Afrika.Sunumu. 26.02.2012 - Samsun Ticaret ve Sanayi Odası
Transkript
Afrika.Sunumu. 26.02.2012 - Samsun Ticaret ve Sanayi Odası
DEİK/TürkAfrika İş Konseyleri Afrika Pazarı: Fırsatlar, Dikkat Edilmesi Gereken Hususlar Tamer Taşkın DEİK/Türk-Afrika İş Konseyleri Başkanı Güney Afrika İzmir Fahri Başkonsolosu Afrika’nın Dünya Ekonomisindeki Yeri • • • • • Nüfus: 943.715.000 GSYIH: 1,6 trilyon dolar Ticaret Hacmi: 783 milyar dolar Dünya Ticaretindeki Payı: %2,8 Afrika’ya Yönelik Doğrudan Yatırımlar ve Dünya Doğrudan Yatırımları içindeki Payı: 52.982 milyon dolar / % 2,8 Türkiye ile Afrika ülkelerin arasındaki Vize,Büyükelçilik ve Uçuş durumu Afrika’daki Bölgesel Ekonomik Oluşumlar • • BATI AFRİKA’DA: • DOĞU VE GÜNEY AFRİKA’DA • WAEMU, 1994 • COMESA, 1994 • ECOWAS, 1975 • EAC, 2004 • MRU • IGADD, 1986 • IOC MERKEZİ AFRİKA’DA: • ECCAS • SADC • CEMAC, 1999 • SADU • CEPGL, 1976 • KUZEY AFRİKA • AMU • CENSAD Afrika Pazarı Analizi için Bakılacak Göstergeler • • • • • • • • • • • • • • GSYIH (nominal) GSYIH artış hızı (5) Nüfus Fert Başı Milli Gelir Önemli Sektörler Siyasi İstikrar Gümrük Bariyerleri Ödeme Alma Riski Büyükelçiliklerimiz ve Ülkemizin ilgili Afrika ülkesiyle Diplomatik İlişkisi Ülkelerin Kredi Reytingi (Political Rating, Commercial Rating, Hükümet Sistemi, Politik İstikrar, Ekonomik Politikalar, Kanunlar, Bankacılık Sistemi, Ticaretteki Geçmiş Tarihi, Standard and Pours, Şirketlerin Ülke Raporu) Komünikasyon Bankacılık İthalat İhracat Afrika’da Yatırım: Gelişen bir Ortam • Çalışma Ortamı gözle görülür bir hızla gelişmektedir… • 54 ülkenin yalnızca 35’inde demokrasi var (1991 yılındaki 8 ülke ile karşılaştırıldığında) • Birçok Ülke kendi İş Ortamlarını geliştirmiştir . Makro ekonomik istikrarı gözden geçirerek revize ettirilmesi . Siyasi istikrarın arttırılması ve sürdürülmesi . Şeffaflığın arttırılması ve karar vermenin geliştirilmesi . Özelleştirme girişimleri . Yolsuzluğun azaltılması . Yatırımın tanıtımı ve korunması . Bölgelerarası girişimlerin desteklenmesi TürkiyeAfrika Ekonomik İlişkileri Ticari İlişkiler Türkiye-Afrika Ticaret Hacmi (milyar $) 20 16,8 17,5 15 11,9 10 4,3 5,4 4,3 5 0 2001 2003 7,7 20 12,7 9,6 2005 2007 2009 2011 TürkiyeAfrika Ekonomik İlişkileri Türkiye-Afrika Müteahhitlik İlişkileri Türk Firmaları Tarafından 2008 yılında Üstlenilen Projeler Proje Sayısı Proje Bedeli ($) Pay (%) Libya 36 2.065.280.207 55,1 Cezayir 14 510.082.035 13,6 Gine 1 1.637.150 0,0 Sudan 1 850.000.000 22,7 Tunus 4 112.075.959 3,0 Etiyopya 2 208.299.906 5,6 Cibuti 2 1.146.711 0,0 Toplam 60 3.748.521.968 100 TürkiyeAfrika Ekonomik İlişkileri Türkiye-Afrika Müteahhitlik İlişkileri Türk Firmaları Tarafından 1972-2008 Yılları Arasında Üstlenilen Projeler Proje Sayısı Proje Bedeli ($) Pay (%) Libya 347 18.291.149.050 74,2 Cezayir 85 2.147.881.326 8,7 Fas 21 1.236.255.280 5,0 Sudan 28 1.171.012.138 4,7 Tunus 7 712.125.959 2,9 Mısır 24 557.527.485 2,3 Etiyopya 5 246.307.906 1,0 Nijerya 1 128.000.000 0,5 Diğer 9 157.342.449 0,7 Toplam 532 24.662.098.199 100 TürkiyeAfrika Ekonomik İlişkileri Türk Firmaları Tarafından Afrika’da Üstlenilen Belli Başlı Projeler • Hartum’da El Mek Nimir Köprüsü’nün yapımı gerçekleştirilmiştir. • 2002 yılında Nijerya’da Kaduna Çevre Yolu Projesi üstlenilmiştir. • Fas’ta Samir Rafinerisi modernizasyon inşaatı projesi üstlenilmiştir. • Libya’da Tripoli limanı ve ManMade River Boru Hattı projeleri üstlenilmiştir. Türkiye-Afrika Yatırım İlişkileri Türk Firmalarına Yönelik İş Olanakları (1) Türk firmalarının Afrika’ya Yönelik Yatırımları yaklaşık 600 milyon dolardır. Firmalarına yönelik iş olanakları şunlardır : • • • • • • • • • Müteahhitlik hizmetleri(Hastaneler,Okullar,Yollar) Tarımsal sanayi, tarım aletleri, tarım ilaçları Gıda sanayi (un, çiçek yağı vb.) Balıkçılık Tekstil ve hazırgiyim Dericilik İnşaat malzemeleri(Çimento-Demir) Enerji Otomotiv (traktör, damperli araçlar, çöp kamyonları, yangın söndürme araçları) Türk Firmalarına Yönelik İş Olanakları (2) • • • • • • • • • • • • • Elektronik eşyalar Dayanıklı tüketim malları Eczacılık ürünleri Mobilya Beyaz eşya Transformatör Jeneratör Hazır kapı Şehir Işıklandırması Salça fabrikası Kablo Çelik halat Yedek parça Türk Firmalarının Afrika’yla Ekonomik ve Ticari İlişkilerde Karşılaştıkları Sorunlar (1) • • • • • • • • Karşılıklı Vize Temininde Yaşanan Sorunlar Kalifiye Eleman Bulma ve Çalışma İzni Temininde Yaşanan Sorunlar Akreditif ve Teminat Mektupları Temininde