Libitiku
Transkript
Libitiku
1 Libitiku 2 Contents 3 4 CONTENTS Libitiku Igpewun-a 2 CONTENTS K a kaluwasan te Libitiku iyan ka “Ka in-umew rin” ne iyan ka me talagpanubad eyew te pegpatuman te me balaud ne imbehey te Manama kandan. I mpalintutuuwan te me etew ne si Muwisis ded ka migsulat te seini ne libru diye te Bubungan te Sinay te timpu te nangekampu ran diye, su due egkabasa kayi iling te: 1:1, 4:1, 6:1,24, wey te 8:1. K a Libitikus ne baseen meyitenged seini te eleg ne egbatasanen te kabuhalan ni Israil eyew eg-isipen sikandan ne malinis te Manama. Ka sabeka ne paahi ne eg-isipen sikandan te Manama ne malinis iyan ka pegpanubad te igkeupii te Manama. N e eyew egkaay-ayaran iya ka pegpanubad, mig-alam ka Manama te etew ne si Aarun wey ka me kabuhalan din. Ka nenasulat te seini ne baseen Ka me balaud meyitenged te me halad wey te pegpanubad 1:1–7:38 Ka pegpanubad engki Aarun wey te me anak din ne me lukes eyew egkeyimu ne me talagpanubad 8:1–10:20 Ka me balaud meyitenged te peglinis wey te kene ne malinis 11:1– 15:33 Ka aldew te pegpasaylu te sale 16:1-34 Ka me balaud meyitenged te pegpamatulus te pegkeetew wey te pegsimba 17:1–27:34 Ka egtutungen ne igpanubad 1In-umew te Magbebaye ne Manama si Muwisis diye te Balungbalung ne Temuwanan 1 wey ingkahiyan, 2 “Kahii nu ka me kabuhalan ni Israil ne emun due egpanubad te Magbebaye ne Manama, keilangan ne iyan din igpanubad ka ayam, karniru, wey ke kambing naa. 3 Ke baka ka igkeupii rin ne igpanubad eyew egtutungen, keilangan ne turu seini ne ware nabalbalangi. Igpanubad din sika ne baka diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan eyew egdawaten te Magbebaye ne Manama. 4 Igdagket din ka palad din diye te ulu te baka ne egtutungen ne igpanubad wey egdawaten te Magbebaye ne Manama ka pegpalangesa eyew iglinis te sale. 5 Ne eggilangen din ka turu ne baka diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Ne ka langesa te turu ne baka ne igpanubad, iglingut igsawig te me talagpanubad ne me kabuhalan ni Aarun diye te altar ne eg-unturan te igpanubad, ne diye te gumawan ne egkatangkaan te Balungbalung ne Temuwanan. 6 Ne egluwitan te migpanubad ka mananap wey egpanggetaren din e. 7 Ne egtetemeg e ka me talagpanubad ne kabuhalan ni Aarun diye te altar wey eg-ay-ayaran dan te egtemeg ka me kayu. 8 Ne igpaayad-ayad dan e igpanahu ka impanggetad dan diye te altar ne intemehan wey iglagkes dan degma ka ulu wey ka tabe. 9 Piru eglu-luan pad te migpanubad ka diye te me getek wey ka me paa te baka. Mesi egkeimpusan e, egtutungen e te talagpanubad ka intiru ne igpanubad diye te altar. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. 1 + 1:1 Ka Balungbalung ne Temuwanan impeyimu te Magbebaye ki Muwisis eyew diye sikandin egpakigkita wey ke egpakita naa te keet-etawan din. CONTENTS 3 10“Ne emun ke karniru wey ke kambing naa ka egtutungen ne igpanubad te sabeka ne etew, keilangan ne lukesan seini wey ware nabalbalangi. 11 Eggilangen din seini diye te igkahibang ne balabahan te altar ne eg-unturan te egtutungen ne diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Ne ka langesa te impanubad, iglingut igsawig te altar te me talagpanubad ne me kabuhalan ni Aarun. 12 Ne egpanggupalen e seini te etew ne migpanubad wey igpaayadayad e seini igpanahu te me talagpanubad diye te altar ne intemehan wey iglagkes dan degma ka ulu wey ka tabe. 13 Piru eglu-luan pad te migpanubad ka me diye te getek wey ka me paa te karniru. Ke egkeimpusan e, egtutungen e te talagpanubad ka intiru ne igpanubad diye te altar. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. 14“Emun ke manuk-manuk ka egtutungen ne igpanubad te sabeka ne etew, keilangan ne seleppati seini wey ke tukmu naa. 15 Eg-uyanen seini te talagpanubad diye te altar wey eggulibiren din ka lieg taman te egkatempug, ne egtutungen din e ka ulu diye te altar ne eg-unturan te egtutungen. Ne igpatihis din ka langesa diye te kakiliran te altar. 16 Ne egpamulbulan din seini wey eg-aween din ka abenan wey igdegpak din seini diye te tahuanan te abu ne diye te lenged te altar ne nakarapit te igsile. 17 Egpeglimangen din te eggen-gen ka pakpak wey egbintengen din seini taman te egkapekang, piru kene din de egutasen. Ne egtutungen e diye te altar ne eg-unturan te egtutungen. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. Ka peghalad te egketuen ne pinamula 2“Ke due egkeupian ne eghalad diye te Magbebaye ne Manama te harina, keilangan ne amana ne meupiya ka harina ne ighalad din wey eg-itisan din sika te mentika wey egsewuhan din te meemut ne insinsu. 2 Ne eg-uyanen din sika diye te me talagpanubad ne me kabuhalan ni Aarun. Ne eggamak ka talagpanubad te harina ne amana ne meupiya ne insewuhan te mentika wey te langun ne insewug ne meemut ne insinsu. Ne egtutungen sika diye te altar eyew te pegpapitew ne ka langun nakapanubad e te Magbebaye ne Manama. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. 3 Ka egkasame te inhalad, kandan e te me talagpanubad ne me kabuhalan ni Aarun wey amana ne matulus sika su baad ma te inhalad diye te Magbebaye ne Manama. 2 4“Ke due eghalad te paan ne inggilutu diye te hilutuanan te paan, keilangan ne iyan din eggilutuen ka harina ne amana ne meupiya wey kene egsewuhan te patulin. Egkaayun ne ighalad ka makepal ne paan ne insewuhan te mentika 2+ 2:1 puun te sibada wey trigu. 4 CONTENTS wey ke manipis naa ne paan ne indakulasan te mentika. 5 Ne emun due eghalad te paan ne impritu, keilangan ne iyan din eggilutuen ka harina ne amana 6 ne meupiya ne insewuhan te mentika piru kene egsewuhan te patulin. Egteptepiken din sika wey eg-itisan te mentika—sika ka halad ne egpuun te egketuen ne pinamula. 7“Ke diye hilutua te kale ka paan ne ighalad, keilangan ne iyan eggilutuen ka harina ne amana ne meupiya wey egsewuhan te mentika. 8 Eg-uyanen din seini diye te talagpanubad wey ka talagpanubad e ka eghalad diye te altar ne eg-unturan te egtutungen eyew ighalad diye te Magbebaye ne Manama. 9 Ne egkuwa ka talagpanubad te paan ne inhalad e wey egtutungen din seini eyew te pegpapitew ne ka langun nakapanubad e te Magbebaye ne Manama. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. 10 Ka egkasame te ighalad, kandan e te me talagpanubad ne me kabuhalan ni Aarun wey matulus seini su baad ma te inhalad diye te Magbebaye ne Manama. 11“Ka langun ne halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen, keilangan ne ware patulin, su kene kew egkaayun ne egtutung te patulin wey ke teneb naa ke eghalad kew diye te Magbebaye ne Manama. 12 Egkaayun ne ighalad niyu ka an-anayan ne me behas diye te Manama piru kene egkaayun ne ighalad sika diye te altar isip egtutungen ne meemut ka lansi. 13 Asini niyu ka langun ne halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen. Keilangan ne kene egkaawe ka asin su ka asin palinneu te kasabutan niyu te Magbebaye ne Manama. 14“Ke eghalad kew diye te Magbebaye ne Manama te an-anayan ne me behas te egketuen ne me pinamula, iyan niyu ihalad ka inggaling wey ke insandag naa ne me behas. 15 Itisi niyu sika te mentika wey sewuhi niyu te meemut ne insinsu. Sika ka halad ne egpuun te egketuen ne me pinamula. 16 Ne egtutungen te talagpanubad ka duma ne inggaling ne egpuun te egketuen ne pinamula ne insewuhan te mentika lagkes ka langun ne meemut ne insinsu ne insewug. Egtutungen sika ne igpanubad eyew te pegpapitew ne ka langun nakapanubad e te Magbebaye ne Manama. Ka igpanubad eyew egkasabeka te Manama 3“Ke due egpanubad te baka diye te Magbebaye ne Manama eyew igpanubad para te keupianan, keilangan ne ware seini nabalbalangi, turu ma wey se beyan. 2 Igdagket din ka palad din diye te ulu te baka wey eggilangen din seini diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan. Ne ka langesa te baka, iglingut igsawig te me talagpanubad ne me kabuhalan ni Aarun diye te altar ne eg-unturan te egtutungen. 3 Te sika ne igpanubad, egkuwa ka talagpanubad te baad ne egtutungen din para te Magbebaye ne Manama. Egkuen CONTENTS 5 din ka langun ne tabe diye te getek te seini ne igpanubad, 4 ka tabe ne diye te me iihian, wey ka meupiya ne baad te atey. 5 Ne egtutungen sika te me talagpanubad ne me kabuhalan ni Aarun, diye te altar ne eg-unturan te igpanubad, duma te me igpanubad ne egtutungen. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. 6“Ke karniru wey ke kambing naa ka igpanubad te etew diye te Magbebaye ne Manama eyew igpanubad para te keupianan, keilangan ne ware seini nabalbalangi, lukesan ma wey se beyan. 7 Ke nati te karniru ka igpanubad din, eg-uyanen din seini diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. 8 Igdagket din ka palad din diye te ulu te karniru wey eggilangen din seini diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan. Ne ka langesa te lukesan ne karniru, iglingut igsawig te me talagpanubad ne me kabuhalan ni Aarun diye te altar ne eg-unturan te egtutungen. 9 Ne egkuen din ka tabe, ka tabe ne diye te ikug ne impekpek te egtempug, wey ka langun ne tabe ne diye getek wey ka diye te bituka, 10 wey ka tabe ne diye te me iihian, wey ka meupiya ne baad te atey. 11 Egtutungen seeye langun te talagpanubad diye te altar eyew igpanubad diye te Magbebaye ne Manama. 12“Ke kambing ka igpanubad din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, 13 igdagket din ka palad din diye te ulu te kambing wey eggilangen din seini diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan. Ne ka langesa due, iglingut igsawig te me talagpanubad ne kabuhalan ni Aarun diye te altar ne egunturan te egtutungen. 14 Ne puun te igpanubad, egkuwa ka talagpanubad te egtutungen ne igpanubad para te Magbebaye ne iyan ka tabe diye te bituka, 15 ka me tabe ne diye te me iihian, wey ka meupiya ne baad te atey. 16 Egtutungen seeye langun te talagpanubad diye te altar isip halad ne egkakeen eyew egkeemutan ka Magbebaye ne Manama. Ne ka langun ne tabe, iyan kamuney ka Magbebaye ne Manama. 17 Eggimuwen niyu seini ne tulumanen te ware egtamanan lagkes ka langun ne egpakasinundul pad ne kabuhalan niyu, minsan hendei kew eg-ugpe ne kene kew keen te tabe wey ke langesa naa.” Ka me halad ne iglinis te sale 4Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 “Kahii nu ka me kabuhalan ni Israil ne emun ke due etew ne nakasupak te minsan nekey te me suhu te Magbebaye ne Manama ne ware tuyui, seini ka eggimuwen dan: 3“Emun ke iyan egpakasupak ka Labew ne Talagpanubad ne egpakalagkes ka kabuhalan ni Israil, keilangan ne eg-uyan sikandin diye te Magbebaye ne Manama te turu ne nati te baka ne ware nabalbalangi eyew igpanubad ne iglinis te sale din. 4 Ne diye din seini eg-uyana te gumawan te Balungbalung ne 6 CONTENTS Temuwanan wey igdagket din ka palad din te ulu te turu ne nati te baka, wey eggilangen din seini diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. 5 Egkataman, egkuwa ka Labew ne Talagpanubad te langesa te turu ne baka wey eguyanen din seini diye te seled te Balungbalung ne Temuwanan. 6 Ne igtinduk din te langesa ka kemel rin wey igpabesik din seini te kapapitu diye te tangkaan te kurtina ne indingding te Subla ne Matulus ne Sinabeng ne diye ka Magbebaye ne Manama. 7 Ne egpulitan din degma te langesa ka me sungey-sungey te altar ne tutunganan te insinsu ne diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama ne diye te seled te Balungbalung ne Temuwanan. Ne ka egkasame ne langesa ig-itis din diye te pabunsuranan te altar ne eg-unturan te egtutungen ne diye te gumawan te Balungbalung. 8 Ne egkataman, eg-aween e te talagpanubad ka langun ne tabe te turu ne baka ne igpanubad te peglinis te sale—ka langun ne tabe ne migbukus diye te getek, 9 ka me tabe ne diye te me iihian, wey ka meupiya ne baad te atey. 10 (Ne iling ded degma due ka eggimuwen diye te ayam ne igpanubad para te keupianan.) Ne egtutungen seini te talagpanubad diye te altar ne eg-unturan te egtutungen. 11 Piru ka nasame iling te laplap, ka langun ne sapu, ka ulu, ka me paa, ka me diye te getek wey ka bituka, 12 eg-uyanen din seini diye te lihawangan te kampu, diye te dapit ne in-isip ne malinis ne tambuanan te abu wey diye din seini egtutunga. 3 13“Emun ke iyan nakasupak ka langun ne kabuhalan ni Israil te minsan nekey ne me suhu te Magbebaye ne Manama ne ware dan tuyui, nakasale dan ded minsan ke ka kasuluhan kandan ware nakanengneng te seini ne sale. 14 Ke nanengnengan dan e ne nakasale bes sikandan, keilangan ne eg-uyan sikandan te turu ne nati te baka eyew iglinis te sale dan diye te tangkaan te Balungbalung ne Temuwanan. 15 Egkataman, igtel-eb te me igbuyag te langun ne kabuhalan ni Israil ka me belad dan wey eggilangen dan seini diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. 16 Ne egkuwa ka Labew ne Talagpanubad te langesa te turu ne nati te baka diye te Balungbalung ne Temuwanan. 17 Igpaseneb din te langesa ka kemel rin wey igpabesik din seini te kapapitu diye te tangkaan te kurtina ne indingding te Subla ne Matulus ne Sinabeng ne diye ka Magbebaye ne Manama. 18 Ne egpulitan din degma te langesa ka me sungey-sungey te altar ne tutunganan te insinsu ne diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama ne diye te seled te Balungbalung ne Temuwanan. Ne ka egkasame ne langesa, ig-itis din diye te pabunsuranan te altar ne eg-unturan te egtutungen diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan. 19 Egkataman, egkuen din ka langun ne tabe te lukesan ne nati te baka, wey egtutungen din seini diye te altar ne eg-unturan te egtutungen. 20 Ka inggimu rin te turu ne baka ne impanubad te peglinis te sale, iling ded degma ka eggimuwen din te seini ne turu ne baka. Iling due ka eggimuwen te talagpanubad te pegpalangesa eyew iglinis te sale te kabuhalan ni Israil wey egpasayluwen sikandan te Magbebaye ne Manama. 21 Egkataman, eg-uyanen din seini diye te lihawangan te kampu wey egtutungen din seini iling te pegtutung din te seeye se impanubad te sale 3+ 4:12 Te Hibruwanen: diye te ampew te igtemeg. CONTENTS 7 din. Seini ka peglinis te sale te kabuhalan ni Israil. 22“Ke iyan nakasupak ka pangulu te minsan nekey ne me suhu te Magbebaye ne Manama, ne ware tuyui, nakasale din ded degma. 23 Ke nanengnengan din e ne nakasale bes sikandin, keilangan ne eg-uyan sikandin te igpanubad din ne lukesan ne kambing ne ware nabalbalangi. 24 Igdagket din ka palad din te ulu te lukesan ne kambing wey eggilangen din seini diye te gilanganan te egtutungen ne igpanubad ne diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama eyew te peglinis te sale din. 25 Ne igpaseneb te talagpanubad ka kemel rin diye te langesa te igpanubad te peglinis te sale wey egpulitan din ka me sungeysungey te altar ne eg-unturan te egtutungen. Ne ka nasame ne langesa ig-itis din diye te pabunsuranan te altar ne eg-unturan te egtutungen. 26 Ne egtutungen din ka langun ne tabe te ayam diye te altar iling te pegtutung din te tabe te igpanubad para te keupianan. Iling due ka eggimuwen te talagpanubad te pegpalangesa eyew iglinis te sale te pangulu wey egpasayluwen sikandin te Magbebaye ne Manama. 27 4 “Emun ke iyan nakasupak ka lerew ne etew te minsan nekey ne me suhu te Magbebaye ne Manama ne ware din tuyui, nakasale ded sikandin. 28 Ke nanengnengan din e ne nakasale bes sikandin, keilangan ne eg-uyan sikandin te igpanubad din ne beyan ne kambing ne ware nabalbalangi. 29 Igdagket din ka palad din te ulu te beyan ne kambing wey eggilangen din seini diye te gilanganan te egtutungen ne igpanubad. 30 Ne igpaseneb te talagpanubad ka kemel rin diye te langesa wey egpulitan din ka me sungeysungey te altar ne eg-unturan te egtutungen. Ne ka nasame ne langesa, ig-itis din diye te pabunsuranan te altar ne eg-unturan te egtutungen. 31 Eg-aween din ka langun ne tabe te beyan ne kambing iling te peg-awe te tabe te seeye se igpanubad para te keupianan, wey egtutungen te talagpanubad sika diye te altar ne eg-unturan te egtutungen isip meemut ka lansi diye te Magbebaye ne Manama. Iling due ka eggimuwen te talagpanubad te pegpalangesa eyew iglinis te sale te etew wey egpasayluwen sikandin te Magbebaye ne Manama. 32“Piru ke iyan din igpanubad ka nati te karniru eyew te peglinis te sale din, iyan din eg-uyanen ka beyan ne ware nabalbalangi. 33 Igdagket din ka palad din te ulu te nati te karniru, wey eggilangen din seini diye te gilanganan te egtutungen ne igpanubad. 34 Ne igpaseneb te talagpanubad ka kemel rin diye te langesa te karniru, wey egpulitan din ka me sungey-sungey te altar ne eg-unturan te egtutungen. Ne ka nasame ne langesa, ig-itis din diye te pabunsuranan te altar ne eg-unturan te egtutungen. 35 Eg-aween din ka langun ne tabe te nati te karniru iling te peg-awe te tabe te seeye se igpanubad para te 4- 4:27-31: Num 15:27-28. 8 CONTENTS keupianan, wey egtutungen sika te talagpanubad diye te altar duma te egtutungen ne igmanubad para te Magbebaye ne Manama. Iling due ka eggimuwen te talagpanubad te pegpalangesa eyew iglinis te sale wey egpasayluwen sikandin te Magbebaye ne Manama. Ka igpanubad wey ighalad para te me sale 5“Ke due etew ne kene egpamalehet diye te hukumanan ke nekey ka nakita rin, wey ke nanengnengan din naa, nakasale sikandin wey due egkaneemneem din ne legpad. 2“Ke due etew ne nakasamsam te minsan nekey ne in-isip ne malindit, iling te napatey ne me ayam ne malindit, 5 nakasale sikandin wey eg-isipen sikandin ne malindit minsan ke ware sikandin nakamaan-maan ne nakasamsam bes sikandin. 3“Ke nakasamsam sikandin te egpakamalindit te etew ne ware sikandin nakataha ne egmalindit bes sikandin, egpakasale e sikandin ke egpakamaanmaan e sikandin. 4“Ke due etew ne mahaan egsaad wey kene egsuman-suman ke meupiya wey ke mareet naa ka igsaad din ne iyan egpuunan ne eg-isipen sikandin ne malindit—egpakasale sikandin ke egpakamaan-maan e sikandin ne naseyyup din. 5“Ke due etew ne egpakasale te minsan hendei te sika ne me paahi, keilangan ne igpangguhud din sika. 6 Ne keilangan ne egpanubad sikandin diye te Magbebaye ne Manama te beyan ne nati te karniru wey ke kambing naa eyew igbayad te sale din. Ne igpanubad seini te talagpanubad te pegpalangesa eyew iglinis te sale din. 7“Piru ke kene sikandin egpakabehey te nati te karniru, egkaayun ne iyan din naan de igpanubad ka daruwa ne tukmu wey ke daruwa naa ne seleppati eyew igbayad te sale din: ka sabeka igpanubad te peglinis te sale wey ka sabeka igpanubad ne egtutungen. 8 Eg-uyanen din seini diye te talagpanubad wey iyan din iggun-a igpanubad ka para te sale. Eggulibiren de te talagpanubad 5 + 5:2 Te Hibruwanen: wey ke te lawa naa te migpatey ne baka ne malindit, wey ke te lawa naa te migpatey ne me mananap ne egdul-ug ne in-isip ne malindit. CONTENTS 9 ka ulu te igpanubad piru kene din egpeteen. 