, yaratıcılığı teşvik etmek için neler yapılmalıdır, bir kentin çok kültürlü, hoşgörülü olması yaratıcı olmasının önceliği olabilir mi, ‘hava’, ‘atmosfer’, ‘ambiyans’, gibi bazı unsurlar bir kentsel alanı diğerinden daha yaratıcı yapar mı gibi soruların cevaplanması üzerine yoğunlaşmıştır. (Kalandides, Lange, 2007) Günümüzde aynı zamanda, yaratıcılığı kentsel stratejiler ve projelerde; büyüme, değişim ve dönüşümün ana etkeni olarak görme anlayışının topluma nasıl kabul ettirileceği yada bunun nasıl sağlanacağı tartışılmaktadır. (Yip, 2007) gow, Cardiff, Barcelona, Bilbao gibi Tüm bu tartışmalar sonucunda varılan nokta, kentlerin yeni ekonomiler paralelinde yaratıcı ekonominin koşullarıyla yenilenebilmesi ve gelişebilmesi için kültür, ekonomi ve kentsel organizasyonda yeniliğin gerekli olduğudur. Atina ve Londra; kültür, Manchaster, Berlin, Silikon Vadisi; teknoloji, Roma, New York ve Paris; şehirsel organizasyon konularında dünyada gelişmiş başarılı örnekler olarak kabul edilmekte ve pek çok kente planlı gelişme stratejileriyle örnek olmaktadırlar. Ayrıca, Manchester, Glas- metlerin koalisyon içinde olduğu, iş kentler başta olmak üzere pek çok kent gerek kültürel prestij projeleri ile (cultural flagship projects) ve gerekse yaratıcı sektörlerini destekleyen programlar ve mekansal düzenlemelerle küresel arenada başarılı örneklerdir. (İMP, 2006) Gelecek öngörüleri ve çıkarımlar Kentsel alanlarda yaratıcı sektörlerin gelişebilmesi için önemli olan, temel girdinin imalat ve yaratıcı olmayan diğer sektörler ile ilişkili olarak alana yayılabilmesidir. Mekan ekonomik performansı artırıcı bir güce sahiptir. Dolayısıyla kentler ve bölgeler, yenilik, üretimde büyüme ve uluslararası rekabet için çok değerli kaynaklardır, kentler yoğun iş ilişkilerinin kutuplaştığı, fikirlerin paylaşıldığı, hızlı öğrenme ve yeniliklere öncülük eden yeni bilgi ekonomisi içinde ayrıcalıklı alanlardır. (Turok, 2003) Kentsel alanlar ve bölgeler, sadece coğrafi özelliği olan veya belli bir nüfusun ve ekonomik faaliyetlerin yoğunlaştığı alanlar olarak değerlendirilirse rekabet edebilme şansları ortadan kalkar, ancak kentsel alanlar yerel, bölgesel ve merkezi hükühizmetlerinin bilgiye dayandığı ve aktörlerin birbirleri ile rekabet ettiği alanlar olarak değerlendirilebilirse dünya düzleminde rekabetçi olabilirler ve çağın gereklerini yakalayabilirler. (Begg, 1999, Tasan- Kok, Weesep, 2007) Rekabet her geçen gün daha karmaşık bir hale gelmekte ve şirketler ve sermaye akışını çekmekten öte bir anlam kazanmaktadır. Geleneksel yer seçimi faktörleri (katı ‘hard’ faktörler olarak tanımlanır) kuşkusuz hala devam etmektedir. Bunlar, bağlanırlık kentli dergisi 53 Analiz (connectivity), arazi ve emlak fiyatları, kalifiye işgücü, yerel ve ulusal vergi oranları, sübvansiyonlar, diğer düzenlemeler ve şirketlerin faaliyetlerini etkileyen yasalar olarak sıralanabilir. Ancak son yıllarda esnek ‘soft’ yer seçimi faktörleri büyük önem kazanmıştır. Bunlar, daha çekici konut yerleşimleri, hoşgörülü alternatif yaşam biçimleri, etnik çeşitlilik, daha zengin ve çeşitli kültürel olanaklar, daha çekici, kaliteli ve çok fonksiyonlu kamusal alanları kapsamaktadır. (Florida, 