Yaşanan Sorunlar Gümrük mevzuatlarında olagelen değişiklikler ve gümrük işlemlerinin işleyişindeki aksaklıklardan kaynaklanaan sorunlar Yatırım olanakları ve mevzuatla ilgili bilgi temininde yaşanan sıkıntılar Ani ve kimi zaman yazılı olmayan mevzuat değişiklikleri Ulaştırma alanında yaşanan sıkıntılar Doğrudan bankacılık sistemlerinin olmaması, Türk ve Afrikalı bankalar arasında muhabirlik ilişkilerinin bulunmamasından kaynaklanan sorunlar Türk Firmalarının Afrika’yla Ekonomik ve Ticari İlişkilerde Karşılaştıkları Sorunlar (2) • • • • • • • Lojistik Pahalılık Gümrüklerde Referans Fiyat Uygulaması Enerji Kısıtlaması Siyasi Ekonomik İstikrarsızlık Dolandırıcılık,Güvenlik İkili Anlaşmaların Eksikliği Ulaşım The 21st Century Belongs to Africa 4/9/2012 | • • • • • • • • • • Leaders Vision Strategy Plan Land Human Resource Tourism Agriculture Minerals Infrastructure 21 DEİK’in Afrika Stratejisi ve Faaliyetleri (1) DEİK / TÜRK-AFRİKA İŞ KONSEYLERİ Türk- Cezayir İş Konseyi (1990) Türk- Mısır İş Konseyi (1992) Türk- Etiyopya İş Konseyi (2008) Türk- Sudan İş Konseyi (2008) Türk- Fas İş Konseyi (1990) Türk- Tunus İş Konseyi (1990) Türk-Güney Afrika İş Konseyi (1997) Türk- Libya İş Konseyi (2007) Türk-Nijeria Afrika İş Konseyi (2010) Türk- Gana İş Konseyi (2010) DEİK’in Afrika Stratejisi ve Faaliyetleri (2) DEİK / TÜRK-AFRİKA İŞ KONSEYLERİ Türk- Tanzanya İş Konseyi (2011) Türk- Kenya İş Konseyi (2010) Türk- Moritanya İş Konseyi (2011) Türk- Uganda İş Konseyi (2011) Türk- Angola İş Konseyi(2011) Türkiye-Afrika İş Forumu Afrika’dan 30 Ticaret ve Sanayi Odası Temsilcisi ve 150’den fazla işadamının katılımıyla TİKA ve DTM işbirliği ile TOBB ve DEİK tarafından düzenlenen Türkiye-Afrika İş Forumu DEİK’in Afrika Stratejisi ve Faaliyetleri Türkiye-Afrika Odası 21 Ağustos 2008 tarihinde TOBB ve Afrika Ticaret-Sanayi-Ziraat ve Meslek Odaları Birliği arasında imzalanan anlaşma ile TürkiyeAfrika Odası (Turkey-Africa Chamber-TAC) kurulmuş olup Oda 2009 yılında faaliyete geçecektir. TAC Faaliyetleri çerçevesinde TİKA ile “Afrika İşbirliği Programı” yürütülmesi, Afrika Kalkınma Bankası ile Proje finansmanı alanında işbirliği gerçekleştirilmesi, Afrika ülkelerine yönelik olarak Gümrüklerde İşbirliği Olanakları çerçevesinde TOBB knowhow transferi ile lojistik, tarım ve balıkçılık sektörlerinde işbirliği dahil olmak üzere çeşitli projeler geliştirilmesi planlanmaktadır. NİJERYA CALABAR CARNIVALI Kenya DEİK’in Afrika Stratejisi ve Faaliyetleri Kenyanın Önemi ve DEİK olarak TürkKenya İş Konseyi Kurulması Yönünde Girişimler • Yaklaşık 37 milyon nüfusla Afrika’nın nüfusu en yoğun 8. ülkesi olan Kenya yaklaşık 30 milyar dolarlık GSYIH’si ile Sahra Altı Afrika’nın en büyük 5 ekonomisinden biridir. • Kenya dünyada 2009 yılında ekonomik büyümede artış beklenen az sayıda ülkeden biridir:%3,8 • Yaklaşık 130 milyonluk Doğu Afrika Birliği Pazarı ile 390 milyonluk Doğu ve Güney Afrika Ortak Pazarına (COMESA) erişim imkanı sağlayan Kenya, ABD’nin AGOA (Afrika Büyüme ve Fırsatlar Yasası) kapsamında tekstil ve dokuma ürünlerini ABD pazarına gümrüksüz ihraç edebilmektedir. Kenya’da Yatırım ve Ticaret Olanakları • Ülkede özellikle elektrik enerjisi tedariki, trafo imalat ve bakımı, kömür fabrikası kurulumu, kömür arama ve işletmesi, biyo-yakıt üretimi, tarımsal gıda ve içecek işleme, hayvancılık, gübre üretimi gibi alanlarda yatırım imkanları mevcuttur. • 2008 yılında 233 milyon dolar ile en çok ihracat gerçekleştirdiğimiz Sahra Altı Afrika ülkeleri arasında 4. sırada yer alan Kenya’ya Türk firmaları özellikle tekstil, hazırgiyim, deri giyim, deri ayakkabı ve çanta, gıda sanayi, inşaat malzemeleri, tarım makineleri, gübre, ilaç ve kozmetik ürünleri ve otomotiv sektöründe ihracat gerçekleştirebilirler. Kenya’da Yatırım Olanakları Tarım ve Hayvancılık • - Geniş ve verimli tarım arazilerinin devletten kiralanarak, mısır, pamuk, yer fıstığı, şeker kamışı, çeltik, buğday gibi ürünlerin üretimi ve ihracatının yapılması, • - Et, süt ve sütlü ürünler işleme tesislerinin kurulması • - Zirai ilaçlama, tarım kimyasalları ve gübre fabrikalarının kurulması • - Her türlü tarımsal alet, makine ve ekipman üretimi yapılabilir, söz konusu ürünlerin yedek parça ve servis ihtiyaçları karşılanabilir. Müteahhitlik Hizmetleri Kenya ekonomisi altyapı ve üst yapı projeleri için dış kredilere ve yardımlara bağımlıdır. Bu itibarla, müteahhitlik ve müşavirlik firmalarımız finansman imkanını kendileri