9 Ne igpatihis din ka duma ne langesa te impanubad diye kakiliran te altar ne eg-unturan te egtutungen, wey ka nasame ne langesa, ig-itis din ig-amin diye te pabunsuranan te seeye ne altar. Panubad seini eyew iglinis te sale. 10 Egkataman, igpanubad te talagpanubad ka ikarangeb ne manuk-manuk ne egtutungen, sumale te suhu te pegpanubad te sika ne igpanubad. Iling due ka eggimuwen te talagpanubad te pegpalangesa eyew iglinis te sale wey egkapasaylu e ka sale din. 11“Piru ke kene pad iyan man-e sikandin egpakabehey te daruwa ne tukmu wey ke daruwa naa ne seleppati, egkaayun ne iyan din naan de ighalad ka senge kilu te harina ne amana ne meupiya. Keilangan ne kene din egsewuhan te mentika wey te meemut naa ne insinsu, su halad seini te peglinis te sale. 12 Eg-uyanen din ka harina ne amana ne meupiya diye te talagpanubad wey eggamak ka talagpanubad dutu eyew te pegpapitew ne ka langun nakapanubad e te Magbebaye ne Manama, wey egtutungen din ka inggamak din duma te me halad diye te altar ne eg-unturan te egtutungen ne para te Manama. Halad seini te peglinis te sale. 13 Iling due ka eggimuwen te talagpanubad te pegpalangesa eyew iglinis te sale. Ne ka same, kandin e te talagpanubad iling te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula.” Ka igbayad te sale 14Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 15 “Ke due etew ne ware nakabehey te in-isip ne matulus diye te Magbebaye ne Manama, keilangan ne egpanubad sikandin te lukesan ne karniru ne ware nabalbalangi eyew igbayad te sale din. Ne keilangan ne ka kentidad te karniru igpeiling te kentidad te pelata ne intimbang diye te timbangan te me talagpanubad. 6 Sika ka igpanubad isip bayad te sale. 16 Ne keilangan ne egbayaran din pad man-e ka ware din ikabehey diye te Magbebaye ne Manama, wey egtimulan din pad seini te daruwa ne pulu (20) ne pursintu. Ne igbehey rin seini te talagpanubad ne iyan migpanubad te sabeka ne lukesan ne karniru eyew te peglinis te sale din wey egkapasaylu e sikandin. 17“Ke due etew ne nakasupak te me suhu te Magbebaye ne Manama, minsan ke ware din nataheyi, nakasale sikandin wey due egkaneem-neem din ne legpad. 18 Keilangan ne eg-uyan sikandin diye te talagpanubad te lukesan ne karniru ne ware nabalbalangi eyew igbayad te sale din. Ne keilangan ne ka kentidad te karniru, igpeiling te kentidad te pelata ne intimbang diye te timbangan ne eggamiten te me talagpanubad. Iling due ka eggimuwen te talagpanubad te pegpalangesa eyew iglinis te sale din ne ware tuyui wey egka6+ 5:15 Te Hibruwanen: sikil diye te balungbalung. 10 CONTENTS pasaylu e sikandin te sale din. 19 Sika ka igbayad te sale, su nakasale ma sikandin diye te Magbebaye ne Manama.” 6 7 Ne ingkahiyan e man-e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 “Ke due etew ne nakasupak te igkeupii te Magbebaye ne Manama puun su inlimbungan din ka duma rin ne migtaleu kandin te kasangkapan wey ke impanakawan din naa wey ke inlupihan din naa, 3 wey ke nakakita naa sikandin te kasangkapan ne nasi din iheles, wey ke migpahunlibet naa te ware sikandin nekeyimu te minsan nekey ne sale, 4 wey emun ke nakasale iya sikandin, keilangan ne ig-uli din ka intakew rin wey ke sika se nakuwa rin te pegpanlupig din wey ke inggeles din naa ka impatahu kandin wey ka nalaag ne kasangkapan ne nakita rin, 5 wey ka minsan nekey ne inneles din wey impahunlibetan ne ware diye te kandin. Keilangan ne ig-uli din seini diye te kamuney ne ware naawei minsan deisek wey egtimulan din pad te daruwa ne pulu (20) ne pursintu ka kantidad dutu. Ig-uli din seini te sasangan e sikandin ne egpanubad eyew igbayad te sale din. 6 Ne eg-uyan sikandin diye te talagpanubad te sabeka ne lukesan ne karniru ne ware nabalbalangi eyew igbayad te sale din. Ne keilangan ne ka kentidad te karniru igpeiling te kentidad te pelata ne intimbang diye te timbangan te me talagpanubad. 7 Ne egpalangesa ka talagpanubad diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama eyew iglinis te sale din, wey egkapangabangan sikandin puun te sale din wey egkapasaylu e sikandin.” Ka tulumanen te talagpanubad diye te altar 8Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 9 “Kahii nu si Aarun wey ka me anak din te seini ka me tulumanen meyitenged te egtutungen ne igpanubad. Ka egtutungen ne igpanubad kene eg-aw-aween diye te altar taman te egkapawaan wey keilangan ne kene egkeebukan ka hapuy diye te altar. 10 Ne igsaluub te talagpanubad ka hinabel wey ka malepet ne salual ne igbunbun te lebut, wey egkuen din ka abu te intutung ne impanubad wey igtahu din seini diye te lenged te altar. 11 Emun ke egkeimpusan din e ka eggimuwen din, egliwanan din e ka ingkukumbale din wey eg-uyanen din e ka abu diye te lihawangan te kampu ne in-isip ne malinis. 12 Keilangan ne layun egkalegleg ka hapuy diye te altar wey kene egkeebukan. Ne tagse maselem eg-undulan te talagpanubad wey eg-ay-ayaran din te egtutung ka egtutungen ne igpanubad diye te hapuy. Ne iglagkes din igtutung ka tabe te ayam ne igpanubad para te keupianan. 13 Keilangan ne layun egkalegleg ka hapuy diye te altar wey kene egkeebukan. Ka me halad ne egpuun te egketuen ne me pinamula 7- 6:1-7: Num 5:5-8. CONTENTS 11 14“Seini ka me tulumanen meyitenged te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula: Ka me talagpanubad ne kabuhalan ni Aarun ka eghalad te halad ne egketuen diye te Magbebaye ne Manama diye te tangkaan te altar. 15 Ne eggamak ka talagpanubad te inhalad ne harina ne amana ne meupiya ne insewuhan te mentika, wey egtutungen din sika diye te altar lagkes ka langun ne meemut ne insinsu ne insewug kayi. Ne egtutungen sika diye te altar eyew te pegpapitew ne ka langun nakapanubad e te Magbebaye ne Manama. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye 16 ne Manama. Ka egkasame ne harina egkeenen enni Aarun wey te me talagpanubad ne kabuhalan din. Ne keilangan ne diye dan de sika egkeena te lama te Balungbalung ne Temuwanan ne in-isip ne matulus ne inged. 17 Eggilutuen sika ne ware patulin. Imbehey sika kandan te Magbebaye su sika iya ka baad dan puun te egtutungen ne inhalad diye te Magbebaye. Amana ne matulus seini iling te halad te peglinis te sale wey te halad eyew igbayad te sale. 18 Ne egpakakeen due ka langun ne kabuhalan ni Aarun lagkes ka langun ne egpakasinundul pad ne kabuhalan su sika iya ka baad dan puun te halad ne egtutungen ne ighalad diye te Magbebaye. Ne minsan hentew ne eggen-gen due egkareetan tenged te matulus ma seini.” 8 Ka halad te talagpanubad 19Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 20 “Seini ka ighalad te me kabuhalan ni Aarun diye te Magbebaye ne Manama ke egkeitisan e sikandan te lana eyew egkeyimu e ne me talagpanubad: sabeka ne kilu te harina ne amana ne meupiya. Ighalad dan sika isip halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula. Ne egbaaren dan ka harina te eghalad te maselem wey marusilem. 21 Egpirituwen sika diye te kale wey keilangan ne eg-ugseb ka mentika te harina. Emun egkalutu e, egteptepiken dan sika iling te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. 22 Egtutungen seini langun. Ne ka tagse me talagpanubad ne kabuhalan ni Aarun ne in-itisan te lana eyew egsubal kandin isip Labew ne Talagpanubad, keilangan ne eghalad kayi sumale te balaud ne ware egtamanan diye te Magbebaye ne Manama. 23 Egtutungen ka langun ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula ne ighalad te talagpanubad—kene sika egkakeen.” Ka tulumanen te igpanubad te peglinis te sale 24Ne ingkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 25 “Kahii nu si Aarun wey ka me kabuhalan din ne seini ka me tulumanen meyitenged te igpanubad te peglinis te sale. Ka igpanubad te peglinis te sale keilangan ne eggilangen diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama diye te gilanganan te egtutungen ne igpanubad. Ka igpanubad te peglinis te sale amana ne matulus. 26 Ka nasame te impanubad egkaayun ne egkeenen te talagpanubad ne 8+ 6:18 Te Hibruwanen: Ka minsan hentew ne eggen-gen kayi egmatulus. 12 CONTENTS iyan migpanubad due. Piru diye din de egkeena te matulus ne inged ne diye te Balungbalung ne Temuwanan. 27 Ka minsan hentew ne egpakasamsam te impanubad e, egkareetan su matulus ma seini. Ke nabesikan te langesa te impanubad ka malayat ne kumbale, keilangan ne egpi-pian sika diye te matulus ne inged. 28 Ne emun kuren ne tane ka inggilutuan te impanubad, keilangan ne egpeseen. Piru ke kuren ne inggimu puun te burunsi, keilangan ne eg-unasan wey eglu-luan. 29 Egkaayun ne egkeen te ngalap ka langun ne kabuhalan ni Aarun ne me lukes ne talagpanubad. Amana ne matulus seini. 30 Piru kene egkaayun ne egkeenen ka ngalap te impanubad ke in-uyan e ka langesa due diye te matulus ne inged diye te seled te Balungbalung eyew iglinis te sale te etew; egtutungen iya sika wey kene egkeenen. Ka igpanubad ne igbayad te sale 7“Seini ka me tulumanen meyitenged te igpanubad eyew igbayad te sale. Amana ne matulus seini ne igpanubad: 2 ka igpanubad eyew igbayad te sale, diye eggilanga te gilanganan te egtutungen ne igpanubad. Ka langesa te sika ne igpanubad, iglingut igsawig diye te altar ne eg-unturan te egtutungen. 3 Ne igpanubad ka langun ne tabe kayi: ka tabe ne diye te ikug, ka me tabe ne diye te getek, 4 ka tabe ne diye te me iihian, wey ka meupiya ne baad te atey. Sika ka egpangaween duma te iihian. 5 Egtutungen sika te talagpanubad diye te altar eyew igpanubad diye te Magbebaye ne Manama. Igpanubad sika eyew igbayad te sale. 6 Ka langun ne lukes ne kabuhalan te me talagpanubad, egpakakeen te nasame te impanubad. Ne keilangan ne diye dan de egkeena sika te matulus ne inged su amana sika ne matulus. 7“Nekeg-iling de ka tulumanen te igpanubad eyew iglinis te sale wey te igpanubad eyew igbayad te sale; ka ngalap te impanubad, kandin e te ta8 lagpanubad ne iyan migpanubad. Ka laplap te ayam ne impanubad te minsan hentew eyew igpanubad ne egtutungen, kandin e te talagpanubad ne iyan migpanubad te ayam. 9 Ka langun ne halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula ne inggilutu diye te hilutuanan te paan, minsan ka inggilutu diye te kale, wey ke diye naa te kuren, kandin e te migpanubad. 10 Piru ka langun ne halad ne egpuun te egketuen ne me pinamula ne ware hilutua ne insewuhan te mentika wey ke ware naa sewuhi, kandin e te me talagpanubad ne kabuhalan ni Aarun wey eg-ay-ayaran dan seini egba-baara.” Ka igpanubad te pegpeuli te meupiya ne geyinawa 11“Seini ka me tulumanen meyitenged te igpanubad para te keupianan ne ighalad diye te Magbebaye ne Manama. 12 Ke sikan ded ne ayam ka igpanubad din te pegpeuli te meupiya ne geyinawa rin te Manama, egdakulasan din sika te makepal ne paan ne insewuhan te mentika, manipis ne paan ne indakulasan te mentika, wey paan ne inggimu puun te harina ne amana ne CONTENTS 13 meupiya ne insewuhan ded te mentika. 13 Egpanguyanen din seini duma te igpanubad para te keupianan wey egtimulan din pad seini te paan ne due patulin eyew te pegpasalamat din. 14 Ne egkuwa sikandin te tigsalimbeka puun te nalein-lein ne paan ne ighalad eyew igdasag te Magbebaye ne Manama. Ne iyan egpakakamuney due ka talagpanubad ne migsawig te langesa te igpanubad para te keupianan. 15 Ne ka ngalap te impanubad din eyew te pegpasalamat, keilangan ne egkeenen de te sika ne aldew, ware egsameen minsan deisek de taman te egkapawe. 16 Piru ke iyan din igpanubad ka para te keupianan eyew pegtuman te saad wey ke pegpanubad naa ne egpuun te pusung, sikan de iya ne aldew egkeena ka ngalap due. Piru ke due egkasame, egkaayun ded ne egkeenen sika te seup ne aldew. 17 Ne emun ke duen pad iya man-e egkasame te igkatatelu e ne aldew, keilangan ne egtutungen e seini. 18 Ne emun ke due etew ne egkeen te ngalap te igkatatelu e ne aldew, kene egdawaten te Magbebaye ne Manama ka etew ne migpanubad wey egkeyimu ne ware karuan te pegpanubad din. In-isip seini ne malindit wey due egkaneem-neem din ne legpad. 19 Ne emun egpakaragket ka ngalap te minsan nekey ne in-isip ne mallindit, kenad e sika egkakeen, su egtutungen e. Ne iyan de egpakakeen te impanubad seeye se malinis. 20 Piru ka etew ne in-isip ne malindit pad ne egkeen te ngalap te igpanubad para te keupianan, keilangan ne eg-isipen ne kenad ne karumaan pad te kandin ne kabuhalan. 21 Ne emun due etew ne egpakahen-gen te in-isip ne mallindit—iling te malindit ne kasangkapan ne egpakamalindit te etew, te mananap wey te minsan nekey ne in-isip ne mallindit, ke egkeen sikandin te ngalap te igpanubad para te keupianan, ka sika ne etew, eg-isipen ne kenad ne karumaan pad te kandin ne kabuhalan.” Ka tulumanen meyitenged te tabe wey te langesa 22Ne ingkahiyan e man-e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 23 “Kahii nu ka kabuhalan ni Israil ne kene sikandan egkaayun ne egkeen te tabe te baka, te karniru wey ke kambing naa. 24 Ne ka tabe te mananap ne napatey re due wey ka inggimatayan te mahintalunan, egkaayun ne eggamiten niyu ka tabe piru kene niyu keena. 25 Su ka egkeen te tabe te ayam ne igpanubad diye te Magbebaye ne Manama eyew egtutungen, eg-isipen ne kenad ne karumaan pad te kandin ne kabuhalan. 26 9 Ne kene ne sikan de, minsan ke hendei kew egpekeugpe, kene kew iya egkaayun ne egkeen te langesa te manuk-manuk wey te ayam. 27 Ka egkeen te langesa, keilangan ne eg-isipen ne kenad ne karumaan pad te kandin ne kabuhalan.” Ka baad te talagpanubad 28Ne migkahiyan e man-e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 29 “Lalahi nu ka kabuhalan ni Israil te minsan hentew ne eg-uyan te igpanubad para te keupianan, keilangan ne egbehey te baad te igpanubad eyew igpanubad 9- 7:26-27: Hin 9:4; Lib 17:10-14; 19:26; Diy 12:16,23; 15:23. 14 CONTENTS diye te Magbebaye ne Manama. 30 Ne sikandin de ka eg-uyan te seeye se igdasag diye te Magbebaye ne Manama. Eg-uyanen din degma ka tabe duma te kumeng diye te tangkaan te altar eyew egtutungen isip halad. 31 Egtutungen te talagpanubad diye te altar ka tabe piru ka kumeng, igbehey diye ki Aarun 32 wey te me karumaan din ne talagpanubad. Ne ka kawanan ne bubun te igpanubad ne ayam, igbehey diye te talagpanubad su sika iya ka baad din 33 te igpanubad para te keupianan. Ne ka talagpanubad ne migpanubad te langesa wey te tabe te igpanubad para te keupianan, iyan egbehayan te igkakawanan ne bubun te ayam su sika iya ka baad din. 34 Su ka kumeng ne indasag wey bubun te igpanubad para te keupianan, igbehey e ki Aarun wey te me anak din su sika iya ka baad dan te ware egtamanan puun te me kabuhalan ni Israil. 35 Inteil seini kandan puun te neyimu e sikandan ne me talagpanubad te Magbebaye ne Manama. In-andam kandan seini te timpu ne egkaalam e sikandan ni Muwisis eyew egpamakey diye te Magbebaye ne Manama isip me talagpanubad. 36 Igpabehey sika kandan te Magbebaye ne Manama te kabuhalan ni Israil te timpu ne egkeitisan e sikandan ni Muwisis te lana. Sika ka baad dan te ware egtamanan.” 37Seeye ka me tulumanen te igpanubad ne egtutungen, te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula, te igpanubad te peglinis te sale, te igpanubad eyew igbayad te sale, te peg-itis te lana diye te talagpanubad, wey te igpanubad para te keupianan. 38 Seeye ne me tulumanen insuhu te Magbebaye ne Manama ki Muwisis diye te Bubungan te Sinay te timpu ne insuhu te Manama ka langun ne kabuhalan ni Israil ne eg-uyan te ighalad wey igpanubad diye te kandin. Ka pegpanubad te me te me talagpanubad (Iks. 29:1-37) 8Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2-3 “Dumaa nu si Aarun wey ka me anak din ne me lukes diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan, wey libulunga nu ka langun ne kabuhalan ni Israil diye. Uyana nu naa ka igpasaluub te me talagpanubad, ka lana ne ig-itis te peg-urdina, wey ka turu ne baka ne igpanubad te peglinis te sale. Ne uyana nu man-e ka daruwa ne lukesan ne karniru wey sabeka ne liyang ne paan ne ware patulin.” 4Ne intuman ni Muwisis ka insuhu te Magbebaye ne Manama kandin. Te nalibulung e ka langun ne kabuhalan ni Israil diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan, 5 migkahiyan e sikandan ni Muwisis, “Insuhu te Magbebaye ne Manama seini se eggimuwen ku.” CONTENTS 15 6Ne dutu, impeendiyad e ni Muwisis te tangkaan si Aarun wey ka me anak din wey indihus din e sikandan. 7 Ne insaluuban din si Aarun te egpekeiling te linayun ne malayat se belad, 10 wey intaberan din wey insaluuban te binelaran ne kumbale. Insaluuban din pad man-e te kumbale ne egngaranan te ipud wey impatetabed din e te libed. 8 Nataman, impakepkep e ni Muwisis te kumeng ni Aarun ka hagpi te kumeng ne due me burusa wey intahu din e dutu ka Urim wey ka Tumim. 9 Nataman, insalakayan din e si Aarun, wey intahuan din te malibusen ne balieg ne bulawan ka tangkaan te salakey eyew egkeila ne in-alam sikandin te Manama. Inggimu sika ni Muwisis su insuhu sikandin te Manama. 10Ne ingkuwa ni Muwisis ka lana wey intisan din ka Balungbalung ne Temuwanan wey ka langun ne diye te seled, wey inhalad din e seeye. 11 Ne kapapitu rin itisi te lana ka altar ne tutunganan te igpanubad wey ka langun ne kasangkapan ne diye, ka pelenggana wey ka papinnuuwanan. Inggimu rin sika eyew peghalad diye te Magbebaye ne Manama. 12 Ne in-itisan ni Muwisis te lana ka ulu ni Aarun eyew te peg-urdina kandin. 13 Ne impeendiye din e degma ka me anak ni Aarun te tangkaan te me etew wey insaluuban din te egpekeiling te linayun ne malayat se belad. Intaberan din degma sikandan wey insalakayan. Inggimu sika ni Muwisis su sika ka insuhu kandin te Magbebaye ne Manama. 14Pegkapenga dutu, ingkuwa ni Muwisis ka turu ne baka ne igpanubad eyew iglinis te sale, wey indagket ni Aarun wey te me anak din ka palad dan 15 diye te ulu te turu ne baka. Nataman, inggimatayan e ni Muwisis ka baka wey ingkuwa rin ka langesa. Intinduk din ka kemel rin te langesa wey impulitan din ka me sungey-sungey te altar, eyew egmalinis. Ne in-ule din ka nasame ne langesa diye te pabunsuranan te altar ne eg-unturan te egtutungen eyew iglinis te altar. 16 Ne ingkuwa degma ni Muwisis ka langun ne tabe ne diye te getek, ka amana ne meupiya ne baad te atey, ka iihian wey ka tabe kayi, wey intutung din diye te altar. 17 Piru ka nasame ne baad te turu ne baka, iling te laplap, te sapu, wey te bituka, diye din tutunga te lihawangan te kampu sumale te insuhu kandin te Magbebaye ne Manama. 18Nataman, impakuwa ni Muwisis ka an-anayan ne lukesan ne karniru eyew igpanubad ne egtutungen, wey imparagket ni Aarun wey te me anak 19 din ka belad dan diye te ulu te lukesan ne karniru. Ne inggimatayan ni Muwisis seini wey impanawig din ka langesa te baka diye te kakiliran te altar. 20-21 Insapu din ka karniru wey inlu-luan din ka diye te getek wey ka me paa. Nataman, intutung din e ka langun diye te altar, lagkes ka ulu 10 + 8:7 Seini ka an-anayan ne igsaluub te talagpanubad. 16 CONTENTS wey ka me tabe eyew igpanubad. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. Inggimu seini ni Muwisis sumale te suhu te Magbebaye ne Manama. 22Ne impakuwa ni Muwisis ka ikarangeb ne lukesan ne karniru ne igpanubad para te peg-urdina. Ne imparagket ni Aarun wey te me anak din ka belad dan diye te ulu te lukesan ne karniru. 