Dumansız hava sahası, Seraceddin ÇOM
Transkript
Dumansız hava sahası, Seraceddin ÇOM
DUMANSIZ HAVA SAHASI Dr. Seraceddin ÇOM T.C. Sağlık Bakanlığı Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 1 TÜTÜN KULLANIMI • Tütün kullanımı - en önemli önlenebilir halk sağlığı sorunu • Dünyada 15 yaş üzeri nüfusta 1.2 milyar kişi tütün kullanmakta (her üç erişkinden biri) • Dünyada tütün kullanımına bağlı hastalıklar nedeniyle yılda 5 milyon kişi ölmekte (günde 13.700, 6 sn’de 1 kişi) • Ülkemizde ölümlerin %41.6’sı tütüne bağlı hastalıklara bağlı (100 000 kişi/yıl, 274 kişi/gün, 1 kişi/5 dk) • Ülkemizde sigaranın getirdiği mali yük yılda 30 milyar TL (~20 milyar $). 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 2 TÜTÜN KULLANIMI • Dünya genelinde başlıca ölüm nedenlerinden sadece 3’ünde artış görülmektedir: HIV-AIDS, şişmanlık ve sigara kullanımı. • Trend böyle devam ederse 2020 yılında 10 milyon kişi sigaradan ölecektir. • Eğer etkili önlemler uygulamaya konmazsa bu yüzyılda bir milyar kişi sigara yüzünden ölecek olup ölümlerin yarısı orta yaşlarda gerçekleşecektir. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 3 TÜTÜN KULLANIM ORANLARI (TÜRKİYE) 60 50 40 30 20 10 0 1993 2004 2006 2008 2010 Kadın 13,5 19,45 16,6 15,2 13,8 Erkek 57,8 52,9 50,6 47,9 40,7 Toplam 33,6 33,79 33,4 31,2 27,1 Kaynaklar: 1993 Sağlık Bakanlığı Araştırması, 2004 Sağlık Bakanlığı Ulusal Hastalık Yükü Çalışması, 2006 Aile Araştırma Kurumu ve TÜİK Aile Yapısı Araştırması 2008 Küresel Yetişkin Tütün Araştırması (SB, TÜİK, DSÖ, CDC) 2010 Türkiye Yetişkin Tütün Araştırması (SB, TUİK, DSÖ) Kadın Erkek Toplam 4 TÜRKİYEDE TÜRKİYEDE TÜTÜN TÜTÜN KULLANIMI KULLANIMI (BİN (BİN TON) TON) Yabancı sigara fabrikalarının kurulması Amerikan sigaralarının ithalatı ve satışı 5727 sayılı yasanın yürürlüğe girmesi 4207 sayılı yasanın yürürlüğe girmesi 5 Kaynak: Tekel ve TAPDK verileri ÜLKEMİZDE TÜTÜNLE MÜCADELE 1996 Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanun 21 Mayıs 2003 TKÇS ‘nin kabulü 2004 TKÇS TR 2006 Tütün Kontrolü Ulusal Programı (TKUP) 2007 İl Tütün Kontrol Kurulları İlk yasal düzenleme 1996 yılında yapıldı ancak yeterince takip edilmediğinden etkisi sınırlı kaldı. Tütünle mücadelede ilk uluslararası anlaşma olan Tütün Kontrolü Çerçeve Sözleşmesi DSÖ’nün 56. Dünya Sağlık Asamblesinde kabul edildi. TKÇS; Sağlık Bakanımız Prof. Dr. Recep AKDAĞ tarafından imzalanmasının ardından TBMM’de kabul edilerek yürürlüğe girdi. Yapılacak çalışmaların planlanması ve tütün tüketiminin kontrol altına alınması için hazırlanan program Başbakanlık Genelgesi ekinde yayımlandı. TKUP’un bütünüyle uygulanması ve takibi ile ilgili faaliyetlerin illerde yürütülebilmesi için 6 İl Tütün Kontrol Kurulları kuruldu. ÜLKEMİZDE TÜTÜNLE MÜCADELE 2007 Daire Başkanlığı kurulması Çalışmaların daha etkili ve sürdürülebilir olabilmesi amacıyla TSHGM bünyesinde Tütün ve Bağımlılık Yapıcı Maddelerle Mücadele Daire Başkanlığı kuruldu. 2007 Eylem Planı “Ulusal Tütün Kontrol Programı Eylem Planı” Sayın Başbakanımızın katılımları ile kamuoyuna tanıtıldı. 