DEĞERLEME RAPORU Zafer Plaza, Bursa
Transkript
DEĞERLEME RAPORU Zafer Plaza, Bursa
Rapor No: 2010/TGYO/03 DEĞERLEME RAPORU Zafer Plaza, Bursa 31Aralık 2010 Rapor No: 2010/TGYO/03 1 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 DEĞERLEME RAPORU ÖZETİ - Değerlemeyi Talep Eden Kurum/Kişi: Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş. - Değerleme Süresi: 30 iş günü - Sözleşme Tarihi ve No: 22.11.2010 / 2010/TGYO - Değerlenen Mülkiyet Hakları: Torunlar GYO A.Ş.’ye ait 8.302.187/11.488.932 hisse - Raporun Konusu: Değer tespiti Değerleme Konusu Gayrimenkule Ait Bilgiler: - Adres: Zafer Plaza Alışveriş Merkezi, Şehreküstü Mahallesi, Cemal Nadir Caddesi, No: 181, Osmangazi / BURSA - Sahibi: Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş………………....8.302.187/11.488.932 Diğer Malikler……................................3.186.745/11.488.932 - Mevcut Kullanıcı ve Kullanımı: Alışveriş Merkezi - Tapudaki İncelemesi: Gayrimenkul üzerinde notlar mevcuttur (Bkz. Gayrimenkulün Tapu Kayıtları) - İmar Durumu: (Bkz. İmar Durumu İncelemesi) Gayrimenkul Değerlemesinde Kullanılan Yöntemler ve Sonucu: Kullanılan Değerleme Yöntemi TL USD Emsal Karşılaştırma Yöntemi: Kullanılmamıştır Maliyet Yaklaşımı Yöntemi: Kullanılmamıştır EUR Gelir İndirgeme Yöntemi: 198.105.237 TL $128.140.516 € 96.679.146 Gayrimenkul Değeri: 198.105.237 TL $128.140.516 € 96.679.146 Torunlar GYO Hisse Değeri 8.302.187/11.488.932 143.155.754 TL $92.597.513 € 69.862.747 Not: Hesaplamalarda 1,-USD = 1,5460-TL; 1,-Euro = 2,0491-TL olarak kabul edilmiştir. Değerlemede Görev Alan Kişiler: - Sorumlu Değerleme Uzmanı: Cem DEMİRÖZ – Lisans No: 401095 - Değerleme Elemanı: Muammer EMANET – Lisans No: 401074 2 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 İÇİNDEKİLER SAYFA NO 1 RAPOR BİLGİLERİ.................................................................................................................................................4 2 DEĞERLEME ŞİRKETİ ve MÜŞTERİYİ TANITICI BİLGİLER:..............................................................5 2.1 Değerleme Şirket Bilgileri:.........................................................................................................................................5 2.2 Müşteri Bilgileri:..........................................................................................................................................................5 3 DEĞER TESPİTİ .....................................................................................................................................................6 4 DEĞER TANIMI......................................................................................................................................................6 5 DEĞERLEMEYE KONU GAYRİMENKULLER HAKKINDA BİLGİLER ..........................................7 5.1 Gayrimenkulün Tanımı:.............................................................................................................................................7 5.2 Gayrimenkulün Yeri ve Konumu: ...........................................................................................................................7 6 GAYRİMENKULÜN HUKUKİ TANIMI VE RESMİ KURUMLARDA YAPILAN İNCELEMELER .......................................................................................................................................................8 6.1 Gayrimenkulün tapu kayıtları:...................................................................................................................................8 6.2 Gayrimenkuller ile İlgili Herhangi Bir Takyidat Olup Olmadığı Hakkında Bilgi: ............................................8 6.3 İmar Durumu ve Resmi Kurum İncelemeleri:.......................................................................................................9 6.4 Gayrimenkullerin Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Portföyüne Alınmasına Sermaye Piyasası Mevzuatı Hükümleri Çerçevesinde Engel Teşkil Edecek Herhangi Bir Husus Bulunup Bulunmadığına İlişkin Görüş:...........................................................................................................................................................................9 6.5 Gayrimenkullerin Son Üç Yıllık Dönemde Mülkiyet ve Hukuki Durumundaki Değişiklikler:......................9 7 GAYRİMENKULÜN FİZİKİ DURUMLARI HAKKINDA BİLGİLER ................................................ 10 7.1 Gayrimenkulün Konumlu Olduğu Parsellerin Fiziksel Özellikleri: ................................................................. 10 7.2 Alışveriş Merkezinin Genel Özellikleri:................................................................................................................ 10 7.3 Alışveriş Merkezinin İç Mekan İnşaat Özellikleri:.............................................................................................. 11 8 DEĞERLEMEYE KONU GAYRİMENKULLERE İLİŞKİN ANALİZLER ........................................ 11 8.1 Bursa İli Hakkında Genel Bilgiler: ........................................................................................................................ 11 8.2 Osmangazi İlçesi Hakkında Genel Bilgiler: ......................................................................................................... 