docSayı 2
download 
Şikayet Transkript
Sayı 2
KARİYER GELECEK OYUN ENDÜSTRİSİNDE 04 0 0 05 0 06 2012 2 SOSYAL HAYAT Şifa, ksmet, derman 11 bin yldr dilek tutuyoruz Başar Merak ve hayal gücüyle aşlan imkanszlklar SPOR EKRANINDA OSMANLI PRENSESI Spor Sportmenliği öldüren 10 skandal F O TO ĞR A F: H AND E K AN DU R English Summary of Contents ÛKINCIÞELDEÞG~VENIN DEÙIÝMEYENÞADRESIÞ$/$ (ERÞMARKAÞMODELÞVEÞYAÝTAÞARAlÞALÍMSATÍMÍ ÞAYAÞVARANÞKREDIÞSElENEKLERIÞOTOMATIKÞVEÞOPSIYONEL GARANTIÞFÍRSATLARÍÞ$/$³DA $/$ÞÞYÍLDÍRÞIKINCIÞELDEÞG~VEN Bahar karşlarken TÜVTURK ailesinin değerli üyeleri ve saygdeğer TÜVTURK dostlar, Sert, uzun ve soğuk bir kş dönemini geride braktğmz bugünlerde İstasyon’un bahar says ile sizlerle tekrar buluşmann memnuniyetini yaşyoruz. Kş gerçekten bir çok zorluğu bir arada yaşatt. Genel olarak mobilitenin azalmas, ekonomik hareketliliği da belirli oranda olumsuz etkiledi. Kş şartlarndan en ağr şekilde etkilenen Doğu ve Güneydoğu illerimizde istasyonlarmz uzun süre yoğun kar altnda kald. İstasyon personelimiz bu şartlarda olağanüstü bir özveri göstererek müşterilerimize en iyi hizmeti vermeye çalşt. Kendilerine bu vesileyle teşekkür etmek istiyorum. Değerli dostlar, TÜVTURK Araç Muayene İstasyonlar faaliyetini mükemmelleştirmek için var gücümüzle çalşmaya devam ediyoruz. Bu doğrultuda, Ocak aynda TÜVTURK’ün işbirliği halinde olduğu kurum temsilcilerinin de katlmc olarak yer aldğ 50 kişilik bir Arama Konferans gerçekleştirdik. Konferansta mevcut iş ortamn değerlendirmenin yan sra gelecekteki çalşmalarmza yön verecek yeni fikirleri ortak aklla belirlemeye çalştk. Benzer hedefle Mart aynda gerçekleştirdiğimiz “İş Ortaklar Tecrübe ve Fikir Paylaşm” toplantlarna ise tüm iş ortaklarmz katld. Bu gibi toplantlar, TÜVTURK’ün paydaşlar ve iletişimde olduğu bütün kurum ve kuruluşlarla olan işbirliğini nasl geliştirebileceğine şk tutuyor. Vatandaşlarmzn can güvenliği için büyük önem teşkil eden araç muayenesi faaliyetini bütün iş ortaklarmzla elbirliği içinde geliştirmemizin kritik öneme sahip olduğunu düşünüyoruz. Tüm istasyon çalşmalarmzda çok önemli gelişmeler birbiri ardna geliyor. Ulaştrma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlğmzn liderliğinde müşterilerimiz için bir çok kolaylk hayata geçiyor. Ek-1 formlarnn elektronik ortamda doldurulmas, traktör ve motosikletler için gezici istasyonlarn muayene kapasitelerinin artrlmas ve motosikletler için özel istasyonlar kurulmasnn önünün açlmas, baharla birlikte gelen ve müşterilerimizin yüzünü güldürecek güzel haberlerden bazlar. UZUN SÜRE YOĞUN KAR ALTINDA KALAN İSTASYONLARIMIZIN PERSONELİ OLAĞANÜSTÜ BİR ÖZVERİ GÖSTEREREK MÜŞTERİLERİMİZE EN İYİ HİZMETİ VERMEYE ÇALIŞTI. Önümüzdeki günlerde yeni güzel haberleri paylaşma dileğiyle sizleri saygyla selamlyor, baharn getirdiği güzelliklerin hayatnzn her alann aydnlatmasn diliyorum. KEMAL ÖREN TÜVTURK Genel Müdürü www.facebook.com/dodcomtr www.youtube.com/dodcomtr TÜVTURK Bitlis İstasyonu, Şubat 2012 www.dod.com.tr (0212) 456 5 456 İSTASYON 3 İÇİNDEKİLER 44 51 26 06 Haberler Dünya ve Türkiye’de öne çkan haberler 10 Hayat Şifa, ksmet, derman 18 Başar Ahmet Kaplan 22 Kariyer Oyun Tasarmclğ 26 Söyleşi Basketbol aşğ NTV Spor spikeri Roksan Kunter aslnda bir prenses 34 Yeme-İçme Baharla gelen lezzetler 36 Sağlk Sağlkla ilgili ilginç ve faydal bilgiler, sevindirici gelişmeler 40 Spor Sportmenliği öldüren 10 skandal 44 Otomotiv Otomotiv dünyasndaki son gelişmeler 46 Uzman Gözüyle Lastik muayenesi 48 Sosyal Medya Sosyal medyadaki gelişmeler 50 Popüler Kültür Seyahat, festival, kitap, sinema... 54 Çocuk Bu bilgiler sizi şaşrtacak 56 TÜVTURK TÜVTURK’ten haberler 60 English Summary İmtiyaz Sahibi TÜVTURK Kuzey Taşt Muayene İstasyonlar Yapm ve İşletim A.Ş. Adna Kemal Ören Yönetim Yeri Büyükdere Caddesi, No: 255 Kat: 17-18 Maslak-Şişli-İSTANBUL Yayn Yönetmeni Figen Kayralc Yayn Koordinatörü M. Koray Özcan (Sorumlu Müdür) Görsel Yönetmen Kemal Toğanç Kapak Tasarm Hasan Fehmi Bayramoğlu Yapm Yeri Doğuş Grubu İletişim Yaynclk ve Ticaret A.Ş. Doğuş Power Center Ahi Evran Polaris Caddesi No: 4 Maslak 34398 İstanbul Tel: 0212 304 00 00 (Santral) Bask yeri Ömür Matbaaclk A.Ş. Haramidere Beysan Sanayii Sitesi Birlik Cad. No: 20 Avclar-İstanbul Tel: 0212 422 76 00 Yayn Türü Üç aylk yaygn süreli yayn, TÜVTURK Araç Muayene İstasyonlar kurumsal yayndr, parayla satlmaz. [email protected] 4 İSTASYON HABERLER TÜRKİYE’YE İKİ DALDA AB KÜLTÜR MİRASI ÖDÜLÜ Apple’ yakalamann imkan yok ■ Uluslararas marka değerlendirme kuruluşu Brand Finance tarafndan belirlenen dünyann en değerli 500 markas listesinde Apple, 70,6 milyar dolarlk marka değeriyle 70,6 milyar $ dünyann en değerli markas oldu. 2011’in en değerli markas Google’ da geride brakan Apple, geçen yl listenin sekizinci srasnda yer alyordu. Dünyann gelişen pazarlar olarak bilinen Brezilya dokuz, Rusya sekiz, Çin 25 ve Hindistan 6 markayla temsil edilirken Türkiye’nin hiçbir markas listede yer alamad. İlk 20 markann 11’i teknoloji, üçü banka, ikisi enerji, ikisi gda, biri otomotiv ve biri perakende sektörlerinde yer alyor. İlk sradaki Apple’, hepsi Amerikan şirketi olan 47,4 milyar dolar marka değeriyle Google, 45,8 milyar dolar marka değeriyle Microsoft, 39,1 milyar dolar marka değeriyle IBM ve 38,3 milyar dolar marka değeriyle Wallmart takip ediyor. 47,4 milyar $ APPLE GOOGLE FT MIC5R,8OmSilyO ar $ 4 IBM 39,1 milyar $ WALMmi ART 38,3 6 İSTASYON lyar $ TEKSTİLDEKİ YENİLİKLER BAŞ DÖNDÜRÜCÜ ■ Avrupa Komisyonu ve Europa Nostra, her yl Avrupa’da snr ötesi bilgi ve deneyimi teşvik etme ve somut kültürel mirasn korunmasna yönelik çalşmalar arasndan belirlediği en başarl projelere Avrupa Birliği Kültürel Miras Ödülü / Europa Nostra Ödülü veriyor. Bu yl, 31 ülkeden gönderilen toplam 226 proje arasndan 28 proje; “koruma”, “araştrma”, “özel hizmet” ve “öğretim, mesleki eğitim ve bilinçlendirme” kategorilerinde ödüle değer görüldü. Türkiye’den Dr. Ahmet Yaraş, Allianoi İnisiyatifi projesiyle “Özel Hizmet” kategorisinde ve KA.BA Mimarlk, Milet İlyas Bey Külliyesi projesiyle “Koruma” kategorisinde ödüle layk bulundu. Milet İlyas Bey Külliyesi projesi ikinci kez Avrupa Birliği Kültür Miras Ödülü’nü kazand. Avrupa’nn dört bir yanndan gelen bağmsz uzmanlarn oluşturduğu özel jüriler tarafndan oylanan 28 projeden alts, 2012’de kültür miras alannda en üstün başarlara verilen “büyük ödül”ün sahibi olacak. Ödüller, 1 Haziran günü Lizbon’da yaplacak ödül töreniyle sahiplerine verilecek. Etkinliğe Portekiz Cumhurbaşkan Aníbal Cavaco Silva ve Avrupa Komisyonu Başkan José Manuel Barroso da katlacak. ■ Nanoteknolojinin gelişmesiyle birlikte tekstilde devrim saylabilecek buluşlar birbiri ardna geliyor. Türkiye’deki tekstil firmalar da, geliştirdikleri ürünlerle dünya tekstilinin en yenilikçi firmalar arasnda yer almaya başladlar. Şimdiye değin bir firma nanoteknoloji kullanarak sinek ve böcek kovucu, yağ ve kir itici kumaşlarn yan sra medikal ve spor giyim için de özel olarak kumaşlar üretti. Ayn firma son olarak beyaz gibi davranan siyah kumaş, otomobil klimasyla snan oto döşemesi ve kozmetik ajanlar içeren kumaş üretti. Siyah kumaş, özel boyas sayesinde rengine rağmen ultraviyole şnlar geçirmiyor. Artk yazn uzun kollu siyah tişörtle de serin kalabileceğiz. Ayrca, ozon tabakas zayfladğ için ciddi sorun haline gelen ultraviyole şnlarna karş da iyi bir çözüm. Siyahla başlanlan bu özel üretim diğer tüm renklere de yaylacak. Oto döşemesi ise üç boyutlu bir malzemeden üretilmiş. İçinde süngerin yerini alan hava kanallar var. Bu döşeme sayesinde koltuklar otomobilin klimasyla serinleyip snyor. Bu malzemenin kullanlmasyla birlikte şu an koltuk stma için kullanlan stc sisteme de gerek kalmayacak. Bir diğer ürün ise 1 cm2’sinde 2 milyon mikrokapsül bulunan kumaşlar. Bu mikrokapsüllerin içine kozmetik ajanlar konulabiliyor ve bu kumaşla yaplan iç çamaşrlar giyildiğinde, içine yerleştirilen antiselülit, inceltici, sklaştrc, nemlendirici gibi ürünler direk vücuda uygulanyor. “Özel Hizmet” kategorisinde ödüle layk bulunan antik Allianoi şehri kalntlar. ‘Dipsiz uçurum’dan uzaklaşlyor ■ ULuslararas Para Fonu (IMF) Başkan Christine Lagarde, küresel ekonominin yavaş yavaş ‘dipsiz uçurum’dan uzaklaştğn söyledi. Lagarde, finansal kuruluşlarn bu krizde yüksek düzeyde yaylma etkeni olduğuna işaret ederek, “Bu, bize reformlarn nereye odaklanmas gerektiğini gösterdi. Finansal kuruluşlar, büyüme etkeni olmal, büyümenin önünde tehdit değil” dedi. Konuşmasnda Hindistan ekonomisine de değinen IMF Başkan, Asya’nn üçüncü büyük ekonomisine bütçe açğn azaltmann yan sra havaalan ve liman gibi alanlarda altyap geliştirme çalşamalarnda bulunmasn önerdi. İnternet beşinci büyük ekonomi olma yolunda ■ ABD’de Boston Consulting Group (BCG) adl danşmanlk kuruluşu yaptğ bir araştrmada interneti bir ülke ekonomisi olduğunu varsayarak diğer büyük ekonomilerle karşlaştrmş. Sonuç: 2016 ylnda internet, ABD, Çin, Japonya ve Hindistan’n arkasnda dünyann beşinci büyük ekonomisi olacak. Bu listede, interneti Almanya takip ediyor. Rapora göre, 2010’daki 1,9 milyar internet kullancsna karşlk dört yl sonra dünyada 3 milyar kullanc olacak ve internet ekonomisi 2010’da G20 ülkelerinin 2,3 trilyon dolarlk ekonomik hacmine karşlk 2016’da 4,2 trilyon dolarlk bir ekonomik hacme yükselecek. BCG raporunda, internetin şirketler için büyük bir güç ve koz olduğunun da alt çiziliyor: “Çin, Almanya, Türkiye, Fransa gibi birçok ülkede tüketicilerle internet üzerinden aktif ilişkisi bulunan küçük ve orta ölçekli işletmeler satşlarn internette çok az veya hiç olmayan şirketlerden çok daha hzl artryorlar. Ülkeler, işletmeleri internette var olmaya teşvik ederek rekabet edebilme güçlerini ve büyüme hedeflerini daha da artrabilecekler.” Türkiye’de de bu gücün farkna vararak internette varolan şirketlerin says gün geçtikçe artyor. Kontakt lens ile internet bağlants Christine Lagarde ■ Son hzla gerçekleşen yenilikler hayal gücümüzün snrlarn iyice zorlamaya başlad. Bu seferki yenilik bilgisayara, cep telefonuna ya da herhangi bir ekrana gerek kalmadan internetten metin okunabilmesini sağlayacak lensler. ABD’deki Washington Üniversitesi’nden Profesör Babak Parviz’in geliştirdiği süper lensler LED şk, bir anten ve wireless (kablosuz) internet bağlantsyla çalşyor. Retina tabakasnn arkasna yerleştirilen ve 1500 sensör içeren nano mikroçip, LED şğn yardmyla wi-fi internet bağlantsn gözünüzün önüne getirecek. Yani sadece gözünüzü hareket ettirerek internetteki metinleri, sosyalleşme sitelerindeki mesajlarnz takip edebileceksiniz. İSTASYON 7 HABERLER OECD, 2050 İÇİN KARAMSAR ■ Ekonomik İşbirliği ve Kalknma Teşkilat OECD’nin Berlin’de kamuoyuna sunduğu 2050 Çevre Tahmin Raporu’nda küresel politikalarn değişmeden kalmas halinde dünyay karanlk bir tablonun beklediği belirtiliyor. Rapora göre 2050 ylnda dünya nüfusu dokuz milyar aşacak. Bu nüfus artş da enerji tüketiminin artmas, toprak paylaşmnda sorunlar ve biyoçeşitliliğin azalmasna yol açacak. Bunun sonucunda ortaya çkacak hava kirliliği insan sağlğnn bozulmasna ve erken ölümlere yol açan başlca çevresel sebeplerden biri haline gelecek. Raporda ayrca, hiçbir önlem alnmamas halinde sera etkisi yaratan gazlarn atmosfere yaylmas sonucu ortalama scaklklarn üç ila alt derece yükselmesinin beklendiği de belirtiliyor. Uluslararas sözleşmelerle scaklk artşnn iki dereceyle snrl tutulmas kabul edilmişti. Raporda belirtilen rakamlar ise bu hedefin iki-üç kat fazla. OECD yetkilisi Heino von Meyer insanoğlunu bekleyen kara geleceği, “Hiçbir şey yaplmamas halinde 2050’de dünya nüfusunun yüzde 40’ su skntsnn olduğu bölgelerde yaşayacak” diyerek açklyor. Gemasolar güneş enerjisi santrali GECELERİ DE ÇALIŞAN GÜNEŞ ENERJİSİ SANTRALI ■ İspanya’nn Andalusi ovalarnda kurulan Gemasolar güneş enerjisi santrali, 7/24 elektrik üretebilme kapasitesiyle dünyada bir ilk. Santral, her biri 120 m2 büyüklüğünde 2 bin 600 güneş panelinden oluşuyor. Paneller, güneş şnlarn kuleye iletiyor. Bu kuleler şnlarn dünyaya ulaştklarnda yaydklar enerjiyi bin kat daha yoğunlaştryor. Gemasolar’ diğer güneş enerji santrallerinden farkl klan enerji depolama kapasitesi. Enerji, elektrik üreten türbinlerin dönmesini sağlayan buharn oluşmasnda kullanlan, 500 dereceden daha yüksek scaklkta erimiş tuzla dolu depolarda saklanyor. Böylece Gemosalar, depolama kapasitesi olmayan bir santrale kyasla yüzde 60 daha fazla enerji üretimi yapabiliyor ve gün içinde elde ettiği enerjiyi kullanarak gece boyu elektrik üretimine devam edebiliyor. Standart güneş enerjisi santralleri ylda ortalama 1,200-2,000 saat çalşabilirken, Gemasolar ylda 30 bin haneye yetecek 6 bin 400 saat elektrik üretebiliyor, bu da 30 bin ton karbondioksitin atmosfere salnmasnn önlendiği anlamna geliyor. Nobel’lilerin Nobel’i Sean Penn’e verildi ■ Nobel ödülü sahiplerince verilen 2012 Barş Zirvesi Ödülü aktör Sean Penn’e verildi. Başarl aktörlüğünün yan sra toplumsal konulara gösterdiği duyarllkla da tannan aktör, 12 Ocak’ta Haiti’de meydana gelen 7.0 büyüklüğündeki depremin hemen ardndan Haiti’te gitmiş ve kurduğu J/P Haiti Kurtarma Örgütü’yle birlikte deprem nedeniyle yerle bir olmuş bölgede insani çalşmalar yapmşt. Örgütün çalşmalar neticesinde depremin yerlerinden ettiği binlerce kişiye okullar, tbbi bakm ve barnak imkân sağland. Sean Penn, “eşi benzeri olmayan bir onur” olarak nitelendirdiği 2012 Barş Zirvesi Ödülü plaketini Nisan aynda, ABD’nin Chicago kentinde düzenlenen törenle alacak. 8 İSTASYON Akll bina dönemi başlyor ■ Kentsel dönüşüm hamlesinin ardndan ‘akll bina’ projeleri başlayacak. Çevre ve Şehircilik Bakanlğ’nn ‘sorumlu kuruluş’ olarak koordinasyonu üstlendiği çalşmada, belediyeler, il özel idareleri, üniversiteler ve meslek odalar işbirliği yapacak. Öncelikle kamu binalarnda ve 2017’e kadar tüm binalarda zorunlu olacak ‘akll bina’larn başlca özellikleri şunlar: Güneş enerjisinin kullanldğ sistemler, harekete duyarl aydnlatma ve batarya sistemleri, özelliği olan prestijli binalarda kendi elektriğini üreten sistemler, asansör sisteminde enerji tasarruflu teknoloji, yağmur suyunu depolayarak kullanma sunacak sistem, lavabo ve duşlardan gelen sular artacak ve kullanma sunacak gri su sistemi, az su tüketen bitki ve ağaçlar. Kar ve soğuğun nedeni Kuzey Kutbu’ndaki snma ■ Bütün dünyada mevsimler hzla değişiyor. Bir ksm bilim adamlar bunu küresel snmaya bağlarken diğer bir ksm da bu değişimlerin normal döngüler içinde olduğunu belirtiyor. Bu yl Avrupa ve Kuzey Amerika ile beraber Türkiye’de de aşr soğuklar ve kar yağş kendini gösterdi. ABD’de yaplan bir araştrmaya göre, soğuklarn nedeni Kuzey Denizi’ndeki buzullarn snmaya bağl olarak küçülmesi olabilir. Washington’daki Georgia Teknoloji Enstitüsü’ndeki uydu gözlemlerinin başladğ 1979’dan beri toplanan veriler, 2010 sonbaharnda Kuzey Denizi’ndeki buzullarn bir milyon km2 (yüzde 29,4) küçüldüğünü ortaya koydu. Araştrmaclar, Fransa’nn yüzölçümünün iki kat olan bu küçülmenin, Kuzey Amerika, Avrupa ve Çin’de normalin üzerinde ve yaygn olarak görülen kar yağşlarn açklayabileceğini belirtiyor. 2010 ylndan bugüne Kuzey Denizi’ndeki buzullar büyük kütleler halinde kopmaya ve erimeye devam ediyor. Shakespeare Londra’da Türkçe oynanacak ■ 23 Nisan’da Londra’da başlayacak Dünya Shakespeare Festivali’nde İngiliz oyun yazar William Shakespeare’in oyunlar 37 farkl dilde sahnelenecek. Festivalde sergilenecek oyunlar arasnda Türkiye’den Oyun Atölyesi’nin Türkçe olarak sunacağ ‘Antonius ile Kleopatra’ da yer alyor. 26-27 Mays tarihlerinde Londra’da üç gösterim olarak sergilenecek oyunda Antonuius’u Haluk Bilginer, Kleopatra’y Zerrin Tekindor, Pompeius’u Emre Karayel, Sezar’ ise Mert Frat oynayacak. Haluk Bilginer İngiltere’de 1980–1993 yllar arasnda British Theater’da My Fair Lady, Macbeth, Pal Joey, Belami, Operada’ki Hayalet isimli oyunlarda ve Eastenders, Glory Boys, Murder of a Moderate Man, Bergerac, Memories of Midnight ve The Bill isimli televizyon dizilerinde yer ald. Antonius ile Kleopatra, 28 Mart’tan itibaren İstanbul Kadköy’deki Oyun Atölyesi’nde de oynanacak. İSTASYON 9 HAYAT SİFA KISMET DERMAN Anadolu insan 11 bin yldr derdine çare bulmak için dilek tutuyor. B ir ardç ağacnn gölgesindeyim; Antalya’da, Elmal’nn Tekke Köyü yaknlarnda bir yerde... Türkiye’deki Bektaşi ve Alevilerin, Hac Bektaş Veli’den sonraki en kutsal ibadet makam olarak kabul edilen Abdal Musa’nn dergâh, 100–150 metre ötemde. Aylardan nisan. “Ağaç eri” olarak da bilinen ve Tahtac Türkmenlerin, kutsallğndan ötürü “şah” diye nitelediği ardç ağacnn üzerindeki dilek çaputlar kendilerini krlangç frtnasnn tazeliğine emanet etmiş, salnp duruyor. Çğlkara Ormanlar’nn on binlerce yllk slğn Durdağ’nn eteklerinde tevazuyla çoğaltan ardçn dört ziyaretçisi var bugün. Yaknlardaki Akçaeniş Köyü’nden gelen kadnlar bunlar. Bir dönem bu ormanlardaki ardç ve sedir ağaçlarnn altnda doğmuş, semah dönmüş ve can vermiş atalar gibi, onlar da dileklerini “şah”larna iletiyor. Önce Abdal Musa Türbesi’nde niyaz eden (yalvaran) bu dört kadn, ölümlüleri cennete götüren bir şah, bir evliya gibi kabul edilen ardç ağacnn yannda olmaktan memnun. Güner (Çakar) Ana, bu ağac ulu kabul edip, altnda adaklar adayan, kurbanlar kesen, yağmur duasna duran bir kuşağn son temsilcilerinden. Kendisiyle birlikte bu “ziyaret” mekânna gelen kz Elif Kabak ve gelinleri Kvlcm ve Feray gibi Güner Ana’nn da “şah”tan bir dileği var. Güner Ana belki yeni ve sağlkl bir torun diliyor, belki de erkek kardeşinin başna gelen ve aileyi üzüntüye boğan dertlerin bir an önce kazasz belasz atlatlmasn arzu ediyor. Onun “şah”tan ne dilediğini hiçbir zaman bilemeyeceğim. Bildiğim tek şey, şahlarn ziyarete gelen bu dört kadnn, ardç ağacnn ölümsüzlüğüne inanmaya her zamankinden daha çok ihtiyaçlar olduğu. Çünkü bölge halknn Hdrellez’i kutladğ, Abdal Musa’y anp niyaz ettiği bu ziyaret alannn geleceği tehlike altnda. Tehlikenin kaynağ Durdağ’nda faaliyet gösteren bir taş ve mermer ocağ. Söz konusu işletme, bölgede 2010’da başladğ faaliyetini yeni ocaklar açarak genişletiyor. Viranşehir yaknlarnda Dedeköy’deki Şirin Dede ya da Dede Garkn türbesi, her ne kadar her maysta bölge Alevileri tarafndan ziyaret edilse de Sünniler ve Ezidiler de şifa bulmak için buraya geliyor. 10 İSTASYON İSTASYON 11 HAYAT MEM Û ZÎN TÜRBESİ’NDE SEVDİKLERİNE KAVUŞMAYI, DEDE GARKIN’DA ŞİFA BULMAYI, BALIKLI AYAZMA’DA YENİDEN GÖREBİLMEYİ, SİLOTKÎN’DE ÇOCUK SAHİBİ OLMAYI DİLİYORLAR... Burada “mukaddes” bir kaya da var. Bu kayann, yüzlerce yl önce dergâha doğru yürürken, Abdal Musa tarafndan, srtn yaslayp “Dur dağm!” diyerek durdurulduğuna inanlyor. Etrafndaki demir çerçevelere renk renk yüzlerce çaput aslmş. Ayrca Krklar Meydan, Oturak Baba Mezarlğ ve Budala Sultan Türbesi’yle birlikte Bektaşi ve Aleviler’in Türkiye’deki en kutsal ikinci ziyaret mekân olan Abdal Musa Türbesi de bu alann içinde yer alyor. Bir zamanlar Kaygusuz Abdal ile Abdal Musa’nn ömürlerinin büyük bir ksmn geçirdikleri ve açlar doyurduklar, kimsesizleri barndrdklar bir dergâhmş buras. Mermer ocağ, faaliyetini sürdürürse bölge halk büyük olaslkla sağlklaryla birlikte, kutsal saydğ ardç ağaçlarn da yitirecek ve yüzlerce yllk ziyaret geleneğini torunlarna aktaramadan bu hayattan göçecek. Böylece, Anadolu topraklarnn kadim hazinesinden bir yldz daha kayacak. Anadolu’nun Türkleşmeye başladğ 11. yy’n sonlarndan itibaren bu topraklara gelen halklar, yerleşik insan topluluklar ve inançlarla karşlaşt. Çoğu İslamlaşmş bu Türk topluluklar, beraberlerinde şaman inanç ve motiflerle geliyordu. Yeni yerleştikleri topraklarda hem Anadolu’ya özgü Hristiyanlk öncesi inanç ve kültlerle, hem de Hristiyanlk dönemine ait geleneklerle karşlaştlar. Bir ksm İslamiyet’i tam sindirmemiş bu göçebe ve yar göçebe topluluklar, yerleştikleri topraklarn kadim inançlarn da zamanla İslamileştirerek benimsediler. Zamanla, bölgede Türklerden önce yerleşik olan Hristiyan unsurlarn bazlar da İslamlaşt Elmal’nn Tekke Köyü’ndeki Abdal Musa Türbesi yaknlarnda bulunan “dilek ağac” ardç, civarda kutsal görülüp bir “şah”, bir “evliya” olarak kabul ediliyor. ya da kendi kadim inanç ve geleneklerine Sünni İslam’dan daha yakn duran Aleviliği benimsediler. Yüzyllar geçtikçe gerçekleşen bu kültürel bağdaştrmalardan, çok katmanl kültürel sentezler ve olağanüstü bir zenginlik ortaya çkt. KUTSAL TÜRBELER, KAYALAR, AĞAÇLAR Bu kültürel bağdaştrmaclğn Osmanl Anadolusu’ndaki tarihi mirasçlar Bektaşi ve Alevi topluluklaryd. Kökleri önemli ölçüde Anadolu mitolojilerine dayanan pek çok menkbe ve efsane, İslamileştirilmiş biçimleriyle, Bektaşi ve Alevi inanca sahip Anadolu halklarnca yaşatld. Geçmişi pagan döneme kadar giden bu inanç uygulamalarnn kültürel izlerini bugün hem bu topluluklarn, hem de Hristiyan inancn benimsemiş Anadolulu Rum, Ermeni ve Süryanilerle, saylar iyice azalan Ezidilerin gittiği ziyaretgâhlarda görmek mümkün. Anadolu’da taş ve kaya kültüyle ilgili kutsal kabul edilen pek çok ziyaret var. Nevşehir’deki Hac Bektaş Veli Türbesi’nin yaknlarndaki “yürüyen kaya”, kutsal işareti ve izi bulunan taşlarn belki de en bilineni. Mudurnu’da Akkaş Köyü’nde, Amasya’da Çoban Dede’de, Maraş–Elbistan yolu üzerinde ve Çanakkale Ayvack’taki Durdağ’nda Hz. Ali’nin atnn ayak izleri olduğuna inanlan ve bu yüzden ziyaret edilen, “mukaddes” kayalar var. Türkiye’nin genelinde Ortodoks Hristiyanlardan Dersim Alevilerine, Ezidilerden Bektaşilere farkl inanç topluluklarnca kutsal kabul edilen, saylar bini aşkn ziyaret yeri var. İstanbul’daki Eyüp Sultan Türbesi ile Telli Baba, Zuhurat Baba, Altta en soldan itibaren: Yl boyunca ziyaret edilen Ebû Eyyûb el–Ensârî’nin İstanbul’daki türbesi özellikle Ramazan aynda ziyaretçi aknna uğruyor. Türbe, Ramazan’n son cuma günü, dua edip dilekte bulunan insanlarla dolup taşyor. Eski çağlarda denizcileri koruyan mabediyle kutsal kabul edilen İstanbul’daki Yuşâ Tepesi, günümüzde yatr ve türbesiyle, yeni evli çiftlerin de dua edip dilekte bulunduğu bir ziyaretgâh. Midyat Çavuşlu Köyü’ndeki Beyt Nemhun Ziyareti’ne gelenler, üzerinde namaz klp dua ettikleri seccade ve örtüleri herkesin yararlanabilmesi için mezarn üzerine brakyor. 