03 Ocak 2008 5727 Sayılı Kanun “Tütün Mamullerinin Zararlarının Önlenmesine Dair Kanunda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun” 3 Ocak 2008 tarihinde kabul edildi. 19 Mayıs 2008 Kanunun Yürürlüğe Girmesi Pasif içicileri korumak ve dumansız bir Türkiye oluşturmak için tüm kapalı alanlara yönelik “Dumansız Hava Sahası” kampanyası başlatıldı. 19 Temmuz 2009 Tüm Kapalı Alanların Yasaya Dahil Olması Türkiye’de tüm kapalı alanlar dumansız hale geldi. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 7 4207 sayılı TÜTÜN ÜRÜNLERİNİN ZARARLARININ ÖNLENMESİ ve KONTROLÜ HAKKINDA KANUN Amaç: Kişileri ve gelecek nesilleri tütün ürünlerinin zararlarından korumak ve herkesin temiz hava soluyabilmesini sağlamaktır. Bu Kanunla ülkemiz, tütün kontrolü konusunda yasal düzenlemesi olan sayılı ülkeler arasına girdi, hatta önderlik yapar hale geldi. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 8 M-POWER STRATEJİLERİ MONITOR: Tütün kullanımını ve koruyucu çalışmaları TAKİP ET (TAMAM) • Bu madde ile “Yetişkinleri ve gençleri temsil eden yakın tarihli araştırma” yapılması istenmektedir. • 2008 yılında Küresel Yetişkin Tütün Anketi, 2003 ve 2009 yıllarında Küresel Gençlik Tütün Anketi yapılmıştır. •2010 yılı Aralık ayında Dünyada ilk ülke olarak Küresel Yetişkin Tütün Araştırmasının tekrarı yapılmış olup analizler Şubat ayı içerisinde tamamlanmıştır. PROTECT: Pasif sigara dumanı etkileniminden KORU (TAMAM) • Bu madde ile “kamuya açık alanlarda sigara kullanımının yasaklanması” istenmektedir. • 19 Temmuz 2009 itibarıyla 4207 sayılı Kanun yürürlüğe girmiş ve istisna kılınan birkaç mekân dışında kamuya açık tüm kapalı alanlarda tütün ve tütün ürünü kullanımı yasaklanmıştır. • Bu yasakların uygulanmasını takip etmek amacıyla ülke genelinde İl Tütün Kontrol Kurulları oluşturulmuştur. • Kurullarımız illerde geniş katılımla düzenli toplanmakta ve yapılan çalışmalar koordine edilmektedir. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 9 M-POWER STRATEJİLERİ OFFER: Sigarayı bırakmak için UYGUN yardım öner (TAMAM) • Bu madde ile “herkesin ücretsiz ulaşabileceği bir danışma hattı” “sigara bırakma tedavilerinin birinci basamağa yaygınlaştırılması” ve “sigara bırakma tedavilerine ulaşılabilirliğin kolaylaştırılması” istenmektedir. • Sigara Bırakma Danışma Hattı çalışmaları tamamlanmış ve kullanıma açılmıştır. 171’i 5 ay içinde yaklaşık 1 milyon kişi aramıştır. • Akademisyenlerin katkılarıyla sigara bırakma tedavilerinde “Ulusal Rehber” niteliğinde bir kitap hazırlanmış, tüm birinci basamak hekimlerine dağıtılmıştır. • İllerimizde 183 olan sigara bırakma polikliniği sayısı artırılmış, 232’ye çıkarılmıştır. • Sigara bırakma tedavisinde kullanılan ilaçların geri ödeme kapsamına alınmasına ilişkin çalışmalarımız devam etmektedir. 250.000 kişiye Bakanlığımızca ücretsiz ilaç dağıtımı çalışmaları başlatılmıştır. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 10 M-POWER STRATEJİLERİ WARN: Sigaranın zararları konusunda toplumu EĞİT (EKSİK) • Bu madde ile “sigara paketlerinin geniş yüzeylerinde %50’den fazla oranda birleşik uyarı olması” istenmektedir. • 1 Mayıs 2010 tarihinden itibaren sigara paketleri üzerinde birleşik uyarılar yer almaktadır. • Mevcut resimlerin geliştirilmesi, Türk halkına daha fazla hitap eden ve caydırıcılık niteliği daha fazla olan resimlerin yer alması için çalışmaların tekrarlanması gerektiği düşünülmektedir. • DSÖ resimli uyarıların her iki görünür yüzde ortalama %50 olarak (çerçeve hariç) uygulanmasını istemektedir. Ülkemizde bu oran %47,5’tir. Oran yükseltilebilirse bu kategoride de şartları yerine getirmiş olacağız. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 11 M-POWER STRATEJİLERİ ENFORCE: Tütün ürünlerinin reklâm, tanıtım ve sponsorluğunu kısıtlama konusunda VAR OLAN mevzuatı güçlendir (EKSİK) • Bu madde ile “direkt ve indirekt reklâmın yasaklanması” istenmektedir. • 4207 sayılı Kanun gereği tütün ürünlerine yönelik her türlü reklâm, sponsorluk ve tanıtım yasaklanmıştır. • Bu konuda satış noktaları düzenlemeleri ile ilgili Yönetmelik çalışmaları TAPDK tarafından tamamlanmıştır. Bu Yönetmeliğe ya da Kanuna “marka paylaşımı” ve “marka genişletilmesi” hususunda madde eklenirse ilgili kategoride de ülke olarak şartları yerine getirmiş olacağız. RAİSE : Tütün üzerindeki VERGİYİ arttır (TAMAM) • Bu madde ile “tütün ürünlerindeki verginin %75’ in üzerine çıkarılması” istenmektedir. • Maliye Bakanlığımız tarafından 1 Ocak 2010’dan itibaren tütün ürünleri üzerindeki vergi oranı %80’e çıkarılmıştır. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 12 TOPLUMSAL SAĞDUYU HAREKETİNİN KAZANIMLARI 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 13 EN BÜYÜK ÖDÜLÜMÜZ %95 Yasaya gönüllü kabul ve uyum oranı 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 14 ÖDÜLLERİMİZ Sağlık Bakanımız Prof. Dr. Recep AKDAĞ’a “DSÖ Sigarayla Mücadele Ödülü" Galatasaray Üniversitesi “En 2008” Ödülleri En İyi Sosyal Sorumluluk Projesi 15 Ödülü ÖDÜLLERİMİZ “DSÖ Genel Direktörlüğü Küresel Sigara ile Mücadele 2010 yılı Özel Ödülü” 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 16 ÖDÜLLERİMİZ Farmaskop Sağlık İletişimi Yaratıcılık Ödülleri 2009 BAŞARI ÖDÜLÜ ve SAĞLIK BAKANLIĞI ONUR ÖDÜLÜ 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 17 ÖDÜLLERİMİZ 10. Altın Pusula Halkla İlişkiler Ödülleri 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 Büyük Ödül (2011) 18 NE DEĞİŞTİ ? Tütün ve tütün ürünleri ile mücadelenin etkinliğini tespit etmek amacı ile çeşitli araştırmalar yapıldı. 1) Sağlık Çalışanları Anketi 2) Bakanlığımız merkez Teşkilatı Çalışanları Anketi 3) Küresel Yetişkin Tütün Araştırması 2008 4) 81 İl LOT Kalite Araştırması 5) Kapalı Ortam Hava Kalitesi Ölçümleri (HASUDER) 6) Türkiye Yetişkin Tütün Araştırması 2010 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 19 NE DEĞİŞTİ ? Dumansız Hava Sahası uygulaması ile birlikte halkımızın tütün ve tütün ürünlerinin zararları konusundaki farkındalığı arttı. Halkımızın; %94’ü çalışanların sigaradan korunma hakkı olduğunu, %93,8’i devletin vatandaşlarını sigaradan koruması gerektiğini, %94,8’i sigaranın rahatsız edici etkisi olduğunu, %95,3’ü sigaranın doğrudan sağlığımızı tehdit ettiğini, %86,7’si yeni yasanın genel anlamda kabul gördüğünü ve onaylandığını düşünüyor. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 20 NE DEĞİŞTİ? Dumansız Hava Sahası uygulaması gerek sigara içen gerekse içmeyen vatandaşlarımızdan büyük bir destek görmüştür. Halkımızın; %96,1’i kamu kurumları ve banka gibi yerlerde % 97,3’ü toplu taşıma araçlarında %96,8’i restoranlarda %82,1’i kahvehanelerde %90,4’ü alışveriş merkezlerinde sigara içilmemesini destekliyor. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 21 NE DEĞİŞTİ ? Kapalı ortamlarda hava kalitesini değerlendirmeye yönelik ölçümlerde Dumansız Hava Sahası uygulaması ile birlikte havadaki partikül miktarlarında; Kamusal alanlarda %57,1 - %97,2 Hastanelerde %75,4 Alışveriş merkezlerinde %88,7 Özel işletmelerde %77,6 - %90,3 azalma tespit edildi. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 22 NE DEĞİŞTİ ? Dumansız Hava Sahası uygulaması ile birlikte; 2010 yılında yapılan Türkiye Yetişkin Tütün Araştırmasının sonuçları, 2008 yılında yine TÜİK tarafından yapılan aynı araştırmanın sonuçları ile kıyaslandığında: Sigara kullanma sıklığı toplum genelinde %4,1 azaldı. (Azalma; Erkeklerde: %7,2, Kadınlarda: %1,4) 2008 yılına göre yaklaşık 2 milyon 200 bin kişi sigarayı bıraktı. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 23 NE DEĞİŞTİ? 2006 yılına (%33,4) göre sigara kullananların %19’u, 2008 yılına göre %13’ü sigarayı bıraktı. Kapalı alanlarda sigara dumanına pasif maruziyet %60 azaldı. Kapalı ortamda çalışan yetişkinlerin %14,9’u işyerlerinde sigara dumanından pasif olarak etkilenmektedir (2008: %38,5). 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 24 NE DEĞİŞTİ ? Sigara içenlerden; Çalışanların %44’ü mesai saatleri içerisinde sigara içme sayısını azalttı, Yasak olmamasına rağmen evlerinde sigara içenlerin oranı 2008’ e göre %35 azaldı. %21’lik kesim sadece balkonda sigara içmeye devam ediyor. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 25 NE DEĞİŞTİ? 19 Temmuz 2009 – 1 Temmuz 2010 arasında, İstanbul’da Bakanlığımıza bağlı hastanelere astım krizi, üst ve alt solunum yolu enfeksiyonu gibi 11 çeşit hastalık nedeniyle yapılan başvurular Marmara Üniversitesi uzmanlarınca incelendi. Araştırma sonuçlarına göre; solunum yolu enfeksiyonu ve astım krizi nedeniyle başvurularda %20 azalma tespit edildi. İlaçlardan yapılan tasarruf; İstanbul’da 12 milyon TL, Türkiye genelinde ise 96 milyon TL'dir. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 26 SAHA DENETİMLERİ 01 OCAK – 31 ARALIK 2009 19 TEMMUZ – 31 ARALIK 2009 01 OCAK – 31 ARALIK 2010 Denetim Sayısı Düzenlenen Tutanak Sayısı Ceza Sayısı Denetim Sayısı Düzenlenen Tutanak Sayısı Ceza Sayısı Denetim Sayısı Düzenlenen Tutanak Sayısı Ceza Sayısı Kamu Binası 30.906 1.173 221 19.061 403 127 98.778 1.848 3.554 Özel Hukuk Kişilerine Ait İşletme 293.581 11.800 4.591 266.939 9.330 4.326 558.540 18.563 26.541 Toplu Taşıma Aracı 13.296 230 300 10.552 118 299 35.707 1.144 374 TOPLAM 337.783 13.203 5.112 296.552 9.851 4.752 693.025 21.555 30.469 19 Temmuz – 31 Aralık 2008 arasında 52.083 denetim, 144 ceza 81 İlimizde Temmuz 2009’da denetim ekibi sayısı 1571, görevli personel sayısı 4167 iken 27 Mart 2011 itibarı ile denetim ekibi sayısı 2848, bu ekiplerde görevli personel sayısı 9696’dır. DENETİMLER Denetim faaliyetlerinin daha etkin yürütülebilmesi için yapılan çalışmalar: 1. Kapalı alan tanımı yeniden yapılmış, açılır-kapanır sistemi olan mekanlar kapalı alan olarak değerlendirilmiştir. 2. Denetimlerde ihtiyaç duyulan araçların temini için TAPDK tarafından Bakanlığımıza aktarılan 10 milyon TL ve Bakanlığımız kaynaklarından 2,5 milyon TL olmak üzere toplam 12,5 milyon TL illerin hesabına aktarılmış ve ihale işlemleri başlatılmış, bazı illerimizde araçlar hizmete girmiştir. 3. 6111 sayılı Kanunla yapılan değişiklikler sonrasında Bakanlık Genelgemiz yeniden düzenlenmiş, veri toplama işlemleri yeniden organize edilmiştir. 4. Denetimlerin elektronik ortamda takip edilmesine yönelik bilgisayar yazılımı çalışmaları devam etmektedir. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 28 6111 SAYILI KANUN İLE GELEN DEĞİŞİKLİKLER • Yasakların uygulanması ve tedbirlerin alınması ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmeyen işletme sorumluları, denetimi yapan yetkililer tarafından yazılı olarak uyarılır. • Uyarıya rağmen verilen sürede yükümlülüklerini yerine getirmeyenler, Mahalli Mülki Amir (Vali ya da Kaymakam) tarafından 2011 mali yılı için 1000 TL’den 5000 TL’ ye kadar idarî para cezası ile cezalandırılır. • Daha önce belediye encümenince işletmelere verilen uyarılar geçerli olup bu işletmeler ihlal tekrarında uyarılmayacak, gerekli idari para cezası uygulanacaktır. • İhlalin tekrarı durumunda idari para cezası bir kat artırılarak uygulanır. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 29 6111 SAYILI KANUN İLE GELEN DEĞİŞİKLİKLER • Tütün ürünlerine benzeyecek veya markasını çağrıştıracak şekilde sakız, şeker, çerez, oyuncak, kıyafet, takı, aksesuar ve benzeri ürünler üretilemez, dağıtılamaz ve satılamaz. • Bunları üreten, dağıtan ve satanlar Mahalli Mülki Amir (Vali veya Kaymakam) tarafından 24.607 TL’den 123.036 TL’ye kadar (2011 mali yılı için) idarî para cezası ile cezalandırılır. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 30 SİGARA TÜKETİMİ YILLAR 2000 NÜFUS SİGARA TÜKETİMİ SİGARA TÜKETİMİ (milyon adet) (Kişi başına, adet) 111.710 67.844.903 70.586.256 1.646 107.455 2007 SİGARA SATIŞ RAKAMLARI 2008 2009 2010 71.517.100 72.561.312 72.561.312 1.522 107.859 1.508 107.550 1.482 93.380 1.286 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 31 2005 – 2010 SİGARA SATIŞ RAKAMLARI KARŞILAŞTIRMASI (milyon adet) 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 20.009 1. Çeyrek 25.225 23.638 24.208 24.330 25.585 20.426 2. Çeyrek 28.479 28.437 26.886 27.778 29.529 24.711 3. Çeyrek 29.069 28.883 28.821 28.608 25.707 24.236 4. Çeyrek 23.944 26.950 27.540 27.143 26.729 24.007 TOPLAM 106.717 107.908 107.455 107.859 107.550 93.380 19 Temmuz 2009’da yürürlüğe giren Kanun sonrasında, Türkiye’de son onbeş yılın en düşük sigara tüketimi gerçekleşti. 