12 8.3 Piyasa Araştırması:................................................................................................................................................... 13 8.4 Gayrimenkulün Değerini Etkileyen Faktörler:.................................................................................................... 13 9 DEĞERLEME........................................................................................................................................................ 14 9.1 En İyi ve En Doğru Kullanım Analizi: ................................................................................................................ 14 9.2 Değerleme Yaklaşımları: ......................................................................................................................................... 14 10 GAYRİMENKULÜN DEĞERİNİN HESAPLAMASI: ............................................................................... 15 10.1 Gelir Kapitalizasyonu Yaklaşımı ile Değerleme.............................................................................................. 15 11 KİRA EKSPERTİZ DEĞERİ............................................................................................................................. 17 12 SONUÇ..................................................................................................................................................................... 18 3 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 1 RAPOR BİLGİLERİ Rapor Tarihi: 31.12.2010 Rapor No: 2010/TGYO/03 Raporun Türü ve Amacı: Bursa ili, Osmangazi ilçesi, 1. Bölge, Şehreküstü mahallesi, Cemal Nadir Caddesi, H22d07a1C pafta, 6002 ada, 6 no’lu parselde kayıtlı, yol seviyesi altında 6, yol seviyesi üstünde 4, toplam 10 katlı betonarme dükkan, depo, sinema, büro, itfaiye (B.H.A.), O.P. ve ortak alan nitelikli alışveriş merkezinin piyasadeğerinin tespitine yönelik değerleme raporu. Raporu Hazırlayanlar : Muammer Emanet Değerleme Departmanı Müdürü Şehir Plancısı Sorumlu Değerleme Uzmanı: Cem Demiröz Genel Müdür İşletme Değerleme Tarihi: 28.12.2010 Raporun Kurul Düzenlemeleri Kapsamında Değerleme Amacıyla Hazırlanıp Hazırlanmadığına İlişkin Açıklama: Rapor Torunlar GYO A.Ş. için düzenlenmiş olup kurul düzenlemeleri kapsamında hazırlanmıştır. 4 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 2 DEĞERLEME ŞİRKETİ ve MÜŞTERİYİ TANITICI BİLGİLER: 2.1 Değerleme Şirket Bilgileri: - Şirket Ünvanı: Prim E Gayrimenkul Değerleme ve Danışmanlık A.Ş. - Şirket Adresi: Büyükdere Caddesi, No: 108 Enka Binası, Kat: 6/B, Esentepe, Şişli, İstanbul - Telefon No: 0212 272 02 02 - Faks No: 0212 356 26 46 2.2 Müşteri Bilgileri: - Şirket Ünvanı: Torunlar GYO A.Ş. - Şirket Adresi: Rüzgarlıbahçe, 95. Sokak, No: 6, Kavacık - Beykoz / İSTANBUL - Müşteri Talebinin Kapsamı ve Varsa Bursa ili, Osmangazi ilçesi, 1. Bölge, Şehreküstü Getirilen Sınırlamalar: mahallesi, Cemal Nadir Caddesi, H22d07a1C pafta, 6002 ada, 6 no’lu parselde kayıtlı, yol seviyesi altında 6, yol seviyesi üstünde 4, toplam 10 katlı betonarme dükkan, depo, sinema, büro, itfaiye (B.H.A.), O.P. ve ortak alan nitelikli alışveriş merkezinin piyasa değerinin belirlenmesidir. Müşteri tarafından herhangi bir sınırlama getirilmemiştir. 5 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 3 DEĞER TESPİTİ Bilgimiz ve görüşümüze göre: - Bu rapordaki olgular gerçek ve doğrudur. - Bu rapor kapsamında sunulmuş olan analiz, görüşler ve sonuçlar, tarafımıza belirtilmiş olan varsayım ve kısıtlamalar doğrultusunda ve kapsamında oluşturulmuş olup, şahsi, objektif profesyonel analiz, görüşlerimiz ve çıkarımlarımızı ifade etmektedir. - Bu rapor kapsamında değerleme tespiti yapılmış gayrimenkul ile ilgili olarak mevcut veya potansiyel herhangi bir ilgimiz, çıkarımız veya ilişiğimiz yoktur. İlgili taraflardan kişisel çıkarımız yoktur ve olmamıştır. - Değerleme ücretimiz, müşteri tarafından önceden belirlenmiş olan bir değerin bildirimi veya müşterinin amacına ve istemine yönelik bir değer tespitinin yapılmasına, tespit değerine, şartlı bir sonuç elde edilmesine veya müteakip olayların oluşumuna bağlı değildir. 4 DEĞER TANIMI Pazar değeri tanımı: Pazar değeri, bir gayrimenkulün haklarının, uygun rekabet ortamında ve uygun bir süre zarfında piyasada sergilenmesini müteakip, en olası fiyata, belirli bir tarihte, nakit veya nakit yerini tutacak araçlar karşılığında; bilgi sahibi olan ve tedbirli davranan alıcı ve satıcının özgür iradesiyle, iki tarafta da kişisel kazanç amacı güdülerek ve hiç bir zorlamaya maruz kalınmadan el değiştirdiği değerdir. Yukarıdaki tanıma göre belirli bir tarihte alıcı ve satıcı arasında satışın gerçekleşmesi ve mülkiyetin el değiştirmesi için aşağıdaki koşullar sağlanmış olmalıdır: - Alıcı ve Satıcı kar/kazanç sağlamak amacıyla harekete geçmiştir. - Alıcı ve Satıcı yeterince bilgiye vakıf olup, her iki taraf da tedbirli davranmıştır. - Mülk serbest piyasada uygun bir süre boyunca sergilenmiştir. - Ödeme nakit olarak, uluslararası geçerliliği olan bir para birimiyle yapılmıştır. 6 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 5 DEĞERLEMEYEKONU GAYRİMENKULLER HAKKINDA BİLGİLER 5.1 Gayrimenkulün Tanımı: Değerlemeye konu gayrimenkul, Bursa ili, Osmangazi ilçesi, Şehreküstü Mahallesi, Cemal Nadir Caddesi üzerinde konumlu 181 kapı no’lu Zafer Alışveriş Merkezi ile alışveriş merkezindeki Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi’ne ait 8.302.187/11.488.932 hissedir. 