23 Ne nataman, inggimatayan e ni Muwisis ka karniru wey migkuwa sikandin te langesa wey impulit din diye te sesel-eyan te igkakawanan ne talinga ni Aarun wey diye te timbebakal te igkakawanan ne belad din wey te paa rin. 24 Nataman, impeendiye degma ni Muwisis te tangkaan ka me anak ni Aarun wey impulitan din degma ka seseleyan te igkakawanan ne talinga ran wey te timbebakal te igkakawanan ne belad wey te paa ran. Nataman, inlingut din isawig ka duma ne langesa diye te altar. 25 Ne ingkuwa rin ka me tabe, ka tabe ne diye te ikug, ka langun ne tabe ne diye te getek, ka tabe ne diye te amana ne meupiya ne baad te atey, ka iihian lagkes ka tabe kayi, wey ka kawanan ne bubun. 26 Ne migkuwa sikandin te sabeka ne paan puun te liyang ne egtahuan te me paan ne ware patulin ne inhalad e diye te Magbebaye ne Manama. Migkuwa degma sikandin te paan te insewuhan te mentika, wey te manipis ne paan. In-untud din seini langun diye te tabe wey te kawanan ne bubun te karniru. 27 Ne imbehey rin e seini langun diye ki Aarun wey te me anak din eyew igkayew ran diye te Manama isip igdasag ne egkayawen. 28 Pegkeimpus dan te pegkayew, ingkuwa red seini ni Muwisis wey inlagkes din te egtutung te igpanubad ne egtutungen diye te altar. Igpanubad seini para te peg-urdina kandan wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. 29 Ne ingkuwa degma ni Muwisis ka kumeng te karniru wey ingkayew rin diye te Manama eyew igdasag ne egkayawen. Seini ka baad din te lukesan ne karniru ne impanubad para te peg-urdina. Inggimu seini langun ni Muwisis su insuhu sikandin te Magbebaye ne Manama. 30Ne migkuwa si Muwisis te lana ne ig-itis te peg-urdina wey te langesa ne diye te altar wey impatihisan din si Aarun wey ka me anak din, wey ka me kumbale dan. Iling due ka peg-urdina ki Aarun wey te me anak din wey te me kumbale dan. 31Ne migkahiyan ni Muwisis si Aarun wey ka me anak din, “Subba-a niyu ka ngalap te ikarangeb ne karniru diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan. Nakahiyan kud sikaniyu te diye niyu re seini keena wey ka paan ne diye te liyang ne inhalad para te peg-urdina. 32 Ne tutunga niyu ka same 33 Kene kew awe diye te gumawan te Balungbalung ne niyu te egkeen. Temuwanan te pitu ne aldew, taman te egkeimpusan e ka peg-urdina kaniyu. 34 Ne ka langun ne inggimu ta kuntee, insuhu te Magbebaye ne Manama eyew iglinis te me sale niyu. 35 Ne kene kew awe diye te gumawan te Balungbalung CONTENTS 17 ne Temuwanan te aldew wey marusilem te pitu ne aldew. Ne himuwa niyu ka insuhu te Manama keddi ne igpeyimu rin kaniyu eyew kene kew egpatey. Sika ka insuhu te Magbebaye ne Manama keddi.” 36 Purisu, intuman ni Aarun wey te me anak din ka langun ne insuhu te Manama ki Muwisis ne igpeyimu kandan. Ka pegbunsud te me talagpanubad te trabahu ran 9Te igkawalu e ne aldew, in-umew ni Muwisis si Aarun wey ka me anak din, wey ka me pangulu te Israil. 2 Ne migkahiyan din si Aarun, “Kuwa ka te sabeka ne turu ne nati te baka wey lukesan ne karniru ne ware nabalbalangi, wey ipanubad nu te Magbebaye ne Manama. Ka baka, para te peglinis te sale, wey ka karniru, para te egtutungen ne igpanubad. 3 Ne pakua nu ka kabuhalan ni Israil te lukesan ne kambing eyew igpanubad te peglinis te sale. Ne pakua nu man-e sikandan te baka wey nati te karniru ne nekeg-iling ne tigsabeka pad ne leg-un, wey ware nabalbalangi eyew egtutungen ne igpanubad. 4 Pakua nu degma sikandan te turu ne baka wey lukesan ne karniru ne igpanubad para te keupianan. Ne pakua nu degma sikandan te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula ne insewuhan te mentika, su kuntee ne aldew egpakita ka Manama kaniyu.” 5Sikan naa, ingkuwa ran ka me ayam ne ingkahi ni Muwisis wey in-uyan dan diye te tangkaan te Balungbalung ne Temuwanan. Ne miglibulung ka langun ne kabuhalan ni Israil diye te Magbebaye ne Manama. 6 Ne migkahi si Muwisis kandan, “Insuhu kew te Magbebaye ne Manama ne egpanubad eyew igpakita rin kaniyu ka karesen din.” 7 11 Ne migkahiyan ni Muwisis si Aarun, “Parani kad dutu te altar wey ipanubad nud ka igpalangesa eyew iglinis te sale wey ka egtutungen ne igpanubad. Ne palangeseyi nu ka pegkeetew nu wey ka keet-etawan. Ne sumale te insuhu te Magbebaye ne Manama, ipanubad nu degma ka igpanubad te me etew wey palangeseyi nu sikandan eyew iglinis te me sale dan.” 8Purisu migparani e si Aarun te altar wey inggimatayan din ka turu ne nati te baka eyew igpanubad te peglinis te sale. 9 Ne ka langesa te baka, inuyan te me anak din diye te kandin wey intinduk din ka kemel rin te langesa wey impulit din te me sungey-sungey te altar ne eg-unturan te egtutungen. Ka nasame ne langesa, in-ule din diye te pabunsuranan te altar. 10 Piru intutung din diye te altar ka tabe, ka me iihian, wey ka meupiya ne baad te atey su sika ka insuhu te Magbebaye ne Manama ki Muwisis. 11 Ne ka sapu wey ka laplap te baka, diye din tutunga te lihawangan te kampu. 11 - 9:7: Hib 7:27. 18 CONTENTS 12Nataman inggilang din e man-e ka ayam ne igpanubad ne egtutungen. Ne ka langesa te ayam, imbehey e te me anak din diye te kandin, wey insawig din langun seini diye te kakiliran te altar. 13 Imbehey te me anak ni Aarun ka me ngalap ne impanggetad e lagkes ka ulu, wey intutung din e diye te altar. 14 Ne inlu-luan din ka me tahu diye te getek wey ka me paa, wey intutung din e diye te altar duma te duma pad ne baad te ayam. 15Pegkapenga dutu, in-uyan e ni Aarun ka igmanubad te keet-etawan. Inggun-aan din te egkuwa ka kambing ne igpanubad eyew te peglinis te sale. Ne inggimatayan din e seini wey impanubad din e iling te an-anayan ne inggimu rin eyew te peglinis te kandin ne sale. 16 Nataman, in-uyan din e man-e ka igpanubad ne egtutungen, wey in-ikul din ka suhu ke egmenuwen seini te pegpanubad. 17 Ne in-uyan din degma diye te tangkaan ka halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula wey miggamak sikandin dutu wey intimul rin diye te igpanubad ne egtutungen te tagse maselem, wey intutung din e. 18 12 Inggilang degma ni Aarun ka turu ne baka wey ka lukesan ne karniru ne igpanubad para te keupianan. Ne imbehey kandin te me anak din ka langesa te baka wey inlingut din isawig diye te altar. 19 Ka tabe te turu ne baka wey te karniru, lagkes ka tabe diye te ikug wey ka tabe ne migbukus diye te getek lagkes ka me iihian wey ka tabe ne migbukus te atey, 20 in-untud te me anak ni Aarun diye te me kumeng te me ayam. Ne intutung ni Aarun ka me tabe diye te altar. 21 Piru ka me kumeng wey ka kawanan ne bubun, ingkayew ni Aarun eyew igdasag diye te Magbebaye ne Manama ne egkayawen su sika iya ka insuhu ki Muwisis. 22 13 Ne ingkayew ni Aarun ka belad din diye te me etew wey impanalanginan din sikandan. Ne migpamaneug sikandin pegkapenga rin te pegpanubad te peglinis te sale, pegpanubad te egtutungen wey te pegpanubad para te keupianan. 23 Nataman, migseled si Muwisis wey si Aarun diye te Balungbalung ne Temuwanan. Te peglihawang dan e, impanalanginan dan ka me etew wey ka katelesan te Magbebaye ne Manama migpakita te langun ne me etew. 24 Sahuhune ne miglepew ka hapuy ne migpuun te tangkaan te Magbebaye ne Manama wey natutung ka impanubad ne egtutungen wey ka me tabe ne diye te altar. Te pegkakita te me etew te seeye, migpanguleyi sikandan wey mig-usengul sikandan diye te tane te pegsimba te Manama. Ka sale ni Nadab wey ni Abihu 12 13 - 9:18: Lib 3:1-11. 9:22: Num 6:22-26. CONTENTS 19 10Nekey naa te due daruwa ne anak ni Aarun ne egngaranan ki Nadab wey Abihu. Migkuwa sikandan te tigsabeka ne tahuanan te insinsu 14 wey intahuan dan seeye te baha wey impanubad diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Ne ka seeye ne baha, kene ne eleg ne eggamiten, su ware ma migsuhu ka Magbebaye ne Manama kandan. 2 Sikan naa ka migpeuyan ka Magbebaye ne Manama te hapuy wey natutung e sikandan, diye de sikandan nammatey te tangkaan te Magbebaye ne Manama. 3 Ne migkahiyan ni Muwisis si Aarun, “Sika ka igpasabut te Magbebaye ne Manama te pegkahi rin, ‘Seeye se egparani keddi, keilangan ne eg-ileen a ne matulus, wey keilangan ne egdayanen a diye te tangkaan te keet-etawan ku.’ ” Piru migpeeneng-eneng de si Aarun. 4Ne in-umew ni Muwisis si Misil wey si Ilsapan ne me anak ni Usiil ne anggam ni Aarun, wey ingkahiyan din, “Awaa niyu ka nammatey ne me suled niyu due te Balungbalung ne Temuwanan wey uyana niyu diye te lihawangan te kampu.” 5 Purisu, in-angey ran e ka me minatey wey diye dan de gen-geni te kumbale dan, wey in-uyan dan e diye te lihawangan te kampu sumale te insuhu ni Muwisis kandan. 6Ne migkahiyan ni Muwisis si Aarun wey ka me anak din ne si Iliasar wey si Itamar, “Tapira niyu ka me bulbul niyu wey kene niyu gisia ka kumbale niyu eyew kene kew egpatey wey eyew kene egkabelu ka Magbebaye ne Manama te langun ne kabuhalan ni Israil. Piru ka me karumaan niyu, ka langun ne kabuhalan ni Israil, egpakaramag te seeye se immantutung te Manama. 7 Ne kene kew pa man-e lihawang te Balungbalung ne Temuwanan. Ne emun eglihawang kew iya egkammatey kew, su in-urdinaan kew e te Magbebaye ne Manama ne me talagpanubad te in-itisan kew te lana.” Ne intuman dan ka insuhu ni Muwisis kandan. Ka me tulumanen te me talagpanubad 8Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Aarun, 9 “Sikeykew wey ka me anak nu, kene egkaayun ne egseled te Balungbalung ne Temuwanan ke nekeinum te binu wey te minsan nekey ne inumen ne egpekewubug. Ke eggimuwen niyu sika, egkammatey kew iya. Keilangan ne egtumanen niyu wey te me kabuhalan niyu ka sika ne tulumanen lagkes ka langun ne egpakasinundul pad ne kabuhalan niyu. 10 Ne keilangan eg-ileen niyu ke nekey ka matulus wey ka kene, wey ke nekey ka in-isip ne malinis wey ka in-isip ne malindit. 11 Ne panulua niyu ka duma niyu ne kabuhalan ni Israil te langun ne me tulumanen ne impabehey ku kaniyu ki Muwisis.” 14 + 10:1 Te Hibruwanen: sinsir. 20 CONTENTS 12 15 Migkahi si Muwisis ki Aarun wey te daruwa ne anak din ne nasame, ne si Iliasar wey si Itamar, “Kua niyu ka halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula ne insame te halad ne intutung. Hilutua niyu seini wey kene niyu tahui te patulin wey diye niyu re keena te lenged te altar, su amana ne matulus seini. 13 Keena niyu sika diye te matulus ne inged, su baad niyu iya sika puun te halad ne egtutungen ne para te Magbebaye ne Manama. Sika ka insuhu te Magbebaye ne Manama keddi. 14 16 Piru ka kumeng ne ingkayew wey ka bubun ne impanubad e, egkakeen niyu te taltalaanak minsan hendei ne inged ne in-isip ne malinis. Su sika iya ka baad niyu puun te igpanubad para te keupianan te kabuhalan ni Israil. 15 Ka impanubad ne bubun, wey ka ingkayew ne kumeng, keilangan ne eg-uyanen dan duma te me tabe ne igpanubad ne egtutungen eyew igdasag te Magbebaye ne Manama. Ne kaniyu ne baad sika te taltalaanak te ware egtamanan sumale te suhu te Magbebaye ne Manama.” 16Ne hengkayi te mig-ugsi-ugsi e si Muwisis meyitenged te kambing ne igpanubad eyew te peglinis te sale, wey te pegkanengnengi rin ne natutung bes e seeye, nabelu e sikandin ki Iliasar wey ki Itamar. Purisu migkahi sikandin, 17 17 “Mania te ware niyu keena diye te amana ne matulus ne inged ka impanubad te peglinis te sale? Amana ne matulus sika! Imbehey sika te Magbebaye ne Manama eyew te peg-awe te sale te langun ne kabuhalan ni Israil wey eyew iglinis te sale te me etew diye te Magbebaye ne Manama. 18 Ne puun su ware neuyan diye te Matulus ne Sinabeng ka langesa, keilangan ne ingkeen niyud e perem ka kambing diye te Matulus ne Sinabeng sumale te insuhu ku kaniyu.” 19Ne migtabak si Aarun ki Muwisis, “Ganna, migpanubad ka daruwa ne anak ku te peglinis te sale wey te egtutungen ne igpanubad diye te Magbebaye ne Manama, piru nammatey red sikandan se daruwa. Na, egkabennalan bu red ka Magbebaye ne Manama ke ingkeen ney ka impanubad te peglinis te sale te seini ne aldew?” 20 Nabennalan si Muwisis te pegkarineg din te tabak ni Aarun. Ka me ayam ne in-isip ne malinis wey malindit (Diy. 14:3-21) 11Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis wey si Aarun, 2 “Kahii nu ka kabuhalan ni Israil ne ka langun ne mananap kayi te tane, seini re ka egkaayun ne egkeenen: 3 ka minsan nekey ne ayam ne naperi se sulu wey egsepe-sepe ke egkeen. 4-6 Piru kene niyu keena ka kamilyu, ka rabit 15 - 10:12-13: Lib 6:14-18. 10:14-15: Lib 7:30-34. 17 - 10:17: Lib 6:24-26. 16 - CONTENTS 21 wey ke ambew naa. Keilangan ne eg-isipen niyu sika ne malindit su minsan ke egsepe-sepe sika ne egkeen piru ware naperi ka sulu. 7 Ne ka mahintalunan ne babuy minsan ke naperi ka sulu piru kene egsepe-sepe ke egkeen, sikan naa ka isipa niyu seini ne malindit. 8 Kene kew en iya keen te ngalap te sika ne me mananap wey minsan te pegsamsam naan de te nammatey ne me lawa ran. Isipa niyu sika ne malindit. 9“Egkaayun ne egkeenen niyu ka langun ne me ngalap diye te weyig ne due piyapis wey engil. 10-12 Piru ka minsan nekey ne ngalap te weyig ne ware piyapis wey engil, kene niyu keena. Kene kew degma samsam te nammatey ne lawa ran wey isipa niyu ne malindit sika. 13-19“Seini ka me manuk-manuk ne kene egkaayun ne egkeenen su inisip ne malindit: me banug, me uwak, me manuk-manuk ne egkeen te napatey ne etew wey ke ayam naa, me dakel ne manuk-manuk ne ustrits, me ekang, me manuk-manuk ne egpandagmang te ngalap diye te weyig, bayaku ne egngaranan te bangkiyud, me tandungan ne bayaku, wey kalapenit. 20“Ka langun ne me uled-uled ne due pakpak wey hep-at se paa, kene egkaayun ne egkeenen. Isipa niyu ne malindit sika. 21 Piru, due duma ne egkaayun ne egkeenen niyu, iling te me uled-uled ne due pakpak wey hepat se paa ne due mule lelenguan diye te elat-elat te paa wey bubun ne eyew igpekeum-umbetut dan. 22 Ne seini ka me uled-uled ne eglayang wey egdulug ne egkeenen niyu: me talangas, me tulung-tulung, dalen-ug, wey palahe. 23 Piru ka duma pad ne me uled-uled ne due pakpak wey hep-at se paa, isipa niyud ne malindit. 24-28“Kene kew samsam te napatey ne ayam ne ware naperi se sulu wey kenad e eg-abayan te egseppe ka ingkeen din. Kene kew man-e samsam te napatey ne ayam ne hep-at se paa ne due igkalus. Isipa niyu sika ne malindit ne me ayam. Minsan hentew ne nakasamsam te napatey ne lawa, keilangan ne egpami-pi te insaluub din, piru eg-isipen ded sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 29-31“Ne isipa niyu ne malindit ka me mananap ne egpananap iling te palabasan, me ambew, tuku, palees, buaya, ibid, tektek wey ambekang. 18 Ka minsan hentew ne egsamsam te sika ne me mananap ke egpatey, eg-isipen ne malindit taman te egkasagkup. 32 Ne minsan nekey ne egkeuluhan te 18 + 11:29-31 Ka duma kayi ne me mananap mahirap ne eg-ileen, su ware kayi te kanta. 22 CONTENTS sika ne me mananap ke egpatey, eg-isipen degma ne malindit, minsan ka me kasangkapan ne kayu, kumbale, laplap te mananap, saku, wey ka minsan nekey ne kasangkapan. Keilangan ne ig-eled seini te weyig, piru eg-isipen ded man-e ne malindit seini taman te egkasagkup. Pegkapenga due, eg-isipen e ne malinis wey egkahamit e man-e. 33 Ne emun diye egkeulug te kuren ne tane ka lawa te napatey ne mananap ne egpananap, ka langun ne tahu kayi eg-isipen degma ne malindit, ne keilangan ne egpeseen e seini. 34 Ne ka minsan nekey ne egkakeen ne egkatihisan te weyig ne egpuun te sika ne kuren ne tane, egisipen ne malindit degma. Ne ka langun ne egkeinum ne weyig ne tahu te seeye ne tahuanan, eg-isipen degma ne malindit. 35 Ne ka minsan nekey ne egkeuluhan te napatey ne mananap eg-isipen ne malindit. Ke iyan egkeuluhan ka kuren wey ke sikan naa se hilutuanan, eg-isipen seini ne malindit wey keilangan ne egpeseen. 36 Piru ke iyan egkeuluhan ka belun wey ke sikan naa se limuranan te weyig, kene sika eg-isipen ne malindit; piru ka minsan hentew ne eg-awe te napatey ne mananap, eg-isipen iya ne malindit. 37 Kene degma eg-isipen ne malindit ka minsan nekey ne beni ne egkeuluhan kayi. 38 Piru ke iyan egkeuluhan ka beni ne in-eled e te weyig, ka sika ne beni, eg-isipen e ne malindit. 39“Ke egkapatey ka minsan nekey ne mananap ne egkakeen, eg-isipen ne malindit ka egpakasamsam kayi taman te egkasagkup. 40 Ne ka minsan hentew ne egkuwa wey ke egkeen naa kayi, keilangan ne egpi-pian din ka insaluub din, piru eg-isipen ded sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 41“Kene niyu keena ka langun ne mananap ne egdul-ug te tane, su in-isip ne malindit sika. 42 Kene kew man-e keen te egdul-ug wey ke egpananap naa ne mananap ne hep-at se paa wey subla pad, su in-isip ne malindit sika. 43 Ne kene niyu linditi ka pegkeetew niyu. Keilangan ne kene kew egkeisip ne malindit tenged te me mananap ne in-isip ne malindit. 44 19 Su sikeddi ka Magbebaye ne Manama niyu. Keilangan ne egmatulusen niyu ka pegkeetew niyu, su matulus e ma. Purisu kene niyu linditi ka pegkeetew niyu te minsan nekey ne mananap ne egdul-ug wey egpananap. 45 Su sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ka impaawe kaniyu puun te Ihiptu eyew egkeyimu a ne Manama niyu. Purisu matulusa niyu ka pegkeetew niyu, su matulus e ma.” 46Sika ka me tulumanen meyitenged te me mananap wey me manukmanuk wey te langun ne me mananap ne diye te weyig wey diye te tane, 47 eyew egkeila niyu ka in-isip ne malindit wey malinis, ka mananap ne egkaayun ne egkeenen wey ka kene egkaayun ne egkeenen. Ka peglinis te malitan ne miglesutan 19 - 11:44: Lib 19:2; 1Pid 1:16. CONTENTS 23 12Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 “Kahii nu ka kabuhalan ni Israil, te emun ke due eglesutan te lukes, eg-isipen ka malitan ne malindit te pitu ne aldew iling te malitan ne eglangeseen. 3 20 Ne keilangan ne egtulian ka bate te igkawalu e ne aldew. 4 Pegkapenga kayi, egtetahad pad man-e ka miglesutan te tatelu ne pulu wey tatelu (33) ne aldew human pad egisipa sikandin ne malinis. Te kene pad egkapenga ka peglinis kandin, keilangan ne kene pad egsamsam sikandin te minsan nekey ne matulus ne kasangkapan wey kene pad egseled diye te Balungbalung. 5“Piru ke malitan ka ig-anak din, eg-isipen sikandin ne malindit te daruwa ne simana iling te malitan ne eglangeseen. Keilangan ne egtetahad pad man-e sikandin te hen-em ne pulu wey hen-em (66) ne aldew human eg-isipa sikandin ne malinis. 6“Ke egkapenge e ka aldew te peglinis te miglesutan te lukes wey ke malitan naa—eg-uyan sikandin te nati te karniru ne sabeka ne leg-un pad diye te talagpanubad ne diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan. Igpanubad din seini ne egtutungen lagkes ka tukmu wey ke seleppati naa ne iglinis te sale. 7 Ne igmanubad seini te talagpanubad diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama wey egpalangesa eyew iglinis te sale. Sika ka tulumanen te peglinis te malitan ne eglesutan. 