12 İSTASYON İSTASYON 13 HAYAT Tezveren Baba, Koyun Baba gibi yatrlar yln her döneminde, özellikle de Ramazan aynda her yaştan çok sayda Müslüman tarafndan ziyaret ediliyor. Bu türbelerde özellikle cuma günleri yoğun bir ziyaretçi kitlesi görmek mümkün. İstanbullu Rumlar ise Ayios Yeorgios’a atfen kutladklar yortu gününde Büyükada’nn tepesindeki, azizle ayn ad taşyan manastrda mumlar yakyor, manastrn duvarna ve çevredeki ağaçlara bezler bağlayarak dilek tutuyorlar. Rumlarn İstanbul’da en çok dilek dilediği yerlerin başnda gelen manastr, o yortu gününde çok sayda Müslüman da ziyaret ediyor. Dilekleri gerçekleşenler eylül ayndaki Aya Thekla Yortusu’nda manastr tekrar ziyaret edip kandil yağ getiriyorlar. İzmir Selçuk’a 9 km uzaklktaki Bülbüldağ’nda bulunan ve Hz. İsa’nn annesi Hz. Meryem’in son yllarn geçirdiğine inanlarak Hristiyan âlemince kutsal kabul edilen “Meryemana Evi” her yl binlerce kişi tarafndan ziyaret ediliyor. KÜLTÜREL MİRASIMIZA SAHİP ÇIKMALIYIZ Tunceli’de, Nazmiye yaknnda bir dağda bulunan “Bava Duzg” (Düzgün Baba) adl kutsal alan da Anadolu’daki önemli ziyaret yerlerinden biri. Bölgedeki adyla Kêmerê Duzgn Dağ’nn zirvesinde, taşlarla çevrili mezarn Düzgün Baba’ya ait olduğu söyleniyor. Düzgün Baba, kimilerine göre, Mithra kültünün uzants bir figür olarak Seyyidler dönemi öncesinde, bölge mitolojisinde yer alan bir şahsiyet. Kimilerine göre de, Dersim bölgesine Aleviliği anlatmak için gönderildiğine inanlan halifelerden Seyyid Mahmud Hayrani’nin torunu. Gerçek ne olursa olsun, buras sadece Tuncelililerin değil, Erzincan, Bingöl, Erzurum, Sivas ve Malatya’dan gelen on binlerce Alevinin ziyaret edip adak adadğ, kurban kestiği ve dua ettiği bir ibadet yeri. Erdal Gezik ve Hüseyin Çakmak’n aktardğna göre, dua edenlerin ağzndan şu sözler –çoğunlukla Zazaca– duyulabiliyor: “Ey, kayalar mekân tutan Duzg, bize ac verme, kimsenin gözünü yollarda koyma, bizi de ayrma! Ey, kayalar mekân tutan 14 İSTASYON Özellikle çocuksuz kadnlarn ve felçlilerin derman aradğ Mardin’deki Sultan Şeyhmus Türbesi, sadece yakn çevreden değil, Güneydoğu’nun pek çok yerinden gelen hastalarn aknna uğruyor (üstte solda). Ak Ziyaret, Mardin Kzltepe’de, bir höyüğün doğu yamacnda yer alyor. Yöre insan burann her derde deva olduğuna inanyor. Ancak niyetlerin kabul görmesi için kan aktlmas gerek (üstte sağda). İlkbahar aylarnda Mardin, Derik’teki Sin Yatr’na (altta) akn eden yöre insan, baharn bereketli geçmesi için, kurbanlar kesip dua ediyor. Duzg, bizi, soyumuzu namerde muhtaç eyleme!” Ermeniler Paskalya’dan 98 gün sonra suyun kutsandğ Vartavar (ya da Vartivor) Bayram’n kutluyorlar. Vartavar’n kökeni de pagan dönemlerine kadar gidiyor. O dönemde Vartavar, nehir, bereket ve Aşk Tanrças Anahit (Artemis) ile ilişkilendirilen ve toprağa hayat veren suyun kutsandğ bir şenlikmiş. Bugün bu bayram daha çok Üsküdar’daki Surp Garabed Kilisesi’nde idrak ediliyor. Vartavar’da kutlama yaplan yerlerden biri de Batman’da, Sason yaknlarnda kutsal bir dağ olarak kabul edilen Mereto Dağ. Sasonlular temmuz aynn son perşembe günü Erdemli Mahallesi’ndeki Şehan Türbesi’nde buluşuyor. Cuma günü de Kayadibi (Purşenk) Köyü’nden Mereto Dağ’na çkyorlar. Adak kurbanlarn kesip yemek pişiriyor, halaylar çekip türküler söylüyorlar. Bugün saylar 500’ü geçmeyen Ezidilerin en kutsal mekân Kuzey Irak’taki Laleş Vadisi’nde bulunan Şeyh Adiy Türbesi olsa da, Urfa’da Viranşehir’in Burç Köyü’ndeki Ezidiler, mahalli yatrlarn da ziyaret etmeyi ihmal etmiyor. Nusayriler ise Gadir–i Hum Bayram’nda, Hatay’da kutsal kabul ettikleri Habib–i Neccar Dağ eteklerindeki “Sultan Suyu”nda kurban kesip herise (keşkek) pişiriyor. Kaz Dağlar da (İda) ziyaret amaçl olarak çklan dağlar arasndayd. Bu dağlara, günümüzde “Sarkz Hayr” için Türkmen topluluklar çkyor. Tahtac Türkmenlerin, Sarkz Tepesi’ndeki türbenin etrafn tavaf ettikten sonra zirvedeki mermer taşlarn altnda ne kadar çok “ck ck dede” (kuluçkadan çkmş uğurböceği) bulurlarsa gelecek yln o kadar bereketli geçeceğine inanarak sevinmeleri, kökleri antik dönemlere giden bir ihtiyacn modern göstergelerinden biri olmal. Bu kültürel mirasn kesintiye uğradğ her nokta, bu topraklarn hazinesinden ve hafzasndan geriye gelmemek üzere silinen büyük bir kayp. Bugün karş karşya olduklar tehditlere rağmen varlklarn sürdürebilmeleriyse bu kültürel mirasa ne ölçüde sahip çkacağmza bağl. Bodrum’da Gümüşlük ile Yalkavak arasnda eski bir Rum yerleşimi olan sakin koyda bulunan Koyunbaba Türbesi, Anadolu’da bu adla anlan ziyaret yerleri içinde denize en yakn olan. Modern dilek ağaçlarndan en çok aşk ve para istediler A nadolu’da asrlardr devam eden dilek ağac geleneğini Penti şirketi günümüz koşullarnda devam ettirdi. Yeni yl öncesi Aralk ay boyunca yeni yla yeni umutlar, beklentiler ve hayallerle giren insanlarn dileklerine kurduklar dilek ağaçlaryla arac oldular. 120 mağazaya ve 16 alşveriş merkezinin ortak alanna dev dilek ağaçlar kuruldu. Dilek ağac için toplam 50 km. kurdele sipariş edildi, daha ilk günlerde kurdeleler tükenince 40 km. daha sipariş edildi ve dilek ağaçlarna aşk, para, sağlk, iş, barş ya da eğitim olarak alt farkl renkte, 512 bin adet dilek asld. Dileklerin arasnda ilk sra “aşk” dayd. İkinci olarak para, üçüncü olarak sağlk dördüncü olarak eğitim, beşinci olarak da barş dilendi. Türkiye genelinde yüzde 29 oranla birinci sradaki “aşk” yüzde 27 oranla “para” takip ederken, yüzde 21 ile “sağlk” üçüncü srada yer ald. Yüzde 9,5 oranla “eğitim” dördüncü, %8.5 oranla “iş” beşinci ve son olarak yüzde 5 oranla “barş” dilendi. Türkiye’nin en kalabalk şehri İstanbul, uygulamann ilk gününden itibaren en çok “aşk” dileyen il oldu. Ankara, Bursa, Eskişehir, Adana ve Antalya da aşk dilerken, sadece İzmir en çok “para” diledi. Van, Hakkari, Şrnak, Bitlis, Batman, Diyarbakr, Elazğ ve Manisa’da ise dileklerin başn “barş” çekiyordu. Proje dijital platfoma da taşnda ve Facebook sayfasnda geliştirilen Dilek Ağac uygulamasnda, Türkiye genelinde toplam 50 bin dilek dilendi. Bu konu National Geographic Türkiye dergisinden özetlenerek alnmştr, NG Türkiye abone hatt: 444 18 59 veya 0 850 222 18 59 İSTASYON 15 BAŞARI Bir gün olacağn biliyordum Ahmet Kaplan 22 yaşna kadar çobanlk yapt. Köyünde elektrik, kitap, gazete yoktu. 15 yaşnda okuduğu ilk kitabnn ardndan 25 yaşnda en büyük hayali olan İstanbul’a gelip bir holdingin kütüphanesini kurdu. RÖPORTAJ: FİGEN KAYRALCI İ lk görüşte sessiz ve utangaç birisi izlenimini veriyor. Ama çok güzel bir Türkçeyle konuşmaya başladğnda kendini ifade edişindeki rahatlk, düşüncelerinin netliği ve kendine güveniyle insan çok etkiliyor. Ahmet Kaplan Mersin’in bir köyünde başlayan hikayesini anlatrken abartya kaçmamaya özellikle dikkat ediyor. Nasl başlad hikayeniz? 1979’da, köyde hayvanlarn içine doğdum. 90’lara kadar köyde elektrik yoktu. Kş aylarnda okula gidiyordum, yazlar ise dört beş hanenin olduğu yaylada babam keçileri, ben de koyunlar güdüyordum. Eğitimim ilkokuldan sonra bitti. Ortaokul ilçedeydi ve ilçede yannda kalacak akrabamz olmadğ için okula devam edemedim. İnternetin gelişimi uzaklardaki bir çobann hayallerini geliştirmesinin arac oldu. Nasl bir çocuktunuz, hayal gücünüz ne kadar genişti, insanlarla iletişiminiz nasld? Son derece sradan bir çocuktum. İnsanlarla iletişimim yoktu çünkü köyde çok az insan vard, arkadaşm hiç yoktu. Çocukluğumda elektrik olmadğ için radyo olmadğ gibi gazete ve kitap da gelmiyordu köye, dolaysyla köyün dşnda tasavvur edebileceğim bir hayat bile yoktu. Hayallerim İSTASYON 19 BAŞARI gençlik döneminde başlad. Radyonun başlamasyla birlikte çok iyi bir radyo dinleyicisi oldum. O benim dünyam oluşturdu. Hayal kurmaya başladm, köy dar gelmeye başlad. TRT’de, sohbetleri, tartşmalar, radyo oyunlarn dinliyordum. Hayatm değiştiren TRT’dir diye düşünüyorum. ALPHAN MANAS VE YÖNETİM KURULU HOLDİNGE KURULACAK KÜTÜPHANE İÇİN BENİ GÖREVLENDİRMEYE KARAR VERMİŞLER. BİR EKİP KURDUK VE 500 KİTAPLA KÜTÜPHANEYİ OLUŞTURDUK. İlkokul dönemi nasld? İyiydi. “Türkiye’nin Başarl Çocuklar” diye bir albüm yaplmşt. Ben de o albüme girmiştim. sağlkl ve tutarl iletişim olanağna imkan tanmyordu. Politikaclar köy ziyaretlerine geldikleri zaman onlar yakalayp sorular soruyordum ama bu da köyde olay oluyordu, ben belediye başkanna soru sorarken köyün yaşl amcalar beni kenara çekip, “Bu sorular sorma, onlar rahatsz etme” diyordu. Öte yandan belediye başkan da beni arabasna çağrp, “Bunlar böyle halkn içinde sorma, tek başmza konuşalm” derdi. İlkokul öğretmeninin etkisi oldu mu üzerinizde? Hayr, özel bir etkisi olmad, kahramanm değildi yani, öyle bir şeye merakm da yoktu. O dönemde okumaya da özel bir merak duymuyordum. KİTAPLAR HAYATIMI DEĞİŞTİRDİ BE GÜ M Ö Z PI NAR Ahmet’in kitap seçimleri Alphan Manas’la girdiği kitapçda Ahmet Kaplan’n seçtiği kitaplardan bazlar şunlar: ● Azrail, Hakan Karahan ● Kürtler, Hasan Cemal ● Bir Millet Uyanyor, Attila İlhan ● Kod Ad Yeşil, Çetin Ağaşe ● Cem Ersever ve Jitem Gerçeği, Çetin Ağaşe ● Kriz, Henry Kissinger ● Çplak Türkiye, Nicole Pope, Hugh Pope ● Üzerinde 19 Var, Edip Yüksel ● Sivil Örümceğin Ağnda, Mustafa Yldrm ● Ermeniler, Sürgün ve Göç, Hikmet Özdemir ● Da Vinci Şifresi, İhanet Noktas ve Melekler ve Şeytanlar, Dan Brown 20 İSTASYON Okuma merak nasl başlad? İlçede benim birkaç yaş küçüğüm bir arkadaşm vard. O ortaokula gitmeye başlaynca ben onunla bilgi paylaşmna başladm. Hayatm değişmeye başlad. 14-15 yaşlarnda ilk defa klasikleri okumaya başladm. İlk okuduğum Emile Zola’nn tuğla gibi kitab Nana’yd. Ardndan büyük bir iştahla elime geçen bütün klasikleri okudum. Daha sonra gazeteler hayatma girmeye başlad. Günlük gazeteler değil tabii. İlçedeki bakkal malzeme sarmak için gazeteleri biriktirirdi, ben de gidip kiloyla satn alrdm, vermediği zaman da aşrrdm. Bu 90’larn ortalarna doğruydu. Köşe yazarlarna merak salmaya başladm. Ayrmadan herkesi okuyordum, bir çöplüğe dönmüştü kafam ama öte yandan bu durum bir sürü görüşü birbiriyle karşlaştrma olanağ sağlad bana. Hiçbirine karş özel bir sempatim veya bağllğm yoktu, belki de o yüzden daha objektif olarak bakabildim. Ama bütün bu basklarn bir tesiri olmamş üstünüzde. Bu özgüven, bu cesaret nereden geliyordu? İstanbul hayalinden. Küçük yerel sorunlar beni fazla etkilemiyordu. Hayalim hep uzaklarda olunca köydeki, ilçedeki duvarlar, basklar benim için hiçbir şey ifade etmiyordu. Onlara çarpmam da beni etkilemiyordu. Hep, bugün değilse yarn, nasl olsa olacak diye düşündüm ve hissettim. Tarihe de merak sarmş ve çok okumuşsunuz? Kendi çabalarmla, gazete yazlarn ve elime geçen baz tarih kitaplarn okudum ama şimdi Hakan Erdem gibi tarihçilerle tanştkça, “Ben tarih hakknda hiçbir şey bilmiyorum” diyorum. UZAK DİYARLARIN ANAHTARI İNTERNET Bu arada hiç teorik kitap okuyor muydunuz? Hayr, hiç. Okuduklarm sadece romanlar, hikayeler ve gazeteler. Bir de radyoda dinlediğim radyo tiyatrolar. Shakespeare’le bile böyle tanştm. Bu bilgileri kimlerle paylaşyordunuz? Bütün öğrendiklerimi köyde herkese anlatyordum ama kimse anlamyordu, “Ne söylüyorsun sen, ne işe yarar bunlar” deyip duruyorlard. Onun için de köyün delisi gibi etrafta dolaşyordum. Daha sonra ilçeye gittikçe belediye meclisindeki insanlarla beraber olmak, düşüncelerimi onlara anlatmak istedim ama koyunlar güdecek başka kimse olmadğ için ilçeye 15 günde bir falan bir iki saatliğine gidebilmem herhangi bir Türkçe’yi güzel konuşuyorsunuz. Çok okumakla m alakal bu sizce? Okumaktan da çok TRT dinlemekle alakal sanrm. Bu yüzden köyde çok eleştirildim, hatta alaya alndm. “Bu ne kibarlk böyle, ne biçim konuşuyorsun, doğru dürüst konuşsana” diyorlard hep. Çocukluğunuzda bir kahramannz olmamş, bütün o romanlar okuyunca da olmad m? Hayr, hiçbir dönemde bir kahramanm olmad. Dşardaki dünyayla iletişime nasl geçtiniz? O yllarda yavaş yavaş internet gündeme gelmeye başlamşt ama benim ne olduğuna dair hiçbir fikrim yoktu. Bilgisayar, herşeyi çözebilecek mucize aletti. “Ah, bir bilgisayarm olsa da kaybolan keçilerimi bulabilsem” diyordum. O sralarda İstanbul merkezli bir derneğin gençleri radyoya çktlar ve çeşitli sivil toplum politikalar üzerine konuştular. Programn sonunda web sitelerinin bilgilerini verdiler, ben de yerden aldğm bir taşn üzerine bu adresi yazdm. Üç dört ay sonra yayladan sahile göçtük. Zaman zaman keçilerin gübrelerini satmak üzere ilçeye gidiyorduk. Bu arada yeni yeni açlmaya başlanan internet kafelerin birinde, çalşanlar canlarndan bezdirerek bilgisayar ve internet kullanmay öğrendim. Hemen ardndan bu derneğin web sitesine girdim ve oradaki bir telefonu hiç düşünmeden aradm. Yeni kurulmuş olmalarna rağmen Mersin’de bir çobana ulaşabilmiş olmalar karşsnda çok heyecanlandlar. Hayatnz bir anlamda internet değiştirmiş galiba? Evet, sanrm. Hem bu arkadaşlarla mailleşiyordum hem de gazetecilere yazyordum. İlk yazdğm gazeteci Umur Talu’dan cevap gelince kendime güvenim artmaya başlad. Sonra da Hürriyet’in e– yaşam ekinde Teknoloji Holding’in o zamanki ortağ ve girişimci işadam Alphan Manas’n bir yazsna rastladm. Ağrlkl olarak teknolojiyle ilgili olan yaz çok ilgimi çekti ve ona bir mail attm. Bir müddet yazştktan sonra Alphan Bey beni araştrtmş. Köyün muhtar olan dayma sormuşlar, o da, “biraz önce bir tomar gazeteyi srtland, keçileri gütmek için dağa çkt” demiş. Daha sonra Alphan Bey’in davetiyle İstanbul’a geldim. Sultanahmet’i, Şişli Bilim Merkezi’ni, Rahmi Koç Müzesi ve Zihni Sinir atölyesini ziyaret ettik, Boğaz’da tura çktk. Kitapçya gittik, benden 25 tane kitap seçmemi istedi, seçtiğim kitaplardan çok etkilenmiş. Konuşma srasnda okumaya devam etmek isteyip istemediğimi sordu. Çok istediğimi söyleyince bana bir iş vereceğini ve okumam için de destek olacağn söyledi. Ben de çok sevinerek köye döndüm. Bu arada Alphan Bey yönetim kuruluyla konuşmuş ve holdinge bir kütüphane kurmaya ve beni de bu işle görevlendirmeye karar vermişler. Üç dört ay sonra beni çağrdlar. Bir ekip kurduk ve 500 kitapla ilk kütüphaneyi oluşturduk. Hem okuyup hem çalştnz m? Geldiğim yl ortaokula başladm, bu yl da liseyi bitiriyorum ve üniversite giriş snavlarna çalşyorum. Ayn zamanda MESS Eğitim Vakf’nda çalşyorum. Entelektüel donanmm dşardan da edinebiliyorum ama iş hayat çok acmasz, meslek eğitimine ve diplomaya ihtiyacm var. Ahmet’in sorular Ahmet Kaplan’n Alphan Manas’a ilk mailinde sorduğu sorular ● Acaba bir dergi çkaryor musunuz? Çkaryorsanz bana gönderebilir misiniz? ● Bir internet siteniz var m? ● Fütüristlerin birleşme çalşmalar nasl gidiyor? ● Sermayenin fütüristlere yaklaşm nasl? ● Malum çağ bilgi çağ, ama imkan olana. Bilgilerinizden faydalanmak isterim. Tabii sizce uygunsa Alphan bey ● Gülünç gelebilir ama benim de bir damla katkm olabilir mi sizlere? Hangi alanda çalşmak istiyorsunuz? Hukuk olabilir, iş hukuku özellikle. Teorik kitaplar okuyor musunuz, arkadaşlarnnzla okuma seanslar yapyor musunuz? Okumaya çalşyorum ama bazen çok zorlanyorum, çünkü kavramsal bilgilerim az. Mesela Foucault’da çok zorlandm. O bahsettiğim sivil politika yapan arkadaşlarmla zamannda felsefe okumalar yaptk çok. Akademisyenleri davet ettik, onlarla sohbet ettik. Dernekteki krmz koltuğumuza oturmamş akademisyen yoktur neredeyse. Hayattaki duruşunuzu hangi değerler belirliyor? Vicdan ve ahlak. Geriye dönüp baktğmda bunlarn da tamamen okuduğum kitaplarla şekillendiğini görüyorum. Gelecek için başka ne planlarnz var? Başkasn hayat gösterecek. Hayatta plan yapmak ne kadar doğru bilmiyorum. Yaşam kendini dayatyor zaten. İSTASYON 21 KARİYER Bu nasl bir iş, okulu brakp parlak mühendislik endislik geleceğine yazk edecek bu oğlan.” Durun, hemen panik yapmanza gerek rek yok. Hatta oğlunuz ksa sürede milyonlarca lira ra kazanabilecek bir işe bile girmiş olabilir. Dijital tal oyun endüstrisi son yllarda yldz yükselen alanlardan anlardan biri. Verilere göre dünyada sinema endüstrisiyüstrisiyle yarşacak büyüklüğe yaklaşt. Yllk 50 0 milyar dolarlk bir pazar. Zynga’nn Facebook’taki taki Çiflik oyununda kaç milyar hektar sanal ekili kili arazi olduğunu bir düşünün. Zynga -Facebook k üzerinde, sosyal oyun kavraman yerleştiren n şirket- kurulal daha yedi yl oldu. Bugün borsada piyasa değeri 10 milyar dolara yaklaşt. aşt. Evlerin salonlarnda oyun konsollar ailenin nin eğlence merkezi haline geldi. Mobil oyun zaten her an elimizin altnda. Angry Birds efsafsanesi hâlâ esiyor. DİJİTAL OYUN ŞİRKETLERİ KISA SÜREDE HIZLA YÜKSELİYOR Günümüzdeki gelecek vaat eden baz meslekler şimdilik eğitim gerektirmiyor, kendi kendinizi geliştirerek işinizi kurabiliyorsunuz. Sidar Şahin de oyun alannda ksa sürede çok başarl olmuş bir girişimci. U Ğ U R U ÇA N YAZI: RESUL BUKSUR 22 İSTASYON G üneşli bir pazar sabah, lezzetli bir kahvaltdan sonra koltuğunuza kurulmuş ulmuş gazetenizi okuyup keyifle kahvenizi zi yudumluyorsunuz. Yllardr süren uzun mesailerin ardndan ufak ufak emeklilik klilik hayalleri kurulmaya başlanmş, oğlan üniversitersiteyi ha bitirdi ha bitirecek… Huzurlu günler yakn derken, birden kapdan oğlunuz elinde iPhone’une’ununu sallayp içeri dalyor. “Baba accayip haberlerim var. Okulu brakp p arkadaşlarla oyun işine giriyoruz. iTunes yklyor. lyor. Bizim oyun aplikasyonu para basyor. Şimdiden diden yüz bin dolar yatrm anlaşmas yaptk. Şirketii kurmaya başladk bile. Çok accayip di mi?” diyor.. Bir an sanki gözünüz kararyor gibi oluyor. r. Oğlunuzun ne zaman 18 yaşn bitirdiğini hatrlamaamaya çalşyorsunuz “Şirket kurmaya yaş tutuyor or mu bu çocuğun?” Okulu kazanmak için çekilen stresler gözünüzünüzün önünden geçiyor film şeridi gibi. “Evett bilgisayara meraklyd, ama oyun işi de ne olaa ki? Genişbant internetin yaygnlaşmasyla oyun dünyasndaki gelişmeler, oldukça büyük bir genç nüfusa sahip Türkiye’yi ayn anda etkisi altna alyor. or. Artan yerel ilgi ve erişim olanaklar, yerel oyun şirketleri ve stüdyolarnn kendi oyunlarn geliştirmelerinin melerinin yolunu açyor. Türkiye’de girişimlerini ve kariyerini ariyerini bu alanda yapmaya başlayan gençlerin says ys hzla artyor. Bu şirketlerden biri olan Peak Games, mes, dünya sosyal oyun pazarnda 20 milyon kullancsyla ancsyla ilk beş arasna girdi. Şirket kurulal bir yldan ldan biraz fazla oldu ve 150 kişilik bir ekip haline geldiler. Geçen aylarda Suudi Arabistan’da bir oyun n şirketini alarak bölgesel bir oyun gücü haline geliyorlar. eliyorlar. Şirketin kurucu ortağ ve CEO’su Sidar Şahin, ahin, başarl internet girişimlerinden sonra oyuna dönerek Peak Games’i kuranlardan birisi. Sidar Şahin’e in’e göre dijital oyunlar, özellikle Türkiye gibi gelişen n pazarlarda internet bağlantsnn hem bilgisayar hem de mobil platformlarnda hzl yükselişi sayesinde, en büyük eğlence araçlarndan biri haline geldi. “Artk herkes her an oynayabiliyor ve çok büyük bir pazar haline geliyor”. Ama dünya çapnda oyun işleri yapmak için eğitimli, yetenekli ve merakl yetişmiş insan gücü gerekiyor. Şimdiye kadar 20 milyon dolarlk yatrm almş olan Peak Games’in en büyük sknts kalifiye insan kaynağ bulmak. Peki bu oyun işleri nasl yürüyor? Oyun sektöründe gençlere ne gibi iş imkanlar ve frsatlar var? Oyun üretimi ve servislerinden en üst yetkinlik seviyesi Oyun Prodüktörlüğü. En kritik görevlerden biri. Bir oyunun fikir aşamasndan yaynlanmasna kadar geçen tüm süreci ve yaynlandktan sonra da sürdürülebilir bir başarnn yakalamasn sağlayan kişi. Yazlm mühendisleri, çizim sanatçlar, oyun tasarmclar ve yazarlar, test uzmanlar gibi oyun geliştirmekle ilgili tüm di- BAŞARININ FORMÜLÜ Ylmayn, çok oynayn, çok çalşn! P eak Games’ in kurucularndan Sidar Şahin’in girişimci gençler ve ailelerine baz önerileri var: “Ailem olmasayd, ben bugün burada olamazdm. Beni hep desteklediler ve güç verdiler. Ama bu sektöre giren baz arkadaşlarmn ailelerinden oyun işi deyince hala ilginç tepkiler duyuyoruz ve bunun çok doğal olduğunu düşünüyorum. Bizim sektördeki insanlar bile, bana bazen ‘Nasl para kazanyorsunuz?’ diye soruyorlarsa ailelerin kayglanmas çok doğal. Ailelerden en büyük ricam çocuklar oyun ya da bir başka alana yöneldiklerinde onlarn hep yannda olmalar çünkü çocuklarnn buna ihtiyac var. Zira insanlar sektör fark etmeksizin gönül koyduklar iş üzerinde yeterince çalşrlarsa mutlaka başarya ulaşrlar. Ailelere son bir önerim de oyun şirketlerinin finansal raporlarn okumalar. Gelecekte kariyerini oyun endüstrisinde yapmak isteyen gençlere önerilerim, ylmayn, çok oynayn ve çok çalşn! O zaman dünyann en zevkli -ama ayn zamanda en zor- sektöründe çok güzel işler yapabilirsiniz.” İSTASYON 23 KARİYER OYUN YAZILIMCILIĞI BÜYÜK BİR DİSİPLİN, PLİN, SABIR VE YOĞUN ÇALIŞMA GEREKTİRİYOR. TİRİYOR. EN TEMEL İLKE BU İŞİ ÖĞRENMEK VE UZUN VADELİ BİR BAĞLILIĞA SAHİP OLMAK. K. siplinleri bir orkestra şefi gibi yönetiyor ve oyunun başarl olmasn sağlyor. Oyun işinde ikinci mesleki gelişim alanysa Oyun Yazlm Mühendisliği ve Çizerler. Bu iki alan işin fiziksel olarak belirli ortamlarda oynanabilmesini sağlayan görsel ve kodsal üretimi yapyorlar. Oyunun fabrika ksm denilebilir. Yazlm mühendisleri oyunun çalşmas için gereken kodlamay, çizim ve animasyon sanatçlarysa illüstrasyonlar, iki boyutlu çizimleri, üç boyutlu tasarmlar yapyor. Şahin, oyun sektöründe bu iki alann hem özel ilgi, hem de özel eğitim gerektiren alanlar olduğunu belirtiyor. “Bunlar yapmak isteyen gençlerin lise çağlarnda tercihlerini yapp bu alanlara yönelik eğitim almalar büyük önem taşyor.” oyunun tantmndan sonra başlyor. Oyun artk bir servis halini alyor ve siz bu servisi ne kadar iyi verirseniz oyuncularnzn o kadar mutlu ve keyifli bir deneyim yaşamalarn sağlarsnz. Mutlu oyuncular bağllğ yüksek bir ortama öncülük eder ve bu da oyununuzun başarl olmasnn arkasnda yatan en büyük etmendir.” Peak Games oyun moderasyonunu üç alanda toplamş. Müşteri Destek birimi, Topluluk Yönetimi Birimi ve Oyun Moderatörleri yani Game Masterlar. Çok kritik öneme sahip bu bölümlerde de yine farkl deneyim ve eğitimlerinden insanlar çalşabiliyor. Son yllarda mobil oyunlar çok moda. Sirdar Şahin’e girişimci oyun geliştirici olmak, yani bir kaç kafadarla bir araya gelip kendi işini kurmak mümkün mü diye sorduğumuzda, “girişimci oyun geliştirici olmak elbette ki mümkün ama süreç boyunca çok dikkatli olmak gerekiyor.” diyor ve devam ediyor,“Türkiye’de gördüğüm en büyük başlangç hatas ilk seçilen projenin çok büyük olmas. Ben küçük başlama taraftarym. Bir diğer nokta, kendini bu işe adamak. Çok okumak, çok araştrmak, başkalarnn hatalarndan ve başarl deneyimlerinden dersler çkarmak önemli. Akşam saatlerinde yaplacak bir iş değil, öyle olsa bile çok büyük bir disiplin, sabr ve yoğun çalşma gerektiriyor. En nihayetinde de başarsz olmaktan korkmayn. Angry Birds yapmclar oyunlarn ancak 50 oyundan sonra çkarabildiler. Bu işe girerken ilk üç-dört oyundan hiçbir şey beklememek lazm. En temel ilke bu işi öğrenmek ve uzun vadeli bir bağllğa sahip olmak. Bu, başary getiriyor ve başary birçok farkl unsur takip ediyor.” Neyse, biz yaznn başndaki sahneye dönelim, yine şanslsnz, oyun işinde parlak bir gelecek var gibi. Hadi yapmayn canm, oğlunuz kapdan girdiğinde okulu brakp dünyay dolaşacağm da diyebilirdi. Oyunun keyfini çkarn… Oyun alannda yetişecek olan gençler oyun stüdyolarnda yazlmc, grafiker ve iş geliştirme uzmanlaryla birlikte çalşyor. 24 İSTASYON Oyun Tasarmclarysa, bir oyunun ortaya çkmas için en az yazlm mühendisliği ve çizerler kadar önemli. Bir oyunu fikir aşamasndan alp, hedef kitlesini tespit ediyorlar. Konsept çalşmalarnn çkarlmasndan hikayesinin yazlmasna, oyunun içindeki görevlerden, oyunun matematiksel tasarmlarna kadar bir oyunun tüm dinamik ve mekanik öğelerini tasarlayarak, oyunun hikayesine yön veren kişiler bunlar. Bu uzmanlara çok önem verdiklerini belirten Şahin, “Biz de bu alanda insan yetiştirmeye çalşyoruz. Bunun için Türkiye’de maalesef henüz üniversitelerde özel alanlar ya da ksa süreli de olsa eğitimler yok. Bunun için çeşitli üniversitelerle temas halindeyiz” diyor. Oyun Tasarmclar her türlü geçmiş iş deneyimi ve ilgi alanna sahip kişiler arasnda çkabiliyor. Şahin’e göre sadece çok ciddi bağllk, istek ve sabr gerekiyor. Peak Games’te inşaat yüksek mühendisi ve makine mühendislerinden, işletme mezunlarna kadar değişen arka planlara sahip oyun tasarmclar çalşyor. Bu sektörde gerçek anlamda işi oyun oynamak olanlarsa, Test Uzmanlar. Şahin’e göre genelde en ihmal edilen alan. “Blizzard gibi başarl yabanc şirketlere baktğmzda, hem çok büyük test departmanlarnn, hem de başarl bir prodüktörün bulunduğunu görüyoruz. İyi oyun tasarmclarnn çoğunun geçmişine baktğmzda, ilk işlerinin test uzmanlğ. İşin mutfağn öğrenmek ve oyun sektörüne geçiş yapmak için çok iyi bir alan” diyen Şahin, Peak Games’in halen bu alanda 12 kişi aradğn söylüyor. Test uzmanlar bir oyunun kalite kontrolünden sorumlu, oyunlar oynanrken sorun çkmadan, kesilmeden, keyifle oynanmas onlar sayesinde sağlanyor. Oyun sektöründe çalşlabilecek son bölgeyse, Oyun Moderasyonu denilen alan. Özellikle online ve sosyal oyunlarn yaygnlaşmasyla, oyunlarn piyasaya çktktan sonra sk bir şekilde yönetilmesi ve işletilmesi gerekiyor. Sidar Şahin, özellikle online oyunlarda, oyunun çkmasnn işin sadece yüzde 10’u olduğunu söylüyor. “Zira asl iş, U Ğ U R U ÇA N OYUN TASARIMCILARI ALANIN TEMEL TAŞLARI Oyunda son durumlar S idar Şahin’e göre bugün insanlarn oyun oynama sklğ sinemaya gitme, müzik dinleme gibi eylemleri geride brakmş durumda. Salonlara yerleşen konsol oyunlarnn daha çok ABD, İngiltere ve Japonya gibi gelişmiş ülkelerde büyük bir pazar olduğunu söylüyor. “Bu ülkelerde her bir oyunun prodüksiyonuna milyonlarca dolar harcanrken, iş modelleri bir defalk satn almlardan oluşuyor. Bu nedenle oyunlarn satş fiyat da bir hayli yüksek oluyor. Bu yüzden Türkiye gibi ülkelerde konsol oyunlar hala büyük bir pazar oluşturamad. Ancak Xbox Live ve PlayStation Network gibi online tabanl oyun sistemleriyle bu değişiyor. PC ve mobil oyunlarsa bambaşka bir dünya. Hem tek almlk oyunlar bulabildiğiniz, hem de online (internet üzerinden) ücretsiz oynayabildiğiniz platformlar var. Ama artk ‘free to play’ denilen, tamamen ücretsiz indirilen ve oynanabilen oyunlara geçiş hzlanyor. Çünkü bu model, oyunculara erişim bariyerlerini tamamen kaldryor ve milyonlarca oyuncuya erişebiliyorsunuz. Daha sonra, oyuncularn küçük bir yüzdesi ödeme yapsa bile bu oyunu kârl yapmaya yetiyor.” Bir yl gibi ksa bir sürede 150 kişilik kocaman bir ekip haline gelen Peak Games grubu. İSTASYON 25 SÖYLEŞİ Spor ekranlarnda bir Osmanl prensesi Efsanevi basketbolcu Erman Kunter’in kz NTV Spor spikeri Roksan Kunter kendini hayatn spor içinde geçirmek isteyen bir sporcu olarak tantyor, ama aslnda o bir Osmanl prensesi. RÖPORTAJ: FİGEN KAYRALCI R oksan Kunter gözlerinin içi gülen, çok zarif, güzel ve modern bir genç kz. Hayat basketbol sahalarnda geçmiş, şimdi de NTV Spor’da spikerlik yapyor. Roksan Kunter’in herkesin bilmediği bir kimliği daha var; kendisi, Sultan II. Abdülhamid’in beşinci nesil torunu. Roksan Kunter’le Osmanl Hanedan, basketbol, spor spikerliği ve hayalleri üzerine konuştuk. Sizin için hangi kimliğiniz ağr basyor? Prenses, medyada çalşan genç ve başarl bir insan, sporcu… Sporcu. Çocukluğumdan beri hep sporun içinde olduğum için hep sporcu kimliğim ön plana çkar. Osmanl Sultan II. Abdülhamid’in kaçnc nesil torunusunuz? Dedem Osman Osmanoğlu, Sultan II. Abdülhamid’in torunu ve Ayşe Sultan’n oğlu. Annem Osman Bey’in kz, ben de torunuyum, sanrm annem dördüncü, ben de beşinci nesilim. Benim günlük hayatmda prenses kimliğim hiç ortada değildir. Annemin de hiç öyle bir iddias yok, o bilinçle yetişmemişler ama davranşlarndan, oturup kalkşndan, zarafetinden kendini belli ediyor. Fransa’da yaşadklar dönemde, annemle teyzemlere “prensesler” diye hitap ediliyor, her yerde parmakla gösteriliyorlarmş. Türkiye’ye döndüklerinde ise öyle bir şey yaşamamşlar. O dönemde ailenize kötü davranan veya haklarnda size kötü konuşan oldu mu? Asla, öyle bir terbiyesizlik yaşamadk. Terbiyesizlik diyorum, 26 İSTASYON NTV Spor spikeri Roksan Kunter, olmak istediği yerde olduğunu ve yapmak istediği şeyi yaptğn söylüyor. Gelecek için ise plan yapmyor. D İ NÇE R D İ NÇ Ne zaman Fransa’dan döndüler? 1974-76 arasnda, tam hatrlayamyorum. O zamanlar Osmanl Hanedan için neredeyse nefrete benzer duygularn hissedildiği bir dönem. İSTASYON 27 SÖYLEŞİ Osman Osmanoğlu kimdir? mi onlara anlatrm. Aşk çocuğuyum. Annemle babamn birbirine baktklarnda gördüğüm sevgiyle büyüdüm. Onun için kendimi çok şansl hissediyorum. Benim için erkek örneği babam, evlilik örneği de annemle babamn evliliği oldu. Kötü bir evliliği, sorunlu ilişkiler içinde bir evlat yetiştirmeyi düşünemiyorum bile. Basketbolun efsanevi ismi Erman Kunter, kendisi gibi basketbol aşğ kzyla birlikte. II. Abdulhamid’in torunu Mehmet Burhanettin Efendi’nin oğlu olan şehzade Osman Osmanoğlu, 1924 ylnda 12 yaşndayken sürgüne gönderilen hanedann bir parças olarak ülkeden uzaklaştrld. O gün başlayan vatanszlk tam 70 yl sürdü. Bir süre sonra mensubu olduğu devlet ortadan kalkt. Hanedan devletsizliğin yannda vatansz da kalmşt. Şehzade Viyana ve Paris’te felsefe ve politika eğitimi ald. 1933 ylnda da babasyla Amerika’ya yerleşti. Osmanoğlu ömrü boyunca maden ocağ işleterek geçimini sağlad. Türkiye’ye ilk defa 1992 ylnda geldi. Sürgün olduğu için yllardr ülkesini göremeyen Osmanoğlu, vatandaşlğa 2004 ylnda kabul edildi. Bunca yl genel birkaç ipucu dşnda sürgün yllarnda neler yaşadğn, nelerle karşlaştğn anlatmad. Anlarn kitap haline getirdiğinde bile “Bahsini etmek istemediğim şeylerden yine bahsetmedim. Bende kalanlar yine bendeydi” demişti. Basketbola ne zaman başladnz? Ben 11 yaşndayken babam Darüşşafaka takmnn antrenörlüğünü yapyordu. Ben de orada başladm basketbola. Daha sonra Galatasaray Gençler ve A Takm’nda oynadm. SÜ LE YMAN ARAT Babama aşk bir çocuktum B abama aşk, babamn peşinden ayrlmayan bir çocuktum. Basket sahalarnda geçti çocukluğum. Zaten gençliğinde bütün kzlar aşkmş babama. Bu da beni delirtiyor. Bugün bile bir yere gittiğimizde babama nasl baktklarn görüyorum ve sinir oluyorum. Annem hep anlatr, babamn maçna gittiğinde, kzlar annemin yannda babama imzalamas için kollarn uzatrlarmş. Ama annem, o kadar güzel ve kendine güvenen bir kadn ki hiç umursamazmş bunlar. Babama çok inanyor ve güveniyormuş anlaşlan... Bir de tabii babamn asl sevdiği kadnn o olmasnn getirdiği rahatlk var. Çok güzel, babamn kariyerine olumlu anlamda çok etkisi olan bir evlilikleri olmuş. Evlendiklerinde babam 23, annem 19 yaşndaymş ve babamn kariyerinin asl parladğ, bir maçta 153 say yapp rekor krdğ zamanlar, evlenip düzenli bir hayata geçtikten sonra başlamş. O rekoru 1988’de krd, ben bile hayattaydm o zamanlar. Sultanzade Osman Nami Osmanoğlu ailesinin baz fertleriyle birlikte. Soldan sağa doğru: Gül Nur Ragot (kz), Alain Bory (damad), Fethiye Nimet Bory (kz), Roksan Kunter (torunu), Müşfika Osmanoğlu (eşi), Osman Nami Osmanoğlu, Ayşe Dreyfus (torunu), Mediha Şükriye Martinez (kz), Ayten Kunter (kz), Ayşe Adile Tars (kz), Ali Refik Tars (damad) çünkü insann ailesi için kötü şeyler söylenmesi terbiyesizliktir. Herkes için ailesi çok önemlidir, kim olursa olsun. Zaten ben kim olduğumu dile getirmiyordum. Ancak duyanlara, evime gelip tablolar ve diğer eşyalar görüp soran yakn arkadaşlarma anlatyordum. Onlar da zaten içten bir merakla soruyorlard sorularn. Annenizle ilişkiniz nasld? Annemin kaln duvarlar vardr. O duvarlar sizin krmanz gerekir. Ben ufakken ilişkimiz daha mesafeliydi, kuralc bir anneyle çocuk ilişkisiydi. Büyüdükçe o mesafeli ilişki, her şeyi paylaştğmz, çok yakn bir arkadaşlğa dönüştü. Dedeniz Osman Bey’le yakn mydnz? Dedemle aramzda çok ciddi bir bağ vard. İki sene oldu vefat edeli. Ben onlarda büyüdüm saylr. Türkiye’ye geldikten sonra zaten yan yana oturuyorduk ve ben sürekli onlardaydm. Daha sonra 28 İSTASYON Marmaris Hisarönü’ne taşndlar. Her yaz bütün aile orada toplanrdk. Orada hanedann devam hissediliyor muydu? Eve girdiğinizde zaten bütün o atmosferi hissediyordunuz, ama onun dşnda konuşulmazd hiç. Ben küçükken de hiç konuşulmad. Ben çok sonradan öğrendim ailenin tarihini. Belki bizim hrpalanmamzdan korktuğu için dedem olanlar çok fazla dile getirmiyordu ama kendisine baktğnzda adap ve görgüsü, oturup kalkş ve olağanüstü Osmanl Türkçesiyle müthiş bir beyefendi olarak farkllğn ortaya koyuyordu. Bunca yl yurtdşnda yaşadktan sonra Osmanl Türkçesi hiç bozulmamş myd? Hayr, hiç. Dinlemeye doyamazdnz. Paris ve Viyana’da politika ve felsefe eğitimi almş. Onun için İngilizce, Almanca ve Franszcay da çok iyi bilir, ana dili gibi konuşurdu. Hanedanlğn devam etmesini ister miydiniz? Politik bir soru değil bu, sadece duygularnz öğrenmek istedim? Hayr, hiç öyle bir şey düşlemedim. Her şeyin olmas gerektiği gibi olduğunu düşünüyorum. Ayrca ben özgürlüğüme çok düşkünüm, çok göz önünde olmay sevmeyen bir insanm. Yaptğnz iş bununla çelişmiyor mu? Evet, ama ben iş hayatmda gözler önündeyim. Özel hayatm her şeyden uzak tutuyorum. Çok dikkat ediyorum, çünkü gelecek laflar ailemi de rencide edebilir. Halbuki benim için ailem her şeyden önemli. Onlara en ufak bir zarar gelmesini istemem. Nasl bir çocukluk geçirdiniz? Çok sevilen bir çocuktum. Tek çocuktum. Ergenlik yaşlarm kritikti, o dönemde biraz içime kapanmştm. Ama onun dşnda annem, babam ve ben birbirimize çok bağlyz. Ben bütün dertleri- Takmn içinde rekabet var myd? Şimdi en yakn arkadaşm olan Burcu’yla Galatasaray’da beraber oynadk. Saha içinde birbirimizi öldürürdük neredeyse, resmen dövüşürdük. Onun kafas yarlrd, benim kaşm patlard. Ama sahadan çkp da soyunma odasna girdiğimiz an canciğer kuzu sarmas olurduk. Kyasya rekabet etmek, hatta kavga etmek, daha sonra bunu hemen arkada brakp dostluğa devam edebilmek de sporun bir faydas. Bu esnekliğe bizim toplumda çok kolaylkla ulaşlamyor, ki hayatta ve ilişkilerde bunun çok önemli olduğunu düşünüyorum. DİSİPLİN BENİM İÇİN ÇOK ÖNEMLİ Spor size ne gibi nitelikler kazandrd? Disiplin tabii ki. İyi bir sporcuysanz, disiplin bütün hayatnza yansyor. Babam antrenör olduğu için benim spor yaptğm dönemlerden başlayarak hayatmn her döneminde uyku düzenimi, yemek düzenimi, vs. kontrol etti. Maçtan iki gün önce niye kokoreç yedin, maçtan sonra gece eğlenmeye dşar çkmamalsn çünkü en önemli gün maçtan sonraki gündür gibi. Şimdi bile, NTV’ye başlayacağm günün bir gün öncesi beni telefonla arad ve erken yat, uykunu al, düzgün beslen diye nasihat etti. Hayatm hep böyle geçti. Bu kadar sk disipline daha gençken isyan etmediniz mi? Ettim tabii, ama şimdi onlara teşekkür ediyorum. Başka insanlara bu düzen bazen çok antipatik gelebiliyor, “ne kadar kuralcsn” diyorlar. Ama ben bunun çok faydasn gördüm. Bir de, ben takm sporu yaptm. Takm sporu yapmak bana tek çocuk olmann dezavantajlarn hisset- HANEDANI HİÇ DÜŞLEMEDİM. HER ŞEYİN OLMASI GEREKTİĞİ GİBİ OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORUM. AYRICA BEN ÖZGÜRLÜĞÜME ÇOK DÜŞKÜN, GÖZ ÖNÜNDE OLMAYI SEVMEYEN BİR İNSANIM. İSTASYON 29 SÖYLEŞİ Basketbolda babanz gibi başarl mydnz? Hayr, babam kadar başarl olamadm. Boynuz kulağ geçemedi anlayacağnz. Zaten çok erken, 19 yaşnda braktm. Babam Fransa’da antrenörlük yapmaya başladğ için Fransa’ya taşndk, ben de eğitimime Lyon Üniversitesi İletişim Bölümü’nde devam ettim. Orada benim seviyemde bir takm yoktu, çok üstündüler benden. İki yl sonra Türkiye’ye dönme karar aldm ve Bilgi Üniversitesi Radyo-Televizyon Programclğ Bölümü’ne girdim. Bu işe kafay takmştm zaten. Medya ilgilendiğim tek aland. Ya sporun içinde kalacaktm ya da sporla ilgili medyada bir şeyler yapacaktm. Hiçbir zaman başka bir şey düşünmedim. İlk başlarda ekran önünü düşünmüyordum. Daha ziyade spor programlar üretmek, sporla ilgili life style programlarn yapmcs olmak istiyordum. Sonra ekran önü de neden olmasn dedim ve başladm. U Ğ U R U ÇA N HEP MEDYADA ÇALIŞMAK İSTEDİM BEN HAYATTA HER ŞEYİMİ TÜRK BASKETBOLU SAYESİNDE GERÇEKLEŞTİREBİLDİM. EN BÜYÜK İDEALİM SPOR İÇİNDE KALMAK, BASKETBOL İÇİN BİR ŞEYLER YAPABİLMEK. tirmedi. Takm olarak çalşmann, ekip çalşmasnn ne olduğunu biliyorum. Her ailenin çocuğuna, profesyonel olmasa bile mutlaka spor yaptrmas gerektiğine inanyorum. Basketbol oynamay özlemiyor musunuz? Zaman zaman özlüyorum. Ayda bir defa rüyamda tekrar basketbola başladğm görürüm. Ama tekrar profesyonel olarak basketbol oynamay düşünmüyorum. Sporcu olmak çok zor bir şey. Bundan sonra göze alamam herhalde. 30 İSTASYON İlk olarak ne zaman ve nerede başladnz? Yl 2007’ydi sanrm. Skytürk’te, basketbol muhabiri olarak başladm. Biran evvel işe başlamak istiyordum. Kadn basketbolunun çok önemli isimlerinden, babamn da yakn dostu Fehmi Sadkoğlu beni Mehmet Ayan’la tanştrd. Mehmet Ayan o sralarda Lig Radyo’nun Genel Yayn Yönetmeni’ydi. Beni gördüğünde, “Ne radyosu? Seni Barş Tuna’ya götüreyim” dedi. Barş Tuna da Skytürk’ün Genel Müdürü. Bir Sal günüydü. Barş Bey, “Hemen başlyorsun, Perşembe günü Efes-Fener play-off serisi başlyor, sen de sahadan muhabirlik yapacaksn” dedi. Çok panikledim tabii. Bir şekilde başladm, sonras geldi. Barş Bey çok inisiyatif verdi bana. Ardndan ayn kanaln Panaroma programnda yardmc moderatörlük yaptm, sonunda da program ben sunmaya başladm. Oradan A Haber’e, spor spikeri olarak transfer oldum. Sağolsunlar, onlar da beni eğittiler ve bana çok yatrm yaptlar. Bir sene geçmeden de NTV Spor’a transfer oldum. Buras yapmak istediğim işin tek vitrini, en iyi spor kanal. Basketbol Euroleague benim en çok sevdiğim lig, NTV Spor da onun yaync kuruluşu. Çok mutluyum dolaysyla. Yakn gelecekle ilgili planlarnz var m? “Plan yapma, Tanry güldürürsün.” sözüne hep çok inandm. Olmak istediğim yerdeyim ve yapmak istediğimi yapyorum. Tabii ki hayallerim var, ama plan yapmam. Benim en büyük idealim Türk sporu içinde kalmak, Türk basketbolu için bir şey yapabilmek. Oras bir aile ortam benim için. Ben hayatta her şeyimi Türk basketbolu sayesinde gerçekleştirebildim. Bütün eğitimimi basketbol sayesinde burslu olarak yaptm. İkinci büyük hayalim ise iyi bir aile kurmak. SAĞLIK Smscak bir uyku kan Kaynak uykunun fonksiyonlarn şöyle tanmlyor: “Herkesin 1,5 -2 saat süren rüya dönemi ve 100-200 dakikalk derin uyku dönemi var. Rüya dönemi hafza yenilenmesine, psikolojik dinlenmeye, psikolojik fonksiyonlarn restorasyonuna, derin uyku dönemi ise fiziksel dinlenmeye ve yenilenmeye yaryor.” Uyku bu kadar önemli olmasna rağmen insanlarn yüzde 90’ mutlaka hayatnn bir döneminde uyku sorunu yaşyor. Gece boyunca sk sk uyanyor, sabah erken ve yorgun kalkyor, uykuya dalmanz yarm saatten daha fazla sürüyor veya sabah uyanmakta zorlanyorsanz, uykusuzluk probleminiz var demektir. Bu durum haftada üç-dört gün ve bir aydan daha uzun devam ediyor ve ertesi güne yorgunluk, sinirlilik, konsantrasyon bozukluğu gibi yansmalar oluyorsa, o zaman uykusuzluk bir hastalk olarak kabul ediliyor. Uyku bozukluğunun ciddi bir hastalk olarak kabul edilmesinin sebebiyse, yol açtğ sonuçlar. İlk günlerde ortaya çkan sinirlilik, konsantrasyon bozukluğu ve yorgunluğu uzun vadede bellek, dil becerileri, soyut düşünme ve değerlendirme gibi bilişsel fonksiyonlarda bozukluk, depresyona eğilim ve bağşklk sisteminin zayflamas takip ediyor. Prof. Kaynak, son araştrmalarn uykusuzluğun metabolizma dengesizliklerine, insülin direncinin bozulmasna ve giderek diyabet ve obeziteye yol açtğn ortaya koyduğunu söylüyor. Prof. Hakan Kaynak, günümüzde uykusuzluk hastalğnn ciddi bir sorun olmaktan çkabileceğini söylüyor. Gerek üniversite hastanelerinde, gerekse baz özel hastanelerde uyku merkezleri var. Ayrca srf uyku problemine yoğunlaşan özel klinikler de bulunuyor. Prof. Kaynak, bu merkezlerde uykusuzluk, huzursuz bacak sendromu, uyku apnesi gibi bütün uyku hastalklarnn, üstelik ksa sürelerde tedavi edilebildiğini söylüyor ve ekliyor, “Bizim kliniklerimiz doğum klinikleri gibidir. Hastalarmz bizden mutlu olarak ayrlrlar.” Uyku öyle önemli bir ihtiyacmz ki, ne kadar direnirsek direnelim, eninde sonunda yaşammz sürdürebilmemiz için bizi esir alyor. Y orulduğumuzda, ruhen tükenmiş hissettiğimizde, sorunlar başa çklmaz hale geldiğinde tek yapmak istediğimiz şey saatlerce uyumak. Uyku adeta ana rahmi gibi bizi dş dünyadan koruyan, scak, güvenli bir sğnak. Böyle hissetmemizin nedeni uykunun bedenimiz üzerindeki dinlendirici, yenileyici etkileri. Uyku, oksijen, su kadar yaşamsal bir ihtiyacmz. Yaşammzn yaklaşk üçte biri uykuda geçiyor. Vücudumuz için gerekli olan baz hormonlar, özellikle de büyüme hormonu gece uykuda salnyor. Bu özellikle çocuklar için çok önemli. Çocuk- CENİN POZİSYONU UYUMA POZİSYONU KİŞİLİĞİNİZİ ELE VERİYOR Uzmanlar “Bir kişinin duygularn ve kişiliğini anlamak istiyorsanz, uykuya dalma pozisyonlarna bakn” diyor. 