5.2 Gayrimenkulün Yeri ve Konumu: Ekim 1999 tarihinde açılışı yapılan taşınmaz, Bursa ilinin en popüler alışveriş merkezi olup Osmangazi ilçesinin merkezinde yer almaktadır. Yakın çevrede, çok sayıda çarşı ile zemin katları banka şubesi, işyeri, büro ve dükkan, üst katları ise ofis olarak kullanılan 5 - 6 katlı binalar bulunmaktadır. Bölge, Osmangazi Belediyesi sınırları içerisinde yer almaktadır. Gayrimenkullerin bazı merkezlere olan yaklaşık uzaklıkları: Bakırcılar Kapalı Çarşısı……........................ : 500 m Ulucami………………………………......... : 800 m ... Ahmet Hamdi Tanpınar Caddesi………… : 900 m Osmangazi Belediyesi….............................. : 4 km Mudanya………………………………… : 25 km ……… Yalova…………………………………… : 55 km ………. (Körfez yolu ile)………………….. : İstanbul 250 km 7 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 6 GAYRİMENKULÜN HUKUKİ TANIMI VE RESMİ KURUMLARDA YAPILAN İNCELEMELER 6.1 Gayrimenkulün tapu kayıtları: SAHİBİ İLİ İLÇESİ BUCAĞI MAHALLESİ PAFTA NO ADA NO PARSEL NO ALANI (m²) NİTELİĞİ ARSA PAYI YEVMİYE NO CİLT NO SAYFA NO TAPU TARİHİ Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi…8302187/11488932 Diğer (Osmangazi Belediyesi ve yaklaşık 99 farklı malik)...3186745/11488932 Bursa Osmangazi 1. Bölge Şehreküstü H22D07A1c 6002 6 9.622,33 Yol seviyesi altında altı, yol seviyesi üstünde dört, toplam on katlı betonarme dükkan, depo, sinema, büro, itfaiye (B.H.A.), O.P. ve ortak alan (*) Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Anonim Şirketi…8302187/11488932 Diğer (Osmangazi Belediyesi ve yaklaşık 99 farklı malik)....3186745/11488932 4623 1 10 24.03.2009 (*) Parsel üzerinde ki alışveriş merkezi için cins tashihi yapılmıştır. 6.2 Gayrimenkuller ile İlgili Herhangi Bir Takyidat Olup Olmadığı Hakkında Bilgi: Prime Değerleme olarak, 27Aralık 2010 tarihinde Bursa İli, Osmangazi İlçesi, 1. Bölge Tapu Sicil Müdürlüğü'nde yaptığımız incelemelerde rapora konu gayrimenkul (Torunlar GYO A.Ş. hissesi) üzerinde aşağıda belirtilen notların mevcut olduğu gördük. Hak ve mükellefiyetler bölümü : o Bu parsel aleyhine, kamunun lehine, E = 1.293,53 m²’lik kısımda geçit hakkı vardır. (12.11.1998 tarih ve 7480 yevmiye no ile) (Başlama tarihi: 12.11.1998) 8 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 6.3 İmar Durumu ve Resmi Kurum İncelemeleri: Osmangazi Belediyesi İmar Müdürlüğü’nde yapılan araştırmalarda rapor konusu gayrimenkulün konumlu olduğu parselin 11.10.2004 tasdik tarihli, 1/1000 ölçekli Şehreküstü Mahallesi Koruma Amaçlı İmar Planı Revizyonu paftasında “Ticaret Alanı” içerisinde kaldığı ve yerinin doğru olduğu tespit edilmiştir. Plan notlarına göre yapılaşma şartları aşağıdaki şekildedir. 1) İmar parselinin tamamı “Ticaret Alanı”dır. Gerekli otopark alanı bodrum katlarda düzenlenecektir. Büyükşehir Belediyesi’nce onaylanacak uygulama projesi ve Bursa Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’nca onaylanacak gabari ve siluete göre uygulama yapılacaktır. 2) İmar parseli sınırları içinde tabii zemin kotunda kamuya ait yol kullanımı için belediye lehine irtifak hakkı tesis edilecektir. Yol kotu altında ticaret kullanımında bağımsız bölümler oluşturulabilir. 3) İmar parselinin birden fazla sayıda oluşması durumunda, parseller arasında geçiş sağlanmak üzere irtifak hakkı düzenlenebilir. 4) Trafo alanı bodrum katlarda düzenlenecektir. Osmangazi Belediyesi İmar Müdürlüğü’nde yapılan incelemelerde değerlemeye konu alışveriş merkezine ait 23.03.2009 tarih ve 113 sayılı yapı ruhsatı ile 31.04.2009 tarih ve 82 sayılı yapı kullanma izin belgesinin bulunduğu belirlenmiştir. Söz konusu belgeler rapor ekinde sunulmuştur. 6.4 Gayrimenkullerin Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı Portföyüne Alınmasına Sermaye Piyasası Mevzuatı Hükümleri Çerçevesinde Engel Teşkil Edecek Herhangi Bir Husus Bulunup Bulunmadığına İlişkin Görüş: Tapu Müdürlüğü’nde yapılan incelemeler neticesinde gayrimenkulün üzerinde yer alan geçit hakkının gayrimenkulün haklarına kısıtlayıcı etkisi olmadığı kanaatine varılmış olup gayrimenkulün kat mülkiyetine geçmiş olması da göz önünde bulundurularak değerlemeye konu gayrimenkulün Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı portföyüne alınmasında herhangi bir sakınca olmadığını düşünmekteyiz. Osmangazi Belediyesi’nde yapılan incelemelere göre gayrimenkulle ile ilgili tüm yasal izinlerin (yapı ruhsatı, yapı kullanma izin belgesi vb.) alınmış olması göz önünde bulundurularak gayrimenkulün Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı portföyüne alınmasında herhangi bir sakınca olmadığını düşünmekteyiz. 6.5 Gayrimenkullerin Son Üç Yıllık Dönemde Mülkiyet ve Hukuki Durumundaki Değişiklikler: Yapılan incelemelerde son 3 yıl içerisinde; Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin hissesinin 8.297.835/11.488.932 iken 8.302.187/11.488.932 olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca Toray İnşaat Sanayi ve Ticaret A.Ş.’nin ticari ünvanının değişerek Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’ye dönüştüğü görülmüştür. Osmangazi Belediyesi İmar Müdürlüğü’nde yapılan incelemelerde değerlemeye konu gayrimenkulün imar durumunda son üç yıllık dönem içerisinde herhangi bir değişiklik olmadığı anlaşılmıştır. 