Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?
Transkript
Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır?
YAZIM KURALLARI “de”nin Yazımı Pekiştirmeli Sözcüklerin Yazımı “ki”nin Yazımı Ay ve Gün Adlarının Yazımı “mi”nin Yazımı Dünya, Güneş, Ay ve Gök cisimlerinin Yazımı Birleşik Sözcüklerin Yazımı Yer Yön Adlarının Yazımı Sayıların Yazımı Kısaltmaların Yazımı İkilemelerin Yazımı Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler YAZIM KURALLARI “de” nin Yazımı Ek olan “-de, -da” Bağlaç olan “de, da” • Bitişik • Ayrı • “-de, -da, -te, -ta” • “de, da” • Cümleden çıkarıldığında anlam bozulur. • Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz, daralır. • Genellikle dolaylı tümleç • dahi, bile anlamında • • • • • • • • • • • • • • Bu kitabı Ahmet de okusun. Kitabım Ahmet’te kaldı. Kendilerine ev de almışlar. Evde misafir varmış. Yarın coğrafya ya da Türkçeden etüt alalım. O kitapta Mehmet’te bana yardım etmişti. Bu çocukta tuhaf bir hava var. Bugün Murat’da kalacakmış. Telefon da telefon diye başımın etini yedi. 1993’te benim için önemli bir yıldır. 1993’te almıştım ilk arabamı. Yemeğin yanına salatada ister misin? Eski günler, onu gördüğünde aklına geliyormuş. Dışarıda soğuk mu soğuk bir hava var. YAZIM KURALLARI “ki”nin Yazımı Ek olan “-ki” Sözcük olan “ki” •Sıfat yapan “-ki” • İlgi zamiri olan “-ki” • Bağlaç olan “ki” • Bitişik • Bitişik • Ayrı • Neredeki • Adın yerini tutar. • Cümleden çıkarıldığında anlam bozulmaz. • Evin anahtarı kaybolmuş, benimkini aldı. • Bugün seninkini görmedim. • Sen ki bize yalan söyledin. • Türkler ki bu savaşı kolay kazanmadı. • Seni özlemiş ki Ankara’ya gelmiş. • Ne zamanki? • Yerdeki halı • Dolaptaki sebze • Akşamki film • Yarınki toplantı YAZIM KURALLARI BİTİŞİK YAZILAN “Kİ”Lİ SÖZCÜKLER: • • • • • • • • • • Sanki benim mor sümbüllü bağım var. Oysaki ben de sizinle gelecektim. Mademki gelmeyecektin neden haber vermedin? Belki sizinle gelirim. AHalbuki bu konu çok önemli. Çünkü yağmur yağmış. Eğerki bir çalışma, gör o zaman olacakları. Meğerki herkes kendini düşünüyormuş. İllaki çalışmıştır. ALIŞTIRMALAR • Yeter ki gelin siz. • Tut ki bütün soruları doğru yanıtladın. • Kaldı ki her araştırmacının bilmesi gereken kurallar vardır. • Öyle ki sanatçı, ülkesinden kaçmayı tercih etmiş. • Farz et ki gökyüzü yarıldı, her yeri büyük bir karanlık kapladı. • Belli ki buz tutmuştu yollar. • Sanma ki seni görmedim. • Ne var ki anlamamış. • Demek ki geç kalmış. • Tanıdıklarından velev ki çoktan beri görmeyerek unuttuklarına bile rast gelir gelmez hemen... Soğuk ki ne soğuk, buz kesiyor insan. • Eşyalarımız geldi ama onların ki henüz gelmedi. • İyi ki gelmişim sizinle. • Kimki o beni dövecekmiş! • Kazanamadı, oysa ki ne de düzenli çalışıyordu. • Mademki konuyu biliyorsun, bu soruyu çözmelisin. • Doktor açıklama yapacak mıki? • Okuldan çıkınca buraya illaki gelecek. • Öyle bir havada gelki, gitmek mümkün olmasın. • Aradığı şey sende ki seni arayıp duruyor. • Nazmiye meğerki buralıymış, vay be! • YAZIM KURALLARI “mi”nin Yazımı • Her zaman AYRI YAZILIR. • O kitabı okumuyor musun? • Hızlı mı