32 İSTASYON Kişilerin yüzde 50’sinde görülen, ayaklarn karna çekildiği, yar kvrlmş yan yatş pozisyonudur. ■ Kişilik yansmas: Dşa açk, atak, saldrgan kişilik göstermesine rağmen, aslnda duygusal ve utangaç kişilerin tercih ettiği bir pozisyondur. ■ Pozisyonun sağlğ: Sol yana yatarak uyumak, karaciğer, mide, akciğer gibi hayati organlarda stres yaratabilir. Pozisyonunuz, “cenin” ise sağ yannza yatmaya çalşn. larn büyümesi uykuyla başlyor. Derin uykuya geçemeyen çocuklarn büyüme hormonu salglanamyor ve gelişmelerinde problemler yaşanyor. “Uyusun da büyüsün” ninnisi bilimsel bir gerçeği ifade ediyor aslnda. UYKUSUZLUK BİR HASTALIK OLABİLİR Uyku Tbb Derneği ve Uykum Uyku Bozukluklar Merkezi kurucusu Nöroloji Profesörü Ha- KÜTÜK POZİSYONU Kolun üstüne dümdüz yan yatma pozisyonudur. ■ Kişilik yansmas: Sosyal, çabuk kaynaşan ve vurdumduymaz kişilerdir. Olumsuz yönleri her şeye kolay inanma eğiliminde olmalardr. ■ Pozisyonun sağlğ: Sol yana yatma pozisyonu, organlar üzerinde stres, omuz ağrs ve kolda uyuşma gibi sorunlara neden olabilir. HASRET POZİSYONU İki kolun öne doğru açldğ yan yatma pozisyonudur. ■ Kişilik yansmas: Hasret pozisyonunda uyuyanlar yeniliklere açk olmalarnn yannda şüpheci, alayc ve takntldrlar. Karar vermeleri uzun sürse de verdikleri karardan asla dönmezler. ASKER POZİSYONU Kollarn yanda olduğu srtüstü yatma pozisyonudur. ■ Kişilik yansmas: Bu pozisyonda uyuyanlar genelde sakin ve çekingen kişilerdir. ■ Pozisyonun sağlğ: Srtüstü yatş pozisyonu horlamalara neden olur. Düzensiz solunum ve apneler (nefesin kesilmesi) vücudun oksijenlenmesini bozar, kalbin yükünü artrr, düzensiz kalp atmlar, yüksek tansiyon ve şişmanlğa neden olabilir. Bu pozisyonda uyuyanlar güne yorgun ve uykulu başlar. Horlamalar eşlerini de uyutmadğ için her ikisi de yorgun olur, sinirli ve kavgac özellik gösterip çok çabuk parlar. Rüyalar hakknda şaşrtc gerçekler ■ Körler rüya görür: Doğumdan sonra kör olan insanlar rüyalarnda görüntüler görebilir. Kör doğanlar ise duyma, koku alma, dokunma ve hissetme gibi diğer duyularyla çok gerçekçi rüyalar görebilirler. ■ Sadece bildiğimiz şeyler hakknda rüya görebiliriz: Rüyalarmzda sk olarak hiç tanmadğmz insanlar görüyoruz ama o insanlar, hayatmzda mutlaka gördüğümüz ama bilmediğimiz veya hatrlamadğmz insanlar. ■ Herkes renkli rüya görmez: İnsanlar içinde yüzde 12’lik bir kesim sadece siyah-beyaz rüya görür. ■ Rüyalar aslnda gördüğünüz şeyle ilgili değil: Eğer DENİZ YILDIZI POZİSYONU İki elin geriye ve yukarya doğru uzandğ srtüstü yatş pozisyonudur, genelde bebekler böyle uyurlar. ■ Kişilik yansmas: İyi bir dinleyici, iyi bir arkadaş ve daima yardma hazr kişilerdir. İlgi odağ olmaktan hoşlanmazlar. ■ Pozisyonun sağlğ: Srtüstü yatmaya bağl horlama ve srt ağrlar nedeniyle sabahlar yorgun uyanrlar. rüyanzda insanlar, nesneler, olaylar görüyorsanz, bu rüyanzn onlarla ilgili olduğu anlamna gelmiyor. Rüyalar derin sembolik anlamlar içerir. Aklnz bilinçsiz olarak halletmeye çalştğ meseleyi ona benzer şeylerle ilişkilendirerek anlamlandrmaya çalşr. ■ Dş uyarclar rüyalarmz istila ediyor: Buna Rüya Birleşimi deniyor ve şu şekilde açklanyor: Örneğin vücudumuz fiziksel olarak susamşsa rüyamz bununla ilgili olabiliyor. Kişi kalkp da su içerek bu ihtiyacn karşlayana kadar bu rüyay görmeye devam ediyor. ■ Rüya görürken vücut felç durumundadr: İster inann ister inanmayn vücudunuz uyku esnasnda felç durumundadr. SERBEST DÜŞÜŞ POZİSYONU Eller başn üstünde, yastğa sarlmş şekilde yüzükoyun uyuma pozisyonudur. ■ Kişilik yansmas: Bu pozisyonda uyuyanlar başkalar ile ilgilenen, girişken insanlardr. Oldukça gergin görünmekle birlikte kendilerini eleştirenlere aldrmazlar. ■ Pozisyonun sağlğ: Yüzükoyun pozisyonda yatmak sindirim için çok yararldr. İSTASYON 33 YEME-İÇME Bahar lezzetleri Her şey mevsiminde güzel. Sadece bahar aylarnda bulabileceğiniz lezzetleri kaçrrsanz bir yl beklemek zorunda kalabilirsiniz. ÇİLEK üzeri hafif tüylü görünümü ve sk, sert etiyle dünyann en garip meyvelerinden biri, çağla. Bademin en yeşil ve körpe hali aslnda. Ekşi bir meyve olduğu için tuzlayp yemeyi sevenler de var. Baz yörelerde çağlal yemekler de var. Çağla aş kuzu eti, nohut ve yoğurtla yaplyor. Turşusu da denenmesi gereken lezzetlerden. KUŞKONMAZ Sadece nisan ve mays aylarnda bulunabilen kuşkonmazn Türk mutfağnda değeri anlaşlamamş. Sezonunun ksalğ ve üretiminin zahmetli olmas nedeniyle (ekildikten üç yl sonra ürün alnabiliyor!) biraz “lüks” bir sebze. Aslnda yabani kuşkonmaz Ege’de kedirgen adyla tannyor. Bu bahar kuşkonmaz mevsimini kaçrmak istemiyor ama nasl kullanacağnz da bilemiyorsanz, hazrlanmasnn çok kolay olduğunu müjdeleyelim hemen. Önce çok az haşlanmas gerekiyor. Sonra sote, zgara yapabilir ya da frnlayabilirsiniz. Kuşkonmazn iyisi beyaz ve etli olanlar kabul ediliyor. Baharn gelişini tezgâhtaki çilek yğnlarndan anlamak mümkün. Reçeli, marmelad, pastas, dondurmas, kompostosu ile meyvelerin en renklilerinden ve en sevilenlerinden. En basit çilekli tatly yapmak için üzerine şeker ya da pudra şekeri dökmeniz yeterli. En sade ve en değişik tariflerden birinde ise önce çilekler dilimleniyor sonra da üzerine kaliteli bir balzamik sirke dökülüyor! ENGİNAR Marmara’nn Bayrampaşa, Ege’nin Sakz enginar, Şra ve Darca çeşitleriyle enginar aylarna hoş geldiniz! İç bakla ile pek yakşyor. Salatasndan, tavuklusuna yeni ve modern çeşitleri de pişiriliyor artk. Kuzu etli enginar, enginar kzartmas, enginarl pilav ise Ege bölgesine özgü. Bir bahar mevsiminde 40 adet enginar yemenin karaciğeri temizlediğine inanlyor. Boşuna değil bu. Enginar, karaciğer ve safra kesesinde biriken nikotin, alkol ve yağn vücuttan atlmasn sağlyor. 34 İSTASYON YENİDÜNYA Muşmula ya da malta eriği olarak da biliniyor. Meyve olarak seveni çok, ama özellikle Gaziantep’e özgü Yenidünya Kebab son zamanlarda çok gözde. Meyve ve kebaplk kyma şişe geçirilerek mangalda pişiriliyor. Yenidünyann mayhoş aromas, damakta kebapla ilginç bir tezat oluşturuyor. Bu kebab evde pişirmek için yenidünyay ikiye kesip çekirdeğini çkarn ve ortasna ceviz büyüklüğünde köfte koyarak frna verin. Sakatatn mevsimi mi olur, demeyin. Çünkü en lezzetli süt kuzusu bahar aylarnda bulunuyor ve uykuluk bu kuzunun boynundan çkarlyor. Önce haşlanyor, sonra zar syrlp mangala atlyor. Üzerine bolca kekik dökülüyor. Üstelik öyle her yerde yemek de mümkün değil. Fransz mutfağnda kaz ciğeri ve hatta havyar kadar değerli bir yiyecek. Bizde ise ksa bir dönem bulunmasna ve her hayvandan en fazla 100 gram çkmasna rağmen fiyat çok makul. İstanbul’da Halcoğlu ve Sütlüce civarndaki mekânlarda yemek mümkün. Arnavut-Balkan kültüründen gelen uykuluğun afrodizyak olduğuna da inanlyor! EGE OTLARI Köy pazarlar çeşit çeşit otlarla coşuyor. Arapsaç, ebegümeci, radika, melengeçi, yabani paz, şevketibostan, melengeç, kuzu kulağ, cibes ve daha nicesi… Otlardan yemek yapma Ege’nin iki yakasna ait. Kayakoruğu, turp otu, radika, deniz börülcesi kaynar suda haşlanyor. Sonra çkarp hemen soğuk suya atlyor ki kararmasn. Tabağa koyduğunuz otun üzerine biraz limon ve zeytinyağ dökmeniz yeterli. Kavurmalar ise soğanla yaplyor. ÇİĞDEM ÇAĞLA Bembeyaz çiceklerini dallarda gördüğünüzde tamamdr! Bahar geldi işte... O kadar ksa bir süre dalda ve sonra da tezgâhta kalr ki, baharda tadna bakamadysanz bir daha bütün bir sene çağla bulamazsnz. Buz yeşili rengi, UYKULUK Anadolu’da baharn müjdecisi diyorlar ona. Tpk kardelen gibi dağ başnda açyor. Köy pazarlarnda demet halinde satlyor. Sar sar çiğdemler yemeğiyle de görüntüsüyle de ilgi çekiyor. Çiçeğin toprak altnda fndk büyüklüğündeki kökü çiğ veya közlenerek yeniyor. Çiğdem aş, çiğdem pilav ve sütlü çiğdem de yaplyor. Anadolu’da baharn gelişini kutlamak için çoluk çocuk çiğdem topluyor. Sonra çiğdemler bir dala aslarak kap kap dolaşlyor, maniler eşliğinde bulgur, tuz, yağ, kyma gibi yemeklik malzemeler bir araya getiriliyor. Tüm malzeme pişiriliyor ve içine çiğdem yumrular katlyor. Karadeniz bölgesinde una bulayp kzartmas da yaplyor. SÜT KUZUSU Baharn gelişini kutlayan Hdrellez geleneğinden doğmuş, taze kuzu eti yeme alşkanlğ. Baharn ilk kuzusu yendiğinde sağlk ve şifa bulunacağna inanlrmş bir zamanlar. Zaten geçmişten günümüze tüm kültürlerde kuzu bir ziyafet malzemesi. Baharda kuzu eti yumuşak, sulu ve son derece aromatik oluyor. Etin gerçekten süt kuzusu eti olup olmadğ, pembeliğinden, lezzet ve hoş aromasndan anlaşlyor. Türk mutfağnn bahara özgü lezzetlerinden olan kuzu etine özellikle sarmsak, soğan, biberiye, kekik gibi otlar çok yakşyor. İSTASYON 35 SAĞLIK HARİKA BİR ANTİOKSİDAN ÜZÜM ÇEKİRDEĞİ Baharda semt pazarlarn taze soğan ve sarmsaklar dolduruyor. Salatalarnza birkaç sap taze sarmsak doğramay ihmal etmeyin. ■ Siyah üzüm, özellikle çekirdeği birçok hastalğn ortaya çkmasn önleyen ve birçok rahatszlğa da iyi gelen bir özelliğe sahip. Harika bir antioksidandr, öyle ki antioksidan özellikleri açsndan, C vitamininden 20 kat ve E vitamininden ise 50 kat daha güçlüdür. Bu özelliğiyle DNA bozulmasn önleyerek, kanser riskini en aza indirir. Damarlar sağlamlaştrr. Böylece diabetli ve varisli kişilere yararl olduğu gibi hipertansiyon, kalp krizi ve felç olaslğn da çok azaltyor, gözü maküler dejenerasyon ve kataraktan koruyor. Romatizma, allerji ve iltihabi eklem ağrlarna karş çok etkilidir. Ayrca derimizin temel taş olan kolajeni sağlamlaştrr. Bu nedenle deri sarkmas ile yüz krşklğna karş çok etkili. Siyah üzüm yerken çekirdeklerini mutlaka çiğnemeliyiz, aksi takdirde hiçbir faydas olmuyor. Piyasa ve aktarlarda siyah üzüm çekirdeği içeren kapsüller de bulunuyor. ÇOK SUYUN YARARI AZ ■ Vücudumuzun yüzde 60’s sudan oluşuyor. Kann yüzde 92’si, kemiklerin yüzde 22’si, beynin ve kaslarn ise yüzde 75’i su. Vücutta MUCİZE BESİN SARMISAK düşünebiliriz? Katldğ her yemeğe benzersiz tat vermesinin yan sra sarmsak sağlk açsndan da ilk çağlardan itibaren mucize olarak kabul ediliyor. Orta Çağ’da bağşklk sistemini uyarc ve antibiyotiklere benzer etkisiyle özellikle salgn hastalklar (kolera, veba gibi) ile mücadelenin vazgeçilmez silah olmuş. Sarmsak, kolesterol düzeyini düşürücü, kan sulandrc, kan dolaşmn hzlandrc ve yüksek tansiyonu düşürücü özellikleriyle damar tkanklklarn önlüyor. Ayrca, kronik bronşiti önleyici, balgam, idrar ve gaz söktürücü, sindirimi kolaylaştrc özellikleri de var. Bütün bunlar için günde iki diş sarmsak yeterli. Pişmiş sarmsağn kokusu kayboluyor ama yararl etkileri de azalyor. Kokudan rahatsz olanlar için sarmsak kapsülleri de satlyor. İSTASYON BAHAR, YORGUNLUĞU DA BERABERİNDE GETİRDİ ■ “Beni bu güzel havalar mahvetti / Böyle havada istifa ettim / Evkaftaki memuriyetimden / Tütüne böyle havada alştm / Böyle havada âşk oldum / Eve ekmekle tuz götürmeyi / Böyle havalarda unuttum / Şiir yazma hastalğm / Hep böyle havalarda nüksetti / Beni bu güzel havalar mahvetti...” Orhan Veli’nin bu güzelim dizeleri her şeyi anlatyor baharla ilgili. Ama bahar o esrikliğiyle birlikte snan havann ve güneş şğnn keyfine bir türlü vardrmayan bahar yorgunluğunu da beraberinde getirdi. Havalarn snmasyla havadaki elektrik yükü de artyor. Bu da bize halsizlik, yorgunluk, eklem ağrlar, uyku isteği, astm, kalp, mide ülseri ve hipertansiyon gibi rahatszlklarla yansyor. Kasvetli kş günlerinden sonra baharn keyfine varabilmek için uzmanlarn baz önerileri var: Su içmeyi ihmal etmeyin, uyku ritminize dikkat edin, bol bol güneşlenin, yürüyüş yapn, alkol kullanyorsanz mümkün olduğunca azaltn. Vücut bu aylarda özellikle de B ve C vitaminleri ile potasyuma ihtiyaç duyar. Bu nedenle meyve, sebze, patates, kays tüketimini artrn. ŞİŞMANLIĞINIZIN SEBEBİ TİROİD OLABİLİR ■ Mant, cack, turşular, mezeler... Hangisini sarmsaksz 36 biriken toksinleri atmak ve vücudumuzun s dengesini korumak için idrar, ter ve solunumla günde yaklaşk 2,5 lt su kaybediyoruz. Hücrelerin yaşamsal faaliyetlerinin ve vücut fonksiyonlarnn sürdürülebilmesi ancak vücudun su dengesinin korunmasyla mümkün olduğu için kaybettiğimiz suyu yerine koymamz, yani günde 6–8 bardak su içmemiz gerekiyor. Ancak daha fazla su, daha fazla yarar anlamna gelmiyor. Hatta gereğinden fazlas böbrekleri yorabiliyor. ■ Ksa sürede çok kilo aldnz ve bir türlü veremiyorsanz tiroidinizi kontrol ettirmenizde fayda var. Halk arasnda guatr olarak bilinen tiroid bezinin salgladğ hormon, boğazmzda yer alan ve metabolizmay düzenleyen, fiziksel ve mental gelişimde, sinir ve kas fonksiyonlarnda ve ruhsal yapmzda çok önemli bir rol üstleniyor. Bu hormonun az salglanmasnda oluşan hipotiroid, kabzlk, soğuğa tahammülsüzlük, kolay yorulma, kanszlk, ödem, kas güçsüzlüğü, ani kilo alm gibi belirtiler gösteriyor. Çok çalştğnda oluşan hipertroidin ise ellerde terleme, scağa tahammülsüzlük, aşr sinirlilik, kalp çarpnts, ishal, aşr terleme, kilo kayb, kaslarda güçsüzlük, göz bebeklerinin dşar doğru çkmas gibi belirtileri var. Kadnlarda daha fazla görülen tiroid hastalğna yaş ilerledikçe daha sk rastlanyor. Tiroid kontrolü basit bir kan testiyle yaplyor. TELEVİZYONU KARANLIKTA İZLEMEYİN ■ Işğn gücü ve yönü göz sağlğmz açsndan çok önemli, özellikle okurken ve televizyon izlerken. Çoğumuzun televizyon karşsnda, çocuklarmzn da kitaplarnn başnda olduklar akşam saatleri için dikkate almamz gereken birkaç nokta var: Çalşma masalarnn iyi aydnlatlmş ve şğn okuyann gözüne yansmayacak şekilde ayarlanmas gerekiyor. Televizyon izlerken ise, televizyonun bulunduğu bölüm çok iyi aydnlatlmal çünkü ekran çok şkl ve çevresi de karanlk olduğunda ksa bir zaman sonra göz yorulmaya başlyor. Bir de tabii, şğ hiçbir zaman gözünüze direkt olarak gelmeyecek şekilde ayarlayn. HEM HAZ VERİYOR HEM DE SAĞLIKLI KOKULU MUMLAR ALERJİYİ TETİKLİYOR ■ Yaşadğmz mekanlarn güzel kokmasn sağlamak için oda parfümlerini ve kokulu mumlar skça kullanr olduk ama bunlar bir tehlikleyi de içeriyor. Üzerinde “yüzde 100 doğal” yazan ürünler bile kimyasallar yayyor. Bünyeleri alerjik olanlar ise bu kimyasallara çok duyarl. Dolaysyla oda parfümleri ve kokulu mumlar alerjiyi tetikleyebiliyor ya da astm rahatszlğ olanlarn sağlk durumunu kötüleştirebiliyor. Alerjik bünyeye sahip kişler için en güvenli seçenek bu tarz kokularn havaya verdiği kimyasallardan uzak durmak. ■ Genellikle haz veren besinler sağlk için zararl olabiliyor ama çikolata bunlardan biri değil. Tam tersine, son araştrmalar, siyah çikolatann kalbe son derece yararl olduğunu gösteriyor. Araştrmaclara göre siyah çikolata aspirin gibi etki göstererek kan sulandryor ve tansiyonu düşürüyor. Kan şekerinin düzenlenmesine de yardmc olan çikolata bağşklk sistemimizi, kanser, kalp hastalğ ve yaşlanmaya bağl başka hastalklar önlemeye yarayan baz enzimler salglamas için harekete geçiriyor. Tek bir kural var, o da çikolatann en az yüzde 70 kakao içermesi yani bitter (siyah) çikolata olmas. Kalp hakknda inanlmaz gerçekler Kalbin bütün sinirsel bağlantlar kesildiğinde ve vücudun dşna çkarldğnda bile bir süre daha attğn biliyor muydunuz? Bütün vücudumuzun çalşmasn sağlayan motor olan kalp aslnda sistemli bir elektrik devreler bütünü. Bir gündeki 100 bin atma says Kann tüm b edendeki yolculuğun u tamamlam as 20 saniye kan ompaladğ Bir günde p e li 00 bin tr miktar 90 İçinde kendi elektriğini üreten etten bir jeneratör bulunuyor Kalbin besle diği kan dam 100 bin km arlarnn uzu nluğu adğ hücre Kan pompal says 75 trilyon Kalp kasn beyinden si nir sistemi yolu yla iletilen bir elektrik uya rs çalştry or İSTASYON 37 SAĞLIK VİTAMİN DEPOSU AVOKADO KAHVALTIYI SAKIN ATLAMAYIN ■ Son otuz yldr yaplan araştrmalar, güne iyi bir kahvalt ile başlamann genel sağlğmz ve zindeliğimiz için çok önemli olduğunu ortaya koydu. Vücudun sağlkl olarak fonkiyonlarn yerine getirebilmesi için kan şekerimizin düşük veya yüksek olmamas gerekiyor. Peynir, üç beş zeytin, yumurta, tahll ekmek ve bir kaşk reçelden oluşan kahvalt, sürekli enerji üretimi sağlyor. Böylece hem kan şekeri gün boyu dengede kalyor ve açlk krizleri yaşanmyor, hem de siz kendinizi zinde hissediyorsunuz. Tavşan kan çay keyfi de cabas. ■ Hayatmza son yllarda girdi. Tadna pek snamadk, nasl yiyeceğimizi bilemedik ama öyle ASPİRİN GİBİ MEYVE: KİRAZ Bir fincan kahveye eşdeğer kafein, alzheimer riskini azaltan bir faktör olabilir. KAHVE BEYNİ KORUYOR ■ Kahvenin kaynağ ve nasl keşfedildiğiyle ilgili en yaygn efsane, M.S. 600-800 tarihlerinde çoban Kaldi’ye ait. Doğu Afrika’da, bir çoban keçilerinin çallklardaki krmz meyveleri yediklerini ve uyank kaldklarn, yaşl keçilerin bile hoplayp zpladğn fark etti. Merakla meyvelerden tadnca kendini zinde ve uyank hissetti. Bu esnada manastrn yaknndan geçen keşişe keçilerden ve meyveden bahsetti. Keşiş, meyveleri toz haline getirip üzerine kaynar suyu döktüğünde ilk fincan kahve oldu. İçecek zihinsel melekelerini etkilemeden keşişi uyank tutunca, uzun ibadetleri srasnda HAZIMSIZLIĞA TUZLU NANE ■ Sürekli hazmszlk çekiyorsanz veya baz yemeklerden sonra rahatsz edici bir şişkinlik hissediyorsanz, yemeklerinize anason ve soğan eklemeye çalşn. Yemeğinizi yavaş yavaş yiyin. Yemekten sonra şişkinlik hissettiğinizde ise bir parça tuzla birlikte soğutulmuş nane çay için ve yemekten sonra yürüyüş yapn. Bunlar hazmszlğnzn giderilmesinde yardmc olacak. 38 İSTASYON Krmz biber çok faydal ■ Halk arasnda isot (s otu) adyla bilinen, anavatannn Meksika olduğu sanlan, Hint ve Meksika mutfağnda çok sk kullanlan, bizim de Güneydoğu Anadolu mutfağnn vazgeçilmezi krmz ac biberin ağr kesici, iltihap çözücü, kolestrol düşürücü özelliklerinin yan sra kanser önleyici etkisi olduğu ve prostat kanseri hücrelerinin “intiharna” neden olduğu ortaya çkt. Krmz ac biber zayflatc etki de gösteriyor, ancak bütün bu faydalar sağlkl kurutulmuş ya da taze yenilen krmz biberde görülüyor. uyank kalmalarn sağlayacağn düşündü. Kahve daha sonra manastrdan manastra yayld ve cennetten melekler tarafndan inananlara getirilen tanrsal bir hediye sayld. Kahve hayatlarnn vazgeçilmez parças olanlar için araştrmaclarn güzel bir haberi var. Beyinde “kan beyin bariyeri” isimli bir bariyer var. İşlevi de kanla taşnan zararl maddelerin ve enfeksiyonlarn beyine ulaşmasn engellemek. Yüksek kolestrol bu bariyerde çatlamaya neden olabiliyor. Bu da alzheimer hastalğn tetikleyebiliyor. Kahve kolestrolün zararn önleyerek bunama riskini ortadan kaldrabilir. 200 ADET Tek bir adm atmamz için ayağmzda bu kadar çok kas koordineli bir şekilde çalşyor. ■ Kirazn Yunan mitolojisinde karşlğ doğum ve yenilenme, Çin’de ise ölümsüzlüktür. Araştrmaclara göre günde 20 kiraz yemek bir aspirin almakla eşdeğer. Ağr kesici özelliğinin yan sra kiraz, kan sulandrp karaciğer ve safray temizliyor, idrar söktürerek böbreklerde biriken zararl maddelerin atlmasna yardmc oluyor ve kabzlğ gideriyor, böylece vücudu temizliyor. Ayrca romatizma, damar sertliği, mafsal kireçlenmesine ve menopoz dönemi skntlarnn hafifletilmesinde de faydal. Kiraz kabuğu ateş düşürüyor, çiçekleri de bronşlar temizliyor. çok faydas var ki... Yağl bir meyve ama bu yağlar vücudumuz için faydal olan Omega 3 ve 6 yağlar. Dolaysyla aynen zeytinyağ gibi avokadoda kolestrolün düşürülmesine yardmc oluyor. Ayrca, B1, B2, B5, D ve E vitaminlerini de içeriyor. Kaslar gevşetici, böbrek kumu ve taşlarn düşürücü etkisinin yan sra cildi besleyici ve krşklklar engelleyici özelliği sebebiyle cilt bakmnda da kullanlyor. Avokadoyu ezip tuz, biber ve limon ekleyerek ya da Brezilyallarn yaptğ gibi bal ve cevizle karştrlarak sandviç ya da burgerlerinizde mayonez yerine kullanabilirsiniz, salatalarnza ekleyebilirsiniz. Avokado’nun besin değeri (100 gr.) Su (%) Enerji (kcal) Enerji (kj) Protein (gr) Yağ (gr) Şeker (gr) Lif (gr) Vitamin A (ug) Vitamin C (mg) Vitamin B1 (mg) Vitamin B2 (mg) Vitamin B6 (mg) Vitamin E (mg) 81 126 523 2.0 10 7.0 0.2 20 17 0.06 0.12 0.36 3.2 Gözünüze bir şey batarsa... ■ Gözümüze bir şey battğnda veya kimyasal bir sv kaçtğnda doktora gidene kadar geçirilen birkaç dakika son derece kritik. Zira yanlş müdahale, kalc körlük tehlikesini de beraberinde getiriyor. Gözünüze kezzap, laboratuar kimyasallar, zehirler veya kireç tozu gibi kimyasal madde kaçarsa gözün kornea tabakas birkaç dakika içinde yanabilir ve gözde kalc körlük meydana gelir. Bu durumda acil olarak yaplacak ilk yardm, gelecekte yaplabilecek herhangi bir tedaviden çok daha önemli. Derhal gözü bol su ile ve en az 15 dakika ykamanz gerekiyor. Farz edin ki hiç su bulamadnz. Süt, alkolsüz içkiler, portakal suyu gibi bir içecek de işe yarar. Göze batan krk cam parças, tel, diken veya bir metal parças olabilecek en tehlikeli şeylerden biri. Çünkü oluşan delikten gözün hassas svs dşar szar. Böyle bir durumda gözden kan da gelebilir ancak hiçbir şekilde kan durdurmak için göze bastrmayn, bu svnn daha çok boşalmasna sebep olur. Brakn kanasn! Bir süre sonra duracaktr ve bu arada siz de hemen bir doktora başvurun. Gözünüze toz ve benzeri bir şey kaçtğnda ovuşturmayn çünkü bu gözün çizilmesine yol açabiliyor. Bir kağt ve bez parçasn kvrp ucuyla yabanc cismi silerek aln. D VİTAMİNİ SANILDIĞINDAN DAHA ÖNEMLİYMİŞ ■ Son yllara kadar D vitamiyle ilgili bilgilerimiz, kemik sağlğmz için çok önemli olduğuyla snrlyd. Oysa ki yeni araştrmalar, bu vitaminin eksikliğinin romatizmal eklem iltihab, “MS” (Multipl Skleroz), diyabet, bunama, kan kanseri ve kolon kanseriyle de yakn ilişkisini ortaya koydu. Şehirleşmenin artmasyla birlikte insanlarn vakitlerinin çoğunu kapal alanlarda geçirmeleri sonucu, güneşin deriye temas etmesiyle vücudun ürettiği bu vitaminin eksikliği sorunu da ortaya çkmaya başlad. Dünyada bir milyardan fazla insanda D vitamini eksikliği var. Onun için de günlük 25-50 mikrogram D vitaminini yumurta, somon, ringa ve uskumru gibi yağl balklardan veya hap şeklinde almak gerekiyor. Ancak yine de, vitamin almaya başlamadan önce D vitamini değerinizi kontrol ettirmekte ve doktorunuza danşmakta fayda var. İSTASYON 39 SPOR 2007 NBA BAHİS SKANDALI Sportmenliği öldüren 10 skandal T 10 Dinlemeye taklan şike plan Mİ LLİ Y ET , 2 1 AĞ UST OS 20 0 4 ürkiye’de yasal müşterek bahis uygulamas İddaa ismiyle 2004’ün ortasnda başlad. Sradan bahisçiler kadar çeteler de gözlerini İddaa’da dolaşan yüzlerce milyon liralk ikramiyeye dikti. 