sağladıkları takdirde, yeni yolların yapımı, mevcut yolların iyileştirilmesi, köprü yapımı, toplu sosyal konutların inşası, tarım alanlarında sulama kanalları, baraj yapımı gibi bir çok yatırım imkanı bulunmaktadır. İmalat Sanayi Ülkedeki sanayi üretimi çok sınırlı ve verimsiz olduğundan talebi karşılayamamaktadır. Bu nedenle, hemen her türlü sanayi ürünü ithal edilmektedir. Uzak doğu ürünleri ucuz fakat düşük kaliteli, Avrupa ürünleri ise kaliteli fakat çok pahalıdır. Bu bağlamda, Türk ürünleri kalitesi ve uygun fiyatıyla Kenya’da olumlu bir imaja sahiptir. Bu itibarla, yapı ve inşaat malzemeleri, İnsan ve hayvan sağlığında kullanılan ilaçlar, kozmetik ürünleri alanında yatırım yapılabilir. Gıda Sanayi Tarım ülkesi olmasına rağmen, çikolata, şekerleme, makarna, domates salçası, yemeklik yağlar, nebati yağ, bisküvi, mısır nişastası, maya, ciklet gibi işlenmiş tarım ürünleri ithal edilmekte olup, gerekli tesis, makina, ekipman ve teknoloji transferi ile söz konusu ürünlerin üretimi yatırımcılarımız tarafından Kenya’da yapılabilir. Tekstil ve Hazır Giyim Kenya’da pamuk üretimi konusunda ciddi potansiyel bulunmakla birlikte teknolojik yetersizlikler nedeniyle arzu edilen miktar ve kalitede üretim yapılamamaktadır. İşçilik ücretleri ortalama 200 ABD Doları civarındadır. Gerekli tesis, makina, ekipman ve teknoloji transferi yapılarak, tekstil ve hazır giyim üretimi yapılabilir. Ayrıca, ülkede küçük ve büyükbaş hayvan bolluğundan dolayı, uygun fiyata ham deri temin edilip, Kenya’da işlenerek nihai mamul haline getirilip, diğer ülkelere ihraç edilebilir. Otomotiv Sektörü (1) Kenya’nın otomotiv ana ve yan sanayi olarak toplam ithalatı 2004’de 510 Milyon ABD Doları, 2005’de iki kat artışla 1,1 Milyar ABD Doları ve 2006’da 1,375 Milyar ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. Kenya’nın otomotiv ana sanayi ithalatı 2004’de 429 Milyon, 2005’de 916 Milyon ve 2006’da 1,15 Milyar ABD Doları olarak gerçekleşmiştir. Otomotiv Sektörü (2) 2007 yılında, Türkiye’den Kenya’ya 2,287,000 ABD Doları değerinde traktör ihraç edilmiştir. Kenya ekonomisinde tarım ve hayvancılık sektörü önemli bir yer tuttuğundan (toplam ekonominin yüzde 23’ünü oluşturmaktadır) başta traktör olmak üzere tarım araç ve makinaları ihracatımız için büyük potansiyel taşımaktadır. Otomotiv ana sanayinde, otobüs, minibüs, kamyonet gibi ticari araçlar ile otomotiv yan sanayini oluşturan; otomotiv aksam ve yedek parçaları, iç ve dış lastik ile akümülatörlerin de ihracatımız için potansiyel arz ettiği düşünülmektedir Kenya’da Yatırım Olanakları Turizm Kenya’da Yatırım Olanakları KENYA'DAKİ BAZI İŞ FIRSATLARI (1) • İnşaat sektörü: Finansman getirilmesi durumunda yol, köprü, altyapı inşası, liman gibi üstlenebileceğimiz projeler mevcuttur. Halihazırda yıllık 10 milyon yolcu kapasiteli Nairobi Havalimanı projesini, Türk müteahhitlik firmaları tarafından üstlenilebilir. Nairobi'de 5 yıldızlı üst kesimlere ve yabancılara hitap edecek düzeyde bir otele büyük ihtiyaç var. Öte yandan, ülkede konut kulelere ve büyük bir iş merkezi talep ediliyor. Böyle bir yatırımın geri dönüş süresi oldukça kısa olacaktır. Bu alanda yerel ortak yatırımcı bulmak mümkün. Ülkede kaliteye ve markaya büyük bir talep var. Ülkede son dönemlerde hızlanmış olan bir konut üretim hamlesi mevcut, ancak en fazla talebi lüks konut ve villa görüyor. Bu konuda yap sat modeli çok iyi bir şekilde işliyor. Bu konuda küçük orta ölçekli müteahhitlerimiz için büyük bir iş potansiyeli mevcut, bu alanda yerel ortak bulmak da mümkün. Konut üretiminden dolayı tüm inşaat malzemeleri, tuğla fabrikası, PVC ve Alüminyum doğrama, konusunda hem yatırım hem de ihracat potansiyeli bulunuyor. KENYA'DAKİ BAZI İŞ FIRSATLARI (2) Yenilenebilir enerji: Enerji talebi sürekli artan ve tam olarak karşılayamayan ülke bu alanda önemli projeler geliştirmektedir. Özellikle yap-islet modelleri çerçevesinde somut imtiyazlı projeler mevcuttur. Burada somut bir örnek vermek gerekirse, jeotermal konusunda devlet gerekli sondajı yapıp buharı bulduktan sonra, yatırımcılara elektrik üretimi için teslim etmekte ve alım garantili üretim imtiyazları vermektedir. Ayrıca sondaj makine ve ekipmanları, güneş enerjisi panel sistemleri, jeneratör, trafo, kablo gibi alanlarda büyük talep ve ihracat potansiyeli bulunmaktadır. Deri işleme tesisi: Ülkede önemli düzeyde hayvancılık yapıldığından deri sanayi konusunda, özellikle kesimhane ve derinin ilk işlenmesi alanlarında büyük iş imkanları var. Çay ve kahve paketleme tesisi: Çok önemli bir çay ve kahve üreticisi olan Kenya, dünya piyasalarına çıkaracak ambalaj ve kalitede üretim yapamamaktadır, bu alanda önemli iş potansiyelleri mevcuttur. 