8 21 “Piru ke kene sikandin egpakabehey te nati te karniru, eg-uyan naan de sikandin te daruwa ne tukmu wey ke daruwa naa ne seleppati; ka sabeka egtutungen ne igpanubad wey ka sabeka, iglinis te sale. Ne egpalangesaan te talagpanubad ka malitan eyew iglinis te sale din wey eg-isipen e sikandin ne malinis.” Ka me balaud meyitenged te dalu te laplap 13Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis wey si Aarun, 2 “Ke due etew ne due miglebag diye te laplap din, wey ke miglambetug naa wey ke migkekehang naa, ne hendue te egkeyimu ne ibung, keilangan ne eguyanen sikandin diye te talagpanubad ne si Aarun wey ke diye naa te sabeka te me talagpanubad ne me kabuhalan din. 3 Ne egpitawen te talagpanubad ka migkekehang. Ne emun ke migbubusuwak ka migkekehang wey mig-ugseb e ka kehang diye te sapu, ibung naa sika. Ke ibung iya, igpanengneng din seini wey eg-isipen e ne malindit ka ibungen. 4 Piru ke migbubusuwak ka laplap 20 21 - 12:3: Hin 17:12; Luk 2:21. 12:8: Luk 2:24. 24 CONTENTS din wey ware ded mig-ugseb ka miglebag diye te sapu wey ware migmaangkag ka bubul dutu, igpasuwey te talagpanubad sikandin igpeugpe te pitu ne aldew. 5 Te igkapitu e ne aldew, egpitawen e man-e te talagpanubad ka miglebag. Ne emun ke egkakita te talagpanubad ne ware seini migdalapdap, igpasuwey pad man-e sikandin igpeugpe te talagpanubad puun te me etew te pitu e man-e ne aldew. 6 Te igkapitu e ne aldew, egpitawen e man-e sikandin te talagpanubad. Ne emun ke migkiles e wey ware migdalapdap ka miglebag, igpanengneng e te talagpanubad ne eg-isipen e ne malinis ka seeye ne etew. Keilangan ne egpipian e te etew ka insaluub din, wey eg-isipen e sikandin ne malinis. 7 Piru ke egdalapdap ka miglebag diye te laplap din, keilangan ne egpapitew pad mane sikandin te talagpanubad minsan ke nakapanengneng e sikandin ne malinis e. 8 Ne egpitawen e man-e sikandin te talagpanubad. Ne emun malehet ne migdalapdap ka miglebag, igpanengneng te talagpanubad ne due ibung din wey eg-isipen e sikandin ne malindit. 9“Ke due etew ne due dalu ne hendue te ibung, keilangan ne eg-uyanen sikandin diye te talagpanubad. 10 Ne emun ke egkakita te talagpanubad ne due migbubusuwak diye te miglebag ne iyan egpuunan ne migmaangkag ka me bulbul, wey egkakite e ka sapu, 11 ibung naa sika ne naluhey e diye te kandin. Ne igpanengneng e te talagpanubad ne due ibung din wey eg-isipen e ka sika ne etew ne malindit. Kenad igpasuwey sikandin, su natuenan e ne eg-isipen iya sikandin ne malindit. 12 Piru emun ke egkakita te talagpanubad ne migdalapdap e amana ka kehang diye te intiru ne lawa te etew, 13 keilangan ne eg-abayan egpitawa eg-ay-ayaran te talagpanubad. Ne emun malehet ne migdalapdap e amana ka kehang din wey migbubusuwak e ka langun ne laplap din, igpanengneng te talagpanubad ne eg-isipen e sikandin ne malinis. 22 14 Piru ke egkakita ne migleput e ka sapu din, eg-isipen e sikandin ne malindit. 15 Piru ke pegpitew te talagpanubad ne migleput ka sapu, igpanengneng din e ne eg-isipen sikandin ne malindit su due dalu rin ne malindit su migleput ka sapu ne iyan palinneu te ibung ne dalu. 16 Piru ke neulian e ka busuwak wey migmaangkag e ka bateg, keilangan ne egpapitew man-e sikandin te talagpanubad. 17 Ne eg-abayan e man-e sikandin egpapitew te talagpanubad. Ne emun ke migmaangkag e ka miglebag, igpanengneng e te talagpanubad ne eg-isipen e sikandin ne malinis. 18“Ke due etew ne due buu ne neulian e, 19 wey intubuan seini te eglebag wey ke busuwak, keilangan ne igpapitew rin seini diye te talagpanubad. 20 Ne keilangan ne egpitawen seini te talagpanubad. Ke egkakita rin ne migugseb e seini diye te sapu wey migmaangkag e ka bulbul, igpanengneng te talagpanubad ne eg-isipen ne malindit ne etew sikandin su due ibung din ne 22 + 13:13 Sabeka seini ne dalu ne in-isip te kabuhalan ni Israil ne kene ne malindit su ware ma miglebag wey ke migleput naa ka sapu wey ke ka nane naa, ke kene eg-aween de ka an-anayan ne batek te laplap. CONTENTS 25 migbubusuwak. 21 Piru ke egkakita te talagpanubad ne ware mig-ugseb diye te sapu wey ware degma migmemaangkag ka bulbul te intubuan, ne bayew e neuli, igpasuwey sikandin te talagpanubad puun te me etew te pitu ne aldew. 22 Ne emun ke migdalapdap seini diye te laplap din, igpanengneng te talagpanubad ne due dalu rin wey eg-isipen e ne malindit; su sika ka palinneu ne due dalu rin ne makaaldek-haldek. 23 Piru ke ware seini migdalapdap, wey migbebateg de ka intubuan te buu, keilangan ne igpanengneng te talagpanubad ne eg-isipen sikandin ne malinis. 24“Ne emun due etew ne natutung ka laplap wey migmalalab e ka natutung wey ke migbubusuwak naa, 25 keilangan ne igpapitew seini te talagpanubad. Ne emun ke mig-ugseb seini diye te sapu wey migmaangkag e ka me bulbul, ibung naa sika ne diye migtubu te natutung ne laplap. Ne igpanengneng te talagpanubad ne eg-isipen e sikandin ne malindit su due dalu rin ne ibung. 26 Piru emun ke egkakita te talagpanubad ne ware seini mig-ugseb diye te sapu wey ware migmemaangkag ka me bulbul te natutung ne laplap wey bayew e neulii, igsuwey sikandin te talagpanubad puun te me etew te pitu ne aldew. 27 Te igkapitu e ne aldew, eg-abayan e man-e sikandin egpitawa te talagpanubad. Ne emun ke migdalapdap e seini diye te laplap din, igpanengneng e te talagpanubad ne due ibung din wey eg-isipen e sikandin ne malindit su duen e ibung din. 28 Piru ke ware migdalapdap wey ke migkiles e seini, lebag naan de seini ne migtubu diye te natutung ne laplap. Ne igpanengneng e te talagpanubad ne eg-isipen e sikandin ne malinis. 29“Ke due lukes wey ke malitan naa ne due kehang diye te ulu wey ke diye naa te bake, 30 keilangan ne igpapitew rin seini te talagpanubad. Ne emun ke mig-ugseb e seini diye te sapu wey migmakalawag e ka bulbul rin wey migmahalat e, igpanengneng te talagpanubad ne eg-isipen ka sika ne etew ne malindit su due kehang ne migtubu diye te ulu rin wey ke bake din naa. 31 Ne emun ke egkakita te talagpanubad ka kehang ne ware mig-ugseb diye te sapu wey warad meitem ne bulbul, igpasuwey te talagpanubad ka etew ne due kehang te pitu ne aldew. 32 Te igkapitu e ne aldew, egpitawen e man-e te talagpanubad ka kehang. Ne emun ke ware seini migdalapdap wey ware migmakalawag ka me bulbul wey ke ka sumpe naa, wey ware man-e seini mig-ugseb te sapu, 33 eg-eabulug sikandin piru kene din iglagkes te eg-abulug ka due kehang. Ne iglein sikandin te talagpanubad seled te pitu 34 e man-e ne aldew. Te igkapitu e man-e ne aldew, egpitawen e man-e te talagpanubad ka kehang. Ne emun ke ware seini migdalapdap wey ware mig-ugseb te sapu, igpanengneng e te talagpanubad ne eg-isipen e sikandin ne malinis. Ne egpi-pian din ka insaluub din, wey eg-isipen e sikandin ne malinis. 35 Piru ke migdalapdap ka kehang diye te laplap din minsan impakapanengneng e sikandin ne malinis, 36 egpitawen sikandin eg-abayi te talagpanubad. Ne emun ke malehet ne migdalapdap ka kehang diye te laplap din, eg-isipen 26 CONTENTS e sikandin ne malindit. Kenad keilangan ne egpamitew pad ka talagpanubad te bulbul ne egmakalawag. 37 Piru emun ke egkakita te talagpanubad ne ware migdalapdap ka kehang, wey migtubu e ka meupiya ne bulbul rin wey ke sumpe din naa, neulian naan e seini. Ne igpanengneng e te talagpanubad ne eg-isipen e sikandin ne malinis. 38“Ke due lukes wey ke malitan naa ne due pamuti diye te laplap din, keilangan ne igpapitew rin seini diye te talagpanubad. Ne emun ke kenad egkamelmelehan ka pamuti, me dalehes naan de seini ne miglepew. Eg-isipen ka sika ne etew ne malinis. 39 40“Ke egkaluluwan ka bulbul te sabeka ne lukes wey egkeupew e sikandin, eg-isipen ded sikandin ne malinis. 41 Ke egkaluluwan ka panabas din, eg42 isipen ded man-e sikandin ne malinis. Piru ke due egmalalab ne egbubusuwak diye te naluluwan ne ulu rin, ibung naa seini ne migtubu diye. 43 Ne keilangan ne egpitawen sikandin te talagpanubad, ne emun ke egmalalab wey egmaangkag iling te ibung ka migbubusuwak diye te ulu rin, 44 ibung naa iya sika. Keilangan ne igpanengneng te talagpanubad ne eg-isipen sikandin ne malindit su due dalu rin diye te ulu. 45“Ne ka ibungen ne etew, keilangan ne egsaluub te nahisi ne kumbale wey kene egpanugkad wey egpupunget sikandin, wey egpanguleyi sikandin ne egkahi, ‘Isipa a ne malindit! Isipa a ne malindit!’ 46 Eg-isipen sikandin ne malindit taman te kene pad egkeulian ka dalu rin. Ne keilangan ne egsuweysuwey sikandin wey diye sikandin eg-ugpe te lihawangan te kampu. Ka balaud meyitenged te abungew 47“Ke due abungew 23 diye te hinabel wey ke diye naa te mahal ne hinabel, 48 ne egpuun te bulbul te ayam, linu, gapas, laplap te ayam, 49 ne migmalabu-labu wey ke miglahem naa, abungew seini ne migdalapdap, wey keilangan ne igpapitew seini diye te talagpanubad. 50 Ne keilangan ne egpitawen te talagpanubad ka in-abungew, wey iglein din igtahu seini te pitu ne aldew. 51 Te igkapitu e ne aldew, eg-abayan seini egpitawa te talagpanubad, ne emun ke migdalapdap ka abungew diye te hinabel, diye te bulbul te ayam, linu, wey diye te laplap te ayam, malehet naa seini ne abungew; eg-isipen sika ne malindit. 52 Ne keilangan ne egtutungen te talagpanubad ka hinabel, wey ke seeye naa se inggimu ne kumbale wey ke seeye naa se inhabel wey ka minsan nekey ne kasangkapan ne inggimu puun te laplap te ayam, su egpakarereet seini. 23 + 13:47 Diye te Hibruwanen nekeg-iling de ka inggamit ne lalag te abungew wey te ibung. CONTENTS 27 53“Piru emun ke egkakita te talagpanubad ne ware migdalapdap ka abungew te minsan nekey ne igsaluub, 54 egpapi-pian din ka minsan nekey ne inabungew wey iglein igtahu seini seled te pitu e man-e ne aldew. 55 Egkataman, eg-abayan seini egpitawa te talagpanubad. Ke migmalabu-labu red wey miglahem ded ka manggad minsan napi-pian e, eg-isipen ne malindit seini minsan ke ware migdalapdap ka abungew. Sikan naa, keilangan ne egtutungen e seini minsan ke iyan de in-abungew ka diye te tangkaan wey ke diye naa te peka. 56 Piru emun ke egkakita te talagpanubad ne kenad e egkamelmelehan ka abungew, te napengaan e te egpi-pi ka manggad, egbindasen din ka inabungawan diye te manggad wey ke laplap naa te ayam. 57 Piru ke eglibed ded wey egdalapdap ded ka abungew diye te manggad wey ke diye naa te 58 laplap te ayam, keilangan ne egtutungen e seini. Piru ke naawe e ka abungew diye te manggad wey ke diye naa te laplap te ayam, te napi-pian e ka manggad, egpi-pian pad man-e eg-abayi seini, wey eg-isipen e seini ne malinis.” 59Sika iya ka tulumanen meyitenged te abungew diye te hinabel eyew egkanengnengan ke eg-isipen ne malinis wey ke malindit naa ka minsan nekey ne hinabel ne inggimu puun te laplap te ayam wey ke hinabel naa, inhabel ma seini wey ke minsan nekey ne inggimu puun te laplap te ayam. Ka tulumanen te peglinis te ibungen 14Ne migkahiyan e man-e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 24 “Seini ka me tulumanen te peglinis te etew ne neulian te ibung. Te aldew te peglinis kandin, igpakita sikandin diye te talagpanubad. 3 Ne eglihawang diye te kampu ka talagpanubad eyew te pegpitew kandin. Ne emun ke egkakita te talagpanubad ne neulian en iya ka etew, 4 egpaangayen sikandin te seini: daruwa ne manuk-manuk ne neuyag pad wey in-isip ne malinis, senge sugpang te kayu ne sidar, malalab-lalab ne hiket, wey senge sugpang te isupu. 5 Egkataman, igpahilang te talagpanubad ka sabeka ne manuk-manuk diye te ampew te kuren ne tane ne inweyihan te egpuun te sebseb. 6 Ne egbalakesen te talagpanubad te eggen-gen ka daruwa ne manuk-manuk, ka kayu ne sidar, ka malalab-lalab ne hiket, wey ka isupu, wey igseneb din seini diye te langesa te manuk-manuk ne innimatayan diye te kuren ne inweyihan. 7 Ne egpabesikan din te langesa te kapapitu ka etew ne eglinisan. Pegkapenga kayi, igpanengneng din e ka etew ne malinis e, wey eglekaan din e ka sabeka ne manuk-manuk. 8 Ne egpi-pian te etew ka insaluub din wey egkahisen din ka langun ne bulbul rin, wey egpamanihus sikandin. Ne puun due, eg-isipen e sikandin ne malinis wey egpakaseled e diye te kampu, piru kene egpekeugpe diye te balungbalung din te pitu ne aldew. 9 Emun ke egpitu e ne aldew, eg24 - 14:2: Mat 8:4; Mar 1:44; Luk 5:14; 17:14. 28 CONTENTS abayan din e man-e te egkahis ka bulbul din. Egpi-pian din man-e ka insaluub din, wey egpamanihus man-e sikandin. 10“Te igkawalu e ne aldew, keilangan ne eg-uyan sikandin te daruwa ne lukesan ne nati te karniru, wey sabeka ne beyan ne nati te karniru ne senge leg-un pad wey ware nabalbalangi. Eg-uyan man-e sikandin te tatelu ne kilu te harina ne amana ne meupiya ne insewuhan te mentika, wey senge basu man-e ne mentika. 11 Ne ka talagpanubad ne iyan egpanengneng te malinis e ka etew ka eg-uyan te sika ne etew duma te langun ne igpanubad diye te gumawan te Balungbalung te Temuwanan. 12 Egkataman, egkuen te talagpanubad ka sabeka ne lukesan ne karniru wey ka sabeka ne basu ne mentika, wey igpanubad eyew igbayad te sale. Ne igkayew rin seini diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama eyew igdasag ne egkayawen. 13 Ne eggilangen din ka nati te karniru diye te matulus ne inged ne gilanganan te igpanubad te peglinis te sale wey te egtutungen ne igpanubad. Amana red degma ne matulus ka igpanubad ne igbayad te sale iling te igpanubad ne iglinis te sale, wey iyan egkamkamuney ka talagpanubad. 14 Egkataman, egkuwa ka talagpanubad te langesa te karniru ne igpanubad wey egpulitan din ka sesel-eyan te igkakawanan ne talinga te etew ne eglinisan, wey iglagkes degma ka timbebakal te kawanan ne belad wey paa te etew. 15 Egkuwa degma ka talagpanubad te mentika ne diye te basu wey ig-itis din diye te gibang ne palad din, 16 igtinduk din dutu ka kemel te igkakawanan ne belad din, wey igpatihis din e seini te kapapitu diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. 17 Ne ka same te mentika ne diye te palad din, ig-ampew rin igpulit diye te langesa ne impulit din diye te sesel-eyan te igkakawanan ne talinga te etew ne eglinisan, wey iglagkes degma ka timbebakal te kawanan ne belad wey paa te etew. 18 Ne ka langun ne nasame te mentika ne diye te palad te talagpanubad, igpulit din diye te ulu te etew ne inlinisan. Ne egpalangesaan sikandin te talagpanubad eyew iglinis te sale din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. 19“Ne igpanubad te talagpanubad ka igpanubad ne igpalangesa eyew iglinis te kalindit te etew. Pegkapenga kayi, eggilangen din ka egtutungen ne igpanubad 20 wey igpanubad din e diye te altar lagkes ka halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula. Ne egpalangesaan sikandin te talagpanubad, wey iglinis kandin. 21“Piru ke egkaayu-ayu sikandin wey kene egpakabehey te seeye ne igmanubad, egkaayun ne iyan din de igbehey ka nati te karniru eyew iglinis te sale. Egkayawen seini eyew iglinis te sale. Egpakabehey re degma sikandin te sabeka ne kilu te harina ne amana ne meupiya ne insewuhan te mentika eyew ighalad, wey sabeka ne basu te mentika. 22 Ne egkaayun ne egbehey CONTENTS 29 man-e sikandin te daruwa ne tukmu wey ke daruwa naa ne seleppati, ke hendei ka egkaayunan din: ka sabeka para te igpanubad te peglinis te sale, wey ka sabeka, igpanubad ne egtutungen. 23 Te igkawalu e ne aldew, eg-uyanen din seini langun diye te talagpanubad ne eglinis kandin diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan, te tangkaan te Magbebaye ne Manama. 24 Ne egkuen te talagpanubad ka nati te karniru ne igpanubad eyew igbayad te sale wey ka sabeka ne basu ne mentika, wey egkayawen din seini diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama eyew igdasag ne egkayawen. 25 Egkataman, eggilangen din ka nati te karniru ne igpanubad eyew igbayad te sale. Egkuwa sikandin te langesa wey igpulit din diye te sesel-eyan te kawanan ne talinga wey diye te timbebakal te kawanan ne belad wey paa te etew ne eglinisan. 26 Egtahuan degma te talagpanubad te mentika ne diye te basu ka igkahibang ne palad din, 27 igtinduk din te mentika ka kemel te igkakawanan ne belad din wey igpatihis din e seini te kapapitu diye te tangkaan. 28 Ne ka same te mentika ne diye te palad din, ig-ampew rin igpulit diye te langesa ne impulit din diye te sesel-eyan te igkakawanan ne talinga te etew ne eglinisan wey iglagkes degma ka timbebakal te kawanan ne belad wey paa rin. 29 Ne ka langun ne nasame te mentika ne diye te palad te talagpanubad, igpulit din diye te ulu te etew ne inlinisan. Ne egpalangesaan sikandin te talagpanubad eyew iglinis te sale din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. 30 Ne egpanubad ka etew te daruwa ne tukmu wey ke daruwa naa ne seleppati ke hendei ka igpakabehey rin: 31 ka sabeka, igpanubad eyew iglinis te sale, wey ka sabeka, egtutungen ne igpanubad duma te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula. Ne egpalangesa ka talagpanubad eyew iglinis te sale diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama para te etew ne eglinisan. 32 Sika ka me tulumanen te etew ne due ibung, ke kene sikandin egpakabehey te igmanubad eyew egkalinisan sikandin.” Ka peglinis te abungew diye te baley 33Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis wey si Aarun, “Emun ke egpekeuma kew e te inged te Kanaan ne igbehey ku kaniyu, wey ke due baley diye ne egpaabungawan ku, 35 keilangan ne eggendiye te talagpanubad ka mahinged dutu wey igpangguhud kandin ka abungew. 36 Ne egpitawen e te talagpanubad ka baley wey egnengnengan ka abungew. Piru te kene pad sikandin egseled te baley, igpalihawang din pad ka langun ne diye te seled eyew kene eg-isipen ne malindit. 37 Emun ke diye te alabat ka abungew wey migmeilem wey migmalalab ka migkepkep diye te me alabat, 38 eglihawang sikandin te baley wey eglekeban din seini wey kene eglukatan te pitu ne aldew. 39 Te igkapitu ne aldew, egpitawen din e man-e seini. Ne emun ke migdalapdap ka abungew diye te me alabat, 40 igpalekat din ka alabat ne in-abungew wey igparegpak diye te lihawangan te siyudad ne egdegpakan te langun ne in-isip ne malindit. 41 Egkataman, egpakahisan din ka langun ne alabat ne diye te seled wey igparegpak dan ka kinahis diye te lihawangan te siyudad. 42 Ne egkuwa man-e sikandan te lein ne me batu ne igliwan te me 34 30 CONTENTS batu ne in-awe, wey egpulitan dan man-e ka me alabat ne nakahisan. 43“Ke eglibed ka abungew te naawe e ka batu, wey nakahisan e wey napulitan e, 44 eggendiyaan e wey egpitawen e man-e seeye te talagpanubad. Ke migdalapdap e ka abungew diye te baley, abungew naa seini ne egpakarereet su eglibed-libed, wey eg-isipen ne malindit seini ne baley. 45 Purisu, igpahuhus din ka baley wey igparegpak ka langun-langun diye te lihawangan te siyudad, diye te degpakanan te in-isip ne malindit. 46 Ne minsan hentew ne egseled te seeye ne baley ne inlekeban pad, eg-isipen ne malindit taman te egkasagkup, 47 wey minsan hentew ne eglipereng wey ke egkeen naa diye te seled te sika ne baley, keilangan ne egpami-pi te insaluub din. 48“Piru ke egkakita te talagpanubad ne warad migdalapdap ka abungew diye te napulitan e, igpanengneng din ne kenad seeye ne malindit su naawe e ka abungew. 