2005 sonbaharnda bir bahis şikesi ortaya çkarld. Şike, 9 Nisan 2005’te oynanan Akçaabat Sebatspor-Kayserispor Türkiye Süper Ligi maçyla ilgiliydi. Şikeyi organize edenlerin konuşmalar polisin dinlemesine taklmş, Trabzon ve İstanbul’daki İddaa bayilerinde maçn ilk yarsnn Sebat, ikinci yarsnn ise Kayserispor lehine sonuçlanmas 40 İSTASYON ihtimaline toplam 380 bin 522 TL bahis oynandğ saptanmşt. İddaa, bu miktarlar şaibeli bularak maç bahse kapatt ve Türkiye Futbol Federasyonu’na (TFF) ihbarda bulundu. Federasyonun Profesyonel Disiplin Kurulu (PFDK) bir soruşturma açt. Telefon kaytlarnda Sebatspor ve Kayserispor oyuncularnn dşnda, Trabzonspor’un millî oyuncusu Gökdeniz Karadeniz’in de organizasyonda yer aldğ tespit edildi. Gökdeniz bir telefon trafiğine girmiş, Sebatspor ve Kayserispor oyuncularyla toplam 200’er bin Euro karşlğnda anlaşmşt. Gökdeniz, kurulda buluşmay ayarladğn itiraf etti. PFDK, şike yerine ‘bahis skandal’ olarak kabul edilen bu olaydan sonra, futbolcular Gökdeniz Karadeniz’e 10 ay ve 60 bin YTL, Ogün Temizkanoğlu, Bayram Toysal, Metin Aktaş’a 12’şer ay, Ali Şen Kandil’e de 8 ay futboldan men cezas verdi. Trabzonspor Kulübü malzemecisi Özkan Saraç ile Akçaabat Sebatspor Kulübü Doktoru İlhan Günaydn da para cezas aldlar. Ancak cezalar sonradan yumuşatld. Futbolcularn pişmanlk beyanlarndan sonra Gökdeniz’in cezas alt aya, Kandil, Aktaş ve Toysal’n cezalar da beş aya indirildi. Ancak skandal bununla bitmedi. 29 Ocak 2006 gecesi Gökdeniz ve Trabzonspor’dan takm arkadaş Fatih Tekke’nin otomobilleri kurşunland. Kurşunlayanlar mahkum oldu ama bahis skandal üzerine açlan ceza davasndan sonuç alnamad. 2006 CALCIOPOLI M USTA FA ÖZER/A FP/G ETTY IM A G ES 2005 TÜRKİYE LİGİ BAHİS OLAYI Hakem Tim Donaghy (solda) 8 Polisin şike operasyonu 3 Temmuz’da başlad. NBA’in yüzünü karartan olay A merikan basketbol ligi NBA 1984’te David Stern’ün başkan seçilmesinden sonra dünyaya örnek gösterildi. Çünkü tüm dünyada izleniyordu, mali açdan kârlyd ve hiç sorun yaşamyordu. Ta 2007’ye kadar. O yln 20 Temmuz günü New York Post gazetesinde bir haber çkt: Federal Araştrma Bürosu FBI, bir NBA hakeminin maçlar üzerine bahis oynadğ iddiasn araştryordu. FBI’n dinlemesine taklan kişi, 14 yllk kdemli NBA hakemi Tim Donaghy idi. Donaghy bahis çetelerinden para almş, 2005-6 ve 20067 sezonlarnda yönettiği maçlarn sonuçlarn etkilemişti. 15 ay hapse mahkum olan Donaghy geçen yl bir kitap yazd. NBA yönetiminin basksyla Random House kitab yaymlamaktan vazgeçti. 3 Aralk 2010’da kitap Personal Foul (Kişisel Faul) ismiyle VTi-Group tarafndan yaymland. 2005 HOYZER OLAYI İtalyan hakem çetesi G özlerini Almanya’daki Dünya Kupas maçlarna dikmiş futbol dünyas, Mays 2006’da İtalya’dan gelen haberlerle sarsld. Başta ünlü futbol kulübü Juventus olmak üzere birçok takmn birkaç sezondur hakem atamalarn yönlendirdiği iddia ediliyordu. Napoli savclğnn mafya soruşturmas srasnda yaptğ dinlemelere, Juventus’un genel müdürü Luciano Moggi’nin İtalya Futbol Federasyonu (FIGC) hakem sorumlularyla yaptğ konuşmalar da taklmşt. Bunlara göre Moggi, kritik maçlara istediği hakemin atanmasn sağlyordu. İşin içindeki tek takm Juventus değildi. Soruşturma haziran ay boyunca sürdü. İtalyanlar millî takmlarnn 9 Temmuz’da Dünya Kupas’n kazanmasnn sarhoşluğundan henüz aylmamşt ki, dört gün sonra FIGC yaptrmlar açklad. Juventus’un son iki şampiyonluğu iptal edildi, küme düşürüldü. Milan, Fiorentina, Lazio da sonraki sezona 30 puan cezasyla başlayacak, Avrupa kupalarna katlamayacakt. Kulüplerin itirazyla puan cezalar biraz yumuşatld. Moggi hapsi boylarken, 20 yönetici ve hakem de ceza ald. Eski hakem komitesi başkan Tulio Lanese de iki yl hapse mahkum oldu. Baştan çkan hakem obert Hoyzer 25 yaşnda yakşkl, gelecek vaat eden bir futbol hakemiydi. 2005’in Ocak aynda baz müşterek bahis şirketleri, Hoyzer’in yönettiği maçlarda sürpriz takmlar lehine sradş meblağlar yatrldğn tespit etti. 2004 Ağustos’unda, Hamburg-Paderborn arasndaki Almanya Kupas maçnda Hoyzer, 2-0 öne geçen Hamburg’un bir oyuncusuna krmz kart göstermiş, aleyhine iki tartşmal penalt vermişti. Meğerse genç hakem Berlin’de Cafe King adl bir gece kulübünde Hrvat bahis çetesinin üyeleriyle tanşmş; onlarn talepleri doğrultusunda, düdük çaldğ maçlarn akbetini değiştirmeye başlamş ve karşlğnda 60 bin Euro kazanmşt. Halbuki çetenin kazanc 2 milyon Euro’yu aşyordu. Hoyzer hakemlikten ihraç edilip 29 ay hapse mahkûm oldu. Bahis çetesi lideri Ante Spina da hapsi boylad. 6 Juventus taraftarlarnn protestosu. 7 R 2002 SALT LAKE CITY SKANDALI Geçtiğimiz aylarda en çok konuşulan konulardan biri, futbol dünyasn sarsan şike kovuşturmas oldu. Sportmenlikten ne kadar bahsedilirse bahsedilsin, para ve başar hrs, sporcular ve spor yöneticilerini sahtekârlğa itebiliyor. İşte yakn tarihin en önemli skandallar. 9 Robert Hoyzer Olimpiyat komitesine rüşvet O limpiyat düzenlemek her zaman büyük prestij olmuştur. Günümüzde Uluslararas Olimpiyat Komitesi’nin (UOK) aday şehirleri inceleme ve seçme süreci milyarlarca dolarlk bir karar anlamna geliyor. ABD’nin Utah eyaletinin başkenti Salt Lake City, 2002 Kş Olimpiyatlar’n düzenleme hakkn elde etmişti. 1999’da UOK’nin İsviçreli üyesi Marc Hodler, şehrin bu hakk kazanmak için UOK üyelerinin üçte birine rüşvet verdiğini ortaya çkard. Salt Lake City’nin yaptğ 2 milyon dolarlk harcamalar arasnda saatler, geziler, üyelerin çocuklarna okul burslar vard. Suçlu bulunan üyelerden 10’u UOK’dan ihraç edildi veya istifaya zorland, 10’u knama cezas ald. Üyelerin aday şehirleri çoluk çocuk gezmesi yasakland. Ama 2002 Kş Olimpiyatlar Salt Lake City’den alnmad. Marc Hodler (ortada, çömelmiş), 1968 Grenoble olimpiyatlarnda. 41 SPOR Hrsl bakann sonu B 1980 İTALYA BAHİS ŞİKESİ 3 Futboldaki “Anschluss” 1 982 Dünya Kupas’nda birinci turdaki Bat Almanya-Avusturya maç hatr şikesinin örneğiydi. Almanlar ilk grup maçnda Cezayir’e 2-1 yenilmişti. İkinci maçta Şili’yi yendiler ama ikinci tura çkmak için son grup maçnda Avusturya’y yenmek zorundaydlar. FIFA, gruplardaki son maçlar farkl saatlerde oynatma hatasna düşü. Grubun diğer takm Cezayir, bir gün önce Şili’yi 3-2 yenip 4 puana ulaşt. Bu durumda son grup maç öncesi B. Almanya, Avusturya karşsnda 1-0’lk galibiyetin bile iki takm birden ikinci tura taşyacağn biliyordu. Hakikaten de Almanlar 10. dakikada Hrubesch’in golüyle 1-0 öne geçti. Sonraki 80 dakika seyircilerin slklar altnda geçti. İki takm al gülüm ver gülüm futboluyla maç bitirdiler. Cezayirliler iki ülkenin maç sahada bağladğn, bunun ikinci bir Anschluss (Almanya’nn Avusturya’y ilhak ettiği srada kullanlan sözcük) olduğunu Hrubesch söylüyordu. FIFA sonraki kupalarda son grup maçlarn ayn saatte başlatmaya başlad. B. AlmanyaAvusturya maç. zamanki ismiyle Milli Lig’in 1963-64 sezonu çok çekişmeli geçmiş, hele ligde kalma mücadelesi son maçlara kadar devam etmişti. Ligde kalanlardan biri de Karşyaka’yd. İzmir temsilcisi, son iki maçn kendi sahasnda oynad. Cumartesi günü Kasmpaşa’y 4-0, ertesi gün Gençlerbirliği’ni 2-0 yenerek bir puan farkla ligde kalmay başard. Beykoz, Beyoğluspor ve Kasmpaşa ise ligden düştü. Karşyaka taraftarlar mutluydu. Ama sevinçleri fazla uzun sürmedi. Bir gün sonra 25 Mays Pazartesi günü gazetelerde bir haber bomba gibi patlad: Kasmpaşal iki futbolcu yenilmek için Karşyakallardan para aldklarn iddia ediyordu. Kasmpaşa zaten ligden düşmüş, son maçlar prestij için oynamşt. Karşyaka kulübünün yöneticisi Melih Yücel, iki Kasmpaşal oyuncunun bu yönde konuşmak için rakipleri Beykoz’dan para aldğn iddia etti. Türkiye Futbol Federasyonu, Türk futbolundaki bu ilk şahitli şike iddias için soruşturma açt. Şike olayna karştğ düşünülen 13 Kasmpaşal futbolcuya bir ila üç yllk spordan men cezalar verildi. Karşyakal taraftarlarn İzmir ve Ankara’da yüzlerce kişiyle yaptklar mitinge rağmen 20 Temmuz 1964’te İzmir takm 2. Milli Lige düşürüldü. 1919 BLACK SOX SKANDALI İSTASYON 1 Karşyaka kulübü pes etmedi, idare mahkemesinde dava açt. Mücadelelerini iki yl sürdürdüler. Sonunda Mays 1966’da Danştay, Karşyaka’nn 1. Lige geri alnmas yönünde karar verdi. TFF de olağanüstü toplanarak 1966-67 sezonu için Karşyaka’y 1. Lige geri ald. Ama Karşyaka ayn sezon küme düştü. Chicago beyzbol takmna lanet A İ 42 Şike nedeniyle ligden düşen tek takm O Kara Toto rezaleti talya’da futbolla ilgili müşterek bahis oyunlar 1998’e kadar yasakt. Ama meşin topla yatp kalkan bir ülkede futbol severleri bahisten uzak tutmak mümkün değildi. Ülkenin her köşesinde kaçak bahis oynanr, halk arasnda buna Totonero (Kara Toto) denirdi. 1979-80 futbol sezonunun bitimine birkaç hafta kala, mali polis maçlarn oynandğ bir pazar günü baz stadyumlara baskn yapt ve çok sayda futbolcuyu göz altna ald. Totonero oynatan iki Romal tüccar, baz futbolcularn kendi takmlar üzerine bahis oynadğn, bunun için para aldğn polise ihbar etmişti. İtalya Futbol Federasyonu soruşturma açt. İki yönetici, yedi takm ve 20 oyuncu ceza ald. Köklü Milan takm tarihinde ilk kez ikinci lige düşürüldü. Oyunculara 3 ay ila 6 yl hak mahrumiyeti cezalar verildi ki bunlarn arasnda Milan kalecisi Albertosi, Lazio orta saha oyuncusu Manfredonia ve Perugia santraforu Paolo Rossi de vard. İtirazlar sonucu baz cezalar hafifletildi. Hatta 1982 Dünya Kupas öncesi İtalyan Milli Takm’nn gol ksrlğna çare bulmak için cezas üç yldan ikiye indirilmiş Rossi’ye transfer izni bile verildi. İtalyan kulüpleri akllanmamş olacak ki 1986’da 2. ve 3. lig takmlarn kapsayan yeni bir Totonero skandal patlak verdi. 2 M İL L İY ET, 28 M A Y IS 19 6 4 ernard Tapie siyasete de bulaşmş bir Bernard Fransz işadamyd. Tapie Sosyalist partiden milletvekili seçilmiş, hükümete de girmişti. Ağz iyi laf yapan Tapie’nin bir rüyas da Fransz futbolunu çok iyi bir noktaya getirmekti. 1986’da köklü Marsilya takm Olympique de Marseille’i satn ald; yldz oyuncular transfer etti. 26 Mays 1993’te Marsilya, İtalyan Milan takmn 1-0 yenerek Şampiyonlar Ligi’ni kazand ve Avrupa’nn en büyüğü unvann alan ilk Fransz takm oldu. Asl bomba üç hafta sonra patlad. Milan maçndan önceki son lig maçnda Valenciennes takmnn üç oyuncusunun Marsilya’dan para aldğ ortaya çkt. Tapie ve sportif direktör Jean-Pierre Bernes, Şampiyonlar Ligi finali öncesi takmn kafas rahat olsun diye Valenciennes maçn satn almş, takmn oyuncusu Jean-Jacques Eydelie’yi de arac yapmşt. Eydelie, üç Valenciennes’li Jacques Glassmann, Christophe Robert ve Jorge Burruchaga ile irtibat kurup para transferini yapmşt. Polis Glassmann’n evinin bahçesinde toprağa gömülmüş bir torbada paralar buldu. Marsilya’nn 1992-93 lig şampiyonluğu iptal edildi. Sonraki yl ikinci lige düşürüldüler. Bernes ile Tapie hem futbol yöneticiliğinden men edildi, hem de hapse mahkum oldu. 4 1982 HATIR ŞİKESİ 1993 MARSİLYA REZALETİ 5 1964 KARŞIYAKA OLAYI Milan Başkan F. Colombo (en önde) ve futbolcular ifade veriyor. Pabuçsuz Joe (solda) BD’de beyzbol, 20. yüzyln başnda bir kitle sporu haline gelmişti. Özellikle New York, Boston, Chicago, Philadelphia gibi şehirlerde bir numaral spordu. Maçlarda seyirci saylar artyor, takmlarn geliri de yükseliyordu. Beyzbolda müşterek bahis hayli yaygnd. 1919’da beyzbol ligi finalleri World Series’e bir bahis skandal damga vurdu. Final maçlarnda, dönemin gözde takm Chicago White Sox (Beyaz Çoraplar) ile Cincinnati Reds karşlaşt. White Sox, final serisindeki sekiz maçn beşini ve dolaysyla şampiyonluğu kaybetti. Ertesi yl bu final serisiyle ilgili şike dedikodular ald yürüdü. White Sox’un sekiz oyuncusunun final serisini kaybetmek için bir bahis çetesinden para aldğ iddia ediliyordu. Beyzbol ligi 1920 sonbaharnda özel bir komisyon kurdu. Aralarnda Shoeless (Pabuçsuz) Joe Jackson’n da bulunduğu sekiz oyuncu ebedi boykot cezas ald. Dava çkşnda bir çocuk yaşl gözlerle Jackson’a “Doğru olmadğn söyle Joe!” diye bağrmş, Joe da ona “Korkarm öyle!” cevabn vermişti. Bu skandala takmn isminden de esinlenerek Black Sox (Siyah Çoraplar) ad verildi. Chicago White Sox ise adeta lanetli damgas yedi. 2005’e dek 88 yl şampiyonluk yüzü göremediler. Şikeye karşan oyuncularn hikayesi birçok kitaba ve filme konu oldu. En meşhurlarndan biri Shoeless Joe Jackson’n da anlatldğ 1989 tarihli Düşler Tarlas (Field of Dreams) adl filmdi. Bu konu NTV Tarih dergisinden alnmştr, NTV Tarih abone hatt: 444 18 59 veya 0 850 222 18 59 İSTASYON 43 OTOMOTİV HAZIRLAYAN: EDMON BEKYAN HEM AKILLI HEM ŞIK CITROEN AİLESİ C4 AIRCROSS İLE GENİŞLEDİ ■ Citroen, hzl büyüyen kompakt SUV snfna yeni modeli C4 Aircross ile giriş yapt. Yeni model özellikle günlük aktivitelerine macera katmak isteyen sürücüleri hedefliyor. C4 Aircross’da yer almas planlanan motor seçenekleri; 110 ve 150 beygir gücünde 1.6 litre HDi (her ikisinde de 2WD or 4WD alternatifi olacak) ile 115 hp 1.6 litre benzinliden oluşuyor. Benzinli versiyon, 2WD ve 5 ileri manual şanzmanla sunuluyor. Yeni modelde, dokunmatik ekran, geri görüş kameras, anahtarsz giriş ve motor çalştrma sistemlerine ek olarak müziğe önem verenler için de Rockford Hi-Fi müzik sistemi sunulacak. YENİ IMPREZA’DA ÖNCELİK KALİTE HİSSİ ■ Subaru Impreza’nin boyutlar çok değişmemiş ancak daha ferah bir iç mekana kavuşmuş. Yeni üç kollu, çok işlevli direksiyonun dikkat çektiği kabinde, arka bölümde yolculuk edenler artan diz mesafesinin rahatlğn yaşayacak. Impreza’nn sunduğu kalite hissi de artrlmş, bunu yumuşak malzemeden üretilen ön konsola ilk bakşta anlamak mümkün. Daha spotif bir görünüm sergileyen yeni İmpreza’da sürekli simetrik dört çeker sistemi (AWD) yerini korurken 1.6 litrelik benzinli motor ve Impreza için özel olarak geliştirilen CVT (Sürekli Değişken Şanzman) otomatik şanzman, sürüş keyfini artryor. YENİ i30’UN EN GÜÇLÜLERİ YOLDA Boxster PORSCHE BOXSTER BAŞTAN YARATILDI ■ Porsche’nin uzun zamandr yenilenmesi beklenen Boxster modeli ilk olarak Cenevre Otomobil Fuar’nda tantld. Yeni nesil Boxster, Boxster ve Boxster S seçenekleriyle satşa sunulacak. Her iki model de, yeni doğrudan benzin enjeksiyonlu 6 silindirli motordan güç alyor. Geliştirilen motor, enerji geri kazanm, start/stop ve stma sistemleri sayesinde daha verimli bir yapya kavuştu. Yeni Boxster modelindeki 2.7 litrelik motorun beygir gücü, bir önceki nesle kyasla 10 hp artarak 265’e ulaşt. 3.4 litrelik motorun kullanldğ Boxster S modelin gücü ise 5 hp artarak 315’e yükseldi. İki seçenekte de 6 ileri manuel ve 7 ileri çift kavramal (PDK) şanzman seçeneği sunuluyor. Otomatik şanzmann tercih edildiği Boxster ve Boxster S modelleri 0-100 km/s hzlanmalarn srasyla 5.4 ve 4.7 saniyede tamamlyor. Otomatik şanzman, manuele kyasla daha başarl hzlanma ve tüketim değerleri sunuyor. Yeni nesil Boxster, elektro-mekanik direksiyon sistemi ve yüzde 15 orannda artan yakt verimliliğiyle yerini aldğ modelin başarsn katlayarak bir sonraki kuşağa taşmş oldu. Boxster S 44 İSTASYON ■ Hyundai’nin en yeni modeli olan ikinci nesil i30, geliştirilen tasarm, azaltlan yakt tüketimi, artan performans ve donanm seviyesiyle satşa sunuldu. Yeni nesil i30, öncekine göre daha uzun, daha geniş ve daha alçak bir yapya sahip. i30’da üç dizel ve üç benzinli olmak üzere alt motor seçeneği yer alacak. Türkiye’de ilk etapta, ikisi de 6 ileri manuel ve isteğe bağl olarak sunulan 6 ileri otomatik şanzmanl 1.6 litre 128 hp dizel ve 1.6 GDI 135 hp benzinli seçenekleri satşa sunulacak. Yeni modelde, anahtarsz giriş ve çalştrma, 10 ayr yöne otomatik hareket eden sürücü koltuğu, hz sabitleyici, çift bölgeli klima ve panoramik cam tavan standart olarak sunuluyor. 1 ■ En gösterişli station modellerinden biri olan Volvo’nun V40 modeli, markann yeni tasarm dili doğrultusunda yenilendi. İskandinav tasarm detaylar ve gelişmiş güvenlik özellikleriyle dikkat çeken yeni model, dijital yeni gösterge paneli sayesinde kişiselleştirilebilen görünüm ve bilgilerle, farkl bir sürüş deneyimi sunmay amaçlyor. Yeni V40’da sunulan motorun, sadece 94 gr/km CO2 salnmna sahip dizelden, sfrdan 100 km/s hza 6.7 saniyede ulaşan 254 beygirlik T5 benzinli motora kadar birçok alternatif yer alyor. İster manuel ister otomatik şanzmana sahip olsun, bütün motor versiyonlarnda, start/stop ve fren enerjisi geri kazanm standart olarak yer alyor. Yeni station modelini en akll ve güvenli otomobillerden biri yapan özelliklerden bazlar; dünyada ilk kez kullanlan yaya hava yastğ, otomatik frenli yaya alglamas sistemi, direksiyonu düzeltmeye yardm eden şerit koruma yardmcs ve paralel park etmeyi kolaylaştran park yardm pilotu olarak sralayabiliriz. 2 3 4 Yeni V40’n öne çkan özellikleri: 1- Yaya hava yastğ 2- Şerit koruma yardmcs 3- Otomatik frenli yaya alglamas sistemi 4- Park yardm pilotu. Yenilenen Megane ailesi Haziran’da geliyor 3 SERİSİ’NİN ÖZELLİKLERİ VE BOYUTLARI ARTTI ■ Yerini aldğ modelden daha güncel ve sportif bir görünüm sergileyen yeni BMW 3 Serisi, Sport, Modern ve Luxury olmak üzere üç farkl donanm paketiyle satşa sunuldu. Tüm modellerde 6 ileri manuel şanzman standart, snfnda tek olan 8 ileri otomatik şanzman ise opsiyonel olarak sunuluyor. Artan boyutlaryla daha geniş bir iç hacme kavuşan yeni 3 Serisi’nde “head-up display” ekran, çevre görüş kameras, şerit ikaz sistemi, park yardm asistan, sürüş modu, çevre görüş kameras, internet erişimi ve BMW Apps. gibi özellikler yer alyor. ■ Renault’nun Avrupa’da segmentinin en çok satan otomobili olan ve İspanya’da Palencia fabrikasnda üretilen Megane ailesi makyajland. Türkiye’de Haziran aynda satşa sunulacak olan yeni Megane serisi, yeni teknoloji ürünü özellikleri, düşük yakt tüketimi ve 130 beygir gücündeki yeni 1.6 dCi motor seçeneğiyle dikkat çekiyor. Yenilenen tasarmyla daha modern bir ön yüze kavuşan Megane, yeni ön tamponu, panjuru, krom detaylar ve LED farlaryla dinamik bir görünüm sergiliyor. Megane ailesine eklenen teknolojik yenilik arasnda yer alan Visio System®; uzun/ ksa farlarn otomatik kumanda edilmesi (Automatic High-Low Beam) ve şeritten çkş ikaz (Lane Departure Warning) sayesinde sürücünün dikkatini korumasna yardmc oluyor. Yokuşta kalkş yardm sistemi (Hill Start Assist) ve park etmeyi kolaylaştran geri görüş kameras yeni konfor donanmlar arasnda yer alyor. USB+bluetooth özellikleri de yeni modelle birlikte tüm donanm seviyelerinde standart olarak sunuyor. İSTASYON 45 UZMAN GÖZÜYLE Lastik kontrolleri Araçlarn yola tutunmalarn sağlayan en önemli etken olan ve yoldan kaynaklanan sarsntlar en aza indirgemekte ilk adm oluşturan lastiklerin görevlerini ve muayene admlarnn neler olduğunu TÜVTURK Teknik Eğitmeni Hakan Burçin Uluçay anlatyor. L ÇEŞİTLİ LASTİK SIRTLARI Lastik üzerinde açlmş bulunan kanallar (dişler) lastiğin “srt deseni” olarak adlandrlr. Srt deseni, yol yüzeyine tutunmay artrmann yan sra slak ya da karl zeminlerde lastikle yol arasna skşan suyun / karn da tahliye edilmesini sağlar. Bu hayati fonksiyonlar nedeniyle srt desenini oluşturan lastik diş derinlikleri muayene srasnda ölçülerek kaydedilir. astikler kauçuk, kord bezi ve çelik tellerle çeşitli kimyasal maddelerin birleşiminden oluşan kompozit yapl parçalardr. Lastiklerin görevi; arac taşmak, aracn yer üzerine (yola) tutunarak motorun ürettiği güçle orantl şekilde hareket etmesini sağlamak, her koşulda arac emniyetli bir şekilde yönlendirmek olduğu gibi aracn güvenli bir şekilde yavaşlamasn ve durmasn da sağlamaktr. Bunlarn yan sra yoldan gelen sarsnsntlar ve sarsntlara bağl oluşan gürültüyü de ilk ve büyük oranda absorbe etmek de lastiklerin önemli görevlerindendir. Ayrca, lastiklerin uzun ömürlü olmasn ve her zaman iyi performans vermesini de bekleriz. Bu bakmdan lastiklerin ayakkablarmzla benzer görevleri olduğunu söyleyebiliriz. Hem güvenli bir şekilde ve istenildiği oranda hareket (hzlanma ya da yavaşlama) iletimi sağlamal (kontrolsüz patinaj ya da kaymaya sebep olmamal) hem de