9 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 7 GAYRİMENKULÜN FİZİKİ DURUMLARI HAKKINDA BİLGİLER 7.1 Gayrimenkulün Konumlu Olduğu Parsellerin Fiziksel Özellikleri: Yüzölçümü 9.622,33 m2’dir. Trapez şeklinde bir geometrik yapıya sahiptir. Kuzey yönüne doğru artan eğimli bir topografik yapıdadır. Sınırlarını belirleyen herhangi bir sınır elemanı (çit, duvar, vd.) bulunmamaktadır. Açık alanlar kilitli parke taşı ve asfalt kaplıdır. Çevre düzenlemesi ve peyzajı yapılmış durumdadır. Bölgede altyapı tamdır. 7.2 Alışveriş Merkezinin Genel Özellikleri: İNŞAAT TARZI KAT SAYISI TOPLAM İNŞAAT ALANI ELEKTRİK TRAFO JENERATÖR SU DEPOSU HİDROFOR KANALİZASYON DOĞALGAZ KLİMA TESİSATI GÜVENLİK SES YAYIN SİSTEMİ ASANSÖRLER YANGIN TESİSATI YANGIN MERDİVENİ DIŞ CEPHE OTOPARK Betonarme karkas + Çelik konstrüksiyon 10 (6 bodrum kat + zemin kat + 3 normal kat) Toplam inşaat alanı 57.112 m2 Toplam kiralanabilir alan brüt 23.482 m2 Toplam kapalı otopark alanı 14.377 m2 Şebeke Mevcut (4 adet x 1600 kWA kapasiteli) Mevcut (4 adet x 800 KVA kapasiteli) Betonarme su depoları mevcut (Toplam 500 ton kapasiteli) Mevcut Şebeke Mevcut Wiesmann ısı kazanları (York marka, 1.000.000 kcal x 3 adet) ve4 adet çatı tipi soğutma grubu mevcut Güvenlik elemanları ve güvenlik kameraları mevcut Müşterilere hitap eden tüm ortak kapalı hacimlerde ses yayın sistemi mevcut 16 adet yürüyen merdiven, 8 adet asansör mevcut Yangın dolapları, hidrantlar, sprinkler sistemi ve yangın tüpleri mevcut Mevcut (5 adet) Dış cephe boyası ve muhtelif kaplama malzemeleri ile kaplanmış tuğla duvarla kaplı Toplam 650 araç kapasiteli kapalı otopark mevcut Zafer Plaza Alışveriş Merkezi; Cemal Nadir Caddesi’ne paralel olarak aynı hizada inşa edilmiş olan 4 adet bloktan (A, B, C ve D bloklar) oluşmaktadır. Toplam inşaat alanı 57.112 m²’dir.Blokların yer altında yer alan 3 çarşı katı ve 3 otopark katı olmak üzere toplam 6 katı mevcuttur.Alışveriş merkezi içerisinde 134 adet dükkan, 46 adet depo, 5 adet sinema salonu, 6 adet büfe ve idari ofisler yer almaktadır. Alışveriş merkezinin halihazır doluluk oranı % 100’dür. A blok ile B blok arasından Cumhuriyet Caddesi geçmektedir.Cumhuriyet Caddesi ile B blok arasında Zafer Meydanı yer almaktadır. Ayrıca firma yetkililerinden alınan bilgiye göre, 2009 yılı itibariyle alışveriş merkezi, kiracılarıyla kira sözleşmelerini yenilemeye başlamıştır. 10 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 7.3 Alışveriş Merkezinin İç Mekan İnşaat Özellikleri: Blokların iç mekan inşaat özellikleri benzerdir. Sirkülasyon alanlarında zeminler granit seramik kaplı, duvarlar saten boyalı, kolon yüzeyleri ahşap, metal ve cam giydirme, tavanlar alçı asma tavanlıdır. Müşteri WC’lerinde (2. ve 3. bodrum katlarda yer almaktadır) zeminler seramik, duvarlar fayans kaplı ve kısmen saten boyalı, tavanlar metal asma tavanlıdır. Kapı doğramaları ahşap ve alüminyumdur. Ortak kullanım alanlarında tavanlarda spot ışıklandırma, havalandırma tünelleri, sprinkler sistem, duman dedektörleri ve ses yayın tesisatı mevcuttur. Kiralanan hacimler kullanıcı firmaların kendi zevk ve ticari faaliyetlerine uygun şekilde tefriş edilmiştir. Bu hacimlerin tavanlarında havalandırma kanalları ve menfezleri ile yangın sprink sistemi mevcut olup asma tavan imalatı yapılmıştır. Teknik hacimler ve personel kullanımındaki alanlarda zeminler seramik, epoksi, karo mozaik veya halı kaplı, duvarlar fayans kaplı veya plastik boyalı, tavanlar ise asma tavanlı veya plastik boyalıdır. Kapalı otoparkların zeminleri sertleştirilmiş beton kaplı, duvarları ve tavanları plastik boyalıdır. C blok yönetim katında; danışma, halkla ilişkiler, muhasebe, genel müdür odası, yönetim kurulu başkanı odası, toplantı odası ve mutfak bulunmaktadır. 8 DEĞERLEMEYE KONU GAYRİMENKULLERE İLİŞKİN ANALİZLER 8.1 Bursa İli Hakkında Genel Bilgiler: 2009 yılı nüfus sayımı sonuçlarına göre nüfusu 2.249.974 kişi olan Bursa ülke sıralamasında 4. sırada yer almaktadır. Türkiye’de 92 kişi/km² olan nüfus yoğunluğu Bursa’da 240 kişi/km²’dir ve ülke nüfus yoğunluğu sıralamasında 5. ildir. Yüzölçümü 10.891 km² olan ve Marmara Bölgesi sınırları içinde yer alan Bursa, kuzeyde Yalova, Kocaeli ve Marmara Denizi, güneyde Kütahya, güneybatıda Balıkesir, doğuda ise Bilecik ile çevrelenmiştir. Bursa İlinin merkez ilçeleri; Osmangazi, Nilüfer, Yıldırım, Mudanya, Gemlik, Gürsu ve Kestel’dir. Bursa’ya karayolu, havayolu ve denizyolu ile ulaşılabilmektedir. İstanbul’dan E-5 ya da TEM Otoyolları ile Eskihisar Feribot İskelesinden arabalı feribot kullanılarak İzmit Körfez’i geçilerek Topçuoğlu Feribot İskelesi’ne ve ardından Yalova Yolu ile Bursa’ya ulaşılabilir. İl sınırlarında bulunan E-90 Otoyolu, Balıkesir-İzmir istikameti ile İstanbul istikametinin bağlantısını sağlar. Bursa’ya deniz yolu ile de ulaşmak mümkündür. İDO bünyesinde İstanbul (Yenikapı ve Bostancı) ile Bursa (Güzelyalı ve Armutlu) arası feribot seferleri yapılmaktadır. İl sınırlarında 2 adet havaalanı bulunmaktadır. Bunlardan biri Osmangazi ilçesinde mini piste sahip olan ve yalnızca acil durumlarda kullanılan havaalanıdır. Diğeri ise Yenişehir Havaalanı’dır. Bu havaalanından yalnızca Trabzon ve Diyarbakır’a uçuşlar gerçekleşmektedir. Kent içi ulaşımı kolaylaştıran