49 Ne eyew eg-isipen ne malinis ka baley, egkuwa ka talagpanubad te daruwa ne manuk-manuk, wey kayu ne sidar, wey malalab-lalab ne hiket, wey sugpang te isupu. 50 Ne eggimatayan din ka sabeka ne manukmanuk diye te ampew te kuren ne tane ne inweyihan te egpuun te sebseb. 51 Ne egbalakesen din te eggen-gen ka kayu ne sidar, wey ka malalab-lalab ne hiket, wey ka sugpang te isupu, wey iglagkes din ka sabeka ne manuk-manuk ne neuyag, wey igpaseneb din ka langun diye langesa te manuk-manuk ne innimatayan ne due weyig. Ne egbesikan din ka baley kapapitu. 52 Iling due ka peglinis te baley ne iyan eggamiten ka langesa te manuk, ka weyig, ka neuyag ne manuk-manuk, wey ka kayu ne sidar, ka sugpang te isupu, wey ka malalab-lalab ne hiket. 53 Ne eglekaan din ka neuyag ne manuk-manuk diye te lihawangan te siyudad eyew iglinis te baley din.” 54-56Seeye ka me tulumanen meyitenged te dalu te laplap iling te me kehang, buu wey ke busuwak naa, wey meyitenged te abungew ne diye te manggad, wey ke diye naa te me baley, 57 eyew egkanengnengan ke eg-isipen naan e ne malindit wey eg-isipen naan e ne malinis. Seeye ka me tulumanen te ibung. Ka me balaud te me dalu ne eglihawang te lawa te etew 15Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis wey si Aarun, “Kahii niyu ka kabuhalan ni Israil: emun ke due eglihawang diye te lebut 25 te lukes tenged te dalu, sika se eglihawang, eg-isipen ne malindit. 3 Ne seini ka tulumanen meyitenged te etew ne due eglihawang diye te lebut din, 2 25 + 15:2 Iyan igpasabut te lebut ka lasu. CONTENTS 31 minsan warad eglihawang wey se duen pad, eg-isipen ded sikandin ne malindit. 4 Ka minsan nekey ne egkeyibatan wey ke egkapinnuuwan din, eg-isipen degma ne malindit. 5 Ne minsan hentew ne egpakasamsam te inggibatan din, keilangan ne egpi-pian din ka insaluub din wey egpamanihus sikandin. Eg-isipen sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 6 Ka egpakapinnuu te impinnuuwan din, keilangan ne egpi-pi te insaluub din wey egpamanihus. Egisipen sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 7 Ne ka egpakasamsam te etew ne due eglihawang diye te lebut, keilangan ne egpi-pi te insaluub din wey egpamanihus. Eg-isipen sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 8 Ka minsan hentew ne egkeileban te etew ne due eglihawang diye te lebut, keilangan ne egpi-pi te insaluub din wey egpamanihus. Eg-isipen sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 9 Ne ka minsan nekey ne sakang ne egkapinnuuwan din eg-isipen ne malindit. 10 Ka minsan hentew ne egpakasamsam te napinnuuwan te etew ne due eglihawang diye te lebut wey ka eg-uyan te seeye ne kasangkapan, eg-isipen degma ne malindit taman te egkasagkup. Ne keilangan egpi-pian din ka insaluub din wey egpamanihus sikandin. Eg-isipen sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 11 Ne emun ware nakapanlu-lu ka etew ne due eglihawang diye te lebut wey nakahen-gen te lein ne etew, keilangan ne egpi-pian te etew ne nahen-genan ka insaluub din wey egpamanihus. Eg-isipen sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 12 Ne ka kasangkapan ne kuren ne tane ne egkahen-genan te etew ne due eglihawang diye te lebut, keilangan ne egpeseen, wey ka kasangkapan ne inggimu puun te kayu ne nahen-genan din, keilangan ne eglu-luan. 13“Ke warad e eglihawang puun te lebut din, egtetahad sikandin te pitu ne aldew human pad sikandin egmalinis. Ne egpi-pian din ka insaluub din wey egpamanihus diye te sebseb, wey egmalinis e sikandin. 14 Te igkawalu e ne aldew, egkuwa sikandin te daruwa ne tukmu wey ke daruwa naa ne seleppati. Ne eggendiye sikandin te tangkaan te Magbebaye ne Manama diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan, wey igbehey rin seini diye te talagpanubad. 15 Ne igpanubad seini te talagpanubad, ka sabeka, igpanubad eyew iglinis te sale, wey ka sabeka, eyew igpanubad ne egtutungen. Ne egpalangesaan sikandin te talagpanubad eyew iglinis te sale din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama tenged te eglihawang te lebut din. 16“Ke due lukes ne eglihawangan te muntus, keilangan ne egpamanihus sikandin piru eg-isipen ded sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 17 Ka me manggad wey ke kasangkapan ne laplap te ayam ne natihisan te muntus, keilangan ne egpi-pian. Eg-isipen sika ne malindit taman te egkasagkup. 18 Ke eggilabet ka lukes te malitan, keilangan ne egpamanihus sikandan se daruwa. Eg-isipen ded sikandan ne malindit taman te egkasagkup. 32 CONTENTS 19“Ke eglangeseen ka malitan, eg-isipen sikandin ne malindit te pitu ne aldew. Ne ka egsamsam kandin eg-isipen ne malindit taman te egkasagkup. 20 Ne ka minsan nekey ne egkeyibatan wey egkapinuuwan din, eg-isipen degma ne malindit. 21-23 Ka minsan hentew ne egsamsam te neyibatan din wey ke minsan nekey ne kasangkapan ne napinnuuwan din, keilangan ne egpami-pi te insaluub din wey egpamanihus. Eg-isipen sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 24 Ke eggilabet ka lukes te eglangeseen, eg-isipen ka lukes ne malindit te pitu ne aldew, wey eg-isipen degma ka langun ne neyibatan din ne malindit. 25“Ke egsubla te pila ne aldew ne eglangeseen ka malitan, wey ke eglangeseen din de due minsan kene perem ne timpu ne eglangeseen sikandin, egisipen sikandin ne malindit iling te tagse bulan ne eglangeseen sikandin. Ne eg-isipen sikandin ne malindit taman te duen pad langesa rin. 26 Ne ka minsan nekey ne egkeyibatan din wey ke egkapinuuwan din naa te sasangan pad sikandin ne eglangeseen, eg-isipen degma ne malindit iling te tagse bulan ne eglangeseen sikandin. 27 Ka egpakasamsam te seeye ne me kasangkapan, egisipen ne malindit degma wey keilangan ne egpami-pi sikandin te insaluub din wey egpamanihus. Eg-isipen sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 28 Ke kenad sikandin eglangeseen, egtetahad pad sikandin te pitu ne aldew human sikandin egmalinis. 29 Te igkawalu e ne aldew, eg-uyan sikandin te daruwa ne tukmu wey ke seleppati naa wey eg-uyanen din seini diye te talagpanubad, diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan. 30 Igpanubad te talagpanubad ka sabeka eyew iglinis te sale, wey igpanubad ka sabeka eyew egtutungen. Ne egpalangesaan sikandin te talagpanubad eyew te iglinis te sale din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama tenged su eglangeseen sikandin.” 31Ne impapanpanayan te Magbebaye ne Manama ki Muwisis wey ki Aarun ka kabuhalan ni Israil meyitenged te me kasangkapan ne egpakamalindit kandan eyew kene sikandan egkammatey ke egseled te Balungbalung ne Temuwanan ne diye te taliware te kampu ran. 32-33Seeye ka tulumanen meyitenged te lukes ne eglihawangan te muntus wey ke duen naa eglihawang diye te lebut, wey meyitenged te malitan ne eglangeseen ne migsubla te pila ne aldew, wey ke eglangeseen de due te kene pad ne timpu, wey meyitenged te lukes ne eggilabet te malitan ne in-isip ne malindit. Ka aldew te peglekat te sale CONTENTS 33 16Human napatey ka daruwa ne anak ni Aarun tenged su migparani sikandan diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama, migkahiyan e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 26 “Kahii nu ka suled nu ne si Aarun ne kene egseled egtakuseng diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng ne diye te limang te kurtina ne diye ka Tahuanan te Kasabutan. Ke egseled sikandin diye ne egpakita te katelesan ku pinaahi te gapun diye te ampew te supe 27 te Tahuanan te Kasabutan, egpatey sikandin. 3 Egpakaseled de sikandin diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng ke eg-uyan sikandin te turu ne baka ne igpanubad eyew iglinis te sale wey lukesan ne karniru ne igpanubad ne egtutungen. 4“Keilangan ne egpamanihus sikandin wey igsaluub din ka egpekeiling te linayun ne malayat se belad, malepet ne salual ne igbunbun te lebut, tabed, wey salakey. 5“Egbuyuan din ka langun ne kabuhalan ni Israil te daruwa ne lukesan ne kambing ne igpanubad eyew iglinis te sale wey ke lukesan naa ne karniru ne igpanubad ne egtutungen. 6 Ne keilangan ne igpanubad ni Aarun ka turu ne baka wey egpalangesaan din sikandin eyew iglinis te sale din wey te pamilya rin. 7 Egkataman, eg-uyanen din ka daruwa ne kambing, wey igtahu din diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan. 8 Ne egpintut-pintut sikandin eyew te pegnengneng ke hendei te daruwa ne kambing ka para te Magbebaye ne Manama wey hendei ka para ki Asasil. 28 9 Ne ka kambing ne naalam ne para te Magbebaye ne Manama, eguyanen ni Aarun diye te seled wey igpanubad din eyew iglinis te sale. 10 Piru ka kambing ne para ki Asasil, igpanubad din diye te Magbebaye ne Manama piru kene din seini eggimatayan wey eglekaan din diye te inged ne ware migugpe eyew iglinis te sale te me etew. 11“Ne eg-uyanen ni Aarun ka igpanubad din ne igpalangesa ne ig-awe te sale wey egpalangesaan din ka pegkeetew rin, wey ka pamilya rin. Te egkeyimatayan din e ka turu ne baka ne igpalangesa eyew iglinis te sale, 12 egkuen din ka tahuanan te insinsu wey eggipenuen din te baha ne egpuun te altar ne eg-unturan te egtutungen ne diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Ne egkuwa man-e sikandin te daruwa ne kemkem te insinsu ne meemut ne impatamtamanan te eglupet, wey eg-uyanen din seini diye te Amana ne Matulus 13 ne Sinabeng. Ne igbukbuk din seini diye te baha ne diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama eyew egkabunbunan te ebel te insinsu ka supe te Tahuanan te Kasabutan eyew kene sikandin egpatey. 14 Ne egkuwa sikandin 26 - 16:2: Hib 6:19. 16:2 Te Hibruwanen: pinnuuwan te himenew. 28 + 16:8 Kene ne klaru diye te Hibruwanen ne linalahan ke nekey ka igpasabut te Asasil piru masulug ka migpalintutuu ne ngaran seini te busew ne diye mig-ugpe te inged ne ware mig-ugpe. 27 + 34 CONTENTS te langesa te baka wey igtinduk din te langesa ka kemel rin, wey egbesikan din ka baad te supe ne diye nakatangke te igsile. Egbesikan din degma te kapapitu ka ampew te supe. 15 29 “Eggilangen din degma ka kambing eyew iglinis te sale te keetetawan. Ne eg-uyanen din ka langesa te kambing diye te Amana ne Matulus ne Sinabeng wey egbesikan din ka supe te Tahuanan te Kasabutan, iling te 16 inggimu rin te langesa te turu ne baka. Sika ka eggimuwen ni Aarun eyew iglinis te Amana ne Matulus ne Sinabeng tenged te kalindit te kabuhalan ni Israil wey te langun ne me sale dan, wey te pegsupak dan. Eggimuwen din degma seini diye te duma ne baad te Balungbalung ne Temuwanan ne nalinditan te me etew. 17 Keilangan ne ware etew diye te Balungbalung ne Temuwanan ke egseled si Aarun diye eyew eglinis te Amana ne Matulus ne Sinabeng taman te eglihawang sikandin. Ne emun ke egkapalangesaan din e sikandan se taltalaanak wey ka langun ne kabuhalan ni Israil, 18 eglihawang e sikandin diye wey eggendiye sikandin te altar ne diye te lenged te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan. Ne egkuwa sikandin te langesa te turu ne baka wey te kambing, wey egpulitan din degma ka me sungey-sungey te altar. 19 Igpatihis ni Aarun te kemel rin ka duma ne langesa diye te altar te kapapitu, wey puun due, egkalinisan e seini wey egmatulus e puun te kalindit te me kabuhalan ni Israil. Ka kambing ne eglekaan 20“Ke egkapengaan e ni Aarun te egpalangesa ka Matulus ne Sinabeng wey ka Balungbalung ne Temuwanan, wey ka altar, eg-uyanen din diye te Manama ka neuyag ne kambing ne para ki Asasil. 21 Igtel-eb din ka daruwa ne belad din te ulu te kambing wey igpangguhud din ka langun ne sale te kabuhalan ni Israil. Te seini ne paahi, egkaalin ka pegkamalindit dan, wey ka me seyyup dan diye te ulu te kambing. Ne egpalekaan ni Aarun ka kambing diye te inged ne ware mig-ugpe te me etew ne talagpaleke due. 22 Ne eguyanen te kambing ka langun ne sale dan diye te diriyui ne inged, wey eglekaan e ka kambing diye te inged ne ware mig-ugpe. 23 30 “Ne egseled si Aarun te Balungbalung ne Temuwanan wey egluungen din ka insaluub din te ware din pad migseled diye te Matulus ne Sinabeng wey iggaat din de seini diye. 24 Ne egpamanihus sikandin diye te Matulus ne Sinabeng, wey igsaluub din ka lerew ne kumbale din. Ne egkataman, eglihawang e sikandin wey igpanubad din e ka kandin ne igpanubad ne egtutungen wey ka igpanubad te me etew eyew peglinis te sale din wey te me etew. 25 29 30 - 16:15: Hib 9:12. 16:23: Isi 44:19. CONTENTS 35 Ne egtutungen din ka tabe te igpanubad te peglinis te sale. 26 Ne ka etew ne talagleke te kambing ne para ki Asasil, keilangan ne egpami-pi te insaluub din, wey egpamanihus te kene din pad egseled diye te kampu. 27 31 Keilangan ne eg-uyanen din seeye diye te lihawangan te kampu wey egtutungen ka same te turu ne baka wey ka kambing ne in-angayan te langesa eyew iglinis te Matulus ne Sinabeng. Iglagkes te egtutung ka laplap, sapu, wey tei te me ayam. 28 Ne seeye se migtutung te same te me ayam, keilangan ne egpami-pi pad te insaluub din wey egpamanihus pad sikandin human eglibed diye te kampu. Ka aldew te pegpasaylu te sale 29 32 “Seini ka tulumanen ne eg-ikulen niyu te langun ne timpu: keilangan ne egpuasa kew te igkapitu ne bulan te igkasapulu ne aldew wey kene kew eggimu te minsan nekey, mahinged ma wey ke me lapu naa ne miglemung kaniyu. 30 Su sika ne aldew ne egpalangesaan kew eyew egmalinis kew diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. 31 Himeley kew wey peeneng-eneng kew te eggimuwen niyu te sika ne aldew wey puasa kew man-e. Tulumanen seini ne kene egkataman. 32 Ne iyan egpalangesa kaniyu ka talagpanubad ne egkaalam wey egkeitisan te lana ne iyan egliwan te amey rin isip Labew ne Talagpanubad. Igsaluub din ka igsaluub te Labew ne Talagpanubad, 33 wey egpalangesaan din ka Amana ne Matulus ne Sinabeng wey ka altar, wey iglagkes din te egpalangesa ka me talagpanubad wey ka langun ne keet-etawan eyew egmalinis. 34 Ne keilangan ne egtumanen niyu seini ne tulumanen te ware egtamanan wey himuwa niyu seini tagse leg-un.” Ne intuman ni Muwisis ka insuhu te Magbebaye ne Manama kandin. Ka eleg ne egpanubaran 17Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 “Kahii nu si Aarun wey ka me anak din, wey ka langun ne kabuhalan ni Israil ne seini ka igsuhu ku kandan: 3 Minsan hentew kandan ne eggilang te baka wey ke nati te karniru naa wey ke kambing naa ne igpanubad kayi te kampu wey diye naa te mariyu 4 ne kene eg-uyanen diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan eyew igdasag diye te Magbebaye ne Manama, nakasale sikandin iling te nakapatey. Ne puun due, eg-isipen sikandin ne kenad ne kabuhalan pad te keet-etawan te Manama. 5 Inggimu seini ne suhu eyew egkeengked ka pegpanubad te kabuhalan ni Israil te minsan hendei. Pegpehet-pehet mane seini ne ka igpanubad para te keupianan igbehey diye te me talagpanubad ne iyan egpanubad diye te Magbebaye. 6 Ne egpatihisan te talagpanubad te langesa te igpanubad ka altar te Magbebaye ne Manama ne diye dapit te gumawan te Balungbalung. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. 7 Su kenad e egpanubad sikandan diye te me busew 31 32 - 16:27: Hib 13:11. 16:29-34: Lib 23:26-32; Num 29:7-11. 36 CONTENTS ne kambing ne insimba ran. Tulumanen dan seini te langun ne timpu wey te egginguma pad ne kabuhalan. 8“Sikan naa, kahii nu sikandan ne minsan hentew te kabuhalan ni Israil wey ke lapu naa ne miglemung kandan ne egpanubad te egtutungen 9 ne kene dan eg-uyanen diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan eyew igpanubad te Magbebaye ne Manama, ka sika ne etew, eg-isipen ne kenad ne karumaan pad te kandin ne kabuhalan.” Ka balaud te langesa 10 33 “Ne emun due kabuhalan ni Israil wey ke lapu naa ne miglemung kandan ne egkeen te due langesa, kene ku eg-ileen wey eg-isipen ne kenad ne karumaan pad te kandin ne kabuhalan. 11 34 Su puun te langesa ka umul te langun ne eggeheyinawa. Ne ka langesa iya ka in-alam ku ne iglinis kaniyu diye te altar. Su ka langesa ne iyan egpuunan te umul, iyan egpakalinis te sale te me etew. 12 Seini ka egpuunan mania te inlalahan ku ka kabuhalan ni Israil ne ware minsan hentew kandan wey ke me lapu naa ne miglemung kandan ne egkeen te langesa. 13“Ka minsan hentew ne kabuhalan ni Israil wey ke me lapu naa ne migugpe duma kaniyu ne egpanganup wey egpanitingen te egkaayun ne egkeenen, keilangan ne igpatihis din te tane ka langesa wey egbunbunan din. 14 Tenged su egpuun te langesa ka umul te langun ne eggeheyinawa, sikan naa, egbalabahan ku ka kabuhalan ni Israil ne egkeen te langesa te minsan nekey ne mananap. Ka egkeen te langesa eg-isipen ne kenad ne karumaan pad te keet-etawan ku. 15“Ka minsan hentew te kabuhalan ni Israil wey ke me lapu naa ne migugpe duma kaniyu ne egkeen te mananap ne napatey re due wey ke inggimatayan te lein ne mananap, keilangan ne egpami-pi sikandin te insaluub din wey egpamanihus, piru eg-isipen ded sikandin ne malindit taman te egkasagkup. 16 Piru ke kene din egpi-pian ka insaluub din wey kene egpamanihus, due egkaneem-neem din ne legpad.” Ka kene ne eleg ne pegpeyilabetey 18Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 “Kahii nu ka kabuhalan ni Israil te seini: Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 3 Kene 33 34 - 17:10: Hin 9:4; Lib 7:26-27; 19:26; Diy 12:16,23; 15:23. 17:11: Hib 9:22. CONTENTS 37 niyu himuwa ka inggimu te matig-Ihiptu ne mig-ugpaan niyu dengan, wey kene niyu himuwa ka inggimu te Kanaanen ne eg-uyanan ku kaniyu. Kene kew ikul te me batasan dan. 4 Tumana niyu ka me suhu ku wey ka balaud ne igpeyimu ku kaniyu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 5 35 Sikan naa, tumana niyu ka me suhu ku wey ka me balaud ne igpeyimu ku kaniyu, su ka egtuman due, meupiya ka peg-ugpe. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 6“Kene kew gilabet te karumaan niyu pad iya. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 7 Kene kew gilabet te iney niyu su egpakapeyilew sika te amey niyu. Iney niyu sikandin; kene niyu hilabeti sikandin. 8 36 Ne kene kew hilabet te duwey te amey niyu, su egkeyilawan sikandin. 9 37 Kene kew hilabet te atebey niyu, minsan ke nekegtalaari kew re te amey wey ke te iney naa, minsan ke diye miglesut sikandin te baley niyu wey se ware. 10 Ne kene kew hilabet te apu niyu ne malitan—apu niyu ma sikandin te anak niyu 11 ne lukes wey ke malitan naa—su egpekeyilew kaniyu sika. Kene kew hilabet te anak te amey niyu te lein ne malitan su atebey niyu red sikandin. 12 38 Ne kene kew hilabet te aye niyu su atebey pad iya sikandin te amey niyu. 13 Kene kew hilabet te hari te iney niyu ne malitan, su karumaan pad iya sikandin te iney niyu. 14 Kene niyu hilabeti ka asawa te anggam niyu su egpekeyilew kandin sika, wey aye niyu pad man-e ka asawa rin. 15 39 Kene niyu hilabeti ka ambey niyu su asawa sikandin te anak niyu. Keilangan ne kene niyu eggilabetan sikandin. 