araç içerisinde konforlu (sarsntsz, gürültüsüz) bir ortam yaratmaldr. Muayene süreçlerinde, araçlarn lastiklerinin fiziki (gözle ya da dokunarak) kontrollerinin yansra teknik olarak uygunluklar da kontrol edilir. Yaplan bu kontroller sonucunda lastiklerin sağlamlğ, araç ve ayn aks üzerindeki lastiklerle uyumu, hasarl olup olmadğ gibi koşullar incelenerek araç kullanclarna bilgi verilir. LASTİKTE OLUŞAN HASARLAR YANLIŞ BASINÇ SORUNLARI Seyir esnasnda bir lastiğin patlamas aracn kontrolünü neredeyse imkansz hale getirir ve kaza yaplmasna sebep olur. Araç muayanesinde lastik yüzeylerinde oluşabilecek hasarlar ya da lastiğe batan yabanc maddeler gözle ve elle mutlaka kontrol edilir. Böylece lastiklerde oluşan ve fark edilemeyen (özellikle lastiklerin aracn iç ksmna bakan yüzeylerinde oluşan ve araç kullancs tarafndan görülemeyen) hasarlar muayene srasnda tespit edilir. Tespit edilen hasarn durumuna göre “Lastiğe Batan Yabanc Maddeler Var”, “Lastikler: Yüzey Çatlamalar Mevcut”, “Lastikler: Hasar Oluşmuş”, “Lastikler: Yanak Ksmnda Balon Oluşmas” gibi kusur değerlendirmeleri yaplr. Lastik hava basnc belirlenen değerden fazla olduğunda lastiğin srtnda (desenli alann orta bölümü), basnç belirlenen değerden az olduğunda ise omuzunda (desenli alann her iki yan snr bölümleri) aşr ypranma oluşur. Araç muayesinde bu gibi orantsz lastik aşnmalar tespit edildiğinde “Lastik Profil Derinliği: Lastik Sürtünme Yüzeyi Ayn Oranda Aşnmamş” kusur değerlendirmesi yaplr. NOMİNAL KESİT GENİŞLİĞİ (mm) RADYAL LASTİK YÜK İNDEKSİ İDEAL BASINÇ NE OLMALI Tüm araçlarn lastiklerinde olmas gereken ideal hava basnc değerleri, araç üreticileri tarafndan belirlenir ve bir etiketle aracn üzerinde belirtilir. Lastik basnçlarnn gerektiği kadar olmamas sürüş güvenliğini olumsuz etkilediği gibi lastiklerin erken aşnmasna da sebep olur. KESİT ORANI JANT ÇAPI (inch) HIZ SEMBOLÜ (J, K, L, M, H vb.) LASTİK KAPLAMA LASTİĞİ OLUŞTURAN BİLEŞENLER Sentetik ve doğal kauçuk bileşiminden oluşan katmanlar Çelik teller Naylon polyester ve kauçuk malzeme kombinasyonundan oluşan katmanlar Darbelere karş koruyucu yastk LASTİK ÜZERİNDEKİ BİLGİLER NE ANLAMA GELİYOR Aracn kullanm amac ve yapsal özelliklerine (ağrlk, hz, yolcu ya da yük taşma amaçl olup olmadğ gibi) göre farkl yapda lastikler kullanlmaktadr. Bu yapsal farkllklar lastiklerin üzerinde bulunan çeşitli kodlamalar ile belirtilir. Araç üzerindeki lastiğin araç özellikleriyle uyumlu olup olmadğ da muayene srasnda kontrol edilir. Uyumsuzluk tespit edilmesi halinde “Yanlş Lastik: Karma (Radial ve Cross Ply - Çapraz) Lastik Taklmş”, “Lastikler Yanlş: Dönüş Yönü Hatal”, “Yanlş Lastik Ebad: Yüksek Hz için Uygun Değil”, “Yanlş Lastik Ebad: Yük Kapasitesi Çok Düşük” gibi kusurlar belirtilir. Aracn kullanm tarz ve hz lastik ömrüne de önemli ölçüde etki eder. Lastikler 120 km/h hzda 70 km/h hza göre iki kat daha fazla aşnr. LASTİK DÖNÜŞ YÖNÜ LASTİĞİN DIŞ YÜZEYİ AYNI AKSDA AYNI EBAT Çelik dolgu PERİYODİK MUAYENE SINIRLARI Periyodik muayene için lastik diş derinliği en az 1,6 mm olmak zorunda iken Yola Elverişlilik Muayenesi’nde alt snr 2 mm’dir. Araç muayesinde lastik diş derinlikleri dijital kumpaslarla ölçülür. Ölçüm sonucuna göre “Lastik Profil Derinliği: Snrda” ya da “Lastikler: Profil Derinlik Snr Aşmş” gibi kusur değerlendirmeleri yaplabilmektedir. Yaplan araştrmalara göre tehlike snr olarak kabul edilen 3 mm diş derinliğinin altna inen lastiklerde su deşarj kapasitesi yüzde 70 düşerken fren mesafesi yüzde 30 artar. Direksiyon hakimiyeti ise yeni bir lastiğe kyasla alt-yedi kat azalr. 46 İSTASYON Diş derinlikleri snr değerin altna düştüğünde yeniden kaplanan lastiklerin kaplamalarnn ve diş profillerinin lastiğin orijinal yapsna uygun olarak yaplmas gerekiyor. Buna uymayan lastikler tespit edildiğinde “Lastikler: Profili Uygun Olmayan Şekilde Yeniden Açlmş” kusur değerlendirmesi yaplyor. Yük İndeksi bir lastiğin hz sembolü ile gösterilen en yüksek hzda taşyabileceği azami yükü gösterir. Hz sembolü de bir lastiğin yük indeksiyle belirtilen azami yükte yapabileceği hz ifade eder. Çapraz lastiklerde (Cross Ply) lastiğin iskeletini oluşturan dokuma katlar birbirlerinin üzerinden çaprazlamasna geçer. Bu sayede darbeleri sönümleme özelliği oldukça yüksek olup maliyet düşüktür. Ayrca, yuvarlanma direnci yüksektir ve daha az zemin tutunmas sağlar. İç Lastiksiz (tubeless) radyal lastiklerin dokuma katlar enlemesine jant oturma çemberleri arasnda yer alr. Bunlar daha uzun ömürlüdür, daha az yuvarlanma direncine sahiptir, daha iyi zemin tutunmas sağlar ve darbe sönümleme özelliği azdr. Araçta ayn aks üzerinde ayn ebatta lastik bulunmas gerekir. Muayene esnasnda aksi bir durum tespit edildiğinde “Ayn Aks Üzerinde Farkl Ebatta Lastik Kullanlmş” kusuru belirtilir. Lastik üreticileri, ayn ebatta fakat farkl desende (farkl firmalarn imal ettiği) lastiklerin ayn aks üzerinde kullanlmasnn dahi lastik kullanm verimliliğini olumsuz etkilediğini belirtmektedirler. İSTASYON 47 SOSYAL MEDYA DİJİTAL DÜNYANIN YENİ FENOMENİ “INSTAGRAM” Türk ünlülerinin Twitter ile imtihan ■ Dünyada olduğu gibi Türkiye’de de ünlüler Twitter’dan geri kalmyor. Kimi Twitter’ daha etkin kullanrken, kimisi hesab açtğndan bu yana sadece bir tweet atmş. Hangi ünlünün ne kadar takipçisi var ve hangi ünlü ne tweet’liyor, merak ediyor musunuz? Sizin için araştrdk ve işte en çok takipçiye sahip beş ünlü: @cmylmz Takipçi says: 2.040.219 Cem Ylmaz hesabn hiç kullanmayan bir ünlü. Gani Müjde’den bu duruma “Hiç tweet atmayan Cem Ylmaz’ takip eden 750 bin kişi! Şaka msnz?” şeklinde bir yorum gelmişti. Cem Ylmaz’n buna cevap olarak “Nasreddin Hoca’ya, ‘Hocam, 750 bin takipçin var’ dediklerinde ‘Banane’. demiş. ‘Ama seni takip ediyorlar’, dediklerinde ‘Sanane’ demiş” şeklinde yazdğ tweet, sosyal medyada oldukça fazla konuşuldu. @akalindemet Takipçi says: 1.400.623 Demet Akaln Twitter’ en aktif kullanan ünlülerden biri. Twitter üzerinde ünlü dostlaryla bol bol sohbet ediyor ve toplam 776 kişiyi takip ediyor. @okanbayulgen Takipçi says: 1.366.760 Okan Bayülgen kendisine gönderilen tweet’leri takip ediyor, cevap veriyor ve retweet ediyor. Sosyal sorumluluk ile ilgili konularda yorumlarn paylaşan Okan Bayülgen, ayrca sunduğu programlarla ilgili atlan tweet’leri de retweet ediyor. @GeErgen Takipçi says: 1.343.333 Gülben Ergen hem kendi çalşmalaryla hem de gündemle ilgili tweet’ler giriyor, ayrca takipçilerine de cevap vermeyi ihmal etmiyor. Gülben Ergen ile Seren Serengil arasndaki gerginlik de geçtiğimiz yln sonunda Twitter’a taşnmşt. Nedir bu Tumblr? Tumblr, 2007’de kurulan ve fotoğraf, video, metin, link, ses ve diyalog içeriklerini hzl bir şekilde paylaşmay sağlayan bir mikro blog sitesi. Tumblr’da temanz özelleştirebilir, diğer kullanclarn paylaştğ içerikleri “reblog” butonu sayesinde kendi blogunuza ekleyebilirsiniz. Tumblr’da fotoğraftan modaya, kitaptan alşverişe kadar pek çok farkl konuda blog yayn yapyor. Rakamlarla Tumblr: Tumblr 2007’de açlmasna rağmen en büyük sçrayşn 2010’da yaşad. Twitter da bu dönemde atağa geçmişti ve “mikro blog” kavram etrafnda sk bir rekabet başlamşt. comScore’dan alnan verilere göre Tumblr, 2010 Temmuz aynda 4.2 milyon ziyaretçiye sahipken, Temmuz 2011’de 13.4 milyon ziyaretçiye ulaşt. Bu rakamlara bakarak Tumblr’n bir ylda yaklaşk yüzde 218 büyüdüğünü söyleyebiliriz. Ayrca Tumblr üzerinde günde yaklaşk 21 bin 800 mesaj ve link paylaşlyor. Tumblr’n Eylül 2011’de, kendi blogunda verdiği bilgilerde, Tumblr’da 30 milyon blog olduğunu ve 13 milyar sayfa gösterimine ulaştğ yer alyordu. ■ Google, sosyal ağlardaki gücünü artrma konusunda emin admlarla ilerliyor ve Google+ entegrasyonunu arama sonuçlaryla Search+ ürününde birleştiriyor. Google, Search+ ürünüyle arama sonuçlarn kişiselleştiriyor ve kullanclarn çevrelerinde (Circles) yer alan kişilerle ilgili sonuçlar üst srada gösteriyor. Bu özellikle Google, “sosyal” aramaya da adm atmş oluyor. İşte sosyal aramann püf noktalar: Kişisel sonuçlar: Sadece kendinizle ilgili sonuçlar görmenizi sağlyor. Örneğin Google+‘ta paylaştğnz veya özel olarak sizinle paylaşlmş içeriklerin gösterilmesi gibi. Arama içi profiller: Otomatik tamamlamada ve sonuçlarda çkyor. Aradğnz kişiye annda ulaşmanz sağlyor. Google+ ve YouTube Uyumu Google+’a son eklenen yeniliklerden biri de YouTube ile etkileşimli çalşan “Neyi izlemek istersiniz?” uygulamas. Yeni eklenen bu özellikle Google+ sayfanzda gezinirken sağ bölümde bulunan bir simge üzerinden annda YouTube’a bağlanp izlemek istediğiniz konuyla ilgili bir playlist oluşturabiliyorsunuz. TÜVTURK Blog da Tumblr kullanyor! TÜVTURK Blog’da “Müşteriye Sözümüz” kampanyas çerçevesinde TÜVTURK çalşanlarndan gelen film, poster ve sloganlar, blog.tuvturk.com.tr adresinde paylaşlyor. Ayrca araç muayenesinde görülen çarpc bulgulara yer veriliyor. Eser Ylmaz, Sosyal Medya Uzman, Pixelplus Interactive Twitter ve marka sayfalar Aralk 2011’de lansman yaplan Twitter marka sayfalar giderek yaygnlaşyor. Marka sayfalaryla birlikte sunulan iki özellik oldukça dikkat çekiyor. Bunlardan ilki, marka sayfasna yüklenen 835x90 boyutundaki header görseli. Artk markalar bu alanla takipçilerine kolay ve etkili bir şekilde marka mesaj verebiliyor. İkinci özellik ise “sponsorlu tweet” (promoted tweet) dediğimiz, marka tarafndan belirlenmiş ve marka sayfasnda en üstte yer almas istenilen tweet. Bu şekilde markalar öne çkartmak istedikleri duyurular, ürünleri bu bölümde yaynlayarak tweet’in güncel ve görünür kalmasn sağlayabiliyor. Video, resim, metin gibi farkl içerik seçenekleri sponsorlu tweet olarak kullanlabiliyor. Pinterest: İnternetteki panonuz (*Twitter takipçi saylar Mart 2012’ye aittir.) Volkan Aytan, Sosyal Medya Uzman, Pixelplus Interactive Eda Nur Gürtan, Dijital Stratejist, Pixelplus Interactive İSTASYON Sosyal medyay Google’la Kişiler ve sayfalar: Aradğnz konuyla ilgili Google+ profillerini ve sayfalarn öneriyor. Bunlar tek tk ile çevrelerinize eklemenize olanak sağlyor. ■ Pinterest davetiye yöntemiyle girebildiğiniz, pano sistemiyle çalşan bir sosyal paylaşm platformu. İnternette gezinirken hatrlamak istediğiniz önemli bir haberi, sevdiğiniz kitaplar, yaratc tasarmlar veya eğlenceli videolar size ait olan sanal panonuza eklemenizi sağlyor. ABD’de aylk 10 milyon kullancya sahip ve takipçi mantğyla çalşan Pinterest, internet tarihinde en hzl büyüyen sosyal ağ konumunda, en önemli özelliği ise sosyal medya siteleriyle olan entegrasyonu. Pinterest’te bulunan 12 milyona yakn üyenin 9 milyonu, Facebook Connect kullanarak üye olmuş. Pinterest’teki panolarnza eklediğiniz resimleri isterseniz tweet’leyebilir veya Facebook’ta paylaşabilirsiniz. Web taraycnza ekleyeceğiniz “Pin It” butonu sayesinde web’de gezerken beğendiğiniz içerikleri annda arkadaşlarnzla paylaşabilir veya panonuza ekleyebilirsiniz. Şimdiden birçok marka da Pinterest’te yerini almaya başlad. Pinterest, web sitenize sağladğ trafik ve sosyal ticaret açsndan da büyük bir adm. @hulyavsar Takipçi says: 1.307.831 Hülya Avşar yoğun olarak tenis ile ilgili tweet’ler atyor. En son Twitter üzerinde kz Zehra’ya koyduğu yasak ile de kendisinden söz ettiren Hülya Avşar, Twitter fenomeni Erol Köse’ye de sataşmadan edememiş. 48 TUMBLR MERCEK ALTINDA ■ Son yllarda, cep telefonlaryla çektiğimiz fotoğraflar paylaşmak hzla büyüyen sosyal medya trendlerinden biri haline geldi. Bu konuda öne çkan en önemli uygulamalardan biri ise minimalizm ve retro’yu buluşturan Instagram. Peki, nedir bu Instagram? Instagram, iPhone için geliştirilen ücretsiz bir fotoğraf paylaşm uygulamas. 15 milyonluk kullancs ile iki seneden az bir zaman içinde 400 milyon fotoğrafn paylaşldğ bir sosyal ağ. Instagram’n en güzel özelliklerinden biri, çektiğiniz fotoğraflara mükemmel efektler vererek görüntülerini tamamen değiştirebilmeniz. Bunun için kullanabileceğiniz 16 Instagram filtresi var. Instagram, ayn zamanda insanlarn markalar hakkndaki görüşlerini de paylaşabildiği bir platform. Büyük markalar bu trendin farknda ve bunu kendileri için kullanmaya başladlar bile. Instagram kullanclar arasnda Starbucks, Burberry, Red Bull, Marc Jacobs, Tiffany&Co, General Electric gibi büyük markalar bulunuyor. Instagram’da Starbucks’n şu an 270 bin takipçisi var. Onu 187 bin takipçiyle Burberry ve 95 bin takipçiyle Red Bull izliyor. Uygulamada dikkat çekenler arasnda ABD Başkan Barack Obama’nn 2012 seçim kampanyas da var. Sosyal medya sayfalar tarafndan hazrlanmştr. İSTASYON 49 OYUN SEYAHAT KIŞ UYKUSUNDAN UYANMA ZAMANI ASSASSIN ÜÇLEMEYE HAZIRLANIYOR KRATOS GERİ DÖNÜYOR 50 İSTASYON var ama üç dört günlük doğa içinde uzun yürüyüşler yapacağnz bir tatil, kş stresini atp bütün enerjinizi toplamanza yardmc olacak. İşte sizlere önereceğimiz alternatif tatil mekanlar: ÇORUH’TA RAFTİNG PSVITA TÜRKİYE’DE ■ Sony’nin geçtiğimiz yln sonlarnda Japonya’da pazara sunduğu taşnabilir oyun konsolu PSVita, ülkemizde Avrupa ile ayn anda piyasaya çkt. Oyun konsollarna da sçrayan dokunmatik ekran modasnn izinden giden PSVita 5 inçlik OLED dokunmatik ekrana sahip. 16 milyon renk destekleyen konsolun ekran çözünürlüğü ise 960x544 piksel. PSVita’nn ilginç bir özelliğiyse arkasnda da çoklu dokunmaya olanak tanyan özel bir yüzeyin yer alyor olmas. PSVita, hem dokunmatik ekran hem de arka yüzeyin kullanlabildiği özel oyunlarla geliyor. PSVita’da dokunmatik ekran yeniliği dşnda salon konsolu PSP’deki fiziksel kontrol tuşlar aynen yer alyor. PSVita, donanm özellikleriyle piyasadaki en güçlü taşnabilir oyun konsolu. Dört çekirdekli ARM CortexTM-A9 işlemci ve SGX543MP4+grafik kart yer alan konsolda ön ve arka yüzlerde 0.3 megapiksellik kameralar bulunuyor. Video kayd yapabiliyor. Dahili hafza yok, depolama için PSVita’ya özel harici bellek kart kullanlyor. PSVita’nn kullanclara sunduğu özellikler bunlarla snrl değil. Mobil internet kullanmnn her geçen gün arttğ günümüzde PSVita 3G ve Wi-Fi bağlantlarna sahip olmas önemli artlar arasnda. 3G sayesinde PS Vita’nn mobil haldeyken online oyun arkasnda oynama ve yakndaki oyuncularla da çoklu sosyalleşme olanaklar sağlanyor. dokunmaya Tabii salondaki PlayStation 3 ile olanak tanyan entegre olabiliyor. Bulut tabanl özel bir yüzeyin yer alyor. sistem sayesinde PlayStation 3’de oynarken kaydettiğiniz bir oyuna PSVita’da kaldğnz yerden devam edebiliyorsunuz. Salonda PS3 için kablosuz oyun kontrol ünitesi olarak kullanlabildiğini de ekleyelim. Sony’nin PSVita ile iPad ve 3DS gibi sk rakiplere karş başarl bir çkş yaptğ rahatlkla söylenebilir. iPHONE OYUN Lane Splitter ■ Özellikle atari çağn yaşamş olan kullanclarn yabanclk çekmeyeceği tarzda bir oyun. Sonu olmayan bir yolda motorunuz ile ilerliyorsunuz. Önünüze gelen arabalar çarpmadan geçerek kullandğnz karakteri ve tabi motorunu en hzl şekilde ilerletmeniz gerekiyor. Belirli bir yolu tamamlaynca motorunuz daha da hzlanyor. Oyunun en heyecanl yeri ise skşmş trafikte ilerlediğiniz yerler, zira en ufak bir hatanzda arabalarn altnda kalabiliyorsunuz. iKungFu ■ iKungFu’da çöpten bir ninjay yönlendiriyorsunuz. Sağa ya da sola hareket ederek düşmanlarnzla karşlaşmanz gerekiyor. Tek bir darbe tuşunuz var kombo yapmak için arka arkaya bu tuşa dokunmanz gerekiyor. Unutmayn hem hareket edip hem vuruş yapamyorsunuz. Bu yüzden kombo yapmak için yön tuşlarna dokunmamanz gerekiyor. Önemli bir nokta, düşmannzn can sfra gelse bile yok etmek için kombo yaparak yere yğmanz gerekiyor. LİKYA YOLU’NDA DOĞA VE TARİH İÇ İÇE Tarihte Likya olarak adlandrlan Teke yarmadasndaki patikalardan bir ksmnn işaretlenip haritalanmas ile oluşturulmuş yürüyüş rotas Fethiye’den başlayarak Antalya Adrasan’a kadar uzanyor. Türkiye’deki en güzel yürüyüş parkurlarndan olan Likya Yolu’nda, dağlardan denize inen yürüyüş rotalar, antik kentleri birbirine bağlayan patikalar, bölgenin kendine has bitki örtüsü ve yer şekilleri, her admda içinize işleyecek bir Akdeniz kültürü sizi bekliyor. Dağlk Likya’nn bize sunduklar bununla da bitmiyor. Denize dik yamaçlarla inen dağlarn eteklerinde skşp kalan küçük kumsallar ve tekne ile geçilen etaplar bu turu daha da zenginleştiriyor. Likya Yolu çeşitli kaynaklarca dünyann en iyi 10 uzun mesafe yürüyüş rotasndan biri olarak gösteriliyor. Parkur üzerinde yer alan Gelidonya Feneri manzaras 2007 ylnda Türkiye’nin en güzel manzaras seçildi. Likya Yolu’nun birinci bölümünde Faralya (Uzunyurt) Köyü, Dodurga Köyü, Sdyma, Pnara Letoon - Xanthos kentleri ve incecik kumlaryla eski bir liman bölgesi olan Patara yer alr. İkinci bölümünde Antiphellos, Apollonia, Simena, Myra, Limyra, Rhodiapolis, Gagai, Melanippe, Gelidonia, Edrassa Olympos, Chimaera ve Phaselis bulunur. Likya Yolu’nu baştan sona kat edebileceğiniz gibi Kaş’ta kalp her gün parkurun Saklkent, Kekova, Patara gibi bir başka bölümünü yapabilirsiniz. Veya 12 kilometrelik müthiş sahile sahip Çral’da kalp Olympos ve Phaselis parkurunu yapabilir, tanrlarn dağ olarak kabul edilen Yanartaş’a trmanabilirsiniz. Yanartaş’n bir başka özelliği de kayalarn arasndan szan doğal gaz. Yanartaş’a gece trmanrsanz, kayalarn etrafnda yanan ateşler ve uzanp tutabileceğiniz yldzlarla büyüleyici bir gece geçirebileceğinizden emin olabilirsiniz. Rafting sporu özellikle gençler arasnda popülaritesini gün geçtikçe artyor. Türkiye’de çeşitli yerlerinde yaplan rafting sporu için Artvin ilindeki Çoruh Nehri, dünyann en hzl akan ve en derin nehirlerinden biri olarak dünyann üçüncü meydan okuyan rafting parkuru olarak kabul ediliyor. Nehrin Yusufeli snrlar içinde seyreden 100 kilometrelik ksm rafting ve kano gibi su sporlar için en uygun ve en zorlu parkurlar içeriyor. İlk defa rafting yapacaksanz grubunuzda iyi rafting yapan birkaç kişinin bulunmasnda ve Çoruh’a vardğnzda grup olarak nehir rehberlerinden ön eğitim almanzda fayda var. Çoruh’ta bulunduğunuz süre zarfnda kamp yerlerinde çadrda kalmak isteyebilirsiniz. Bu durumda çadrnz, uyku tulumunuzu ve nehirdeki büyük çavlanlarda düşme tehlikesine karş mutlaka çok iyi kalite bir can yeleğini yannzda götürmeniz gerekiyor. Çoruh’ta rafting yapabilmek için iyi bir yüzücü olmanz gerekmez ama orta seviyede yüzme bilmeniz yardmc olacaktr. R E CE P E R G İN ■ Uzun süredir God of War 4’ün yaplp yaplmadğ konusunda spekülasyonlar devam ediyordu. Ancak David Thornfield isimli bir Mo-Cap (Hareket yakalama) animatörünün LinkedIn profilinde, geçtiğimiz Kasm ayndan beri üç oyunda çalştğ görünüyor: Medal of Honor, WWE 13 ve God of War 4. Sony’den henüz resmi bir açklama gelmiş değil. Ancak ipuçlar, Santa Monica stüdyosunun God of War 4 üzerinde çalştğn gösteriyor. Bu sene Türkiye’nin her tarafn ağr kş koşullar esir ald ama artk bahar geldi. Bütün kş boyunca kapal yerlerde bunaldk, güneşe ve oksijene hasret kaldk. Yllk izinlerimize daha vakit A L EX SHNITM A N ■ Ubisoft’un son yllardaki en başarl oyun serisi Assassin’s Creed yola bir süre daha devam edecek. Hatta üçüncü oyunun bu yl içinde çkacağ, daha önce yaplan açklamalarla doğrulanmşt. Oyunun çkş tarihi belli oldu. Assassin’s Creed 3, 30 Ekim 2012’de satşta olacak. Henüz pek bilgi yok, ancak Ubisoft’un belirttiğine göre, firma tarihinin en büyük çalşmasn bu oyun için yapyor. Assassin’s Creed 3’te yeni bir baş kahraman olacak ve tarihsel alt yap olarak da Amerikan Devrimi kullanlacak. ÇILGIN KALABALIKTAN UZAKTAKİ YAYLALAR Karadenizin doğasnn ve yaylalarnn güzelliğini Karadeniz’e hiç gitmemiş olanlara anlatabilmek çok zor. Küçük Kafkasya veya Pontus Alpleri de denilen yeşilin her tonunu taşyan Kaçkar Dağlar, büyülü ormanlar, birdenbire karşnza çkan küçük göller, gürül gürül akan dere sesleri, bol oksijenli yürüyüşler... Frtna Vadisi ve Ayder Yaylas gidenlerin nefeslerini kesiyor. Yapacağnz uzun yürüyüşlerin ardndan (zaman zaman yokuşlar da olacak) konaklayacağnz yayla evlerinde yayla yaşantsna, yayla kültürüne ve folkloruna tank olacaksnz. Yayla insanlaryla sohbet edecek, oynanan horona katlacak, yöresel yemeklerin tadna varacaksnz. Karadeniz için en iyi mevsim Haziran’n ikinci yarsnda başlyor. Gerçi Karadeniz havas bu, sağ solu belli olmaz ama çişil çişil yağan yağmurda doğann keyfini çkartmak da bir başka güzel. İSTASYON 51 SİNEMA-TV AKTİVİTE ŞEHİRLER SANATLA BULUŞUYOR ■ DEVLET TİYATROLARI ULUSLARARASI TİYATRO FESTİVALLERİ Kimler geldi, kimler geçti Türkiye Eurovision’a 1975 ylndan beri 28 defa katld. Katlan sanatçlar ve şarklarn hatrlyor musunuz? 