2002, Landry, 2006) KAYNAKLAR Gelişmeler bir alanın yaratıcı kapasitesinin; sürdürülebilirliğin sağlanması, her alandaki problemlerin çözümü, yeni ekonomi içinde bölgesel ve global ölçekte rekabet edebilmesi için anahtar rol üstlendiğini göstermektedir. Yaratıcı kapasitenin oluşturulması; yönetim anlayışının değişmesi, risklerin değerlendirilmesi, yenilikçi vizyon, ve planlama süreci aşamalarının modernize edilmesi gibi konuları kapsayan karmaşık bir girişim olarak karşımıza çıkmaktadır. (Jones, 2007) Alan kullanım özellikleri ve geleneksel ekonomik sektörlerin gereksinimleri iyi araştırılmalıdır. Kentler, yaratıcı işgücünü çekmek, yüksek kaliteli yaşam çevreleri yaratmak için uzman kent biçimlerinden (daha geleneksel) yaratıcı kent (daha esnek) biçimlerine geçmeye ihtiyaç duymaktadır, araştırma kaynakları, eğitim ve sosyal destek sistemleri, kültürel zenginlik ve çeşitliliği sağlamalıdır. Yaratıcı sektörler için çok kapsamlı stratejiler üretilmeli, rekabet için çok daha fazla çalışma yapılmalıdır. Sanayide olduğu gibi, (kümelenme, mekansal ilişkiler) yaratıcı sektörler için yer seçimi, alan kullanımı ihtiyaçları bilinmelidir. Mekansal gerekliliklerin yanı sıra, yasal, sosyal, yaşam kalitesi, finansman, bilgi paylaşımı gibi kritik konuların da değerlendirilmeye katılması gereklidir. (Yip, 2007) Geoforum, 34 (4): 511-524 54 kentli dergisi 1. Askured, P., 2007, ‘Creative industries and 14.Jing Y., Rong, Z., 2007, ‘Shanghai urban development: context and goals’, Expo, Creating the City Culture Map and ‘When creative industries crossover with cities’ Brand -Thoughts on Cultural Drive for City konferansı, 2-3 Nisan 2007, Hong Kong Development and Expo Planning’, ‘When 2. Begg, I., 1999, ‘Cities and competitiveness’, Urban Studies 36 (5-6): 795-809 3. Bontje, M., Pareja, M., 2007, ‘Attracting creative knowledge: strategies towards competitiveness in Amsterdam and Barcelona’, ENHR, International Conference ‘Sustainable Urban Areas’, 25-28 Haziran, Rotterdam creative industries crossover with cities’ konferansı, 2-3 Nisan 2007, Hong Kong 15.Jones, T., 2007, ‘Cultural Districts’, ‘When creative industries crossover with cities’ konferansı, 2-3 Nisan 2007, Hong Kong 16.K alandides, A., Lange, B., 2007, ‘Creativity as a Synecdoche of The City – Marketing the Creative Berlin’, ‘When creative industries 4. Drake, G., 2003, ‘This place gives me space’: crossover with cities’ konferansı, 2-3 Nisan 2007, place and creativity in the creative industries’, Hong Kong 17.Landry, C., (Ed.), 1996, ‘The creative city in 5. Florida, R., 2002, ‘The Rise of the Creative Britain and Germany’, London: Anglo-German Class: And how it’s transforming Work, Leisure, Foundation Community and Everyday Life’, New York, Basic 18.Landry, C., 2006, ‘The art of city-making’, Books London: Earthscan 6. Florida, R., 2005, ‘The Flight of the Creative 19.Modder, J.,J., Saris, J., 2005, ‘The Netherlands, Class’, New York, Routledge creative environments in Dutch City- Regions’, 7. Hall, P., 2000, ‘Creative Cities and Economic Development’, Urban Studies, Vol. 37, No. 4, 639–649, 2000 8. Hamnett, C., Shoval, N., 2003, ‘Museums as Flagships of Urban