Bursaray, Osmangazi, Nilüfer ve Yıldırım ilçelerini birbirine bağlayan 2 ana hattan oluşmakta ve kent içinde trafik yoğunluğunu azaltmaktadır. Bursa en hızlı gelişim gösteren kentlerden biridir. Artan nüfusun en büyük etkeni göçle gelen nüfustur. Kentteki sanayi ve ticaretin gelişmiş olması göç oranını artırmaktadır. Bursa’dan yapılan ihracat 11 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 Türkiye toplam ihracatının %15’ini oluşturmaktadır. Kentte ekonominin ana göstergesi olan gelişmiş sanayi sektörü, ülke ekonomisine sağladığı katma değer açısından Bursa’yı İstanbul, Kocaeli ve İzmir’den sonra dördüncü sıraya çıkarmıştır. Marmara Bölgesinin en yüksek dağı olan turizm açısından büyük önem taşıyan Uludağ Bursa İl sınırları içinde yer almakta ve kentin ekonomisine büyük katkıda bulunmaktadır. İl’de yer alan Uludağ Üniversitesi 1975 yılında açılmıştır. Ayrıca Bursa’da ikinci bir üniversite (Fenerbahçe Üniversitesi) açılması planlanmaktadır. 8.2 Osmangaziİlçesi Hakkında Genel Bilgiler: Osmangazi ilçesi, doğuda Gökdere Vadisi’yle başlar; batıda Nilüfer Deresi ve Yeni Mudanya Yolu, kuzeyde Katırlı Dağları, Nilüfer Çayı ve Bursa Ovası'nı içine alan topraklara sınır oluşturan bölgeyi kapsar. 116.520 kilometrekarelik bir alana yayılmıştır. Osmangazi ilçesi 92 mahalleden oluşmaktadır. 2009 yılı verilerine göre Türkiye'nin 3. büyük ilçesi olan Osmangazi ilçe merkez nüfusu 752.155, toplam nüfusu ise 765.728 kişidir. İzmir, İstanbul, Eskişehir yollarının kesiştiği kavşak noktasında bulunan Osmangazi, Mudanya Limanı’na 31 km, Yalova’ya 74 km, Gemlik’e 30 km uzaklıktadır. İlçede en çok yetiştirilen ürün, tahıldır. Ekili alanların büyük bir bölümünü tahıl tarlaları kaplar. Buğday, arpa, yulaftan başka, baklagillerden fasulye, bakla ekilir. Domates, biber, patlıcan, gibi sebzelerin yanında şekerpancarı, pamuk, susam, ayçiçeği, tütün gibi endüstri bitkileri; çilek, kavun, karpuz, üzüm, şeftali, dut, kestane, ceviz, elma, erik, kiraz, armut gibi meyveler yetiştirilmektedir. İlçede dokuma sanayi, otomobil yan sanayi, havlu sanayi, trikotaj sanayi, kundura sanayi, tarım araçları sanayi, mobilya sanayi, deri, plastik sanayi, bakır işlemeciliği, makine ve madeni eşya yapımcılığı, elektrik motoru sanayi, döküm sanayi, marangoz makineleri sanayi, kaynak makineleri sanayi, soba sanayi, bıçakçılık sanayi çok gelişmiştir. Bunların dışında yağ ve un fabrikaları, tuğla fabrikaları üretim yapmaktadır. Bursa Kalesi, Balabancık Kalesi, Bursa Hisarı, Bursa Sarayı, Muradiye Türbesi, Pars Bey Türbesi, Çakır Ağa Hamamı, Osmangazi ve Orhangazi Türbeleri, II. Murat Türbesi, Şehzade Mustafa Türbesi, Bedesten, Arkeoloji Müzesi, Atatürk Müzesi, Osmanlı Evi Müzesi, Kent Müzesi ilçenin en önemli tarihsel anıtları ve yapıtlarının başlıcalarıdır. Osmangazi İlçesi Bursa’nın ekonomik ve kültürel açıdan en gelişmiş ilçesidir. Eğitim yönünden Türkiye ortalamasının çok üstündedir. Okur-yazar oranı % 99’dur. Kültürel etkinliklerin sürdürüldüğü tiyatro binası, sanat galerileri, sinemalar bu ilçe içinde yer alırlar. 12 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 8.3 Piyasa Araştırması: Alışveriş Merkezi Piyasası Tüketici harcamalarındaki artış, nüfus artışı ve farklı ürünlere olan talebin artışı gibi sebepler kent içi cadde mağazacılığından alışveriş merkezi konseptine geçişi tetiklemiştir. Günümüzdeki modern alışveriş merkezi yatırımları ilk olarak nüfusun yoğun olduğu büyük şehirlerde gerçekleşmeye başlamıştır. Bursa’da alışveriş merkezi oluşumu ilk olarak kent merkezindeki Zafer Plaza ile başlamıştır ve en son olarak 2010 yılında açılan Anatolium Alışveriş Merkezi ile bu oluşum devam etmektedir. Bursa’da bulunan alışveriş merkezlerinin konum, açılış tarihi ve kiralanabilir alanı aşağıdaki tabloda özetlenmiştir: AVM Zafer Plaza As Merkez Carrefour Bursa AVM Açılış Tarihi Lokasyon Şehir Merkezi Ekim, 1999 Yeni Yalova Yolu Aralık, 2000 üzeri Nilüfer Eylül, 2001 Kiralanabilir Alan (m²) M² Kira Değeri (USD $/m²) Mağazalar 23.482 60-70 M² Kira Değeri (USD $/m²) Yeme-İçme Alanları 70-80 23.127 20-40 40-45 51.137 40-50 60-90 71.267 65-70 70-85 14.444 12.000 27.076 20.360 25-35 55-65 30-45 - 40-45 55-70 50-55 - Korupark Mudanya Yolu Magazin Outlet Nilpark Kent Meydanı Real Metro Cash&Carry Nilüfer-Ataevler Nilüfer Osmangazi Yeni Yalova Yolu Ağustos, 2007 2006 2009 Mart, 2008 Mart, 2000 İzmir Yolu - 10.000 - - Anatolium AVM* Osmangazi Eylül, 2010 83.810 - - * Anatolium AVM’nin 1. fazı olan IKEA Kasım, 2008’de açılmıştır, 24.500 m²’lik kiralanabilir alana sahiptir. 8.4 Gayrimenkulün Değerini Etkileyen Faktörler: Olumlu ve Olumsuz Faktörler: Gayrimenkulün değerini etkileyen olumlu faktörler; ulaşım kolaylığı, şehir merkezinde konumlu olması, görülebilirliği, çevrenin yüksek ticaret potansiyeli, yapı kullanma izin belgesinin olması, bölgede benzer konum ve büyüklükte alışveriş merkezinin olmayışı ve imar durumu olarak sıralanabilir. Gayrimenkulle ilgili herhangi bir olumsuz etken bulunmadığını düşünmekteyiz. 13 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 9 DEĞERLEME 9.1 En İyi ve En Doğru Kullanım Analizi: Bu değerlemedeki söz konusu gayrimenkulün piyasa değeri onun en iyi ve en doğru kullanımının bir fonksiyonudur. En iyi ve en doğru kullanım bir arsanın kullanılabileceği en muhtemel, mümkün, izin verilmiş kullanımı olarak tanımlanabilir. En iyi ve en doğru kullanımı belirleyen dört kriter: yasal izin, fiziksel mümkünlük, finansal fizibilite ve maksimum verimliliktir. Gayrimenkulün, yasal iznine uygun olan alışveriş merkezi olarak kullanılmasının, en iyi ve en doğru kullanım olacağı görüşündeyiz. 