1975 Semiha Yank - Seninle Bir Dakika 1978 Nilüfer & Nazar - Sevince 1980 Ajda Pekkan - Petrol 1981 Modern Folk Üçlüsü & Ayşegül - Dönme Dolap 1982 Neco - Hani? 1983 Çetin Alp & Ksa Dalgalar - Opera 1984 Beş Yl Önce, On Yl Sonra - Halay 1985 MFÖ - Diday diday day 1986 Klips ve Onlar - Halley 1987 Seyyal Taner & Lokomotif - Şarkm Sevgi Üstüne 1988 MFÖ - Sufi 1989 Pan - Bana Bana 1990 Kayahan - Gözlerinin Hapsindeyim 1991 İzel, Reyhan & Can - İki Dakika 1992 Aylin Vatankoş - Yaz Bitti 1993 Burak Aydos - Esmer Yarim 1995 Arzu Ece - Sev 1996 Şebnem Paker - Beşinci Mevsim 1997 Şebnem Paker & Grup Etnik - Dinle 1998 Tüzmen - Unutamazsn 1999 Tuğba Önal - Dön Artk 2000 Pnar Ayhan & The SOS - Yorgunum Anla 2001 Sedat Yüce - Sevgiliye Son 2002 Buket Bengisu & Safir - Leylaklar Soldu Kalbinde 2003 Sertab Erener - Everyway That I Can 2004 Athena - For Real 2005 Gülseren - Rimi Rimi Ley 2006 Sibel Tüzün - Süper Star 2007 Kenan Doğulu - Shake It Up Şekerim 2008 Mor ve Ötesi - Deli 2009 Hadise - Düm Tek Tek 2010 maNga - We Could Be The Same 2011 Yüksek Sadakat Live It Up 2012 Can Bonomo Love Me Back 52 İSTASYON MELEK Mİ ŞEYTAN MI? ■ Demet Evgar, İstanbul Üniversitesi Devlet Konservatuar Tiyatro Bölümü’nü bitirdi. Konservatuvar eğitimi srasnda arkadaşlaryla Tiyatro Klçk adnda bir topluluk kurdu. Bu toplulukta oyuncu ve oyun yazar olarak çalşt. Kenter Tiyatrosu’nda ‘Aşk Çemberi’ adl oyunda ve “Tiyatro Klçk”ta “Takanlar ve Taklanlar” ve “Ayşegül Hindistan’da” adl oyunlarda rol ald. “Asl ile Kerem”, “Bütün Çocuklarm” ve “Emret Komutanm” adl televizyon dizilerinin yan sra “Banyo”, “Beyza’nn Kadnlar” isimli sinema filmlerinde oynad. Mahsun Krmzgül’ün Güneşi Gördüm filminde Havar karakterini canlandrd. Yahşi Bat filminde Cem Ylmaz ve Ozan Güven ile başrolleri paylaşt. Ama en son dizisi “Bir Kadn Bir Erkek”le hepimizi esir ald. Müthiş bir dediği dedik baş belas olabilir ama öyle komik ki, öyle bir enerjisi var ki hiç ondan kurtulmak istemeyebiliriz. Ekşi Sözlük’te kendisi için yazlanlar ise hepimizin duygularna tercüman oluyor sanki: “anti-depresan gibi bir kişilik”, “kim istemez ki birlikte rak içip daha sonra sizinle böyle eğlenen bir kadn”, “komik, kafa falan ya. ne bileyim”, “bi bakşyla bizim mahalledeki kzn birini hatrlatyor”, “sürdürülebilir seksilik diye bir kavram icat ettirecek kadn oyuncu”… SİNEMA ŞAHANE MİSAFİR ■ Bugüne kadar Hamam, Harem Suare, Cahil Periler ve Serseri Maynlar gibi çok sevdiğimiz filmlere imza atan Ferzan Özpetek’in son filmi Şahane Misafir’i 5 Nisan’da gösterime giriyor. Filmde değişik bir konu işleniyor. 28 yaşndaki çekingen ve duygusal Pietro, aktör olma hayaliyle Sicilya’dan Roma’ya gelir ve kuzeni Maria’yla bir daireyi paylaşr. Ancak oldukça yoğun bir duygusal hayat olan kuzeniyle ortak hayat bir müddet sonra ypratc hale gelince, Pietro da çareyi biraz eski hatta tarihi bir daireye geçmekte bulur ama orada da bir başka huzursuzluk Pietro’yu beklemektedir. Ksa bir zaman sonra bu evde de yalnz olmadğn keşfeden Pietro, esrarengiz misafirlerinden önce korkar ama zaman geçtikçe onlarla bir bağ kurmaya başlar. Pietro’yu çok başarl bir şekilde oynayan Cem Ylmaz’n ve şarklaryla Sezen Aksu’nun yer aldğ hayat anlatan bu filmde ağlamak ve gülmek iç içe. Türkiye’nin her tarafnda tiyatro sanatnn modern ve klasik en iyi eserlerini sunan Devlet Tiyatrolar, Nisan ve Mays aylarnda beş büyük kentte çeşitli uluslararas tiyatro festivalleri düzenliyor. Festivallerin 2012 program şöyle: 27 Mart-30 Nisan, Adana’da “Devlet Tiyatrolar – Sabanc Uluslararas Tiyatro Festivali”; 14-24 Nisan, Konya’da “Bin Nefes Bir Ses Uluslararas Türkçe Tiyatro Yapan Ülkeler Festivali”; 25-30 Nisan, Ankara’da “Küçük Hanmlar Küçük Beyler Uluslararas Çocuk Tiyatrolar Festivali”; 1-15 Mays, Trabzon’da “Uluslararas Karadeniz Tiyatro Festivali”; 1730 Mays, Antalya’da “Devlet Tiyatrolar Antalya Uluslararas Tiyatro Festivali”. ■ 40. İSTANBUL MÜZİK FESTİVALİ 31 Mays-29 Haziran 2012 tarihlerinde yer alacak olan İstanbul Müzik Festivali, bugüne kadar 3 bine yakn gösteriyle, Türkiye’den ve yurt dşndan 40 binden fazla sanatçy ağrlad. 2012’de 40. yln kutlayan İstanbul Müzik Festivali’nde, 40. ylna özel hazrlanan programda 750’nin üzerinde yerli ve yabanc klasik müzik sanatçs yer alyor. Geçtiğimiz yldan itibaren her sene program bir tema üzerine kurgulanyor. Bu ylki tema ise “Umut ve Kahramanlar”. Festival program, bu iki kavram etrafnda seçilmiş eserler ve özel konser projelerinden oluşuyor. Festivalde konserlerin yan sra, söyleşiler, eğitim çalşmalar ve anlatlar da düzenlenecek. ■ İZMİR FİLM FESTİVALİ ■ 15. UÇAN SÜPÜRGE ULUSLARARASI KADIN FİLMLERİ FESTİVALİ Türkiye’nin ilk kadn filmleri festivali Uçan Süpürge Uluslararas Kadn Filmleri Festivali 1017 Mays tarihleri arasnda Ankara’da seyircileriyle buluşacak. Festival 15. ylnda beyazperdede, sokakta, evde, orada ve burada ‘baba’ya işaret ediyor: Koruma, güç, aidiyet, korku, teslimiyet, dokunulmazlk, güven, yakşkllk, hiyerarşi, şefkat, karanlk, şiddet, erk, erkeklik… Festivalin Ksa Film Yarşmas’nn temas da “Size Baba Diyebilir miyim?” olarak belirlendi. Ksa filmlerle erk ve erkekliğin inşas üzerinden ‘baba’ sorgulanacak. Festivalde 2003 ylndan itibaren Türkiye sinemasnn en üretken kadn yönetmenlerinden Bilge Olgaç’n ansna Başar Ödülleri veriliyor. Ödüllerin bu ylki sahipleri Füsun Demirel ve Serra Ylmaz. Onur Ödülü ise Hale Soygazi’ye verilecek. İzmir Film Festivali 11 yllk aradan sonra tekrar seyircisiyle buluşuyor. 21-28 Nisan 2012 tarihleri arasnda yer alacak festivalde iki büyük sinema ustas, Theo Angelopoulos ve Ö. Lütfi Akad filmleriyle anlacak. Ö. Lütfi Akad, Türkiye Sinemas’nn kurucu yönetmenlerindendi ve kendisinden sonra gelen birçok yönetmeni etkileyen bir “koca çnar”d. Dünya sinemasnn en büyük kayplarndan olan Theo Angelopoulos İzmir’de Sra Dş Bir Atinal” olarak D.E.Ü. Güzel Sanatlar Fakültesi Film Tasarm Bölümü’nden fahri doktora unvan almşt. Türkiye’nin ilk sinema profesörü olan Âlim Şerif Onaran’n ismi verilen “Yaşam Boyu Onur Ödülleri”, bu yl oyuncu Çolpan İlhan ve yönetmen-oyuncu-senarist Costas Ferris’e verilecek. ■ ASPENDOS ULUSLARARASI OPERA VE BALE FESTİVALİ Yalnz Anadolu’nun değil, tüm Avrupa ve Kuzey Afrika Roma tiyatrolar içinde dünyann en iyi korunmuş antik tiyatrosu olan ve olağanüstü akustiği ile ünlü 2000 yllk Aspendos Antik Tiyatrosu’nda sergilenen ve görsel bir şölene dönüşen opera ve bale eserlerini izlemek sanatseverler için bir ayrcalk. Her yl artan seyircisi ile tarihin, müziğin ve pek çok ulustan insann bir araya geldiği festival bu yl 3 Haziran -24 Eylül 2012 tarihleri arasnda yaplacak. Festivale İzmir Devlet Opera ve Balesi, Estonya Ulusal Operas, Ekaterinburg Devlet Akademik Opera ve Balesi, Güney Kore - Daegu Operas, Antalya Devlet Opera ve Balesi Orkestra ve Korosu, Mersin ve Samsun Devlet Opera ve Balesi katlyor. KİTAP GÜNDELİK HAYATIMIZIN TARİHİ İKİ NESİL BİR ŞEHİR ■ Hayatmzda saysz gelenek, adet ve eşya var çeşitli manevi işlevleri olan. Çoğu zaman üstüne düşünmüyoruz, bazlarn anlyor ve benimsiyor, bazlarn toplumsal zorunluluk kabul ederek uymaya çalşyor, bazlarna da tepki duyuyoruz. Gündelik Hayatmzn Tarihi tüm bu kültür ve uygarlk ürünlerini tarih, coğrafya, kültür, medeniyetler ve zaman içinde yaplan yolculuklarla karşlaştrmal olarak açklamaya çalşyor. ■ Sohbetine doyulmayan Aydn Boysan, oğluyla birlikte yazdğ “Nereye gitti yaşadğm İstanbul?” kitabnda Narlkap Çkmaz’nda geçen çocukluğunu, denizle kucak kucağa yaşamay bilen insanlar, at kuyruğundan olta, lakerda, torik ve tuluat hepsi yaşama sanatnn örnekleri olan hikayelerle anlatyor. Kitabn bir de hediyesi var; “Nereye gitti yaşadğm İstanbul?” DVD’sinde Aydn Boysan hikayelerindeki mekanlarda gezdiriyor bizleri. İSTASYON 53 ÇOCUK AY, HER YIL VATİKAN YAKLAŞIK NÜFUS VE YÜZÖLÇÜMÜ OLARAK DÜNYA’DAN UZAKLAŞIR. DÜNYANIN EN KÜÇÜK İNSAN Alaska’nn başkenti ZE 1 8 R İN D E K İ 0 R K A Y A N İ 0 K Ü ZG AR B T L TE IH IZ A İR Y O LC ERİ İL O U JE ŞEB M ET T İN İL İR . İN AR RE, MÜZİK A D N U Ğ U DUYD DANS EDER. ŞEKİLDEN ŞEKİLE SOKUYOR. aynı şeym k a iş c sı 0 20 40 60 i hissedilebilir. gib R İSTASYON TÜ 54 BAZI AR L N A Ğ A P PA POP İ Kİ SALI GÜNLERİ DÜNYAYA GELİR. NÜ AT DAHA ÇOK SA BEBEKLER giden bir yol yoktur. Bir kadn Niagara Şelalesi geçidine gerilen ipi ayağna sepetler giyerek geçti. SA Juneau’ya YARIŞMASINDA YÜZLERİNİ oğuk ve aşı rı ış rı s sahas uzunluğunda bir örümcek ağ bulundu. EN ÇİRKİN YÜZ VARDIR. ATATÜRK BARAJI’NIN TEPESİNE ULAŞMAK İÇİN 2220 KÜÇÜK KEKİN ÜST ÜSTE DİZİLMESİ GEREKİR. iki futbol İNGİLTERE’DEKİ 639 KAS Dalgalarn çkardğ ses büyük oranda hava kabarcklarndan kaynaklanr. İNSANIN VÜCUT KILLARININ SAYISI ŞEMPANZEYLE AYNIDIR. İNSANLAR VÜCUDUNDA İSİMLENDİRİLMİŞ ÜLKESİDİR. AŞAĞIDAKİ BİLGİLER SENİ ŞAŞIRTACAK ABD’de 182 metre, yani neredeyse ABD’DE ADI HAMAMBÖCEĞİ OLAN BİR BÖLGE VAR. -20 80 -40 100 -60 °F 120 A Garip AMA , Gercek 3,8 METRE UÇAR GİBİ DANS EDİYORUM. Bu konu National Geographic Kids Türkiye dergisinden alnmştr, NG Kids abone hatt: 444 18 59 veya 0 850 222 18 59 İSTASYON 55 TÜVTURK TSH BEŞİNCİ PAYDAŞ TOPLANTISI Trafikte Sorumluluk Hareketi kapsamnda Sheraton Ankara Hotel’de beşincisi gerçekleştirilen paydaş toplants, Ulaştrma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlğ Karayolu Düzenleme Genel Müdürü Ali Rza Yüceulu’nun açlş konuşmasyla başlad. 27 kurumdan 42 katlmcnn yer aldğ toplantda projenin 2011 faaliyetleri gözden geçirilirken, 2012 yl planlar tartşmaya açld. Güvenli Taşt Hareketi, Sorumlu Vatandaş Hareketi ve Can Dostlar Hareketi ile ilgili yaplan çalşmalar, seminerler ve etkinlikler tartşlrken trafikte sorumluluk bilincinin daha geniş kitlelere ulaşmas için yeni öneriler paylaşld. Paydaş toplantlar Trafikte Sorumluluk Hareketi’nin çalşmalarn yönlendirirken, katlmc paydaşlar arasnda konuyla ilgili işbirliğinin geliştirilmesine de katkda bulunuyor. III. Karayolu Trafik Güvenliği Sempozyumu yaklaşyor 06-08 Mays 2010 ve 10-12 Mays 2011 tarihlerinde düzenlenen “Karayolu Trafik Güvenliği Sempozyumu”nun ardndan katlmclardan gelen talepler ve çalşmalarn sürekliliği amacyla, İçişleri Bakanlğ Emniyet Genel Müdürlüğü Trafik Hizmetleri Başkanlğ ve Polis Akademisi Başkanlğ, Ulaştrma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlğ Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğü ve Karayollar Genel Müdürlüğü, Gazi Üniversitesi Rektörlüğü, Bahçeşehir Üniversitesi Rektörlüğü ve TÜVTURK işbirliğiyle, 16-18 Mays 2012’de Ankara ATO Kongre Merkezi’nde “III. Karayolu Trafik Güvenliği Sempozyumu ve Sergisi” düzenlenecek . EMNİYET MÜDÜRLÜĞÜ BİLGİLENDİRME SEMİNERLERİ TÜVTURK, çeşitli illerde emniyet müdürlükleri mensuplaryla araç muayenesi konulu bilgilendirme seminerlerinde biraraya geldi. İlk olarak 16 Ocak 2012 tarihinde Ankara’da Emniyet Genel Müdürlüğü Eğitim Daire Başkanlğ’nn organizasyonuyla, çeşitli illerden gelen trafik denetiminden sorumlu personeli eğiten eğitmenler, TÜVTURK Gölbaş İstasyonu’nu ziyaret etti ve istasyon, ekipmanlar, muayene süreçleri ve araç muayenesi sonuçlarna ilişkin bilgi aldlar. Ardndan EGM Gölbaş tesislerinde bilgi paylaşm toplants yapld. Toplantda TÜVTURK’den Özcan Saka ve Ahmet Bulut, araç muayenesinin trafik güvenliğine katks, araç muayenesinin kamu-özel sektör işbirliği modeli, trafik denetimleri, yaplan kontroller ve sahte muayene konularnda bilgi verdi. Toplantya TÜVTURK yöneticileri Aykut Özgülsün, Emre Büyükkalfa, Murat Özden ve Murat Barn’la Emniyet Genel Müdürlüğü yöneticileri katld. 23 Şubat 2012 tarihinde Konya İl Emniyet Müdürlüğü mensuplaryla bir araya gelindi. TÜVTURK’ten Emre Büyükkalfa ve Alper Demirel’in araç muayenesiyle ilgili sunum yaptğ seminere İl Emniyet Müdür Yardmcs, şube müdürleri, emniyet amirleri, başkomiser, komiser, polis memurlar ve Jandarma Komutanlğ’ndan çeşitli rütbelerde katlmclarla TÜVTURK İş Ortağ KYC’yi temsilen Ramazan Hakk Özşahin, Adnan Eroğlu, Tuncay Mirza ve Yusuf Karaman katld. Osmaniye’deki seminer ise 15 Mart 2012 tarihinde gerçekleştirildi. TÜVTURK’ten Emre Büyükkalfa, Alper Demirel, Bora Uzunoğlu ve Murat Barn’n katldğ bilgilendirme toplantsna İl Emniyet Müdür yardmcs Mustafa Erol, Trafik Tescil ve Denetleme Amiri Orhan Aydn, İl genelindeki jandarma trafik ekibi ve Trafik Tescil ve Denetleme’de çalşan polis memurlaryla İş Ortağ Serma A.Ş.’den Mustafa Yücel, Mustafa Şimşek ve Mehmet Kurt katld. 56 İSTASYON Toplantlarda araç muayene süreçleri ve sahte muayeneler hakknda bilgi payla şlyor. TRAFİKTE SORUMLULUK HAREKETİ BEYKOZ’DA Beykoz Kaymakamlğ, Beykoz Belediye Başkanlğ ve Beykoz İlçe Emniyet Müdürlüğü işbirliğiyle Trafikte Sorumluluk Hareketi ilk kez tek bir bölgeye, Beykoz’a odaklanyor. Bu projenin en önemli hedefi, Türkiye geneli için bir model oluşturmak. “Trafikte Sorumluluk Hareketi Beykoz’da”, Beykoz ilçesini daha yaşanlr bir hale getirmek ve güvenlik hizmetlerinde toplumun katlm ve desteğini sağlamak amacyla, Beykoz İlçe Emniyet Müdürlüğü Toplum Destekli Polislik Büro Amirliği tarafndan başlatlan “Beykoz El Ele Daha Güvenli” projesinin trafik güvenliğiyle ilgili uygulamalaryla işbirliği içinde yürütülüyor. İlçede gerçekleştirilecek uygulamalar, 5 Mart’ta verilen Yetişkinlere Yönelik Eğitici Eğitimi ve 17 Mart’ta verilen İlköğretim Okulu Öğretmenlerine yönelik eğitici eğitimiyle başlad. Eğitimler ilköğretim okullar, Halk Eğitimi Merkezleri, İstanbul Büyükşehir Belediyesi Sanat ve Meslek Eğitimi Kurslar (İSMEK), Beykoz Lojistik Meslek Yüksek Okulu, Şoförler Odas, sürücü kurslar ve hemşehrilik derneklerinde düzenlendi. Bunlarn yan sra, ilçe halk, esnaf ve ticari araç sürücüleri de yaplacak toplantlarla trafik güvenliği konusunda bilinçlendirilecek. Mart-Haziran döneminde bir yandan binlerce kişiye trafik güvenliği eğitimi verilirken, diğer yandan da eğitimler süresince cadde ve sokaklara posterler, billboardlar ve bez afişler aslacak, TV-radyo spotlar ve anonslar her mecrada kullanlacak. Türkiye’de ilk kez bir bölgeye yoğunlaştrlacak olan trafik güvenliği eğitimleri ve halka açk etkinlikler, daha sonra farkl il ve ilçelerde uygulanacak yaygnlaştrma yöntemleri için bir model niteliği de taşyor. İŞ ORTAKLARI TECRÜBE VE FİKİR PAYLAŞIM TOPLANTILARI TÜVTURK faaliyetlerine yönelik tecrübe ve fikirlerin paylaşlmas ve en son operasyonel gelişmeleri değerlendirmek amacyla düzenlenen “İş Ortaklar Tecrübe ve Fikir Paylaşm” toplantlarnn ikinci serisi 19 ve 20 Mart’ta İstanbul Point Hotel ve Ankara Sheraton Hotel’de gerçekleştirildi. İstanbul’da 40, Ankara’da da 50’nin üzerinde katlmcnn yer aldğ toplantlarda TÜVTURK yöneticileri ve İş Ortaklar, bir önceki toplantnn konularyla ilgili güncel gelişmeleri ve geleceğe yönelik planlar görüştüler. Ankara’daki toplantya Ulaştrma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlğ Müsteşar Yardmcs Talat Aydn ve Karayolu Düzenleme Genel Müdürü Ali Rza Yüceulu da katld. Toplantda bir de konuşma yapan Aydn, TÜVTURK’ün kendileri için çok önemli bir görevi başaryla yürüttüğünü ve bundan sonra da operasyonel kalitenin sürekliliğinin sağlanmasnn önemli bir hedef olduğunu belirtti. TÜVTURK yöneticileriyle tüm iş ortaklarn iki gün boyunca ayn platformda bir araya getiren “Tecrübe ve Fikir Paylaşm Toplantlar”nn bir diğer amac da iş ortaklar arasndaki iletişim ve işbirliğini artrmak. Beykoz İlçe Emniyet Amiri İrfa n Bekaroğullar Trafikte Sorumluluk Hareketi kapsam nda gerçekleştirilen etkinliklerde katlmclara pro jeyi tantyorlar. TÜV SÜD Autoservice Yönetim Toplants TÜVTURK COO’su Aykut Özgülsün, 29 Şubat02 Mart 2012 tarihlerinde Almanya’nn Fulda kentinde düzenlenen TÜV SÜD Auto Service Yönetim Toplants’nda, TÜVTURK’ ün 2011 yln değerlendiren bir sunum, Kurumsal Gelişim Direktörü Emre Büyükkalfa ise ‘’TÜVTURK’te Kalite Yönetimi’’ konulu sunum yaptl. TÜV SÜD’ün bölge müdürleri ve üst düzey yöneticilerinin yoğun katlmyla gerçekleşen toplantda TÜVTURK tarafndan yaplan sunumlar yoğun ilgiyle karşland. Ulaştrma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlğ Müsteşar Yardmcs Talat Aydn da toplantya katld. İSTASYON 57 TÜVTURK Ödüllü E-Snav Tüm istasyon amirlerinin katldğ ödüllü e-snav uygulamasnn ilki 24.02.2012 tarihinde, Kalite ve İSGÇ Uygulamalar konusunda gerçekleştirildi. Yl sonunda en başarl ilk üç istasyon amirinin ödüllendirileceği snavn not ortalamas 100 üzerinden 75 olarak hesapland. GEZİCİ İSTASYONLARDA EGZOZ EMİSYON ÖLÇÜM HİZMETİ Sabit istasyonun bulunmadğ 800’ün üzerindeki ilçeye 73 gezici istasyonla araç muayene hizmeti götüren TÜVTURK, bu istasyonlarda egzoz gaz emisyon ölçüm hizmeti vermeye devam ediyor. TÜVTURK’ün 192 sabit istasyonunda da verilen olan bu hizmeti almak isteyen araç kullanclarnn, araçlar ve ruhsatlaryla birlikte muayeneye gelmeleri yeterli olacak. ‘Periyodik Araç Muayenesi’nde, egzoz gaz emisyon ölçümünün bulunmamas ‘Ağr Kusur’ kapsamnda yer alyor. Emisyon ölçümü sonucu snr değerlere uygun çkmayan araç sahibi, bu duruma neden olan kusuru gidererek ölçümünü bir ay içerisinde ücretsiz olarak tekrarlyabiliyor. Egzoz gaz emisyon ölçümü araç muayenesiyle bağlantl, ancak baz ilçelerde ölçüm hizmeti verilmediği için araç sahipleri araç muayenelerini ilçelerindeki gezici istasyonlarda, egzoz ölçüm işlemlerini ise komşu ilçe veya şehirlerde yaptryordu. Yeni uygulama bu nedenle birçok araç sahibi için büyük kolaylk sağlyor. Hizmet ilk etapta Afyon, Artvin, Aydn, Gaziantep, Kütahya, Konya, Muğla, Manisa, Rize, Sinop ve Uşak illerinde başlad ve hzla yaylarak Mart itibariyle, egzoz gaz emisyon ölçümü hizmeti veren gezici istasyon says 57’e, hizmet verilen il says ise 61’e yükseldi. 2012 içinde kademeli olarak diğer gezici istasyonlar da bu hizmeti vermeye başlayacak. Kadn dayanşmas Adana İçel Hatay A.Ş. bünyesinde yer alan istasyon personeli ve eşleri için “Bayan Dayanşma Toplants” düzenlendi. Moral, motivasyon ve aidiyat duygusunun geliştirilmesi hedeflenen toplantda eşlerin birbirine daha anlayşl olmasn sağlamak amacyla görev yapan personelin çalşmalaryla ilgili bilgi paylaşld. Motosikletler için Araç Muayene İstasyonu projesi Yaplan araştrmalar sonucunda özellikle motosiklet sürücülerinin baz şehirlerdeki TÜVTURK istasyonlarna ulaşmlarnda sorun yaşadklar tespit edildi. Bunun üzerine Ulaştrma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanlğ ve TÜVTURK, araç güvenliğiyle ilgili çok önemli bir unsur olan araç muayenesi hizmetini motosiklet sürücülerinin ayağna götürmeyi amaçlad. İlk olarak motosiklet kullanm açsndan yoğun olan İstanbul’un merkezi semtlerinde açlacak motosiklet muayene noktalaryla, trafikteki motosikletlerin güvenlik seviyesinin artrlmas amaçlanyor. Bunun yan sra, özellikle motosiklet saylarnn yüksek olduğu baz güney illerimizde de motosiklet istasyonlar açlmas planlanyor. Açlacak yeni muayene noktalaryla trafikteki motosiklet güvenliği seviyesinin artrlmas amaçlanyor. GENEL MÜDÜRLÜK ULUDAĞ BULUŞMASI TÜVTURK ARAMA TOPLANTISI GERÇEKLEŞTİRİLDİ TÜVTURK Genel Müdürlük çalşanlar yllk Eğitim ve Planlama Buluşmas için Uludağ’da biraraya geldi. 9–11 Mart tarihleri arasnda Uludağ Baia Otel’de gerçekleştirilen buluşma, 10 Mart Cumartesi günü birim yöneticilerinin departman faaliyetleri ve 2012 planlarn paylaştklar toplantyla başlad. Tüm Genel Müdürlük çalşanlarnn katldğ toplant Genel Müdür Kemal Ören’in mesajlaryla tamamland. Bu toplanty takiben takm ruhunu güçlendirmek ve koordinasyon becerilerini artrmak amacna yönelik olarak düzenlenen “Kardan adam” grup çalşmasnda çalşanlar sekiz gruba ayrlarak en iyi kardan adam en hzl şekilde yapmak için yarşt. Buluşmann son günü sabah yaplan farkl sportif ve grup çalşmalarnn ardndan öğleden sonra İstanbul’a dönüldü. “Etik Hatt” devreye girdi TÜVTURK’ün etik mükemmeliyet ve tam bir dürüstlükle kazandğ itibarn olumsuz etkileyebilecek durumlarn saptanmas amacyla “Etik Hatt” kuruldu. Bu gibi durumlarla ilgili bildirimler, 7/24, 0212 365 87 25 numaral hattan Kurumsal Gelişim Yönetimi’nin konusuyla ilgili yetkilendirilmiş çalşanlarna iletilebilir. Bildirimler, ayrca etik@ tuvturk.com.tr e-posta adresine de yaplabiliyor. 