2010 yılında; 2008 yılına göre 724 milyon paket, 2009 yılına göre 678 milyon paket daha az sigara içildi. Satışlar 2010 yılında, 2009’a göre %15 azaldı. Bu verilere göre vatandaşlar sigaraya, 2008 yılında göre 3,73 milyar TL, 2009 yılında göre 3,65 milyar TL daha az para harcamış oldu. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 32 SİGARA BIRAKMA FAALİYETLERİ • İllerimizde faaliyet gösteren sigara bırakma polikliniklerinin sayısı 232’ ye yükseltildi. • Birinci basamakta görevli tüm hekimlere Bakanlığımızca hazırlanan “Tütün Bağımlılığı ile Mücadele El Kitabı” dağıtıldı. • Bakanlığımızca sigara bırakma tedavilerinde kullanılan ilaçlardan satın alınarak sigara bırakma polikliniklerinde endikasyon konulan bağımlılara ücretsiz olarak verilmektedir. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 33 SİGARA BIRAKMA FAALİYETLERİ ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı 27 Ekim 2010 tarihi itibarıyla 15 operatör ile 3 vardiya halinde 24 saat esaslı olarak faaliyete geçti. Operatör sayısı Ocak 2011’de 45’e, Şubat 2011’de 120’ye, Nisan 2011’de 200’e çıkarıldı. Sigara Bırakma Danışma hattı 90 hat kapasitesindedir. Nisan ayı sonuna kadar toplam 1.039.569 çağrı gelmiştir, Günlük ortalama çağrı sayısı 7000’dir. Çağrıların ortalama bekleme süresi 0,4 dakika ( 25 sn), Ortalama çağrı başına konuşma süresi 2,5 dakikadır. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 34 TÜTÜN KONTROL ÇALIŞMALARININ İKRAM SEKTÖRÜ İŞLETMELERİNE EKONOMİK ETKİSİ • 4207 sayılı Kanun hükümlerinin yürürlüğe girmesinden sonra bazı işyeri sahipleri müşteri kaybedecekleri, zarar edecekleri, iflas edecekleri şeklinde açıklamalar yaptılar. Ancak ekonomik veriler bu açıklamaları desteklememektedir. • Tütün kontrolüne ilişkin düzenlemelerin uygulamaya girmesinden sonra, özellikle ikram sektörü işletmelerinin sayısında ve kârlılığında artış olduğu gözlendi. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 35 TÜTÜN KONTROL ÇALIŞMALARININ İKRAM SEKTÖRÜ İŞLETMELERİNE EKONOMİK ETKİSİ Maliye Bakanlığı verilerine göre; 2008 yılı Temmuz ayında 931.531 olan ikram sektörü işletme sayısı, 2010 yılı Aralık ayında 974,429’a yükseldi. Yemek sektörü %6, Alkollü içecek sektörü %20, Alkolsüz içecek sektörü %2, Genel olarak ikram sektörü %4 büyüdü. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 36 İKRAM SEKTÖRÜ YILLARA GÖRE AÇILAN İŞLETME SAYILARI 2005 2006 2007 2008 2009 Yemek sektörü 25.282 24.495 25.970 27.414 32.993 Alkollü içecek sektörü 1.716 1.552 1.378 1.425 1.590 Alkolsüz içecek sektörü 31.625 27.879 26.642 26.859 30.747 TOPLAM 58.623 53.926 53.990 55.698 65.330 İKRAM SEKTÖRÜ YILLARA GÖRE KAPANAN İŞLETME SAYILARI 2005 2006 2007 2008 2009 Yemek sektörü 21.686 21.059 21.267 22.834 19.408 Alkollü içecek sektörü 1.610 1.493 1.261 1.217 760 Alkolsüz içecek sektörü 30.705 30.915 26.046 25.353 19.809 TOPLAM 54.001 53.467 48.574 49.404 39.977 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 37 EKONOMİK ETKİLER • 2010 yılı toplamında ikram sektöründe 38.274 işletme kapanmış buna mukabil 57.624 işletme açılmıştır. Buna göre 2010 yılında; Yemek sektöründeki işletme sayısı 11.314 , Alkollü içki servisi olan işletme sayısı 4.498 , Alkolsüz içecekli işletme sayısı 3.538, Toplamda ikram sektöründeki işletme sayısı 19.350 artmıştır. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 38 EKONOMİK ETKİLER • Bu işletmelerde çalışan personel sayısı Ağustos 2008’de 584.082 iken, Ağustos 2010’da 714.279 oldu. • TÜİK’in “Dönemler İtibariyle GSYH” verilerine göre; 2009 yılının üçüncü çeyreğinde Türkiye’nin GSYİH’sı %3,3 azalırken otel, restoran ve kahvehanelerin de içinde bulunduğu ikram sektöründe %5,2’lik gelir artışı oldu. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 39 EKONOMİK ETKİLER İkram sektörü işletmelerinin KDV matrahları, 2008 yılı Ağustos – Kasım dönemine göre 2010 yılının aynı döneminde %41 artmıştır. 2009 yılının aynı döneminde KDV matrahındaki artış oranı: Yemek sektöründe %13, Alkolsüz içecek servisi yapan işletmelerde %10 2010 yılının aynı döneminde KDV matrahındaki artış: Yemek sektöründe %44, Alkollü içecek servisi yapan işletmelerde ise 5 kat olarak gerçekleşmiştir. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 40 YARGI DESTEĞİ • Tütün kontrol çalışmalarının işletmelere zarar ettirdiği gerekçesiyle İzmir Kahveciler Odası tarafından İPTAL istemiyle açılan davada Anayasa Mahkemesince 06.01.2011 tarihinde RET kararı verilmiştir. Kararda özetle; •Kahvehane gibi işletmelerin kapalı alanlarında tütün ve tütün ürünlerinin tüketilmesinin yasaklanması suretiyle kişilerin yaşamlarını sağlıklı bir şekilde sürdürmelerinin sağlanmasının amaçlandığı, •Kahvehanelerin kapalı alanlarında tütün ve tütün ürünlerinin tüketilmesinin yasaklanmasının, Devletin yükümlülüklerinin bir sonucu olup kişilerin özel teşebbüs kurma haklarını zedeleyen bir yönünün bulunmadığı vurgulanmıştır. 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 41 DUMANSIZ HAVA SAHASI Sonuç olarak; tütün kontrol çalışmalarından zarar gören tek sektör tütün sektörü olmuştur! 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 42 DUMANSIZ HAVA SAHASI http://www.globalsmokefreepartnership.org/ficheiro/report.pdf, raporuna göre Türkiye Tütünsüz Kanunu olan 13 ülke arasında. 19 Temmuz 2009 tarihinden itibaren, Bermuda, Yeni Zelanda, Uruguay, İngiltere ve İrlanda ile birlikte TÜRKİYE Dünya’daki 6., Avrupa’daki 3. ülke oldu. (tarih sıralamasına göre) 5. Sigara ve Sağlık Ulusal Kongresi Kocaeli-2011 43
Benzer belgeler
Dumansız Hava Sahası, Dr. Hüseyin İLTER
TÜTÜN KULLANIMI
• Dünya genelinde başlıca ölüm nedenlerinden sadece 3’ünde artış
görülmektedir: HIV‐AIDS, şişmanlık ve sigara kullanımı.
• Trend böyle devam ederse 2020 yılında 10 milyon kişi siga...