9.2 Değerleme Yaklaşımları: Emsal Karşılaştırma Yaklaşımı: Emsal Karşılaştırma Yaklaşımı metodunda, lokasyon, büyüklük ve yola cephe gibi değer belirleyici kriterler göz önüne alınarak, yakın zamanda satılmış olan ve değerlemeye söz konusu olan gayrimenkule benzer özellikteki gayrimenkuller tespit edilerek karşılaştırma yapılmaktadır. Gayrimenkuller arasındaki farklılıklar, gerektiğinde yapılan çeşitli ayarlamalar ile değerlemeye konu olan gayrimenkulün değerini bulmakta yardımcı olmaktadır. Söz konusu gayrimenkulün bulunduğu bölgede gayrimenkule emsal oluşturacak satışta olan veya yakın zamanda satılmış benzer nitelikli alışveriş merkezleri olmadığı için emsal karşılaştırma yöntemi kullanılmamıştır. Maliyet Yaklaşımı: Maliyet yaklaşımı, yatırımcının, makul bir zaman dilimi içinde, söz konusu gayrimenkule benzer bir arsayı satın alarak yeniden inşasının maliyetinden daha fazla bir maliyeti ödemeyi kabul etmeyeceği öngörüsüne dayanır. Bu yaklaşımda, tahmini arsa değeri ile şimdiki inşaat geliştirme maliyetlerinin toplamından, bina amortisman payının çıkarılmasıyla değer belirlenir. Bu yaklaşımda, Değerleme Uzmanı aşağıdaki adımları izler: 1- Benzer arsaların değerinin, en iyi ve en doğru kullanım yöntemiyle, tahmin edilmesi. 2- Ana binaların, girişimcinin karını da içeren yeniden inşaat ya da yerine koyma maliyetlerinin yeniden değerlemesi. 3- Birikmiş amortismanın tahmin edilmesi ve tahmin edilen birikmiş amortismanın yeniden inşa veya yerine koyma maliyetinden düşülmesi, 4- Arsa değerinin, amortize edilmiş yeniden inşa veya yerine koyma maliyetlerine eklenmesi. Söz konusu gayrimenkul her yıl değişen tutarlarda gelir ve giderlere sahip olduğundan, maliyet yöntemi, gayrimenkulün bugünkü değerini göstermekten uzaktır. Dolayısıyla gayrimenkulün bugünkü değerini bulmak için bu yöntem kullanılmamıştır. 14 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 Gelir Kapitalizasyonu Yaklaşımı: Bu yaklaşımda, gayrimenkulün onaylanan en iyi ve en doğru kullanımının ileriye dönük getireceği kardan, gayrimenkulün değerine ulaşılmaktadır. Teoride, bir arsanın değeri, üzerindeki gelir getiren yapının gelecekteki karının bugüne indirgenmesinden doğar. Öncelikli olarak işgücü, yönetim, işletme ve operasyon maliyetleri, rekabet piyasası ve yatırım maliyetleri gibi şartlar bir araya gelmelidir ve bu şartlar gayrimenkulün en iyi kullanımıdır. İşletme geliri uygun bir oranda bugüne indirgendiğinde gayrimenkulün bugünkü para değerinin toplamını oluşturur. Gayrimenkul mevcutta işleyen bir alışveriş merkezi olup her yıl değişen gelir ve giderlere sahiptir. Bu sebeple değerleme yöntemi olarak gelir kapitalizasyonu yaklaşımı kullanılmıştır. 10 GAYRİMENKULÜN DEĞERİNİN HESAPLAMASI: Bir gayrimenkulün değeri, en iyi ve en doğru kullanım analizi ile onaylanan, gelir getiren yapı veya yapıların sağlayacağı kardan belirlenmektedir. Söz konusu yapıların bugünkü değerleri, belirli bir periyot boyunca sağlanan net işletme karının bir iskonto oranı ile bugüne indirgenerek belirlenmektedir. Daha sonra binaların belirlenen periyot sonundaki piyasa değerini bulmak için öngörülen işletme periyodunun son yılından bir sonraki yılın net karı ortalama bir kapitalizasyon oranına bölünmektedir. Bu belirlenen değer ise işletme periyodu boyunca elde edilen karın Net Bugünkü Değerine eklenerek arsasının bugünkü değeri bulunmaktadır. Gayrimenkulün ürettiği işletme karına göre 2 farklı kapitalizasyon metodu bulunmaktadır. Direkt kapitalizasyon tek bir yılın tahmini net işletme getirisinin, piyasa koşullarına göre belirlenen kapitalizasyon oranına bölünmesiyle bulunur. Bu metot, yıllık net işletme getirisinin sabit olduğu ve yıldan yıla değişmediği durumlarda kullanılır. Gelecekteki yıllık net işletme getirilerinin tahmin edilebildiği durumlarda, gelir kapitalizasyonu metodu kullanılmalıdır. Gelir Kapitalizasyonu gayrimenkulün, tahmini net işletme gelirlerinin belli bir iskonto oranına bölünerek bir iskontolu nakit akışı yaratılması metodudur. Gelir kapitalizasyonu yöntemi her türlü nakit akışına uygulanabilir ve evrenseldir. 10.1 Gelir Kapitalizasyonu Yaklaşımı ile Değerleme İskonto Oranı Riskleri Toplama Yaklaşımı Nispi bir karşılaştırma olan riskleri toplama yaklaşımı ile iskonto oranı makroekonomik riskler (ülke riski), spesifik endüstri riskleri ve spesifik gayrimenkul riskleri gibi belli risk bileşenleri ile temel oranın toplanması ile elde edilmektedir. Hesaplamanın temelinde risksiz menkul kıymetler üzerinden elde edilen getirinin oranı bulunmaktadır ve daha sonra spesifik yatırım risklerinin göz önüne alınması için bu orana ilave primler elde edilmektedir. Riskleri toplama yaklaşımı kapsamındaki iskonto oranı aşağıdaki şekilde hesaplanmaktadır: Risksiz Oran (ülke riskine göre ayarlanmış) + Likidite risk primi +Operasyonel riskler 15 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 Risksiz Oran Bu varlıklar üzerindeki getirilerin göstergesi olarak Türk Eurobond’ları baz alınmıştır. Bu menkul kıymetler Türkiye Cumhuriyeti Hazinesi