58 İSTASYON TÜVTURK Araç Muayene İstasyonlarnn mevcut iş ortamn değerlendirmek ve geleceğe dair yeni fikirleri katlmc bir yöntemle ortaya çkarmak için düzenlenen arama toplants 14-15 Ocak 2012 tarihlerinde Richmond Sapanca Hotel’de gerçekleştirildi. TÜVTURK Genel Müdürlüğü, istasyon çalşanlar, iş ortaklar ve sermayedarlarndan 35 katlmc, TÜVTURK faaliyetlerinin paydaşlarn temsilen 15 diğer katlmcyla birlikte iki gün boyunca yoğun bir çalşma yürüttü. Koordinasyon ve Mevzuat, Hizmet Çeşitleme, Verilen Hizmeti Geliştirme, İnsan Kaynaklar, Müşteri İletişimi ve Ar-Ge gibi başlklar altnda ortaya çkan fikirler, TÜVTURK faaliyetlerinin geleceğine ve paydaşlaryla olan işbirliğine şk tutacak. “Kardan Adam” yarşmasnda yaratclklarn ve takm ruhlarn sergileyen ekip keyif içinde eserlerini gösteriyor. İSTASYON 59 ENGLISH SUMMARY Cure, remedy and luck Visited by the Anatolians who are looking for luck, recovery, and cure, the sacred sites have kept attracting people for thousands of years. Their names, roles and narratives changed according to the dominant religion, but people never stop visiting them. I am standing in the shade of a juniper tree in Antalya, Elmal district, Tekke Village. Abdal Musa dervish convent, the second most important holy place of Alevis and Bektashis in Turkey after Haci Bektas Veli, is about hundred meters away. It is April. Cloths attached to the juniper wish tree’s branches are swaying in the fresh breeze of the swallow storm. They were tied to the tree by Tahtaci Turkmens, also known as “wood masters”, who see juniper trees as sacred beings and call them their “shah”. This juniper tree standing alone at the outskirts of Durdağ, echoing Çğlkara Forest’s thousands years old whistle, has four visitors today: Women from nearby Akcaenis village. Like their ancestors who were born, performed Samah and died under the cypress and juniper trees of this forest, they express their wishes to their shah. The women who had prayed at Abdal Musa’s 60 İSTASYON mausoleum first, are happy to be near the juniper three which is regarded as a shah, or saint, that carries the mortals to heaven. Mother Guner (Çakar) is one of the last members of her generation who accepts this grand tree as a supreme being, make vows to it, sacrifice animals and make rain prayers underneath it. This aging woman shows great respect to the tree, says her prayers in front of it. Like her daughter Elif Kabak and daughterin-laws Kvlcm and Feray who came this sacred place with her, Mother Guner too has something to wish from the shah. Who knows, she might be asking for a healthy grandchild, or asking that all the troubles her brother has been experiencing lately and has submerged the whole family in a state of sadness end shortly. The juniper tree, which is a wish tree, is not the only holy place here. There is also a holy rock. It is believed that the rock was moving toward the dervish convent and stopped by Abdal Musa who reclined upon it and said “stop my mountain”. Thousands of colorful cloths are tied on the iron frames surrounding it. Krklar square, Oturak Baba cemetery and Budala Sultan Tomb are also present in this area. Above all, the second most sacred place for Alevis and Bektashis, Abdal Musa mausoleum is here. The site of the tomb was a dervish convent, where Kaygusuz Abdal and Abdal Musa had spent most of their lives and fed the hungry and sheltered the homeless people once. Tens of thousands of local and nonlocal Alevis and Bektashis will visit this mausoleum during the sixth Abdal Musa remembrance festival at the end of June. The tradition of visiting the mausoleums and the tombs of the saints, religious rituals such as tree, stone and rock cults has been existing for thousands of years, not only in Elmal’s Tekke village but in diverse regions of Anatolia. And despite the fact that the dominant religion had changed a few times over the centuries. Anatolia had been home to many civilizations. And the religious values of its people changed with these civilization. Polytheistic religions which were practiced in many parts of Anatolia in diverse ways, in time, left their place to Orthodox Christianity. But some practices and traditions originated from pagan culture infiltrated into the new religion. Because preachers of Christianity lead by Saint Paul found a way to make people accept this new faith: They kept old traditions, beliefs and customs of Hellenistic-Roman people, but interpreted them according to a new book and doctrine. This pragmatic approach was adopted mostly by all new religions. Besides, regardless how “founding fathers” shaped the ideologies of the religions, people kept the versions that they accepted through their minds and hearths. Thus, a popular Christianity harboring the pagan traditions brought to Anatolia by Zoroastrianism followers, cult of Mithra, Manicheans and Mazdakites, has emerged. A similar procedure had happened when Islam arrived to Anatolia. The people who came to Anatolia at the end of the 11th century when this land started to became Turkic, met variety of people and religions. These Turkic people had accepted Islam, but brought with them their shaman beliefs and lifestyles. And in their new territory they encountered both pre-Christian and Christian beliefs and traditions. These semi or entirely nomadic people who hadn’t digested Islam fully, absorbed some new traditions by Islamizing them. According to Frederick William Hasluck and Irene Melikoff who are known with their research on Heterodox Islam, what these people did was Women tying cloths to the wish tree expressing their wishes to their “shah”. a syncretism and was experienced 500-600 years ago by the people when Christianity arrived. With time, Christians who settled in the region before Turks accepted Islam or they adopted Shiism which was closer to their old beliefs and traditions than from Sunni Islam. A multi layered cultural synthesis and an extraordinary richness emerged from these cultural syncretisms. Today, in Anatolia, some cultures categorize certain mountains, rocks and tress, as well as the tombs of the saints and the mausoleums, as sacred sites and visit them regularly. Sometimes a stone or a rock on the slopes or at the summit of a mountain is seen as sacred. Sometimes, especially in arid places, a single tree where people tie their wish cloths on the branches can be sacred. Several of these religious rituals go back to the Central Asia and a few has Anatolian or Near East roots. İSTASYON 61 ENGLISH SUMMARY I knew it would happen one day All he does is to play games Ahmet Kaplan’s story can be regarded as a shepherd finding his way to he big city but its also story of will power, imagination nurtured by radio, newspapers and books and a never ending quest for life. Nowadays, some of the promising careers of tomorrow do not require uire education, you can educate yourself on the way. Sidar Şahin who built uilt up a very successful company in the games sector is one of them. INTERVIEW: FİGEN KAYRALCI T he story starts in 1979. Ahmet Kaplan was born amongst the sheep in a village with no electricity till 1990. He would go to school during the winter months and move to the plateau where there were only four or five houses to shepherd his sheep during summer. His education ended when he finished the elementary school since there were no high schools in the village and no one to stay with in the town. He says that he was a very ordinary child. With no life outside his village, no one to talk to since there were very few villagers, no friends, no electricity, no radio broadcasts, no newspapers or books, he had no hints of a life he would dream about. Ahmet Kaplan’s dreams started to flourish with the arrival of the radio broadcasts. He became a very good radio listener. “Radio became my whole world. For the first time in my life, I started day dreaming and building up fanciful hopes. I would listen to the radio all the time; the radio plays, the discussion programs, the news.. everything coming out of the small box. Then he started reading newspapers. He would load a pack 62 İSTASYON The development of internet paved a shepherd the way to the big city to realize his dreams. of old newspapers and go to shepherd his sheep. He would read everything on the papers, from the news to the political articles from all sides. Although being completely ignorant about what he was reading on the newspapers eventually caused all the ideas to joggle in his mind like a soup, it also enabled him to develop a completely objective stand. He had no special sympathy for any ideology, writer or politician. Thus, he was able to compare all of the ideas and develop his own unique ones without being affected by anyone or anything. He started writing to the columnists asking about everything he was curious about and in fact, offering them his point of views. And they started writing back to him. Meanwhile, one of acquaintances in the town started going to high school and Ahmet started reading his books. The first one was Emile Zola’s Nana. One of his turning points. He would read anything and everything he could lay his hands on; he finished all the classics he could grab. A whole new world was unfolding for him. Enthusiastically, he would share every new piece of information with his villagers but the only reaction he ever received was, “What are you talking about? What do all these mean? Don’t occupy yourself with this useless information.” Ahmet Kaplan has confidence in himself. When I asked how come he wasn’t inhibited at all by his villagers’ reaction, he answer was, “Because of my Istanbul dream. I had no interest in small, local things. My dreams were always about faraway places. Therefore, the pressure and the walls people put around me in my small village didn’t mean anything for me. I never regarded them as real walls anyway. Thus, hitting against those walls wouldn’t affect me at all. And all his dreams came true. When, one day he wrote to a businessman whose interview he had read in the newspaper, he had also found the key to the big city. Getting very impressed by Ahmet’s letter and the questions he asked in his letter, the businessman invited him to Istanbul, gave him a job – which was to establish the company library- and supported him to finish the high school. Today, Ahmet is working on his entrance exams for the university to study law, is a civil activist for democracy and doesn’t make any plans for the future. He says, “Life dynamics assert themselves one way or another. There is no sense in making plans”. TEXT: RESUL BUKSUR D igital games industry is one of the rising stars lately. According to the data, its volume grew big enough to compete with the cinema industry. It is a 50 billion dollar market. It has been only seven years since Zynga, the company who set the social game concept on the Facebook, was established. Today, its market price on the stock exchange is 10 billion dollars. With the prevalence of the wideband internet, the influences of the developments in the world of games are perceived by the big young population of Turkey simultaneously. The increasing local attention and communication facilities are paving the way for the local game companies and studios to develop their own games. One of these companies, Peak Games is among the first five in the world social games market with its number of players. To become a regional power, lately they bought a game company in Saudi Arabia. It’s been only more than a year since the establishment of the company and they have already become a team of 150 but their biggest hardship is finding the qualified personnel. We tried to find answers as to how these game operations are carried out and what kind of opportunities and possibilities there are for the youngsters in the game sector. The domain where the highest level of competence is required in the production and services of a game is the domain of the Game Producer. It is one of the most critical assignments. He is the one who takes the project from the concept stage through the whole process until the game is on the market and enables the sustainable success of the game. He manages the whole team of software engineers, graphic artists, game designers, writers and test experts like a conductor. The second professional growth domains in the games business are Games Software Engineering and Graphics. These two domains are responsible for producing the visuals and the codes required for the games to be played on special mediums physically. They can as well be defined as the factory of the games. The Game Designers are as important as the game engineers or the graphic artists for the production of the game. They take the game from the The Peak Games Group which now consists of 150 personnel in a very short time, concept stage and d define its target audience. nce. Designing all the dynamic and mechanical aspects of a game from the concept works rks to the writing of the story, from the assignments in the game to the mathematical atical designs, they direct the concept of the game. In this sector, or, the people whose job is to play with the games in the literal sense are the test experts. Test experts are responsible for the quality control of the games. They are the ones who enable the players to play with pleasure, without any problems or cut off during the game. The last domain where you can work in the games sector is the Game Moderation domain. They are responsible for the strict management and operation of the games once they are on the market especially with the spread of the online and social games. İSTASYON 63 ENGLISH SUMMARY An Ottoman princess on the screen TÜVTURK news NTV Sports speaker Roksan Kunter, a former basketball player and the daughter of the legendary basketball player Erman Kunter, identifies herself as a sportswoman but in fact, she’s an Ottoman princess. EXPERIENCE AND IDEA SHARING WITH THE BUSINESS ASSOCIATES INTERVIEW: FİGEN KAYRALCI R oksan Kunter is a very elegant, beautiful and modern young lady. Besides her sports woman identity, she is the fifth generation grand daughter of the Ottoman Sultan II. Abdülhamid. We talked with her about the dynasty, basketball, media and her dreams. ■ The second series of the “The Business Associates How do you identify yourself? A princess, a sportswoman, a young and successful lady working in media? Definitely as a sportswoman. Since I spent my whole childhood in sports, it is always my sportswoman identity comes first for me. You are the fifth and your mother is the fourth generation granddaughters of the Ottoman Sultan II. Abdülhamid. Does your mother still underline her princess identy? My mother never had any assertive behavior as such. She and her sisters weren’t brought up with that notion. When they were living in France, apparently they were being called as “princess” and were being pointed at where ever they went. Nothing of the sort happened when they came back to Turkey. How was your relationship with your mother? When I was a child, we had a reserved relationship of a strict mother and daughter which turned out to be a wonderful friendship as I grew older. Were you close to your grandfather? Very, we had a very special kind of bond between the two of us. Most of the time, I used to stay with them and when they moved to Marmaris, the whole family would gather there for the summer. He died two years ago. Was the atmosphere there like continuation of the dynasty? You would feel the whole dynasty atmosphere as you stepped into the house but apart from that, nobody would mention anything about the dynasty. Even I learned about the history of my family very late. But even looking at his exquisite manners and etiquette and of course, his excellent Ottoman Turkish, you would get a feeling about his breed. 64 İSTASYON She believes in the saying, “Don’t make any plans, you’lll make God laugh at you.” After all these years living outside Turkey, wasn’t his Turkish deformed at all? Not at all. You wouldn’t get enough of listening to him. He had studied politics and philosophy in Paris and Vienna. He would speak English, French and German like his native tongue as well. Would you wish for the continuation of the dynasty? No, I never did. I think everything is as it should be. And my freedom is very important for me and I don’t like to be popular in the public at all. Doesn’t that contradict with what your career? I keep my personal life away from everything. I am very careful to keep my family away from all the gossips for them not to get hurt because they are very important for me. Experience and Idea Sharing” meetings intending to share the experiences and ideas relating to TÜVTURK activities and evaluate the latest operational developments, took place on March 19-20 at İstanbul Point Hotel and Ankara Sheraton Hotel. There were 40 participants at the İstanbul meeting and over 50 participants at the Ankara meeting. TÜVTURK Executives and the Business Associates discussed the developments and future projections regarding previous meeting’s agenda. Representatives of the Ministry of Transportation, Navigation and Communications, Mr. Talat Aydn, the Deputy Undersecretary and Mr. Ali Yüceulu, the General Manager of the General Directorate of Road Transportation Regulations also attended the Ankara meeting. During his speech, Mr. Aydn said that TÜVTURK successfully carries out a very important business for the ministry and pointed out to the importance of enabling the sustainable operational quality. Developing the communication and cooperation between the Business Associates is the other important goal of these meetings where the TÜVTURK Executives and all of the Business Associates get together for two days at the same platform. TÜVTURK SEARCH CONFERENCE ■ The search conference organized to evaluate the current business environment of the TÜVTURK Vehicle Inspection Stations and create knew ideas for the future with a participatory method took place on January 14-15, 2012 at the Richmond Sa- panca Hotel. 35 participants consisting of TÜVTURK Head Office personnel, station employees, business associates and shareholders along with 15 other representatives of TÜVTURK stakeholders carried out two days of intensive discussions. The ideas, grouped under headlines like Coordination and Regulations, Service Variations, Development Services, Human Resources, Customer Communications and R&D will enlighten TÜVTURK’s future activities and cooperation with stakeholders. TÜV SÜD AUTOSERVICE MANAGEMENT MEETING ■ Aykut Özgülsün and Emre Büyükkalfa made presentations on the operations and quality management in TÜVTURK at the TÜV SÜD Autoservice Management Meeting held in Fulda, Germany on Mar, 1-2. Both presentations received great attention by TÜV SÜD technical regional managers and top management personnel participating in the meeting. TÜVTURK ETHICS ■ “Ethics Line” is established to determine the Now you’re a sports speaker at the television channel, NTV Sports. Any plans for the near future? I am exactly at where I want to be in life doing exactly what I’ve always wanted to do. But of course, I have dreams. My biggest dream is to stay connected to sports or do all my life and the other one is to have a happy marriage. conditions which may harm TÜVTURK’s reputation by adhering to ethical perfection and complete honesty. The information regarding such conditions can be forwarded the authorized personnel of the Corporate Communications Management Department 7/24 via the phone no: 0212 365 87 25 or the mail address: [email protected]. İSTASYON 65 ENGLISH SUMMARY TÜVTURK news MEASUREMENT AT MOBILE STATIONS ■ TÜVTURK which brings vehicle inspection MOTORCYCLE INSPECTION STATIONS ■ The results of the surveys reveal the fact that the motorcycle owners are having difficulties at reaching the inspection stations in some cities. In order to solve this problem, TÜVTURK and the Ministry of Transportation, Navigation and Communications decided to build inspection stations for motorcycles within city centers. The first of these stations will be build in Istanbul and it’s possible that some other stations will be built in southern cities of Turkey having motorcycle-dense population. HEAD OFFICE ULUDAĞ MEETING ■ TÜVTURK Head Office Personnel came to- gether at Uludağ for the Yearly Training and Planning Meeting. The meeting which took place at Uludağ Baia Hotel on March 9-11, 2012 started with the presentation of the department managers’ activity reports and 2012 plans. The meeting which was participated by all of the Head Office personnel ended with CEO Kemal Ören’s messages. Following the meeting, the personnel competed to make the best snowman in groups of eight at the “Snowman” activity organized to improve the team spirit and coordination techniques. Following the different sports activities and group works on the morning of the last day, the group headed back to İstanbul. 66 İSTASYON services to over 800 towns where there are no fixed inspection stations with 73 mobile stations, started giving exhaust emission measurement services in these stations as well. Those who want to have their exhaust gas emission measured in one of the these stations can do so by only going to the inspections with their registration document. The lack of exhaust emission measurement at the periodic vehicle inspection is regarded as a heavy defect. If the results of the emission test are not satisfactory at the first time, the driver can have the problem part fixed and have his second measurement free of charge within one month. Although exhaust gas emission measurement is a part of the vehicle inspection, the customers coming for their vehicle inspections had to go to a different town or city only for this service since there weren’t any exhaust gas emission measurement service providers in some of the towns. Therefore this new implementation is offering a real comfort for a lot of vehicle owners. This service is currently being provided in 57 mobile stations but the remaining ones will start the service in the coming months of 2012.