Development’, Cities and ISOCARP Review, ‘Making spaces for creative economy’, Ekim 2005, Madrid 20.O ’Connor, J., 2007, ‘Creative Cities, the role of creative industries in regeneration’, RENEW Intelligence Report, April 2006 Visitors, Regulating people, markets and city 21.Rainisto, S. K., 2003, ‘Success Factors of Place space, Edited by Hoffman, Fainstein, Judd, Marketing: A Study of Place Marketing Practices Blackwell publishing in Northern Europe and the United States’, 9. Helbrecht, I., 1998, ‘The Creative Metropolis. Services, Symbols and Spaces’, International Journal of Architectural Theory 3,(1): 1-10 10.Hospers, G.-J., 2003, ‘Creative City: Breeding Places in the Knowledge Economy’, Knowledge, Technology, & Policy, 16(3): 143-162 11.ISOCARP, 2005, ISOCARP review 01, ‘Making Spaces for the Creative Economy’, Published by ISOCARP, 2005 Finland, Helsinki University of Technology 22.S cott, A.J., 2006, ‘Creative Cities: Conceptual Issues and Policy Questions’, Journal of Urban Affairs, Volume 28, Number 1, Pages 1–17 23.Tasan-Kok, T., J. van Weesep, 2007, ‘Globallocal interaction and its impact on cities’, Journal of Housing and the Built Environment 22 (1): 1-11 24.Turok, I., 2003, ‘Cities, Clusters and Creative Industries: The Case of Film and Television in 12.İMP, 2006, İstanbul Büyükşehir Belediye Scotland’, European Planning Studies, Vol. 11, Başkanlığı, Metropoliten Planlama ve Kentsel No. 5, July 2003 Tasarım Merkezi, ‘Kültür Endüstrileri ve Turizm 25.Yeoh, B.S.A., 2005, ‘The Global Cultural City? Sektörü Çalışma Grubu Araştırma Raporu’, Spatial Imagineering and Politics in the (Multi) İstanbul cultural Marketplaces of South-east Asia’, Urban 13.Jessop, B., 1998, ‘The Narrative of Entreprise Studies, Vol. 42, No. 5/6, 945–958, May 2005 and the Entreprise of Narrative: Place- 26.Yip, S., 2007, ‘Creative industries strategy for Marketing and the EntrepreneurialCiy’, In: cities: What planning can do (and cannot do)’, Hubbard, P. & Hall, T. (Eds.) The Entrepreneurial ‘When creative industries crossover with cities’ City, pp. 77-102. Sussex: Wiley konferansı, 2-3 Nisan 2007, Hong Kong Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği Üyeleri Abana Belediyesi / Kastamonu Tel: 0366 564 11 65 Web: www.abana-bld.gov.tr Akçay Belediyesi / Balıkesir Tel: 0266 385 13 00 Web: www.akcay.bel.tr Altınova Belediyesi / Yalova Tel: 0226 461 29 40 Web: www.altinova.bel.tr Amasra Belediyesi / Bartın Tel: 0378 315 10 81 Web: www.amasra.bel.tr Antalya Büyükşehir Belediyesi Tel: 0242 249 50 00 Web: www.antalya.bel.tr Avanos Belediyesi / Nevşehir Tel: 0384 511 40 64 Web: www.avanos.bel.tr Aydın Belediyesi Tel: 0256 226 63 52 Web: www.aydin-bld.gov.tr Balçova Belediyesi / İzmir Tel: 0232 455 20 00 Web: www.balcova.bel.tr Bandırma Belediyesi / Balıkesir Tel: 0266 714 27 27 Web: www.bandirma-bld.gov.tr Buharkent Belediyesi / Aydın Tel: 0256 391 30 05 Web: www.buharkent.bel.tr Bursa Büyükşehir Belediyesi Tel: 0224 234 00 87 Web: www.bursa.bel.tr Çankaya Belediyesi / Ankara Tel: 0312 488 88 00 Web: www.cankaya.bel.tr Denizli Belediyesi Tel: 0258 265 21 37 Web: www.denizli.bel.tr Derince Belediyesi / Kocaeli Tel: 0262 239 