45 KENYA'DAKİ BAZI İŞ FIRSATLARI (3) Tavuk ve yumurta üretim tesisi: Tavuk üretimi yetersiz olduğundan tavuk eti fiyatı kırmızı etten daha pahalıdır. Öte yandan tavuk yemi konusunda sıkıntı olmaması dolayısıyla bu alanda üretim için potansiyel bulunuyor. Mobilyacılık: Ülkede özellikle ev mobilyası ve mutfak sistemleri üretimi yapacak küçük-orta ölçekli işletmelere ihtiyaç duyulmaktadır. KENYA'DAKİ BAZI İŞ FIRSATLARI (4) Tıbbi Malzeme, İlaç ve Hijyenik Ürünler: Temel ilaçlar, eczacılık ürünleri, tıbbi malzeme konusunda ihracat imkanları mevcuttur. Ekmek ve pasta fırını: Ülkede acilen bir fırına ihtiyaç duyulmaktadır, söz konusu yatırımını yapan kişi kısa surede zincir haline gelebilecektir. Restoran kurulması: Henüz 2 tane Türk restoranı kurulmasına karşılık, ülkede üst kesimlere hitap edecek Türk restoranı için iş imkanı mevcut. Kenya’da Yatırım Olanakları Çevre ve Doğal Kaynaklar Altın kireçtaşı, soda, tuz, hidro güç, vahşi doğa Diğer Faaliyetler ÖZEL FAALİYETLER İzmir’deki çeşitli Üniversitelerde Eğitim Gören Afrikalı gençlerimizi EBSO’da bir araya getirdik Uganda’s Strategic Location in the Heart of Africa UGANDA MARKET Uganda 32* million East Africa 130* million Great Lakes Reg 190* million COMESA - 19 member countries - 400 million people. - Imports over US$ 170bn p.a. AGOA - US EU – EBA China – Easy Access Japan – over 173 agric. products Etc. 50 Tourism Products UGANDA UWA Protected Areas Kidepo Valley NP â East Madi WR Arua Matheniko WR Ajai WR â Bokora WR Gulu â Murchison Falls NP â Bugungu WR Mo roto Lira Karuma WR Pian Upe WR So roti â em ul ik iN P Kabwoya WR â S Toro-Semliki WR Mt. Elgon NP â â Jinja Kibale NP M ts .N P Mb ale Ka m pala Toro ro â N en zo ri â Kyambura WR Queen Elizabeth NP Kigezi WR â Ka bale E S Ma saka â Lake Mburo NP Bwindi Impenetrable NP â W En te bbe â R w Katonga WR 100 0 100 200 300 Kilome Mgahinga Gorilla NP 52 MURCHISON FALLS PARK HOT AIR BALOONS, CANOPY, PUBLIC SAFARIS 4/9/2012 | 53 MALE & FEMALE HOTSPRINGS IN SEMLIKI 54 UNIQUENESS OF BWINDI Chimpanzee; Adult & Young Mountain Gorilla; Young Chimpanzee; Young 55 55 AFRICA THE FINAL FRONTIER The Investments risk paradigm has shifted. Today the risk is not to invest in Africa, but rather not investing in Africa! Tanzani a And this could be Africa’s Century! The world’s leading investment analysts have identified Africa as the NEW FRONTIER of unprecedented economic growth driven by* 1.Commodities (minerals) 2.Oil and Gas (Hydro and Bio-Fuels too) 3.Agriculture (Land and Water) 4.Healthcare 5.Infrastructure 6.Telecommunications 7.Information Technology 8.Defence 9.Financial Services 10.Retail *Merrill Lynch Thematic Investing Report July 23, 2007. Africa: The final frontier. 57 Tanzania has unique (hyper) growth opportunities in 8 out of 10 Commodities sectors 1. 2. Oil and Gas (Hydro and Bio-Fuels too) 3. Agriculture (Land and water) 4. Infrastructure for Tanzania and the region 5. Retail (specifically Tourism) 6. Telecommunication 7. Information Technology 8. Financial services (Housing Finance) 59 Bir bakışta Namibya • Konum: Afrika kıtasının güneyi • Yüzölçümü: 824.292 kilometrekare • Komşu ülkeler: Angola, Zambiya, Botsvana, Güney Afrika • Nüfus: 2,2 Milyon • Başkent: Winhoek • Bağımsızlık tarihi: 21.03.1990 • Yönetim şekli: Parlamenter demokrasi • Kullanılan lisanlar: İdari dil İngilizce olmakla birlikte Afrikaans, Otjiherero, Oshivambo, Nama, Damara ve Almanca vb. lisanlar da kullanılmaktadır. ANA İHRACAT ÜRÜNLERİ 2. ZENGİN DOĞAL KAYNAKLAR • • • • • • • Dünya'nın en büyük dördüncü uranyum üreticisi Dünya'nın en büyük altıncı elmas üreticisi Bakır, çinko ve kurşun madenleri üretiminde dünyanın önde gelen beş ülkesi arasındadır Bunun yanısıra: altın, gümüş, yarı kıymetli taşlar, sanayi mineralleri, tuz, flüorit, mangan, granit ve mermer üretimi Açık deniz (Off-Shore) gaz yatakları (1,4 trilyon kübik kadem) Dünya'nın önde gelen 10 balıkçılık ülkelerinden biri: berlam balığı, keler balığı, palamut, sardalye, açık deniz kırmızı yengeci, langust, Güney Afrika kürklü foku Yerli bitkiler ve ürünler: şeytan pençesi, marula yağı, yabani ipek, hoodia bitkisi NEDEN 2: ZENGİN DOĞAL KAYNAKLAR Marula yağı: Doğal güzellik ürünlerinde