tarafından ihraç edildiğinden, faiz oranları ülke riskini içermektedir. Yapılan hesaplamalarda yaklaşık 10 yıl vadeli ABD Doları cinsinden Türk Eurobond üzerindeki getirilerin ağırlıklı oranlarını kullanılmıştır. Değerleme tarihi itibarı ile 10 yıl vadeli Eurobond faizi %5,5 civarındadır. Likidite Risk Primi Buna ek olarak, söz konusu gayrimenkulün finansal varlıklara nazaran daha düşük likiditesi için de bir ayarlama yapılmıştır. Bu ayarlamanın kapsamı gayrimenkulün piyasada bulunma süresine ve o süre içinde yoksun kalınan karın tutarına bağlıdır. Bu tutar kısa vadeli yatırımlardan (örneğin kısa vadeli tahviller veya mevduat sertifikaları) elde edilen hasıla ile uzun vadeli enstrümanlardan elde edilen hasılanın karşılaştırılması ile ölçülebilir. Gayrimenkulün konumu ve alışveriş merkezi olarak potansiyeli göz önüne alındığında, gayrimenkulün orta vadede satılabilir olduğunu düşünmekteyiz. Dolayısıyla söz konusu gayrimenkul için likidite risk primi %2,5 olarak kabul edilmiştir. Operasyonel Riskler Gayrimenkulün işletilmesi sırasında ortaya çıkabilecek her türlü (yönetimsel, ekonomik ve dönemsel) risk ile halihazırda imar durumunda ki belirsizlik nedeniyle ruhsatsız olan gayrimenkulün ruhsat alma sürecinde ortaya çıkabilecek riskler dikkate alınarak operasyonel risk oranı %1,5 olarak belirlenmiştir. Riskleri toplama yaklaşımı kapsamında iskonto oranına ilişkin nihai hesaplamamız alışveriş merkezleri için aşağıdaki şekilde gerçekleşmiştir: %5,5 Risksiz Oran (ülke riskine göre ayarlanmış) + %2,5 Likidite risk primi + %1,5 Söz konusu gayrimenkule özgü risk primi = %9,50 Riskleri toplama yaklaşımı kapsamında iskonto oranı Bu konuyla ilgili algılanan risklerin dahil edilmesi için yukarıdaki faktörlere göre ayarlama yapılmasından sonra, hesaplamalarda dikkate alınan iskonto oranı %9,50 olarak kabul edilmiştir. Kapitalizasyon Oranı: İskontolu nakit akışı analizi, 10 yıllık süre boyunca elde edilen net işletme gelirini ve 10 yılsonunda gayrimenkulün tahmini satış değerini gösterir. Tahmini satış değeri, son yılın tahmini net işletme gelirinin, kapitalizasyon oranına bölünmesiyle bulunan değerdir. Bu çalışmada kapitalizasyon oranının belirlenmesinde çıkarma metodu kullanılmıştır. Bu teknik, işletme geliriyle, satış rakamı arasındaki ilginin, oran olarak ifade edilmesini sağlar. Alışveriş merkezi kapitalizasyon oranı iskonto oranından büyüme oranının (%3) çıkarılmasından sonra gayrimenkulün bulunduğu bölgedeki gayrimenkul piyasa şartlarına göre ayarlama yapılması yolu ile elde edilmiştir. Bu durumda 10. Yıl sonunda kapitalizasyon oranı %6,50 olarak bulunmuştur. 16 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 11 KİRA EKSPERTİZ DEĞERİ Değerleme konusu gayrimenkulün yakın çevresinde veya Bursa İli içerisinde benzer lokasyona, ulaşım özelliklerine ve büyüklüğe sahip AVM’ler 31.12.2010 tarihli değerleme raporunun “8.3 Piyasa Araştırması” kısmında belirtilmiştir. Piyasa araştırması kısmında belirtilen emsaller baz alınarak belirlenen ekspertiz kiraları mevcut alışveriş merkezlerinin kiralarının, doluluk boşluk oranlarının, büyüklüklerinin, konseptlerinin ve ziyaretçi sayılarının incelenmesi sonucu elde edilmiş olup aşağıdaki tabloda özetlenmiştir: Zafer Plaza AVM Küçük Ölçekli Mağazalar Orta Ölçekli Mağazalar Büyük Ölçekli Mağazalar Toplam Kiralanabilir Alan (m²) 5.000 10.482 8.000 23.482 Kira/m²/ay Aylık Gelir $65,00 $25,00 $14,00 $325.000 $262.050 $112.000 $699.050 ABD Doları/ay/m² Ortalama kira/ay/m² KDV Dahil Ortalama kira/ay/m² Yıllık Gelir $3.900.000 $3.144.600 $1.344.000 $8.388.600 TL/ay/m² $29,77 46,02 TL $35,13 54,31 TL * Kira Ekspertiz Değeri günümüz piyasa koşullarında belirlenen kira değerlerini yansıtmakta olup ciro farkından kaynaklanabilecek kira farklarını ve ekonomik koşullara bağlı olarak yapılabilecek iskonto veya çeşitli kira düzeltmelerini yansıtmamaktadır. Not: Hesaplamalarda 1,-USD = 1,5460-TL; 1,-Euro = 2,0491-TL olarak kabul edilmiştir. Yukarıda yer alan tablodan da anlaşılacağı üzere Zafer Plaza için ortalama kira geliri aylık 46,02 TL/m²/ay ve KDV dahil ortalama kira geliri aylık 54,31 TL/m²/ay olarak belirlenmiştir. 17 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 12 SONUÇ Gayrimenkulün farklı değerleme metotları kullanılarak bulunan toplam ve Torunlar GYO A.Ş.’nin 8.302.187/11.488.932 hissesine düşen kısmın piyasa değerlerinin analiz sonuçları aşağıda belirtilmiştir: Kullanılan Değerleme Yöntemi Emsal Karşılaştırma Yöntemi: TL USD Kullanılmamıştır Maliyet Yaklaşımı Yöntemi: EUR Gelir İndirgeme Yöntemi: 198.105.237 TL Kullanılmamıştır $128.140.516 Gayrimenkul Değeri: 198.105.237 TL $128.140.516 € 96.679.146 Torunlar GYO Hisse Değeri 8.302.187/11.488.932 143.155.754 TL $92.597.513 € 69.862.747 € 96.679.146 Not: Hesaplamalarda 1,-USD = 1,5460-TL; 1,-Euro = 2,0491-TL olarak kabul edilmiştir. Gayrimenkulün piyasa değeri analizinde hesaba katılan gelir getirisi; mevcut kira sözleşmelerinin incelenmesi ve tarafımıza beyan edilen ciro kiralarının da göz önünde bulundurulması sonucu elde edilmiş olup aşağıdaki tabloda özetlenmiştir: Gelirler Kiralanabilir Alan (m²) Kira/m²/ay Aylık Gelir Yıllık Gelir 23.482 $31,67 $743.597 $8.923.165 Ortalama Sabit Kira Geliri+ Ciro Kira Geliri Yukarıdaki tabloda belirtilen ortalama kira değeri sabit kira ile ciro farkından