16 40 Ne kene niyu hilabeti ka ipag niyu su egkeyilawan ka hari nu. 17 41 Kene niyu peglakita te eggilabet ka anak wey ka iney. Kene niyu man-e hilabeti ka me apu din su amana rin pad iya sikandan wey mareet sika ne himu. 18 Kene niyu iduwey ka ipag niyu wey kene niyu gilabeti sikandin su neuyag pad ka asawa niyu wey eyew kene egpekeg-ehet sikandan. 19 42 “Kene niyu man-e gilabeti ka eglangeseen ne malitan, su in-isip sikandin ne malindit. 20 43 Ne kene niyu gilabeti ka asawa te senge etew eyew kene kew eg-isipen ne malindit. 21 44 Kene niyu ipanubad ka me anak niyu diye te diyus-diyus ne si Muluk, su eyew kene egkabaley-baley ka ngaran te Manama niyu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 22 45 Kene kew 35 36 37 38 - 39 40 41 42 43 44 45 - 18:5: Nih 9:29; Isr 18:9; 20:11-13; Luk 10:28; Rum 10:5; Gal 3:12. 18:8: Lib 20:11; Diy 22:30; 27:20. 18:9: Lib 20:17; Diy 27:22. 18:12-14: Lib 20:19-20. 18:15: Lib 20:12. 18:16: Lib 20:21. 18:17: Lib 20:14; Diy 27:23. 18:19: Lib 20:18. 18:20: Lib 20:10. 18:21: Lib 20:1-5. 18:22: Lib 20:13. 38 CONTENTS gilabet te iling niyu red ne lukes wey ke iling niyu red ne malitan, su eg-isipen sika ne malindit. 23 46 Kene kew gilabet te mananap eyew kene kew eg-isipen ne malindit tenged te peggilabet niyu. Ka me malitan degma, kene egpeyilabet te me mananap su eg-isipen iya sika ne malindit. 24“Kene niyu linditi ka pegkeetew niyu te minsan hendei te seeye ne me himu, su sika ka nakalindit te me etew ne egdelrelen ku te in-ugpaan dan eyew egkasubalan niyu. 25 Tenged te nalinditan dan e ka intiru ne tane, imparusaan ku ka inged dan, purisu narelrel e sikandan. 26 Piru tumana niyu mule ka me suhu ku wey ka me balaud ku, sikaniyu se kabuhalan ni Israil wey se me lapu naa ne mig-ugpe duma kaniyu. Ne kene niyu himuwa ka minsan hendei te seeye se eg-isipen ne malindit ne himu 27 su sika iya ka nakalindit te tane te me etew ne egsubalan niyu. 28 Su emun ke eg-iling kew red kandan, egdelrelen ku degma sikaniyu iling te pegdelrel ku kandan te nekewun-a kaniyu. 29 Minsan hentew ne eggimu te seeye se eg-isipen ne malindit, eg-isipen kud e sikandin ne kene kud e ne kabuhalan. 30“Purisu tanud-tanud kew ne egkatuman niyu ka igpeyimu ku kaniyu, wey kene niyu ilingi ka mallindit ne nangimu te me etew ne nekewun-a kaniyu. Kene kew en iya bul-ug himu te iling due su egpakamalindit sika kaniyu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu.” Ka nalein-lein ne me suhu 19Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 47 “Kahii nu ka langun ne kabuhalan ni Israil: Keilangan ne egmatulus kew su sikeddi se Magbebaye ne Manama niyu, matulus a. 3 48 Tahura niyu ka iney wey ka amey niyu, wey himeley kew te Aldew te Peggimeley. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 4 49 “Kene kew simba te me diyus-diyus wey eggimu naa te diyus-diyus ne me putew. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 5“Ke egpanubad kew te igpanubad para te keupianan, keilangan ne eleg ka pegpanubad niyu. 6 Keilangan ne egkasimahan de seini wey ke egkararuan naa. Ne emun due egkasame te egkatateluwan e, keilangan ne egtutungen e 46 - 18:23: Iks 22:19; Lib 20:15-16; Diy 27:21. 19:2: Lib 11:44-45; 1Pid 1:16. 48 - 19:3: a Iks 20:12; Diy 5:16; b Iks 20:8; Diy 5:12. 49 - 19:4: a Lib 26:1; b Iks 20:23; 34:17; Diy 17:25. 47 - CONTENTS 39 seini. 7 Ke egkeenen niyu seini te egkatateluwan e, kene ku egdawaten, su in-isip e ne malindit seeye. 8 Ka minsan hentew ne egkeen due, due egkaneemneem din ne legpad tenged su imbaley-baley rin ka impanubad e keddi, sikan naa, eg-isipen sikandin ne kenad ne karumaan pad te kabuhalan din. 9 50 “Ke eggaani kew, kene niyu re amina wey ke pakilalawi naa. 10 Kene niyu re man-e amina te egpamupu ka parasan niyu wey ke egpamuruten naa ka neneulug. Ihaat niyud e seini te seeye se ware egkeyimu wey te me lapu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 11 51 “Kene kew panakew, kene kew paak-akaley wey ke peg-ub-ubatey 52 naa. Ne kene niyu gamita ka ngaran ku eyew igpamalehet niyu te ubat su ke eggimuwen niyu sika, egbalbalayen niyu ka ngaran ku. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 12 13 53 “Kene niyu akali wey ke panakawi naa ka duma niyu. Kene niyu 14 54 pasimahi te egbayad ka trabahanti niyu. Kene niyu balbalaya ka kene egdineg ne etew wey kene niyu balabahi ka egbayaan te butud, ke kene, kaaldeki a nikaniyu se Manama niyu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 15 55 “Kene kew gukum te kene ne eleg ne peggukum eyew te peglapig te egkaayu-ayu wey ke meyaman naa. Ke kene, peg-ilinga niyu ka peggukum te langun. 16 Kene kew sesalupet te duma niyu. Kene kew himu te minsan nekey ne egpakarereet te duma niyu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 17 56 “Ke egkabelu kew te duma niyu, lahetengi niyu sikandin lalahi eyew kene kew egpakasale. 18 57 Kene kew suli wey ke dumut naa te duma niyu. Ke kene, geyinawei niyu ka duma niyu iling te peggeyinawa niyu te pegkeetew niyu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 50 - 51 52 53 54 55 56 57 - 19:9-10: Lib 27:15; Diy 24:19-22. 19:11: a Iks 20:15; Diy 5:19; b Iks 20:16; Diy 5:20. 19:12: Iks 20:7; Diy 5:11; Mat 5:33. 19:13: Diy 24:14-15. 19:14: Diy 27:18. 19:15: Iks 23:6-8; Diy 16:19. 19:17: Mat 18:15. 19:18: Mat 5:43; 19:19; 22:39; Mar 12:31; Luk 10:27; Rum 13:9; Gal 5:14; San 2:8. 40 CONTENTS 19 58 “Tumana niyu ka me balaud ne igpatuman ku kaniyu. Kene niyu paahari ka ayam niyu te lein ne klasi te ayam. Kene niyu pamulei te daruwa ne klasi te beni ka kamet niyu. Kene niyu isaluub ka manggad ne inggimu puun te daruwa ne klasi te hinabel. 20“Ke due lukes ne eggilabet te uripen ne malitan ne duen e egpangasawa, piru ware pad nalekat te eg-asawa kandin wey ware pad kaligwangan din puun te nekeuripen kandin, keilangan ne egparusaan sikandan. Piru kene de eggimatayan su ware mem pad kaligwangan din puun te nekeuripen kandin. 21 Ne ka lukes ne nekeyilabet, eg-uyan sikandin te lukesan ne karniru diye te Magbebaye ne Manama, diye te gumawan te Balungbalung ne Temuwanan eyew igbayad te sale ne neyimu rin. 22 Seeye ka para te sale ne igpanubad te talagpanubad diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama isip pegpalangesa eyew iglinis te sale din wey egkapasaylu e sikandin. 23“Ke diye kew e te Kanaan wey egpamula kew e te minsan nekey ne prutas ne egkakeen, kene niyu ilagkes te egkeen ka behas. Kene kew keen te behas te pinamula te tatelu ne leg-un. 24 Te igkeep-at ne leg-un, ka langun ne behas, eg-isipen ne matulus, wey ighalad eyew te pegdayan keddi. 25 Te igkalalimme e ne leg-un, egkakeen niyud e ka behas te prutas wey egmasalig ka behas te prutas. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 26 59 “Kene kew keen te ngalap te minsan nekey ne duen pad langesa. Ne kene kew panagne wey ke pahehane naa. 27 60 Kene niyu abuluhi ka tagse kakiliran te ulu niyu wey kene kew panumpe. 28 Ne kene niyu man-e tulisi ka lawa niyu wey ke pangetebi naa. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 29 61 “Kene niyu ipabaley-baley ka me anak niyu ne me malitan su egisipen sikandin ne malindit. Ke eggimuwen niyu seini, egkeempet te malindit ka inged niyu wey egkeelin e ne mareet ka langun. 30 62 Himeley kew te Aldew te Peggimeley, wey kaaldeki niyu ka inged ne egsimbaan niyu keddi. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 58 - 19:19: Diy 22:9-11. 19:26: a Hin 9:4; Lib 7:26-27; 17:10-14; Diy 12:16,23; 15:23; b Diy 18:10. 60 - 19:27-28: Lib 21:5; Diy 14:1. 61 - 19:29: Diy 23:17. 62 - 19:30: Lib 26:2. 59 - CONTENTS 41 31 63 “Kene kew pabulig te egmahehane. Ke egpabulig kew kandan, egisipen kew ne malindit. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 32“Tahud kew te me buyag. Kaaldeki a degma nikaniyu ne Manama niyu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 33 64 “Ke due lapu ne eglemung kaniyu diye te tane niyu, kene niyu leleiha sikandin, 34 ke kene, sahipaa niyu iling te duma niyu red te mahinged. Geyinawei niyu sikandin iling te peggeyinawa niyu te pegkeetew niyu tenged su me lapu kew ma degma dengan diye te Ihiptu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 35 65 “Kene kew lilimbung te pegseked niyu, pegtimbang wey ke pegtakes naa. 36 Gamita niyu ka eleg ne sekeranan, timbangan wey takesanan. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu ka migpaawe kaniyu diye te Ihiptu. 37 Ne keilangan ne egtumanen niyu ka me balaud wey ka langun ne me suhu ku. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama.” Ka igdusa te me sale 20Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 “Kahii nu ka kabuhalan ni Israil te egbatuwen taman te egpatey ka minsan hentew kandan wey te seeye naa se me lapu ne mig-ugpe te Israil, ne egpanubad te me anak dan diye ki Muluk. 3 Kene kud e eg-ileen sika ne etew wey eg-isipen ne kenad ne karumaan pad te kandin ne kabuhalan. Tenged te pegpanubad din te anak din diye ki Muluk, nalinditan ka Balungbalung ku, wey imbaleybaley rin ka ngaran ku. 4 Ne emun ke egbalaharen niyu re sikandin te pegpanubad din te anak diye ki Muluk wey kene niyu eggimatayan sikandin, 5 kene kud eg-ileen sikandin wey ka pamilya rin. Eg-aween kud sikandin puun te me karumaan din wey ka langun ne migparuma-ruma kandin te pegpanubad din ki Muluk. 6“Ke due etew ne egdani wey egparuma-ruma te egmahehane, kene kud e eg-ileen sikandin, wey eg-isipen ne kenad ne karumaan pad te kandin ne kabuhalan. 7 Purisu keilangan ne matulus kew su sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 8 Tantanuri niyu wey tumana niyu ka me balaud ku. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ne mig-alam kaniyu. 63 - 19:31: Diy 18:11; 1Sam 28:3; 2Har 23:4; Isa 8:19. 19:33-34: Iks 22:21; Diy 24:17-18; 27:19. 65 - 19:35-36: Diy 25:13-16; Lal 20:10; Isi 45:10. 64 - 42 CONTENTS 9 66 “Ke due egdilus te amey wey iney rin, keilangan ne eggimatayan. Sikandin ded ka egpuunan te kamatayen din su indilus din ka amey wey iney rin. 10 67 “Ke due etew ne nalibuhan ka asawa rin, egpeg-unungen de iya sikandan te eggimatey. 11 68 Ne ka lukes ne eggilabet te nasunud din ne iney, migpeyilew te amey rin. Keilangan ne egpeg-unungen de sikandan te eggimatey; eggimatayan sikandan tenged te hinimuwan dan. 12 69 Ke due etew ne eggilabet te ambey rin, egpeg-unungen sikandan te eggimatey su mareet ka innimu ran. Eggimatayan sikandan tenged te hinimuwan dan. 13 70 Ke due etew ne eggilabet te lukes ded, eg-isipen sikandan ne malindit. Keilangan ne egpeg-unungen de sikandan te eggimatey; eggimatayan sikandan tenged te hinimuwan dan. 14 71 Ke due etew ne egpegduwayen ka anak wey iney, keilangan ne egsilaban sikandan se tatelu, su mareet ka inggimu ran. Kene ne meupiya ne egkasewuhan kew te mareet. 15-16 72 Ke due lukes wey ke malitan naa ne eggilabet te mananap, keilangan ne eggimatayan sikandin wey ka mananap. Eggimatayan sikandan tenged te hinimuwan dan. 17 73 “Ke due lukes ne eg-asawa te atebey rin, minsan nekeg-atebey re sikandan te amey wey ke te iney naan de, impeyilawan din ka me suled din wey due egkaneem-neem din ne legpad. Ne tenged te inggimu rin, eg-isipen sikandin wey ka atebey rin ne kenad ne kabuhalan pad te karumaan dan. 18 74 Ke due lukes ne eggilabet te malitan ne eglangeseen, eg-isipen sikandan se daruwa ne kenad ne kabuhalan pad te me karumaan dan su nekeiling te inwakisan dan ka kalindit te malitan. 19 75 “Ke due lukes ne eggilabet te aye din, impeyilawan din ka aye din. Ne due egkaneem-neem dan ne legpad te daruwa. 20 Ke due lukes ne eggilabet te asawa te anggam din, impeyilawan din ka anggam din. Ne due egkaneemneem dan ne legpad te daruwa wey egpatey sikandan ne ware anak. 21 76 Ke 66 67 68 69 70 71 72 73 74 75 76 - 20:9: Iks 21:17; Mat 15:4; Mar 7:10. 20:10: Iks 20:14; Lib 18:20; Diy 5:18. 20:11: Lib 18:8; Diy 22:30; 27:20. 20:12: Lib 18:15. 20:13: Lib 18:22. 20:14: Lib 18:17; Diy 27:23. 20:15-16: Iks 22:19; Lib 18:23; Diy 27:21. 20:17: Lib 18:9; Diy 27:22. 20:18: Lib 18:19. 20:19-20: Lib 18:12-14. 20:21: Lib 18:16. CONTENTS 43 due etew ne egpakalibug te suled din, impeyilawan din ka suled din. In-isip ne malindit seini ne himu wey keilangan ne egkapatey sikandan ne ware anak. 22“Tumana niyu ka langun ne me balaud ku wey ka me suhu ku su eyew kene kew egdeldelen diye te tane ne eg-uyanan ku wey egpeugpaan ku kaniyu. 23 Kene kew iling te me batasan te keet-etawan ne indelrel ku diye te inged ne eggendiyaan niyu. Ingkeepes ku sikandan tenged te peggimu ran te mekeyilewhilew ne himu, ingkeepes ku sikandan. 24 Ne sumale te ingkahi ku kaniyu, sikaniyud e ka egpakakamuney te tane. Igbehey ku kaniyu seini se meupiya ne tane wey dakel se eg-uma. 77 Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu ne mig-alam kaniyu puun te duma ne keet-etawan. 25 Sikan naa, ilein niyu degma ka in-isip ne malinis ne mananap puun te mananap ne in-isip ne malindit wey ka malindit ne manuk-manuk puun te malinis. Kene kew keen te in-isip ne malindit ne me mananap, manuk-manuk, wey minsan nekey ne egdul-ug te tane ne impalein ku kaniyu su eg-isipen kew ne malindit. 26 Keilangan ne matulus kew su sikeddi se Magbebaye ne Manama niyu, matulus a. In-alam ku sikaniyu puun te duma ne keet-etawan eyew sikeddiey e ka egpakakamuney kaniyu. 27“Ke due egmahehane, lukes ma wey se malitan, keilangan ne egbatuwen eyew egpatey. Keilangan ne eggimatayan sikandan tenged te hinimuwan dan.” Ka kene ne eleg ne eggimuwen te talagpanubad 21Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, “Kahii nu ka me talagpanubad ne kabuhalan ni Aarun: Kene kew duma te eglebeng su egkeisip kew ne malindit, 2 angin e ke amana niyu pad iya sikandin ne karumaan iling te iney niyu, amey, me anak, me suled, 3 wey ke atebey niyu naa ne ware pad nakaasawa wey sikaniyu pad ka eg-uyag. 4 Keilangan ne kene kew duma te eglebeng te karumaan te asawa niyu su egkeisip kew ne malindit. 5 78 “Kene niyu palpalii ka ulu niyu wey ke kahisi naa ka me sumpe niyu wey ke tultulisi naa ka me lawa niyu. 6 Keilangan ne igteil niyu ka pegkeetew niyu para keddi ne Manama niyu, wey kene niyu balbalaya ka ngaran ku. Keilangan ne matulus kew su sikaniyu ka egpanubad te egkakeen ne egtutungen kayi te keddi ne Magbebaye ne Manama. 7 Kene kew asawa te malitan ne egpamelegye te lawa wey ke nabaley-baley e ne malitan, wey ke in-engkeran e te asawa, su inteil ku sikaniyu para keddi. 8 Keilangan ne eg-isipen kew 77 + 78 - 20:24 Te Hibruwanen: tane ne egtulayasan te gatas wey teneb. 21:5: Lib 19:27-28; Diy 14:1. 44 CONTENTS ne matulus te me duma niyu ne kabuhalan ni Israil tenged su sikaniyu ka egpanubad te egkakeen diye te Manama. Keilangan ne eggimuwen niyu sika su sikeddi se Magbebaye ne Manama, matulus a wey sikeddi ka mig-alam kaniyu ne egkeyimu ne keet-etawan ku. 9 Ke due anak niyu ne malitan ne egpamelegye te lawa wey egpakapeyilew kaniyu, keilangan ne egsilaban sikandin. 10“Ne ka Labew ne Talagpanubad te langun ne me talagpanubad. Initisan sikandin te lana eyew te peg-alam kandin wey imbehayan te katenged ne egsaluub te kumbale te talagpanubad. Sikan naa ka kene din egwengwengesen 11-12 ka bulbul din wey kene din eggisgisien ka insaluub din. Ne tenged su neitisan e sikandin te lana te peghalad kandin kayi te keddiey te Manama rin, keilangan ne kene din eg-engkeran ka Balungbalung, wey kene eggendiye te baley ne due migpatey, minsan ke amey rin pad sikandin wey ke iney rin naa eyew kene eg-isipen sikandin ne malindit. 13 Keilangan ne ware pad neyilabeti ka eg-asaween din. 14 Keilangan ne kene sikandin eg-asawa te balu ne malitan wey ke malitan naa ne in-engkeran te asawa rin wey ke malitan naa ne egpamelegye te lawa. Keilangan ne iyan din eg-asaween ka malitan ne ware pad neyilabeti wey karumaan dan ded, 15 eyew kene egkalinditan ka kabuhalan din su sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ka mig-alam kandin.” 16Ne migkahiyan e man-e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 17 “Kahii nu si Aarun: Kene egkaayun ne eg-uyan te egkakeen ne igpanubad diye te Manama ka me kabuhalan din ne nabalbalangan se lawa kuntee wey minsan keureme ne nabalbalangan se lawa. 18 Kene egkaayun ka butud, pungku, nabalbalangan se ulaula wey ke lawa naa, 19 nahepu se paa wey ke belad naa, 20 napeku wey ke malibutut naa, seeye se due dalu te mata wey ke seeye naa se due kehang, wey seeye se kene egpakaanak. 21 Kene egkaayun ne egpakapanubad te igdasag din te Magbebaye ne Manama ka nabalbalangan ne me kabuhalan ni Aarun ne talagpanubad. Ne tenged te nabalbalangan sikandin, kene sikandin egpakahalad te egkakeen para te Manama. 22 Piru egpakakeen ded sikandin te igpanubad ne egkakeen diye te Manama, matulus ma ne egkakeen wey ke amana naa ne matulus ne egkakeen. 23 Piru tenged te nabalbalangan sikandin, keilangan ne kene sikandin egparani diye te limang te kurtina wey ke diye naa te altar eyew kene din egkabaley-baley ka Matulus ne Inged ku, su sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ne migmatulus te Balungbalung.” 24Purisu, ingguhud seini langun ni Muwisis ki Aarun wey te me kabuhalan dan ne me lukes, wey te langun ne kabuhalan ni Israil. Ka me halad CONTENTS 45 22Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 “Kahii nu si Aarun wey ka me kabuhalan din te egpatantanuran kandan ka me halad te kabuhalan ni Israil ne kene egkabaley-baley ka matulus ne ngaran ku. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 3 Ne ka minsan hentew te me kabuhalan din lagkes ka langun ne egpakasinundul pad ne kabuhalan din ne in-isip ne malindit ne egdani te matulus ne egkakeen ne inhalad keddi te kabuhalan ni Israil, eg-aween e sikandin wey kenad egpakapanubad te tangkaan ku. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 4“Kene egkaayun ne egkeen te matulus ne egkakeen ka kabuhalan ni Aarun ne duen e ibung wey ke duen naa eglihawang diye te lebut din. Egpakakeen de sikandin te matulus ne egkakeen ke egmalinis e sikandin. Ne eg-isipen sikandin ne malindit man-e ke egpakahen-gen te migpatey wey ke due naa eglihawang diye te lebut, 5 wey ke nakasamsam naa sikandin te mananap ne egdul-ug wey egpananap wey ke nakasamsam naa sikandin te etew ne in-isip ne malindit. 6 Ka minsan hentew ne talagpanubad ne egpakasamsam te minsan nekey te mananap ne egdul-ug wey egpananap wey te etew ne in-isip ne malindit, egmalindit taman te egkasagkup wey kene egpakakeen te nakapanubad e, angin e ke egpamanihus sikandin. 7 Ne saliet de te eglineb e ka aldew, egmalinis e sikandin wey egpakakeen e sikandin te egkakeen ne nakapanubad e diye te Manama. 8 Kene sikandin egkeen te minsan nekey ne napatey re due wey ke inggimatayan naa te duma ne mananap eyew kene sikandin egkeisip ne malindit. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 9“Keilangan ne egtumanen niyu ka insuhu ku kaniyu eyew kene kew egpakasale wey kene kew egpatey tenged su egsupaken niyu ka seeye ne me suhu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ne mig-alam kaniyu. 