bir parça Namibya NEDEN 2: ZENGİN DOĞAL KAYNAKLAR 3. AFRİKA KITASININ GÜNEYİNE VE DÜNYA PAZARLARINA AÇILAN KAPINIZ • • • • • • • Stratejik coğrafi konum Kusursuz altyapı Güney Afrika Gümrük Birliği (SACU ) ve Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (SADC) üyesi Bölgesel SADC pazarı içerisinde 300 milyon tüketici 2050 yılı pazar potansiyeli: Afrika'da nüfus 2 milyar olacaktır AB, ABD, EFTA ve MERCOSUR ülkeleri ile imzalanmış imtiyazlı ticaret anlaşmaları mevcuttur Air Namibia: Frankfurt ve Windhoek arasında haftada altı tarifeli sefer gerçekleştirilmektedir. NEDEN 3: AFRİKA'NIN GÜNEYİNE AÇILAN KAPINIZ 4. AFRİKA'NIN LOJİSTİK LİDERİ • Afrika'nın en iyi lojistik altyapısı (Dünya Ekonomik Forumu 2010-2011) • Karayolları, demiryolları, havaalanları ve limanlara yapılan büyük yatırımlar • Küresel oyuncuların (Deutsche Post DHL, Kühne und Nagel) yanısıra yerel şirketlerinde yer aldığı hızla büyüyen lojistik sektörü NEDEN 4: AFRİKA'NIN LOJİSTİK LİDERİ 8. BAŞARILI YATIRIM HİKAYELERİ • Schwenk Zement KG (Almanya): çimento fabrikası, yatırım miktarı 250 milyon avro, 300 doğrudan istihdam • Hilton: Windhoek'te 150 odalı 5 yıldızlı bir otel, Namibyalı United Africa Group şirketi ile katılım ortaklığı çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. • Areva (Fransa): Yılda 20 milyon metreküp kapasiteli deniz suyu ve uranyum arıtma, tuzdan arındırma ve içme suyu elde etme şirketi • Deutsche Post DHL: Afrika'da kurulan ilk uluslararası posta işleme merkezi NEDEN 8: BAŞARILI YATIRIM HİKAYELERİ ETKİLEYİCİ DOĞAL GÜZELLİKLER VE ÇEKİCİ KONAKLAMA YERLERİ NEDEN 10: BENZERSİZ YAŞAM KALİTESİ FİLM SETİ OLARAK NAMİBYA: BİR TEKNİKOLOR DOĞASI Namibya'da çekilen uluslararası filmler Title Product ion Country Compa ny Year Format 2010 Docume ntary BBC Vision Studios UK The Sisters 2010 TV series BBC Channel 4 UK The Magic Tale 2008 Feature Film Orbita Max Spain Where my heart speaks 2008 TV film Ziegler Films German y 10 000 BC 2006 Wonders of the Universe Flight of Feature Warner USA Film Brothers NEDEN 10: BENZERSİZ YAŞAM KALİTESİ 20th ZENGİN VE ÇEŞİTLİ YABAN HAYATI NEDEN 10: BENZERSİZ YAŞAM KALİTESİ GÜNEY AFRİKA CUMHURİYETİ GENEL GÖSTERGELER (1) • • • • • • • • • Rejim Yönetim Devlet Başkanı İdari Başkent Parlamento Ticari Başkent Nüfus Okuma-Yazma İklim : Demokrasi : Federal Devlet (9 Eyalet) : Jacob ZUMA : Pretoria : Cape Town : Johannesburg : 44,8 Milyon : %85.93 : Yaz (Ekim-Mart): 15C-35C Kış (Nisan-Eylül): 0C-20C GENEL GÖSTERGELER (2) Yüzölçümü :1,219,090 km2 Para Birimi R1=100 Sent Zaman dilimi: SAST (GMT+2) Resmî Diller: İş dili olan İngilizce ile toplam 11 resmî dil bulunmaktadır GSYİH: 2008 Toplam : $276.764 milyon Kişi Başına : $5.637 Gerçek GSYİH BÜYÜME: %3.7 (2008) 2008 Yıllık Enflasyon ortalaması (CPIX): %11,5 civarında’dır Ana İhracat: mineraller ve mineral ürünleri,değerli metaller ve metal ürünleri, kimyasal ve gıda ürünleri, otomotiv ve parçaları Ana Ticaret Ortakları: Almanya,ABD,Çin,Japonya,İngiltere ÖNEMLİ ŞEHİRLER • • • • • • • Johannesburg Pretoria Cape Town Port Elizabeth East London Durban Bloemfontein ÖNEMLİ LİMANLAR • • • • • • Cape Town Saldanha Bay Port Elizabeth East London Durban Richards Bay DIŞ TİCARET -İHRACAT EN ÇOK İHRACAT EDİLEN MAL GRUPLARI • • • • • • • • • Altın, Elmas, Platin... Maden ve Mineraller Temel metal ve metal ürünleri Makine ve ekipman Taşıt araçları Kimyasal ürünler İşlenmiş gıda Sebze Meyve Kağıt ve kağıt ürünleri EN ÇOK İHRACATIN YAPILDIĞI ÜLKELER İngiltere ABD Almanya Japonya Hollanda Belçika İtalya İspanya Mozambik Zimbabwe DIŞ TİCARET -İTHAL EN ÇOK İTHAL EDİLEN MAL GRUPLARI EN ÇOK İTHALATIN YAPILDIĞI ÜLKELER • • • • • • • • • • • • • • • • • • • Makine ve Ekipman Petrol ürünleri Kimyasallar, İlaç Taşıt ve Ekipman Plastik ve plastik ürünleri Metal ürünleri Optik, Medikal ürünler Tekstil ürünleri Mücevher Almanya ABD İngiltere S. Arabistan Japonya Çin Iran Fransa İtalya Avustralya GÜNEY AFRİKA VE AFRİKA • • • • • • • Afrika GSMH’nın %18’i Afrika enerjisinin %50’si Afrika madeninin %45’i Afrika sanayi üretiminin %40’ı Afrika satın alma gücünün % 50’si Afrika kıtasına ihracat: $ 6,4 milyar Afrika kıtasından ithalat: $ 1 milyar GÜNEY AFRİKA VE AFRİKA SACU- Güney Afrika Gümrük Birliği GAC, Namibya, Swaziland, Lesotho, Botswana RWANDA CONGO BURUNDI DEMOCRATIC REPUBLIC OF CONGO KENYA TANZANIA SADC- Güney Afrika Kalkınma Topluluğu (14 ülke) - Serbest Ticaret Protokolü - 190 milyon nüfus - SADC’e