kaynaklanan ek kira gelirlerini kapsamaktadır. Bu gelirler dışında alışveriş merkezine ait ortak alan kiralamaları, ortak alan katkı payları, AVM giderlerine katılım payları vb. gelirlerde bulunmaktadır. AVM’ye ait gelir ve giderler aşağıdaki nakit akışı tablosunda yer almaktadır. Söz konusu gayrimenkul mevcutta işleyen bir alışveriş merkezi olup her yıl değişen gelir ve giderlere sahip olmasından dolayı gelir kapitalizasyonu yaklaşımının gayrimenkulün değerini en iyi şekilde yansıttığını düşünüyoruz. Bu nedenle, sözkonusu gayrimenkulün değeri hesaplanırken, gelir kapitalizasyonu yaklaşımına %100 oranında ağırlık verilmiştir. Dikkatli bir inceleme ve değerlendirmeden sonra yukarıda bahsedilen tüm faktörler göz önüne alınarak fikrimizce bu rapora konu olan gayrimenkulün Torunlar Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı A.Ş.’nin 8.302.187/11.488.932 hissesine düşen kısmın, 31Aralık 2010 tarihi itibarı ile piyasa değeri şöyle belirlenmiştir: 143.155.754 TL YÜZ KIRK ÜÇ MİLYON YÜZ ELLİ BEŞ BİN YEDİ YÜZ ELLİ DÖRT TÜRK LİRASI KDV DAHİL DEĞER: 168.923.790 TL İş bu rapor 3 orijinal olarak hazırlanmıştır. Raporu Hazırlayan Muammer EMANET Şehir Plancısı Değerleme Uzmanı Raporu Kontrol Eden Cem DEMİRÖZ İşletme Sorumlu Değerleme Uzmanı 18 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 Ekler: • Temel göstergeler tablosu • Nakit akışı tablosu • Zafer Plaza yıllar itibari ile gelir ve giderler tablosu • Bölge haritası • Fotoğraflar (3 sayfa) • Tapu sureti • Tapu takyidat yazısı (6 sayfa) • Yapı kullanma izin belgesi • Yapı ruhsatı • İmar planı örneği • Değerleme uzmanlarını tanıtıcı bilgiler ve SPK lisans örnekleri • Ana gayrimenkul için son 3 yıl içerisinde hazırlanan raporlar 19 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 Zafer Plaza Genel Bilgiler Arsa Alanı Emsal Emsale Dahil Toplam Alan Brüt Perakende Alanı Açıklama 9.622 m² 2,0 19.244 m² 42.735,00 m² Kiralanabilir alan 23.482 m² Sirkülasyon alanı 19.253 m² Perakende kapalı otopark alanı 14.377 m² Toplam Perakende Alanı 57.112 m² Toplam İnşaat Alanı 57.112 m² İşletme Giderleri Reklam ve Sigorta Gideri $207.927 yıl 0,68 $/m2 olarak kabul edilmiştir $2.193.148 yıl 7,17 $/m2 olarak kabul edilmiştir $63.729 yıl 0,21 $/m2 olarak kabul edilmiştir $1.878.524 yıl 6,14 $/m2 olarak kabul edilmiştir Sinema ve Büfe Giderleri $803.645 yıl 2,63 $/m2 olarak kabul edilmiştir Toplam İşletme Giderleri $5.146.973 yıl Ortak Alan Giderleri Genel Yönetim Gideri AVM Elektrik, Su, Doğalgaz Gelir Tahminleri Perakende Perakende kira gelirleri Kira endeksi $12.701.880 yıl 3,0% yıl Finansal Oranlar İskonto Oranı 9,50% Risksiz oran 5,50% 10 yıllık T.C. Hazinesi Eurobond basit faiz oranı Likidite risk primi 2,50% Gayrimenkulün likidite edilme riski Operasyonel riskler 1,50% İşletme ve yönetimle ilgili öngörülmeyen riskler 10. yıldaki Kapitalizasyon Oranı 6,50% 20 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul Rapor No: 2010/TGYO/03 Nakit Akışı - (.000 ABD Doları) GELİRLER Kira Gelirleri Tahmini Ciro Kira Farkı Stand Kiraları Ortak Alan Katkı Payı Depo Kira Gelirleri Otopark Gelirleri Reklam ve Sigorta Geliri Mağazalara Fatura Edilen Elektrik ve Su Bedeli Sinema ve Büfe Gelirleri Diğer Gelirler Alışveriş Merkezi Satış Değeri TOPLAM GELİRLER GİDERLER İşletme Giderleri Reklam ve Sigorta Gideri Ortak Alan Giderleri Genel Yönetim Gideri AVM Elektrik, Su, Doğalgaz Sinema ve Büfe Giderleri TOPLAM MALİYET & GİDERLER NAKİT AKIŞI KÜMÜLATİF NAKİT AKIŞI Yıl 1 $8.507 $417 $250 $966 $101 $196 $107 $1.088 $1.035 $36 Yıl 2 $8.762 $429 $257 $995 $104 $202 $110 $1.121 $1.066 $37 Yıl 3 $9.025 $442 $265 $1.025 $108 $208 $113 $1.154 $1.098 $38 Yıl 4 $9.295 $455 $273 $1.055 $111 $214 $117 $1.189 $1.131 $39 Yıl 5 $9.574 $469 $281 $1.087 $114 $220 $120 $1.225 $1.165 $41 Yıl 6 $9.861 $483 $290 $1.120 $118 $227 $124 $1.262 $1.200 $42 Yıl 7 $10.157 $497 $298 $1.153 $121 $234 $127 $1.299 $1.236 $43 Yıl 8 $10.462 $512 $307 $1.188 $125 $241 $131 $1.338 $1.273 $44 Yıl 9 $10.776 $528 $316 $1.224 $128 $248 $135 $1.378 $1.311 $46 $12.702 $13.083 $13.475 $13.880 $14.296 $14.725 $15.167 $15.622 $208 $2.193 $64 $1.879 $804 $5.147 $7.555 $7.555 $212 $2.237 $65 $1.916 $820 $5.250 $7.833 $15.388 $216 $2.282 $66 $1.954 $836 $5.355 $8.121 $23.508 $221 $2.327 $68 $1.994 $853 $5.462 $8.418 $31.926 $225 $2.374 $69 $2.033 $870 $5.571 $8.725 $40.651 $230 $2.421 $70 $2.074 $887 $5.683 $9.042 $49.693 $234 $2.470 $72 $2.116 $905 $5.796 $9.370 $59.064 $239 $2.519 $73 $2.158 $923 $5.912 $9.709 $68.773 21 Büyükdere Caddesi, No:108, Enka Binası, Kat:6/B, Esentepe, Şişli / İstanbul $16.090 Yıl 10 $11.099 $544 $326 $1.260 $132 $255 $139 $1.420 $1.350 $47 $154.767 $171.340 TOPLAM $97.518 $4.776 $2.864 $11.073 $1.163 $2.243 $1.224 $12.475 $11.864 $414 $154.767 $300.380 $244 $2.570 $75 $2.201 $942 $6.030 $10.060 $78.833 $248 $2.621 $76 $2.245 $960 $6.151 $165.189 $244.022 $2.277 $24.014 $698 $20.569 $8.800 $56.358 $244.022 NBD $128.141
Benzer belgeler
Ankamall AVM ve Crowne Plaza Otel, Ankara
Büyükdere Caddesi, No: 108 Enka Binası,
Kat: 6/B, Esentepe, Şişli, İstanbul
Torium AVM, İstanbul
tarafta da kişisel kazanç amacı güdülerek ve hiç bir zorlamaya maruz kalınmadan el değiştirdiği değerdir.
Yukarıdaki tanıma göre belirli bir tarihte alıcı ve satıcı arasında satışın gerçekleşmesi v...