10“Kene egpakakeen te impanubad ne egkakeen ka kene ne karumaan te me talagpanubad. Ne kene man-e egpakakeen due ka mahaliyug te talagpanubad wey ka insuulan din naa ne trabahanti. 11 Piru ka imbeli rin ne uripen wey ka neetew diye te baley rin, kaayun ded ne egpakakeen due. 12 Kene man-e egpakakeen te immanubad e ka me malitan ne anak te talagpanubad ne mig-asawa te kene ne talagpanubad. 13 Piru ke nabalu e ka malitan wey ke nekeg-engked naan e sikandin te asawa rin, egpakakeen e sikandin te pegkeen te amey rin. Piru kene iya egkaayun ne egkeen kayi ka kene ne karumaan te talagpanubad. 14“Ke due egpakakeen te impanubad e ne ware din tuyui, eg-ulian din ka talagpanubad te nakeen din wey egtimulan din pad ka bali te nakeen din 46 CONTENTS te daruwa ne pulu (20) ne pursintu. 15 Keilangan ne kene egkabaley-baley te talagpanubad ka impanubad e te me kabuhalan ni Israil diye te Magbebaye ne Manama. 16 Kene nu iya sikandan pakeena rue te impanubad e eyew kene sikandan egpakasale wey egparusaan. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ne mig-alam kandan.” 17Ne migkahi man-e ka Magbebaye ne Manama ki Muwisis, 18 “Kahii nu si Aarun wey ka me kabuhalan din ne me lukes wey ka langun ne kabuhalan ni Israil, wey ka me miglapu te Israil. Emun ke iyan niyu igpanubad isip pegtuman te impahunlibet niyu wey ke igdasag niyu naa ka igpanubad niyu ne egtutungen, 19 ka lukesan ne baka, lukesan ne karniru, wey ke kambing naa ne ware nabalbalangi eyew egdawaten ku ka igpanubad niyu. 20 79 Kene kew panubad te nabalbalangan su kene ku sika egdawaten. 21 Emun ke iyan igpanubad ka para te keupianan eyew igpanubad isip pegtuman te impahunlibet wey ke igdasag niyu naa, keilangan ne ware nabalbalangi ka baka wey karniru naa. 22 Kene egkaayun ne igpanubad diye te Magbebaye ka mananap ne butud, nalepuan, napalian, due kehang, due kaliskis, due bakukang. Kene egkaayun ne egtutungen sika diye te altar eyew igdasag diye te Magbebaye. 23 Egkaayun ne igpanubad niyu eyew igdasag ka baka wey ke nati te karniru naa ne nabalbalangan piru kene egkaayun ne igpanubad seini eyew te pegtuman te impahunlibet niyu ne eggimuwen. 24 Kene egkaayun ne igpanubad niyu keddi ka mananap ne nalupet se butu, napigse, nakepun wey ke napalian naa. 25“Kene egkaayun ne igmanubad niyu ka me ayam ne egkuen niyu puun te me lapu su in-isip sika ne nabalbalangan wey kene seini egdawaten.” 26Ne migkahiyan e man-e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 27 “Ka iyam eglesut ne baka, karniru wey ke kambing naa, keilangan ne kene pad egpitasen diye te iney te senge simana. Piru ke egsuble e te pitu ne aldew, egkaayun e ne igpanubad sika keddiey. 28 Kene niyu peglegsaa te egpanubad te sikan ded ne aldew ka talaanak ne baka, wey ka talaanak ne karniru. 29 Ke eggilang kew te igpanubad eyew te pegpasalamat keddi, ikula niyu ka eleg ne paahi te pegpanubad kayi eyew egdawaten ku seini. 30 Keilangan ne egaminen niyu re seini te egkeen te sikan de ne aldew wey kene kew sesame taman te egkapawe. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 79 - 22:20: Diy 17:1. CONTENTS 47 31“Tantanuri niyu wey tumana niyu ka me suhu ku. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 32 Kene niyu balbalaya ka matulus ne ngaran ku wey keilangan ne eg-ileen a nikaniyu ne matulus. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ka mig-alam kaniyu, 33 wey migpaawe kaniyu puun te Ihiptu eyew egkeyimu a ne Manama niyu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama.” Me sahakeen te kabuhalan ni Israil (Num. 28:16-25) 23Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 “Kahii nu ka kabuhalan ni Israil te seini ka me sahakeen ne in-alam te Magbebaye ne Manama ne keilangan ne eglibulung kew eyew te pegsimba te Magbebaye ne Manama. Ka aldew te peggimeley 3 80 “Due hen-em ne aldew ne egpakatrabahu kew piru ka igkapitu ne aldew, sika ka Aldew te Peggimeley. Kene kew trabahu te sika ne aldew, ke kene, libulung kew eyew te pegsimba minsan hendei kew mig-ugpe, su aldew sika te pegsaye te Manama. 4“Seini ka me aldew ne in-alam te Magbebaye ne Manama ne eglibulung kew eyew te pegsimba. Keilangan ne eggimuwen seini te intahahe ne timpu: 5 81 Ka Sahakeen te Peglihad te Panalihan eggimuwen te marusilem te ananayan ne bulan 82 te ikasapulu wey hep-at (14) ne aldew. 6 83 Ka Sahakeen te Paan ne ware Patulin eggimuwen te igkasapulu wey lalimma (15) ne aldew te sikan ded ne bulan. Sahakeen kew te pitu ne aldew ne iyan egkeenen se paan ne ware patulin. 7 Te an-anayan ne aldew te pegsahakeen niyu, libulung kew eyew te pegsimba te Magbebaye ne Manama wey kene kew trabahu. 8 Pitu ne aldew ka pegpanubad niyu te egtutungen diye te Magbebaye ne Manama. Te igkapitu ne aldew, kene kew trabahu wey libulung kew eyew te pegsimba te Magbebaye.” Ka an-anayan ne uma 9Ne migkahiyan e man-e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 10 “Kahii nu ka kabuhalan ni Israil: ‘Emun ke diye kew e te tane ne igbehey ku kaniyu, ihalad niyu ka an-anayan ne eg-uma te pinamula niyu, wey uyana niyu ka senge bagkes diye te talagpanubad. 11 Ne igkayew rin seini diye te tangkaan 80 - 23:3: Iks 20:8-10; 23:12; 31:15; 34:21; 35:2; Diy 5:12-14. 23:5: Iks 12:1-13; Diy 16:1-2. 82 + 23:5 Te Hibruwanen: Nisan. 83 - 23:6-8: Iks 12:14-20; 23:15; 34:18; Diy 16:3-8. 81 - 48 CONTENTS te Magbebaye ne Manama eyew egdawaten kew nikandin. Eggimuwen seini te talagpanubad te aldew ne egkeimpusan e ka Aldew te Peggimeley. 12 Te sikan ded man-e ne aldew, panubad kew e man-e diye te Magbebaye ne Manama te nati te karniru ne sabeka ne leg-un wey ware nabalbalangi eyew egtutungen ne igpanubad. 13 Parumeyi niyu seini te daruwa ne kilu te harina ne amana ne meupiya ne insewuhan te mentika. Ighalad seini ne egkakeen diye te Magbebaye ne Manama wey meemut ka lansi due diye te kandin. Lagkesi niyu man-e te eghalad te eg-inumen ne binu ne senge litru. 14 Ke ware kew pad nakahalad te mig-uma ne pinamula niyu, kene niyu pad seini egkeenan, meyilew ma seini wey ke insandag naa wey ke inggilutu naa ne paan. Sika ka tulumanen ne keilangan ne egtumanen niyu lagkes ka langun ne egpakasinundul pad ne kabuhalan niyu. Sahakeen te pegsawit (Num. 28:26-31) 15 84 “ ‘Seel kew naa te pitu ne simana pegkapenga te Aldew te Peggimeley, te aldew ne mig-uyan kew te senge bagkes ne ingkayew niyu. 16 Peglihad te pitu ne simana, bunsud kew e man-e seel taman te igkalalimma ne pulu ne aldew (50) wey halad kew e man-e diye te Magbebaye ne Manama te iyam ne halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula. 17 Ne minsan hendei kew eg-ugpe, halad kew te daruwa ne paan ne derakel ne inggimu puun te daruwa ne kilu te harina ne amana ne meupiya, wey due patulin. Ikayew niyu seini eyew ighalad ne egkayawen. 18 Ne parumeyi niyu sika te pitu ne lukesan ne karniru ne sabeka ne leg-un se kabuyahi, sabeka ne turu ne baka, wey daruwa ne lukesan ne karniru ne ware nabalbalangi. Ipanubad niyu sika eyew igpanubad ne egtutungen duma te halad ne egkakeen ne egpuun te egketuen ne me pinamula lagkes ka halad ne inumen. Egtutungen sika wey meemut ka lansi due diye te Magbebaye ne Manama. 19 Ne panubad kew man-e te sabeka ne lukesan ne kambing eyew igpanubad te peglinis te sale, wey daruwa ne karniru ne sabeka ne leg-un ne igpanubad para te keupianan. 20 Ne igkayew te talagpanubad diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama ka daruwa ne karniru wey ka ighalad ne an-anayan ne eg-uma te me pinamula eyew igdasag te Manama. Matulus seeye langun diye te Magbebaye ne Manama wey baad iya seeye te me talagpanubad. 21 Te sikan ded man-e ne aldew kene kew trabahu wey libulung kew eyew te pegsimba te Magbebaye ne Manama. Keilangan ne egtumanen niyu sika ne me tulumanen lagkes ka langun ne egpakasinundul pad ne kabuhalan niyu, minsan hendei kew eg-ugpe. 22 85 “Ke eggaani kew, kene niyu amina te eggaani ka diye te ilis te pinamulaan niyu, wey kene niyu pakilalawi seini. Igtahahe e seini te egkengaayuayu wey te me lapu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu.” 84 85 - 23:15-21: Iks 23:16; 34:22; Diy 16:9-12. 23:22: Lib 19:9-10; Diy 24:19-22. CONTENTS 49 Ka pegsahakeen te iyam ne leg-un (Num. 29:1-6) 23Ne migkahiyan e man-e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 24 “Kahii nu ka kabuhalan ni Israil: ‘Himeley kew te an-anayan ne aldew te igkapitu ne bulan. Ne emun ke egkarineg niyud ka dahing te me trumpita, libulung kew e eyew te pegsimba. 25 Keilangan ne kene kew trabahu te sika ne aldew wey panubad kew diye te Magbebaye ne Manama te igpanubad ne egtutungen.’ ” Ka aldew te pegpasaylu te sale (Num. 29:7-11) 26 86 Ne migkahiyan e man-e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 27 “Ka igkasapulu ne aldew te seini se igkapitu ne bulan, ka Aldew te Pegpangabang kaniyu puun te sale niyu. Sika ne timpu ka peglibulung niyu eyew te pegsimba, ne puasa kew naa wey panubad kew te egtutungen para te Magbebaye ne Manama. 28 Kene kew trabahu te sika ne aldew su sika ka aldew te pegpalangesa eyew iglinis te me sale niyu diye te Magbebaye ne Manama niyu. 29 Ka kene egpuasa te sika ne aldew, eg-isipen ne kenad ne karumaan pad te kandin ne kabuhalan. 30 Ne ka minsan hentew ne egtrabahu te sika ne aldew, eggimatayan te Magbebaye ne Manama. 31 Ne keilangan ne kene kew iya trabahu. Tulumanen seini ne ware egtamanan para kaniyu lagkes ka langun ne egpakasinundul pad ne kabuhalan niyu, minsan hendei kew eg-ugpe. 32 Himeley kew te seini ne aldew wey keilangan ne egpuasa kew. Egbunsud seini te maapun te igkasiyam ne aldew te igkapitu ne bulan wey egkeimpusan seini te maapun te igkasapulu ne aldew.” Ka sahakeen te pegleleeb (Num. 29:12-40) 33 87 Ne migkahiyan e man-e te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 34 “Kahii nu ka kabuhalan ni Israil: Ka pegsahakeen te me Leeb para te Magbebaye ne Manama eggimuwen te igkasapulu wey lalimma ne aldew te igkapitu ne bulan. Sahakeen kew te pitu ne aldew. 35 Te an-anayan ne aldew, kene kew trabahu wey libulung kew te pegsimba te Magbebaye ne Manama. 36 Panubad kew te egtutungen diye te Manama te pitu ne aldew wey libulung kew eyew te pegsimba te Magbebaye ne Manama te igkawalu ne aldew, wey panubad kew te egtutungen. Katammanan seini te pegsahakeen niyu, purisu kene kew trabahu. 86 - 87 - 23:26-32: Lib 16:29-34. 23:33-36: Diy 16:13-15. 50 CONTENTS 37“Seini ka me in-alam ne me sahakeen te Magbebaye ne Manama wey panubad kew te egtutungen ne igpanubad, te egkakeen ne egpuun te egketuen ne pinamula, igmanubad wey me halad ne igkeinum te timpu te intahahe ne pegsahakeen niyu. 38 Ne ihalad niyu sika ne me dasag te timpu te Aldew te Peggimeley eyew egkatimulan ka me dasag niyu te pegtuman te impahunlibet niyu wey me dasag niyu diye te Magbebaye ne Manama. 39“ ‘Ke egkatines niyud ka me uma niyu, sahakeen kew para te Magbebaye ne Manama te igkasapulu wey lalimma (15) ne aldew te igkapitu ne bulan. Sahakeen kew te pitu ne aldew; kene kew trabahu te an-anayan ne aldew wey te igkawalu ne aldew. 40 Te an-anayan ne aldew, kuwa kew te amana ne meupiya ne behas te me kayu, me pakew te palmira, me sugpang te mallapung ne me kayu, wey ka me kayu-kayu diye te ilis te bangalug. Ne gale-gale kew te pitu ne aldew diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. 41 Sahakeen kew para te Magbebaye ne Manama te pitu ne aldew tagse leg-un, wey tantanuri niyu seini lagkes ka langun ne egpakasinundul pad ne kabuhalan niyu. 42 Sikaniyu se me mahinged te Israil, panleleeb kew re wey diye kew pa ugpe te pitu ne aldew, 43 eyew egpakanengneng ka kabuhalan niyu keureme ne impalihawang ku ka kabuhalan ni Israil puun te Ihiptu wey impeugpe ku sikandan te me leeb-leeb. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu.’ ” 44Seeye ka in-alam ne me sahakeen te Magbebaye ne Manama ne ingguhud ni Muwisis diye te kabuhalan ni Israil. Ka lana ne igtubil te me sulu (Iks. 27:20-21) 24Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 “Kahii nu ka me kabuhalan ni Israil te egpeuyanen te mating-ew ne lana te ulibu eyew igtubil te sulu. 3 Keilangan ne egpareketan ni Aarun ka sulu diye te sinabeng te Magbebaye ne Manama diye te Balungbalung, wey kene eg-ebukan taman te maselem. Tulumanen niyu seini ne keilangan ne egtumanen niyu lagkes ka langun ne egpakasinundul pad ne kabuhalan niyu. 4 Ne keilangan ne ig-untud ni Aarun ka me sulu diye te tahuanan te sulu ne bulawan eyew eglayag layun seini diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama. Ka paan ne ighalad diye te Manama 5 88 “Ne kuwa kew te daruwa ne kilu te harina ne amana ne meupiya wey hilutu kew te sapulu wey daruwa (12) ne paan. 6 Ne keilangan ne egbaaren 88 - 24:5-6: Iks 25:30. CONTENTS 51 niyu seini te daruwa ne baad. Tighen-em ka tagse baad wey meg-un-untura niyu diye te lamisa ne impulitan te bulawan wey tighen-em ne paan ka tagse untud. 7 Sewuhi niyu te meemut ne insinsu ka tagse dangdang te daruwa ne punduk ne paan. Ka insinsu ne egtutungen iyan pegpapitew ne ka langun 8 nakapanubad e te Magbebaye ne Manama. Keilangan ne layun egtahu si Aarun te paan diye te tangkaan te Magbebaye ne Manama tagse Aldew te Peggimeley. Sika ka layun niyu igbehey te Manama te ware egtamanan. 9 89 Iyan egpakakamuney te paan ne ighalad si Aarun wey ka me anak din, wey diye dan de seini egkeena te matulus ne inged, tenged te amana ma ne matulus seini para te Magbebaye ne Manama. Kene egkataman ka pegdawat dan te seini ne paan.” Ka pegbatu te seeye se egbaley-baley 10Ne due etew ne matig-Ihiptu se amey wey kabuhalan ni Israil ka iney. Ka ngaran te iney rin, si Silumit ne anak ni Dibri ne kabuhalan ni Dan. Ka seini ne etew migpakig-ehet te sabeka ne kabuhalan ni Israil diye te kampu, 11 wey imbaley-baley rin wey indilus din ka ngaran te Magbebaye ne Manama. Purisu in-uyan dan e sikandin diye ki Muwisis. 12 Ne imprisu ran pad sikandin taheed te ware dan pad natueni ka igkeupii te Magbebaye ne Manama ne eggimuwen diye te kandin. 13Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 14 “Ipalihawang niyu ka etew ne migbaley-baley keddi. Ne ka langun ne nakarineg te pegbaleybaley rin, egtel-eb te belad dan diye te ulu rin, wey egbatuwen sikandin te langun ne kabuhalan ni Israil. 15 Ne kahii nu ka me kabuhalan ni Israil ne ka egbaley-baley te Manama rin, keilangan ne egdusaan iya. 16 Ka egbaley-baley te ngaran te Magbebaye ne Manama, keilangan ne eggimatayan iya. Igpabatu sikandin te langun ne kabuhalan ni Israil. Ne egpeg-ilingen de iya ka lapu wey ka mahinged ne egbaley-baley te Manama, keilangan ne eggimatayan iya.” 17 90 “Ka nakapatey te etew keilangan ne eggimatayan degma, 18 wey ka nakapatey te ayam te senge etew, keilangan ne egliwanan din ka neyimatayan din. Tantanuri niyu ne ka umul, egbayaran ded degma te umul. 19“Ke due etew ne nekeyimu te mareet diye te duma rin, sikan ded degma ka eggimuwen diye te kandin. 20 91 Ka nakalepu te senge etew, eglepuan ded degma; ka nakabutud te senge etew, egbuturan ded degma; ka nakabingew 89 - 24:9: Mat 12:4; Mar 2:26; Luk 6:4. 24:17: Iks 21:12. 91 - 24:20: Iks 21:23-25; Diy 19:21; Mat 5:38. 90 - 52 CONTENTS te senge etew, egbingawan ded degma. Ne ka mareet ne neyimu rin diye te senge etew, eggimuwen ded degma diye te kandin. 21 Ka nakapatey te ayam te senge etew, keilangan ne egliwanan din ka neyimatayan din, piru ka nakapatey 22 92 te etew, keilangan ne eggimatayan degma. Para te langun ka sika ne balaud, lapu ma wey se mahinged. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu.” 23Ne miglalahan e ni Muwisis ka me kabuhalan ni Israil. Pegkapenga rin te eglalag, in-uyan dan e diye te mariyu te kampu ka etew ne migbaley-baley te Manama. Ne imbebatu ran e sikandin su seeye iya ka insuhu te Magbebaye ne Manama ki Muwisis. Ka igkapitu ne leg-un (Diy. 15:1-11) 25 93 Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis diye te Bubungan te Sinay, 2 “Kahii nu ka me kabuhalan ni Israil, ‘Emun ke diye kew e te tane ne igbehey ku kaniyu, kene niyu pamulei ka tane niyu te tagse igkapitu ne leg-un eyew egkasaya a nikaniyu. 3 Egpakapamula kew, egpakapanengul kew te parasan niyu wey egpakapamupu kew te me behas te pinamula niyu, seled te hen-em ne leg-un. 4 Piru te igkapitu ne leg-un, keilangan ne kene niyu trabahuwa ka tane niyu. Kene niyu pamulei ka me kamet niyu wey kene niyu man-e panenguli ka me paras niyu. 5 Kene niyu gaaniya ka me pinamula niyu ne nanubu de due diye te inggaaniyan niyu wey kene niyu pamupuwa ka behas te me paras ne ware napanenguli. Keilangan man-e ne kene niyu egtrabahuwen ka tane te sika ne leg-un. 6 Piru egpakakuwa kew red te egkeenen niyu puun dutu, wey ka me uripen niyu, ka me suluhuanen niyu, ka me lapu ne mig-ugpe te marani niyu, 7 ka me ayam niyu, wey ka me mahintalunan ne diye te me tane niyu. Egkaayun ne egkeenen niyu ka minsan nekey ne uma te tane. Ka Leg-un te Kaligwangan 8“ ‘Ne keilangan ne egseel kew te pitu ne leg-un ne peggimeley, wey kapapituwa niyu ka pitu ne leg-un ne peggimeley eyew egkeyimu ne hep-at ne pulu wey siyam (49) ne leg-un. Ne keilangan ne egseel kew te pitu ne me leg-un te peggimeley, 9 Parahinga niyu te heemeni ka me trumpita te minsan hendei, te igkasapulu ne aldew te igkapitu ne bulan te Aldew te Pegpangabang te me sale niyu. 10 Matulusa niyu ka igkalalimma ne pulu (50) ne leg-un wey behayi niyu te kaligwangan ka langun ne nangugpe te tane niyu. Leg-un te Kaligwangan seini su egpakalibed kaniyu ka me kasangkapan ne nakabelegye niyu. Egbehayan degma te kaligwangan ka neneuripen ne egpekeuli diye 92 93 - 24:22: Num 15:16. 25:1-7: Iks 23:10-11. CONTENTS 53 te pamilya ran wey diye te me karumaan dan. 11 Ka igkalalimma (50) ne pulu ne leg-un, ka Leg-un te Kaligwangan para kaniyu. Ne keilangan ne kene niyu egpamulaan ka me kamet niyu wey ke eggaaniyan naa ka pinamula ne nanubu de due wey ke egpamupuwen naa ka behas te paras ne ware napanenguli. 12 Matulus seini ne leg-un diye te kaniyu su due Kaligwangan niyu wey egpakakeen kew red te me behas te me pinamula niyu. 13“ ‘Te Leg-un te Kaligwangan, ilibed niyu diye te kamuney ka kasangkapan ne nakabelegye din kaniyu. 14 Ke egbelegye kew te tane diye te duma niyu ne kabuhalan ni Israil wey ke egbeli kew naa, kene kew pale-leihey. 15 Ne emun egbeli kew te tane diye te duma niyu ne kabuhalan ni Israil, seela niyu ke pila naan de ne leg-un ka nahaat ne eggingume e ka Leg-un te Kaligwangan, wey alahaa niyu re ka kentidad ke kapapila naan de egpakahaani. 16 Ke pila pad ne leg-un ne hendue ka Leg-un te Kaligwangan, egdakel degma ka kentidad kayi piru ke malepet naan de, deisek naan de degma ka kentidad due. Su ka malehet, kene ne ka tane ka imbeli niyu, ke kene, ka karakel te nahaani. 17 Purisu kene kew pale-leihey, ke kene, kaaldeki niyu ka Manama niyu su sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 18“ ‘Tumana niyu iya ka me balaud wey me suhu ne igpeyimu ku kaniyu eyew egpekeugpe kew diye te tane ne warad egpammitawen. 