ihracat: $ 3 milyar - SADC’den ithalat: $ 500 milyon MALAWI ANGLOA ZAMBIA ZIMBABWE NAMIBIA BOTSWANA SOUTH AFRICA GÜNEY AFRİKA VE AB • GAC-AB Serbest Ticaret Anlaşması • En büyük ticaret partneri AB (%40) • En büyük yabancı yatırım AB kökenli GÜNEY AFRİKA- ABD VE DİĞER • AGOA- Afrika Kalkınma ve Fırsatlar Yasası Otomotiv yedek parça, tekstil, ayakkabı, deri dahil 6400 ürününün ABD’ye ihracatı gümrük vergisi ve kotadan muaf • GAC’ın ikinci büyük ticaret partneri • Serbest Ticaret Anlaşması Müzakereleri • Diğerler, • GAC - Çin, Hindistan ve Latin Amerika STA müzakereleri • GAC Dünya Ticaret Örgütü üyesi TÜRKİYE’NİN İTHALATI(1) •Kömür •Altın •Gaz filtreleme ve arındırma makineleri •Otomotiv yedek parça •Demir, krom, titanyum cevherleri •Dökme demir •Ham deri •Ferro-manganez •Gümüş •Asbest, selüloz bazlı sürtünmeyi temin edici maddeler TÜRKİYE’NİN İTHALATI (2) •Organik kimyasallar •Elektrotlar •Demir çelik yassı mamulleri •Yün •Paslanmaz çelik levha •Elektrikli malzemeler •İş Makinesi yedek parçaları •Demir çelik çubuk •Kağıt hamuru •Kağıt ve karton tabakaları •Okaliptüs kerestesi •Gıda katkı maddeleri •Diğer kimyasallar TÜRKİYE’NİN İTHALATI (3) •Demir çelik inşaat malzemesi •Kedi köpek maması •Ağır vasıta dış lastiği •Mineraller •Balık unu •Boya hammaddesi •Deodorantlar •Metal için kalıplar •Ferro-silikon •Plastik ürünler •Cam •Ferro-Krom •Sentetik iplik TÜRKİYE’NİN İTHALATI (4) •Elektrik malzemesi •Motor parçaları •Polyester ve akrilik elyaf •İlaç •Pamuk ipliği ve kumaşı •Fotoğraf filmi ve tabakası •Parafin •Kapı kilitleri •Nikel •Valfler •Metal cevherleri için ayırma, temizleme makineleri TÜRKİYE’NİN İHRACATI (1) •Çocuk bezi, ped, kağıt mendil, tuvalet kağıdı •Traktör, traktör ve ağır vasıta için karoseri, otomotiv yedek parça •Dizel motor parçaları, bulaşık ve çamaşır makineleri •Sentetik elyaf ve filamentten mensucat •Elektrikli ev aletleri •Özel dokunmuş mensucat, tül •Ağır vasıtalar için dış lastik •Demir çelik halat, tel •Ev tekstili •Mermer TÜRKİYE’NİN İHRACATI (2) •Tütün •Organik Kimyasallar •Pamuktan kumaş ve iplik •Altın mücevher •Kurutulmuş domates •Kord bezi •İşlenmiş meyve ve sebze •Paslanmaz çelikten mutfak eşyası •Plastik, plastik malzeme •Ocak ve sobalar TÜRKİYE’NİN İHRACATI (3) •Fındık •Un •Hazır giyim •Cam mutfak eşyası •Bisküvi •Boya hammaddesi •Sivil helikopter •Dokunmuş kumaş •Çimento, perlit •Seramik ürünleri •Demir çelik •Kurutulmuş meyve •Çikolata TÜRKİYE’NİN İHRACATI (4) •Makarna •Sakız ve şekerleme •Baharat ( kimyon kekik, rezene, anason, defne) •Mobilya •Kibrit •Kapı kilidi •Tabanca, tüfek •Demir çelik inşaat malzemesi •Deri ürünleri •Parasetamol •Zeytin yağı GAC-TÜRKİYE EKONOMİK İLİŞKİLER GÜNEY AFRİKA’DAKİ TÜRK YATIRIMLARI -Toplam 6 imalatçı ve 50’nin üzerinde kayıtlı Türk şirketi -Toplam yatırım değeri 60 milyon dolar -Sektörler: Tekstil, kömür madenleri, elektrikli ev aletleri, genel dış ticaret, turizm, gıda, inşaat ve hizmet ANLAŞMALAR -Yatırımların Geliştirilmesi ve Korunması Anlaşması -Turizm İşbirliği Anlaşması -Ticari ve Ekonomik İşbirliği Anlaşması -Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması -GTS kapsamında vergi indirim ve muafiyetleri GÜNEY AFRIKA’DA TURIZM GÜNEY AFRIKA’NIN İMALATI GÜNEY AFRIKA’NIN SANAYI VE MADENLERI GÜNEY AFRIKA’DA YATIRIM YATIRIM SİSTEMİ VE TEŞVİKLER NEDEN GÜNEY AFRİKA •İstikrarlı siyasi ortam ve doğru makro ekonomik politikalar •Büyüme potansiyeli olan 44,8 milyonluk dinamik pazar •Büyüyen istikrarlı ekonomi, istikrarlı bir para •Afrika’ya geçiş kapısı •Afrika, Latin Amerika ve Hint Okyanusu pazarlarına yakınlık ve deniz, kara, demir ve hava yolu bağlantıları •Zengin doğal kaynaklar ve hammadde •Gelişmiş altyapı, ileri düzey finans ve bankacılık •Modern taşıma ve iletişim •Eşsiz bir turizm ve gelişmiş bir tarım sektörü •100% yabancı sermaye izni •Karların serbestçe transferi •Ucuz yatırım ortamı •Cazip yatırım teşvikleri UCUZ YATIRIM ORTAMI - Dünya’nın en ucuz 4. elektrik üreticisi - Aylık 40 dolara kadar inen işçi ücretleri Merkez ve cadde üzerinde - Mağaza kiraları $ 7/m2 - Ofis kiraları $ 8/m2 - Fabrika kiraları $ 2,5/m2 TEŞVİKLERİN HEDEFİ •Yerel sanayi uluslararası rekabete hazırlamak • Sabit sanayi yatırımlarını artırmak • İstihdam yaratmak • Siyah girişimciliği desteklemek • KOBİ’lerin yatırım maliyetlerini düşürmek DESTEKLENEN SEKTÖRLER Hazır Giyim, Tekstil ve Ayakkabı Metal, Mineral ve Madencilik İşlenmiş Gıda Turizm Otomotiv Hava, Demir ve Deniz Yolu