40 15 Web: www.derince.bel.tr Didim Belediyesi / Aydın Tel: 0256 811 26 60 Web: www.didim.bel.tr Gebze Belediyesi / Kocaeli Tel: 0262 642 04 30 Web: www.gebze.bel.tr Gölcük Belediyesi / Kocaeli Tel: 0262 412 10 12 Web: www.golcuk.bel.tr Isparta Belediyesi Tel: 0246 211 61 61 Web: www.isparta.bel.tr İstanbul Büyükşehir Belediyesi Tel: 0212 455 14 00 – 01 Web: www.ibb.gov.tr İzmir Büyükşehir Belediyesi Tel: 0232 482 11 70 Web: www.izmir.bel.tr İzmit Belediyesi / Kocaeli Tel: 0262 444 41 00 Web: www.izmit.bel.tr Kadıköy Belediyesi / İstanbul Tel: 0216 542 50 55 Web: www.kadikoy.bel.tr Kadirli Belediyesi / Osmaniye Tel: 0328 718 10 39 Web: www.kadirli.bel.tr Kahramanmaraş Belediyesi Tel: 0344 223 50 72 Web: www.kahramanmaras.bel.tr Karşıyaka Belediyesi / İzmir Tel: 0232 399 43 03 Web: www.karsiyaka.bel.tr Kırıkkale Belediyesi Tel: 0318 224 27 61 Web: www.kirikkale-bld.gov.tr Kırşehir Belediyesi Tel: 0386 213 44 85 Web: www.kirsehir.bel.tr Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Tel: 0262 318 10 10 Web: www.kocaeli.bel.tr Mardin Belediyesi Tel: 0482 212 13 48 Web: www.mardin.bel.tr Mudanya Belediyesi / Bursa Tel: 0224 544 16 50 Web: www.mudanya.bel.tr Muğla Belediyesi Tel: 0252 214 18 46 Web: www.mugla.bel.tr Nilüfer Belediyesi / Bursa Tel: 0224 441 16 03 Web: www.nilufer.bel.tr Odunpazarı Belediyesi / Eskişehir Tel: 0222 217 30 30 Web: www.odunpazari.bel.tr Ordu Belediyesi Tel: 0452 225 01 04 Web: www.ordu.bel.tr Sultanhisar Belediyesi / Aydın Tel: 0256 213 30 72 Web: www.sultanhisar.bel.tr Osmancık Belediyesi / Çorum Tel: 0364 611 43 23 Web: www.osmancik.bel.tr Osmangazi Belediyesi / Bursa Tel: 0224 270 70 70 Web: www.osmangazi.bel.tr Tepebaşı Belediyesi / Eskişehir Tel: 0222 320 54 54 Web: www.tepebasi.bel.tr Trabzon Belediyesi Tel: 0462 322 46 01 Web: www.trabzon.bel.tr Ürgüp Belediyesi / Nevşehir Tel: 0384 341 70 76 Web: www.urgup.bel.tr Yalova Belediyesi Tel: 0226 813 98 46 Web: www.yalova.bel.tr Yenipazar Belediyesi / Aydın Tel: 0256 361 30 04 Web: www.yenipazar.bel.tr Türkiy e irliği rB ğlıklı Kentle a S 2005 Şehirlere sağlıklı dokunuş www.skb.org.tr Kentli Dergisi Ekim 2011
Benzer belgeler
Yayını Görüntüle - bursa büyükşehir belediyesi yayınları
Antalya Büyükşehir Belediyesi, Bursa Büyükşehir Belediyesi,
Denizli Belediyesi, Muğla Belediyesi, Trabzon Belediyesi,
Altınova Belediyesi, Bandırma Belediyesi, Derince Belediyesi,
Karşıyaka Belediy...
Okumak için tıklayınız. - Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği
Antalya Büyükşehir Belediyesi, Bursa Büyükşehir Belediyesi,
Denizli Belediyesi, Muğla Belediyesi, Trabzon Belediyesi,
Altınova Belediyesi, Bandırma Belediyesi, Derince Belediyesi,
Karşıyaka Belediy...
Okumak için tıklayınız. - Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği
Antalya Büyükşehir Belediyesi, Bursa Büyükşehir Belediyesi,
Denizli Belediyesi, Muğla Belediyesi, Trabzon Belediyesi,
Altınova Belediyesi, Bandırma Belediyesi, Derince Belediyesi,
Karşıyaka Belediy...
İndirmek için tıklayın - Türkiye Sağlıklı Kentler Birliği
Yapım
Bursa Kiraz Halkla İlişkiler Ltd. Şti.
Kükürtlü Mah. Cevizli Sok. No: 1/6 Osmangazi / Bursa
Tel: 0224 232 20 40 • www.kiraziletisim.com