19 Ne meupiya ka eg-uma te tane wey kene kew e egkaawaan te egkakeen, wey eg-ugpe kew ne warad e egpammitawen. 20“ ‘Piru ke eg-inse kew ke nekey ka egkeenen niyu te igkapitu ne leg-un te kene kew ma egpakapamula wey ke egpakahaani naa. 21 Egpanalanginan kew te Magbebaye ne Manama te hen-em ne leg-un eyew egpakahaani kew te egkakeen ne eleg te tatelu ne leg-un. 22 Purisu taheed te egpamula kew te igkawalu ne leg-un, iyan niyu pad egkakeen ka nahaani niyu te igkeen-em ne leg-un, wey dakel pad ka egkakeen niyu taman te tinggaani e te igkasiyam ne leg-un. Ka peg-uli te me kasangkapan 23“ ‘Kene kew bebelegye te tane ne kene niyud egkaawi, su sikeddiey ka kamuney te tane. Impeugpaan ku re sika kaniyu wey impamahalhaliyug ku re sikaniyu due. 24“ ‘Purisu ipaawi niyu red te kamuney ka tane din puun kaniyu. Himuwa niyu seini te langun ne tane ne nabeli niyu. 25 Ke naayu-ayu e ka duma niyu 54 CONTENTS ne kabuhalan ni Israil wey egkapehes e sikandin ne egbelegye te tane din, kaayun ne ka amana rin pad iya ne karumaan ka eglekat dutu. 26 Piru ke ware karumaan din ne egpakalekat te nabelegye din, sikandin e ka eglekat due ke egmatubung e man-e sikandin. 27 Keilangan ne egbayaran din langun ka kentidad te egkahaani puun te tane din taman te eggingume e ka Leg-un te Kaligwangan. Ne egkaawi din e ka tane din. 28 Piru ke kene ne eleg ka iglekat din, kene din pad egkaawi seini diye te nabelegyaan din taman te eggingume e ka Leg-un te Kaligwangan. Te sika ne leg-un, egkaawi din e ka tane din ne warad bayad. 29“ ‘Ke due etew ne migbelegye te baley rin ne nakaseled te alad te siyudad, egkaayun pad ne eglekaten din seeye seled te senge leg-un. 30 Piru ke kene din egkalekat seeye seled te senge leg-un, iyan e egpakakamuney dutu ka nakabeli wey ka me kabuhalan din keureme, minsan ke eggingume e ka Leg-un te Kaligwangan. 31 Piru ka me baley ne diye te me bariyu ne ware nalinguti te alad, iling te me kamet, egkaayun ne eglekaten te kamuney te Leg-un te Kaligwangan. 32“ ‘Piru ka me baley te me Libita ne diye te me siyudad, egkaayun mule ne eglekaten dan te minsan ken-u. 33 Ke kene dan seeye egkalekat, ig-uli seeye diye te kandan te timpu te Leg-un te Kaligwangan, su ka me baley ne diye te siyudad, baad dan iya puun te me karumaan dan ne kabuhalan ni Israil. 34 Piru ka me panabtaban ne diye lenged te me siyudad dan, keilangan ne kene dan igbelegye su kandan ma iya seini. Ka pegpasambey te egkaayu-ayu 35 94 “ ‘Ke warad egkeyimu te duma niyu ne kabuhalan ni Israil wey kenad e egpekeyimu ne eg-uyag-uyag, bulihi niyu sikandin iling te pegbulig niyu te lapu wey ke mahaliyug naa eyew egpakabulus sikandin egpakalemung kaniyu. 36 Pasambaya niyu sikandin te seleppi piru kene niyu paanaki, ke kene, kaaldeki niyu ka Manama niyu eyew egpakabulus sikandin egpakalemung kaniyu. 37 95 Kene niyu paanaki ka seleppi ne impasambayan niyu kandin wey kene niyu pasubleyi ka bayad te keenen ne igpakeen niyu kandin. 38 Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu ne impaawe kaniyu puun te Ihiptu eyew igbehey kaniyu ka tane te Kanaan wey eyew egkeyimu a ne Manama niyu. Ka pegpaawe te me uripen 94 95 - 25:35: Diy 15:7-8. 25:37: Iks 22:25; Diy 23:19-20. CONTENTS 55 39 96 “ ‘Ke warad egkeyimu te duma niyu ne kabuhalan ni Israil ne egkapehes e sikandin ne egpeuripen kaniyu, ne kene niyu patrabahuwa sikandin iling te uripen. 40 Isipa niyu sikandin ne egsuulan ne trabahanti wey iling te lapu. Egtrabahu sikandin kaniyu taman te Leg-un te Kaligwangan. 41 Te sika ne leg-un, ipaawe niyud e sikandin wey ka me anak din wey egpakalibed e sikandan diye te karumaan dan, wey diye te tane te kaap-apuan dan. 42 Impalihawang ku sikandan puun te Ihiptu, purisu kene egkaayun ne igbelegye sikandan eyew igpeuripen. 43 Kene niyu de-deeha ka duma niyu, ke kene, kaaldeki a nikaniyu ne Manama niyu. 44 Ne egkaayun ne egpekeuuripen kew te lukes wey malitan piru beliya niyu sikandan diye te marani niyu ne me inged. 45 Egpakabeli kew man-e te me etew ne miglapu kaniyu wey ke me sakup naa te pamilya ran ne neetew te inged niyu. Ka me uripen ne nabeli niyu puun kandan, eg-uripenen iya. 46 Ne egkaayun ne igpeuripen niyud e man-e sikandan te me anak niyu wey egkeuripen sikandan taman te egpatey sikandan. Piru kene niyu iya de-deeha ka duma niyu ne kabuhalan ni Israil ne egkeuripen niyu. 47“ ‘Emun ke due lapu de ne naratu, wey due karumaan niyu ne warad iya egkeyimu, wey imbelegye din e ka pegkeetew rin diye te naratu eyew egpeuripen, 48 egkaayun ded ne eglekaten sikandin te duma rin ne kabuhalan ni Israil 49 wey ke anggam din naa wey ke suled din naa, wey ke minsan hentew ne amana rin pad iya ne karumaan wey ke duen naan e seleppi din ne igbayad din te kaligwangan din. 50 Ka eggimuwen din, egseelen din wey te nakabeli kandin ke pile e ne leg-un ne neuripen sikandin wey ke pila naan de ne legun ne eggingume e ka Leg-un te Kaligwangan. Ke pila naan de ne leg-un ka nasame, sikan naan de ka egbayaran din ne igpeiling te igbayad te egsuulan ne trabahanti. 51 Ke mananey pad egginguma ka Leg-un te Kaligwangan, egdakel degma ka igbayad din te kaligwangan din. 52 Ke mahaan e, sikan naan de iya degma ka egkabayaran din. Egseelen din naan de ke pila ne leg-un wey seeye naan de ka egbayaran din ne igpeiling te bayad te egsuulan ne trabahanti. 53 Keilangan ne eg-isipen sikandin te nakabeli kandin ne trabahanti ne egsuulan wey kene din egle-leihen. 54 Ne emun ke ware egpakalekat kandin wey ware seleppi din ne igbayad te kaligwangan din, egpakaawe sikandin wey ka me anak din te timpu te Leg-un te Kaligwangan. 55 Su sikeddiey re ka ahalen te me kabuhalan ni Israil ne me suluhuanen ku. Sikandan ka me suluhuanen ku ne impaawe ku diye te Ihiptu. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. Ka me unag te seeye se matinumanen (Diy. 7:12-24; 28:1-14) 26 97 “Kene kew himu te me diyus-diyus ne iling te me larawan, batu ne limlimuan, sungkaleg wey ke ingkulit naa ne batu eyew egsimbeen niyu, 96 - 97 - 25:39-46: Iks 21:2-6; Diy 15:12-18. 26:1: a Lib 19:4; b Iks 20:4; Diy 5:8; 16:21-22; 27:1. 56 CONTENTS su sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 2 Himeley kew te Aldew te Peggimeley, wey kaaldeki niyu ka inged ne egsimbaan niyu keddi. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama. 3“Ke eg-ikulen niyu ka me balaud wey egtumanen niyu ka me suhu ku, egpeuranen ku te timpu te ting-uran eyew egmeupiya ka eg-uma wey egpakapamehas ka me kayu niyu. 5 Te kene kew pad egpekeimpus ne egdiriek, egkeyinuhan e ka behas te paras, wey te kene kew pad egpekeimpus ka egpamupu te behas te paras, egpamula kew e man-e. Ne dakel amana ka egkakeen niyu wey egmatubung kew te peg-ugpe niyu. 4 6“Ne due keupianan te nasud niyu wey eglipereng kew ne warad igkabantali. Eg-alawen ku ka mabbulut ne mananap diye te tane niyu wey igpariyu ku sikaniyu te gubut. 7 Ne sikaniyu e nasi ka egpanalukun te me kuntere 8 niyu wey egpangimatayan niyu sikandan te me kampilan niyu. Ka lalimma kaniyu, egpakareeg te sabeka ne gatus (100), wey ka sabeka ne gatus (100) kaniyu, egpakareeg te sapulu ne libu (10,000). 9 Egpanalanginan ku sikaniyu, egpamatubungen ku wey egpamasalihen ku sikaniyu, wey egtumanen ku ka kasabutan ku kaniyu. 10 Ne kene niyu egkaamin te egkeen ka nahaani niyu. Egpangaween niyu naan de ka an-anayan ne nahaani niyu wey egliwanan te iyam ne eg-uma. 11 Eglemung a kaniyu wey kene ku sikaniyu eg-engkeran. 12 Egdumaan ku sikaniyu wey egkeyimu a ne Manama niyu wey egkeyimu kew degma ne keet-etawan ku. 13 Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama ne migpalihawang kaniyu puun te Ihiptu eyew kene kew e egkeuripen nikandan. Impalihawang kud sikaniyu purisu kene kew e keyilew. 98 Me dusa te seeye se kene ne matinumanen (Diy. 28:15-68) 14 99 “Piru ke kene kew egpammineg keddi wey ke kene niyu egtumanen ka langun ne me suhu ku, 15 wey ke kene niyu eg-ikulen ka igpeyimu ku kaniyu ne me suhu wey me balaud ku, 16 due eggimuwen ku diye te kaniyu— egginaldeken ku sikaniyu, egpareraluwen, wey egparatengen te mangune-kune ne iyan egpuunan ne kene kew e egpakameleg-meleg, wey egpakahase sika kaniyu. Ne ware karuan te pegpamula niyu su iyan de egpakakeen te uma ka me kuntere niyu. 17 Kene kud eg-ileen sikaniyu wey egdereetan kew te me kuntere niyu. Ne iyan e egmandu kaniyu seeye se eg-ehet kaniyu wey egpamallahuy kew re due minsan ware egtalukun kaniyu. 98 + 26:13 Te Hibruwanen: Inggepu ku ka yuggu ne insangen kaniyu, wey hipanew kew ne meupiya. 99 - 26:14-33: Diy 28:15-68. CONTENTS 57 18“Ne emun ke kene kew pad iya man-e egpammineg keddi, egdusaan ku sikaniyu egpatamtamani 100 tenged te me sale niyu. 19 Egdereetan ku ka impaambug niyu ne maresen kew wey kene ku egpeuranen, sikan naa ka egmakehal e ne subla ka me tane niyu. 20 Ware karuan te peglasey-lasey niyu su deisek naan de ka eg-uma te tane niyu wey kenad degma egpamehas ka me kayu niyu. 21“Ne emun ke egsupak kew pad man-e wey kene egpammineg keddi, egdusaan ku sikaniyu egpatamtamani. 22 Egpalusuran ku sikaniyu te mabbulut ne me mahintalunan, wey egpangimatayan dan ka me anak niyu wey ka me ayam niyu, wey egdeisek kew naan de, wey warad eetawen te dalan niyu. 23“Emun ke kene kew pad iya man-e egpammineg keddi wey egpabulus kew ka egsupak keddi, 24 sikeddiey e ka eg-uney-uney egkuntere kaniyu wey 25 egdusaan ku sikaniyu egpatamtamani. Egpalusuran ku sikaniyu te me kuntere niyu eyew egdusaan kew tenged te kasabutan ne insupak niyu. Minsan pad ke eggeles kew diye te me siyudad niyu, egpeuyanan ku red sikaniyu te masumpit ne dalu, wey egkarakep kew e man-e te me kuntere niyu. 26 Kene ne eleg ka egkakeen niyu, sikan naa ka sabeka naan de ne hilutuanan te paan ka egkeyilutuan te sapulu ne malitan, wey egba-baaren dan ka paan. Egpakakeen kew iya piru kene kew egkabbulung. 27“Ne emun ke kene kew pad iya man-e egpammineg keddi wey ke egsupak kew ded keddi, 28 egpane-neemen ku sikaniyu te langet ku wey egdusaan ku sikaniyu egpatamtamani. 29 Egkabitil kew wey egkapehes kew e ne egkeen te me anak niyu. 30 Egguhusen ku ka me panubaran diye te me bubungan, wey ka altar ne egtutungan te insinsu. 101 Ne igpeuntud ku ka nammatey ne lawa niyu diye te diyus-diyus niyu ne kene eggeheyinawa, wey eg-ang-anggaan ku sikaniyu. 31 Egpatamtamanan ku te eglundus ka me siyudad niyu wey warad eetawen te me simbaan niyu, wey kene ku igkeupii ka me meemut ne lansi te igmanubad niyu. 32 Egdereetan ku ka inged niyu wey egkeinu-inu naan de ka me kuntere niyu ne eg-ahew te inged niyu. 33 Ne egpegsugsuwayen ku sikaniyu diye te duma ne me nasud su egpalusuran ku sikaniyu. Warad eetawen te tane niyu wey egkalundus e ka siyudad niyu. 34-35 Taheed te naddakep kew wey neuyan te me kuntere niyu wey nalundus pad ka inged niyu, egpekeyimeley pad ka tane niyu, su te timpu ne mig-ugpe kew pad te tane niyu, intrabahu niyu seini minsan te leg-un ne kene seini egtrabahuwen. Piru kuntee, egpekeyimeley en iya seini. 100 + 101 + 26:18 Te Hibruwanen: te kapapitu egpitu. 26:30 Ugpaan te me diyus-diyus ka igpasabut kayi. 58 CONTENTS 36“Ne seeye se ware nammatey kaniyu diye te inged te me kuntere niyu, egpeumaan ku te mangune-kune ne liyas eyew minsan ke egpakarineg de sikandan te dewun ne egkengeulug, egpamallahuy e sikandan iling te due egpanlupug kandan ne eg-uyan te kampilan, minsan ware iya egpanlupug kandan. 37 Egmekegsangkub kew e ka egpallahuy iling te etew ne egpallahuy te kampilan, minsan ke ware eglupug kaniyu, sikan naa ka kene kew egpaka-atu te me kuntere niyu. 38 Te katammanan, egkammatey kew diye te duma ne nasud wey iglebeng kew diye te tane te me kuntere niyu. 39 Ne ka nasame kaniyu, egkabaas-baas egpatey diye te tane te me kuntere niyu tenged te me sale niyu wey te sale te kabuybuyahan niyu. 40-41“Tenged te peg-akal niyu wey pegsupak keddi, egkuntereen ku sikaniyu wey igpeuripen ku sikaniyu diye te me kuntere niyu. Piru ke egpangguhud kew te me sale niyu wey te me sale te kabuybuyahan niyu, wey kene kew egpakehal te me ulu niyu, wey egdawaten niyu ka igparusa kaniyu, 42 egtumanen ku ka kasabutan ku ki Hakub, ki Isaak wey ki Abraham wey egtantanuran ku ka tane niyu. 43 Piru egpaaween ku pad sikaniyu due ne tane eyew egpekeyimeley pad seini wey eyew egkaneem-neem niyu pad ka pegparusa ku kaniyu tenged te pegsawile niyu te me suhu ku wey me tulumanen ku. 44 Piru minsan pad ke diye kew te tane te me kuntere niyu, kene ku red sikaniyu eg-engkeran wey ke eg-ang-anggaan naa. Kene ku sikaniyu egguleen, su egkasupak ku ka kasabutan ku kaniyu su sikeddiey ka Magbebaye ne Manama niyu. 45 Te iling due ne paahi, egtumanen ku ka kasabutan ku diye te kaap-apuan niyu te pegpaawe ku kandan diye te Ihiptu eyew egkakita te me nasud ka karesen ku. Inggimu ku seini kandan eyew egkeyimu a ne Manama ran. Sikeddiey ka Magbebaye ne Manama.” 46Seeye ka langun ne nalein-lein ne me balaud wey me suhu te Magbebaye ne Manama ne imbehey te Manama te me kabuhalan ni Israil ne impataha rin ki Muwisis diye te Bubungan te Sinay. Ka halad ne iglekat 27Ne migkahiyan te Magbebaye ne Manama si Muwisis, 2 “Kahii nu ka kabuhalan ni Israil: ‘Emun ke due etew ne ighalad eyew te pegtuman te impahunlibet, egkalekat ded sika te iling kayi ne paahi: 3 Emun ke lukes ne migdaruwa e ne pulu (20) peendiye te hen-em ne pulu (60) ne leg-un, egkalekat sikandin te 570 ne gramu sumale te timbangan te me talagpanubad diye te Balungbalung. 4 Ke malitan sikandin, 340 ne gramu ne pelata ka kentidad te iglekat kandin. 5 Ne emun ke lukes sikandin ne miglalimme e peendiye te daruwa ne pulu (20) ne leg-un, egkalekat sika te 228 ne gramu ne pelata. Ne emun ke malitan, 114 ne gramu ka iglekat. 6 Ne emun ke senge bulan CONTENTS 59 pad sikandin peendiye te lalimma ne leg-un, lalimma ne pulu wey pitu (57) ne gramu ne pelata ka iglekat. Ne emun ke malitan, tatelu ne pulu wey hep-at (34) ne gramu ka iglekat. 7 Ne emun ke mighen-em ne pulu (60) ne leg-un ka lukes wey subla pad due, eglekaten sikandin te 171 ne gramu ne pelata. Ne emun ke malitan, 114 ne gramu ka iglekat. 8“Ke due etew ne ware egkeyimu wey migpanaad sikandin ne egbehey piru kene egpakabehey, keilangan ne eg-uyanen sikandin diye te talagpanubad. Ne ka talagpanubad e ka egkahi ke pila ka igbehey rin sumale te egkeelehan din. 9“Ke iyan din insaad ka mananap eyew igpanubad diye te Magbebaye ne Manama, ka sika ne mananap, egkakandin e te Magbebaye ne Manama. 10 Keilangan ne kene din seini egsaliyuwan wey ke egliwanan naa, minsan pad ke meupiya wey ke mareet naa ka igliwan din. Emun ke egliwanan din ma te lein ne mananap, egkaamin ded ka daruwa ne mananap ne egkakandin te Manama. 11 Emun ke in-isip ne malindit ka mananap ne insaad din diye te Magbebaye ne Manama ne kene egkaayun ne igpakahalad, keilangan ne eguyanen din seini diye te talagpanubad, 12 wey egkentidaran din seini wey kenad egkabalbalawan ka seeye ne kentidad—meupiya ma ka mananap wey se mareet. 13 Piru ke egkeupian ka kamuney ne eggawien ka mananap din, egtimulan din te daruwa ne pulu (20) ne pursintu ka bali dutu. 14“Ne emun ke due eghalad te baley rin diye te Magbebaye ne Manama, egkentidaran seini te talagpanubad wey kenad egkaalin ka kentidad dutu. 15 Ne emun ke eggawien ded te kamuney ka baley rin, egtimulan din te daruwa ne pulu (20) ne pursintu ka kentidad dutu eyew egkaawi din ded ka baley rin. 16“Ke due eghalad te tane ne napanunud din diye te Magbebaye ne Manama, keilangan ne igpeiling din ka kentidad te mig-uma te tane. Te tagse lalimma ne pulu (50) ne gantang te impamula ne sibada, lalimma ne pulu (50) ne pelata ka bali. 17 Ke ighalad din ka kamet din, pegkeimpus de te Leg-un te Kaligwangan, kenad egkaalin ka kentidad dutu taman te eggingume e man-e ka Leg-un te Kaligwangan. 18 Piru ke eglihad e ka Leg-un te Kaligwangan human din ighalad ka tane din, keilangan ne egseelen te talagpanubad ka kentidad te sika ne tane sumale te kasuluhan te nasame ne me leg-un. Ne eg-awaan din ka kentidad dutu. 19 Emun ke egkeupian ne eggawi ka etew ne mighalad dutu, egtimulan din te daruwa ne pulu (20) ne pursintu ka seleppi ne ingkentidad dutu wey egpakalibed e seini kandin. 20 Piru ke kene din eglekaten ka kamet din wey ke imbelegye din naan e diye te lein ne etew, kene din e seini egkaawi. 60 CONTENTS 21 Ne emun ke eggingume e ka Leg-un te Kaligwangan, kenad e seini egkaawi wey egkakandin e te Manama. Egpekeiling e seini te kamet ne imbehey diye te Manama wey iyan e egpakakamuney ka me talagpanubad. 22“Ke ighalad te etew ka kamet ne imbeli rin ne ware nalagkes te tane ne napanunud din, 23 egkentidaran seini te talagpanubad sumale ke pila ne leg-un human egginguma ka Leg-un te Kaligwangan. Egbayaran te etew ke pila ka ingkentidad te talagpanubad te sikan de ne aldew wey egkakandin e seini te Magbebaye ne Manama. 24 Te Leg-un te Kaligwangan, ig-uli diye te malehet ne kamuney ka tane ne nabeli te senge etew su napanunud din ma seini. 25“Keilangan ne ka langun ne kentidad te seeye se ighalad diye te Magbebaye ne Manama, egtimbangen diye te timbangan te me talagpanubad. 26“Piru ka an-anayan ne nati te mananap, kandin iya te Magbebaye ne Manama purisu kenad keilangan ne igpanubad pad kandin. 27 Piru ke in-isip ne malindit sika ne mananap, egkalekat din ded sika sumale te ingkentidad te talagpanubad wey egtimulan din pad te daruwa ne pulu ne pursintu (20). Piru ke kene din eggawien, igbebelegye e sika sumale te ingkentidad te talagpanubad. 28 102 “Ware minsan nekey ne imbehey e diye te Magbebaye ne Manama ne egkaayun ded ne igbelegye wey ke egbeliyen naa, etew ma wey se mananap ne napanunud. Kandin en iya sika te Magbebaye ne Manama. 29 Ka etew ne imbehey e diye te Manama eyew eggimatayan, kenad e egkaawi su keilangan ne eggimatayan iya. Keilangan ne eggimatayan iya sikandin. 30 103 “Kandin te Magbebaye ne Manama ka langun ne igkasapulu ne egpuun te uma te tane, nahaani puun te tane wey ke behas naa te me kayu; egkakandin e seini te Magbebaye ne Manama. 31 Ke due eglibed egbeli te minsan nekey ne igkasapulu din, keilangan ne egbayaran din ka kentidad dutu wey egtimulan din te daruwa ne pulu (20) ne pursintu. 32 Emun ke egseel kew te me baka wey karniru niyu, ka tagse igkasapulu, ibehey niyu diye te Magbebaye ne Manama. 33 Keilangan ne kene din seini ug-ugsiyen ke meupiya naa seini wey ke mareet naa. Kene din man-e seini egkaayun ne egsaliyuwan. Ke egsaliyuwan din iya seini, egkaamin ded iya ka daruwa ne ayam, egkakandin e te Manama wey kenad seini egkaawi.’ ” 102 - 103 - 27:28: Num 18:14. 27:30-33: Num 18:21; Diy 14:22-29. CONTENTS 61 34Sika ka me suhu te Magbebaye ne Manama ki Muwisis diye te Bubungan te Sinay eyew igpatuman te me kabuhalan ni Israil.
Benzer belgeler
Me Kaluwasan - Freely
T engtengi nu diye te Israil. Sengekakuwa ne egngaranan ded degma te Hibru
wey ke Hudiyu.
kamilyu [Ceb. kamelyo (camello); Eng. camel]
D akel seini ne ayam diye te me mamara ne inged ne due migketu...