Taşımacılığı El Sanatları Kimya ve Biyoteknoloji Bilgi ve İletişim Teknolojileri Güney Afrika Ekonomisi • Güney Afrika Cumhuriyeti mükemmel bir üretim merkezi olarak konumlandırılmış • Çeşitlendirilmiş Sanayi Sektörleri • Açık Ekonomi • Yatırım ve Kâr için Sağlam bir iş ortamı • Afrika kıtasına ve 200 milyondan fazla tüketicinin bulunduğu piyasalara giriş kapısı • Afrika, Çin ve Hindistan'dan sonraki en büyük pazardır 1994 2004 R 482 60 $ ABD R 1 374 R 2 284 171 $ 277 $ ABD ABD Mal R 69,8 ihracatı 8.7 $ (Milyar) ABD R 281,8 R 655,7 35.2 $ 79.5 $ ABD ABD GSYİH (Milyar) GSYİH BÜYÜME % 3,2 % 4,6 2008 % 3,7 Güney Afrika'nın önde gelen ticaret ortakları(2009) İhracat Yapılan Ülkeler Rant (milyonlar) İthalat Yapılan Ülkeler Rant(milyonlar) 1.Çin 48,656.1 1. 69,950.0 2.ABD 41,027.1 2.Almanya 61,888.1 3.Japonya 33,937.0 3.ABD 40,691.2 4.Almanya 32,317.8 4.Suudi Arabistan 26,650.9 5.İngiltere 25,106.2 5.Japonya 26,245.5 6.İsviçre 21,272.7 6.Iran 22,109.7 7. Hollanda 18,389.7 7.İngiltere 21,393.5 8.Hindistan 17,873.3 8.Fransa 16,579.3 Çin GÜNEY AFRIKA -KÜRESEL BAKIŞ • Güney Afrika en gelişmiş ve gelecek vadeden pazarlardan biri olup aynı zamanda yükselen piyasa ekonomisi ile de dünya ekonomisine de olumlu katkıda bulunmaktadır • Güney Afrika dünyanın sanayileşmiş 26 ülkesinden biridir • Ülke ayrıca Afrika kıtasına giriş kapısı olarak kabul edilir • Güney Afrika, Afrika Kıtasının GSYİH‘nın yaklaşık % 25 ‘ini karşılayan kıtanın en büyük ekonomisine sahiptir • Dünya Bankası'na göre, 2010 yılında Güney Afrika iş yapma kolaylığı açısından dünyadaki 183 ülke arasında 34.sırada yer almıştır • JSE Menkul Kıymetler Borsası Afrika'nın en büyük ve en gelişmiş Menkul Kıymetler Borsası olup dünyanın 20 borsasından biridir • Güney Afrika dünyanın en büyük altın, platin, rodyum, krom, manganez ve vanadyum gibi minerallerin en büyük üreticisi olmaya devam etmektedir. • Güney Afrika küresel manganez rezervlerinin %80‘inin, kromun % 72‘sinin, platin grubu metallerinin %88’inin, altının %40’ının ve vanadyumun % 27’sinin sahibidir GÜNEY AFRIKA’NIN YATIRIM ORTAMI İstikrarlı siyasi ortam ve doğru Zengin doğal kaynaklar ve hammadde Gelişmiş ulaşım ve lojistik altyapısı Dünya standartlarında finansal sistem makro ekonomik politikalar Rekabetsel sektörler/Sanayiler Beceriler Uygun maliyetli ticaret Güney Afrika - Küresel Ekonomik Yeteneği • Financial Times verilerine göre Güney Afrika, bölgesel yatırımda Afrika kıtasında lider olduğunu gösterir. • Afrika'daki Ar-Ge yatırımı için 1 numaralı ülke •Afrika'daki çevre teknolojisi yatırımı için 1 numaralı ülke •Afrika'daki ICT ve Elektronik yatırımı için 1 numaralı ülke •Afrika'daki finansal hizmetler yatırımı için 1 numaralı ülke •Afrika'daki yaratıcı endüstriler yatırımı için 1 numaralı ülke •Afrika'daki ulaşım araçlarının yatırımı için 1 numaralı ülke •Afrika'daki yaşam bilimleri yatırımı için 1 numaralı ülke Endüstriyel kümelerin varlığı • Çevre Teknolojilerinin Bölgesel lideri • Dünya çapında Bilgi İletişim Teknolojileri(ICT) sektörünün lideri • Bölge için en Büyük Finansal Hizmetler Merkezi • Afrika'nın en Büyük Nakliye Ekipmanları sahibi • En büyük Yaratıcı Endüstri Merkezi • Bölgedeki en Büyük Bilim Yaşam Merkezi YATIRIM OLANAKLARI (1) SEKTÖR ALT SEKTÖR Tarımsalİşleme Balıkçılık ve Su ürünleri, Çiçekçilik, Meyve ve Sebze işleme tesisleri, Meyve suları, Et işleme, Organik yiyecekler, Şekerleme, Yerli çaylar ve doğal elyaf (organik pamuk, keten ve tiftik). Otomotiv ve Bileşenleri Motor parçaları / bileşenleri, Yedek parça, elektronik şanzıman parçaları, katalitik konvektör, alüminyum dövme ve döküm, dizel filtreleri ve deri ürünleri Kimyasallar ve plastik imalatı Üretimler: Titanyum dioksit pigment , Fluoro kimyasalları, Polipropilen dönüşüm, Ambalaj, ilaç maddeleri, reaktifler ve aşılar Dış kaynağı İş süreci ve Bilgi Teknolojisi Etkin Hizmetler .Çağrı Merkezleri, Ofis İşleme ve paylaşılan Kurumsal Hizmetler . Kurumsal çözümler ,Filo yönetimi, Bilgi yönetimi, varlık yönetimi çözümleri . Yasal Dış kaynaklar Elektro teknik Yazılım Uygulamaları, mobil uygulamalar, akıllı ölçümleme, yazılım, radyo frekansı tanımlama, süreç kontrolü, ölçme ve enstrümantasyon, güvenlik ve izleme çözümleri ve finansal yazılım .. YATIRIM OLANAKLARI (2) SEKTÖR ALT SEKTÖR Giyim, Tekstil, Deri ve Ayakkabı . Polyester kullanılarak Sanayi Tekstil İmalatı Metal üretimi, ulaşım araçları . Metal imalatı, boru, tüp ve döküm ürünleri ,Çelik halat gibi ürünler dönüşümü,kablo ve mücevher . İmalat ve madencilik, tarım ve inşaat ekipmanları montajı . Boru hatları üretimi . Takım tezgahları (otomatik, ambalajlama, madencilik ve uzay sanayi) . Elektrik motorları . Mühendislik hizmetleri, inşaat sektörleri . Liman , inşaat ve ekipmanları . Gemi ve petrol platform inşa ve bakım . Demiryolu Üretim ekipmanı, köprü, Demiryolları ve istasyonlarındaki sinyal hatları . Keten gibi diğer doğal elyaf tekstil üretimi . Yün ve tiftik üretimi - iplik, triko ve kumaş… YATIRIM OLANAKLARI (3) SEKTÖR ALT SEKTÖR Turizm .Otel ve selfservis tatil köyleri, Macera-, Eko-Spor-Konferans ve kültür turizmi, oyun gibi Havacılık . Havacılık ile altyapıları geliştirme, .Eğlence tesisleri ve dünya standartlarında golf sahaları, liman ve sahil gibi altyapıları geliştirme, .Sınır ötesi koruma alanları ve ulaşım gibi altyapıları geliştirme ilgili hizmetler, Bakım, onarım ve revizyon (MRO) dahil . Döner ve sabit kanatlı bileşenleri . Havacılık eğitim hizmetleri . Sağlık kullanımını izleme sistemleri dahil olmak üzere havacılık elektroniği ve özel imalat . Uçak yapısal bileşenleri, kompozit ve metal levha (alüminyum ve titanyum) . Uydu bağlantılı hizmetler (izleme ,kontrol ve uygulama geliştirme) . Gelişmiş tasarım uzmanlığı . İnsansız araçlar (İHA) BAŞLICA TEŞVİKLER YATIRIM DESTEĞİ KOBİ DESTEĞİ BULUŞ VE TEKNOLOJİ DESTEĞİ İHRACAT DESTEĞİ Diğer teşvikler… Teşvikler Yararlar Ana Koşullar Kurumsal Yatırım Programı (EIP) EIP (üretim), yeni bir üretim tesisi kurmak için var olan bir tesis genişletme ya da giyim ve tekstil sektörlerinde mevcut bir tesisi yükseltmek isteyen yerel tabanlı üreticiler için nakit bir hibe EIP imalat ve turizm içinde yatırımları teşvik etmesi için kullanılacak, aynı zamanda öncelikli sektörlerin yanı sıra, IPAP anahtar performans alanlarında da bazı önerilerde bulunacak. Yabancı Yatırım Hibe Yurtdışından Güney Afrika ‘ya yeni makine ve ekipmanlar getiren yatırımcıların maliyeti için telafi edilmektedir Sadece Yabancı yatırımcılar Sanayi Geliştirme Bölgesi Güney Afrika gümrük bölgesinde hammaddenin ithalatı, mal ve diğer hizmetlerin ihracat KDV’si muaf olarak tutulmaktadır Olası IDZ operatör şirketleri IDZ geliştirmek ve işletmek için izin almalıdır. YATIRIM DESTEĞİ SİYAH GİRİŞİMCİ DESTEĞİ KRİTİK ALTYAPI FONU YABANCI YATIRIM HİBESİ BECERİ GELİŞTİRME DESTEĞİ STRATEJİK SANAYİ DESTEĞİ DTI‘ nın yatırım hizmeti • Sektör Bilgisi • Güney Afrika'da yatırım fırsatlarını araştırmak için finansal destek • Hükümete doğrudan destek verilmesinden dolayı teşekkürler : -Güney Afrika’da İş yapma ortamı hakkında bilgi - Ayrıntılı yatırım teşvikleri - Yatırımın kolaylaştırılması - Bakım sonrası - temaslar KOBİ DESTEĞİ KOBİ KALKINDIRMA TEŞVİĞİ KREDİ GARANTİSİ DÜŞÜK FAİZLİ KREDİ YABANCI YATIRIM HİBESİ BECERİ GELİŞTİRME DESTEĞİ İHRACAT DESTEĞİ •İHRACAT PAZARI GELİŞTİRMEYE VE GÜNEY AFRİKA’YA YATIRIM ÇEKMEYE YÖNELİK FAALİYETLERİN DESTEKLENMESİ •FUARLARA KATILIM •PAZAR ARAŞTIRMA SEYAHATLERİ •ALIM HEYETLERİ •YATIRIM HEYETLERİ •AGOA •OSB’LER BULUŞ VE TEKNOLOJİ YENİ TEKNOLOJİLERİN GELİŞTİRİLMESİ VE İHTİYAÇ DUYULAN TEKNOLOJİLERİN TRANSFERİNİ DESTEKLEMEYE YÖNELİK BİR TEŞVİK PROGRAMIDIR • ŞİRKET KURMAK * Sermaye Limiti: Yoktur. * 100% yabancı sermaye izni. GA’lı hissedar zorunluluğu yoktur * Hızlı ve saydam bürokrasi VERGİLER GELİR VERGİSİ (KURUMLAR) Vergi Türü Kurumlar vergisi Küçük işletmeler için R0 - R150 000 ($25 000) R150 001 ve üzeri için Yabancı şirketlerin şubesi GELİR VERGİSİ (BİREYLER) Vergi Oranı 30% %15 %30 %35 %18-%40 DİĞER VERGİLER KDV : %14 İhracat ve bazı gıda maddeleri ve mallarda KDV sıfırdır Sermaye Gelirlerinin Vergilendirilmesi •Bireyler: %10 •Şirketler: %15 Diğer Vergi ve Harçlar •Beceri Geliştirme Harcı: İşçi maaşı üzerinden işveren %1 •İşsizlik Sigorta Katkısı: İşçi maaşı üzerinden, işveren %1, işçi %1 DTI‘ nın yatırım hizmeti İletişim Bilgileri . Çağrı Merkezi : 0861 843 384 . Telefon Santrali: +27 12 394 0000 . Yatırım Promosyonu : +27 12 394 1339 . Web Site: www.thedti.gov.za . E-Posta: [email protected] . Address: Private Bag X 84, Pretoria 0001 South Africa TEŞEKKÜRLER • Tamer Taşkın • DEİK/Türk-Afrika İş Konseyleri Başkanı • Güney Afrika İzmir Fahri Başkonsolosu 123
Benzer belgeler
Afrika Pazarı - AİA
KENYA DAKİ BAZI İŞ
KENYA'DAKİ
FIRSATLARI (2)
Yenilenebilir enerji: Enerji talebi sürekli artan ve tam olarak karşılayamayan ülke bu
alanda önemli projeler geliştirmektedir. Özellikle yap-islet mod...