hızlı gidiyordu otobüsümüz. • Akşam oldu mu sürüler köye döner. • Keyifli oldu mu hepimize yardımcı olur. • • ALIŞTIRMA Bizim yanımıza gelmekten vaz mı geçtin? • Biraz dişimizi sıktıkmı her şeyi yoluna koyarız. • Dışarıda soğuk mu soğuk bir hava var. • Avlanmanın yasak olduğunu bilmiyor musunuz? • Ahmet’miydi o gelen? • A be evladım! Yaşlandım artık, koşa mı biliyorum? • Niçin oralarda vakit geçirdiği mi soruyorsun? • BÜYÜK HARFLERİN YAZIMI • Kişi adlarıyla soyadları Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü • Unvan, Rütbe, Meslek Kişi Adı Unvan, Rütbe, Meslek Cumhurbaşkanı Mustafa Kemal Öğretmen Aslı Aslı Öğretmen Bakkal Kemal Kemal Bakkal Kanuni Sultan Süleyman Makine Mühendisi Ergin Bey Deli Petro Korkunç İvan • Akrabalık bildiren sözcükler büyük harfle başlamaz: Tülay abla, Ayşe teyze, Fatma nine, Kemal dayı • Akrabalık bildiren sözcükler lakap yerine kullanıldığı zaman büyük harfle başlar: Nene Hatun, Baba Gündüz, Dayı Kemal, Hala Sultan.. • Resmî yazılarda saygı bildiren sözlerden sonra gelen ve makam, mevki, unvan bildiren sözcükler Sayın Bakan • Hitap sözcükleri Sevgili Kardeşim • Cümle içinde özel adın yerine kullanılan makam veya unvan sözleri Uzak Doğu’dan gelen heyeti Vali dün kabul etti. • Hayvanlara verilen özel adlar Sarıkız, Fino, Karabaş • Millet, boy, oymak adları Türk, Alman, İngiliz, Rus • Dil ve lehçe adları Türkçe, Almanca, İngilizce, Rusça • Devlet adları Türkiye Cumhuriyeti, Azerbaycan Cumhuriyeti • Din ve mezhep adlar ı ile bunlar ı n mensuplar ı n ı bildiren sözler M ü sl ü manl ı k, M ü sl ü man; Hristiyanl ı k, Hristiyan; Musevilik, Musevi; Budizm • Din ve mitoloji ile ilgili özel adlar Tanrı, Allah, Cebrail, Zeus, Oziris, Kibele • Ancak tanr ı s ö zc ü ğ ü ö zel ad olarak kullanılmadığında küçük harfle başlar: Eski Yunan tanrıları Gezegen ve yıldız adları • Merkür, Neptün, Plüton, Halley, Dünya, Güneş, Ay NOT: “Yeni evleri güneş almıyor.” cümlesinde güneş sözcüğü küçük yazılır, çünkü coğrafi bir terim değildir. • “Bilim insanları Güneş’teki patlamaları inceliyor.” cümlesinde ise büyük. • Dünya’nın uydularından biridir Ay. •Sen benim dünyam oldun. • Yer adları Asya, Avrupa, Amerika, İç Anadolu… • Özel ada dahil olan “deniz, nehir, göl, dağ…” adları Ağrı Dağı, Ç anakkale Boğazı, F ırat Nehri,, Ege Denizi, Van Göl ü, Zigana Geçidi, Süveyş Kanalı… •Özel ada dahil olmayan il, ilçe, köy, kasaba vb. sözler küçük harfle başlar: Konya ili, Ç ankaya il ç esi, Bademli k ö y ü , Galata semti, Konakl ı kasabası vb. • Mahalle, meydan, bulvar, cadde, sokak adlar ı nda ge ç en bu kelimeler Kültür Mahallesi, Necatibey Caddesi, Taksim Meydanı, Gazi Mustafa Kemal Bulvarı, Konur Sokak… Özel adlarda kısaltmalı söyleyiş söz konusu olduğunda özel ad Son günlerde Hisar’daki konserler konuşuluyor. • •Saray, köşk, han, kale, köprü adları: Y ı ld ı z Saray ı , Ç ankaya K ö ş k ü , Ankara Kalesi, Horozlu Han, Galata Köprüsü, Beyazıt Kulesi, Zafer Abidesi, Bilge Kağan Anıtı… •Kurum, kuruluş ve kurul adlarının her sözcüğü Türkiye Büyük Millet Meclisi, Türk Dil Kurumu, Ankara Ticaret Odası, TEMA Vakfı… • Kurum, kuruluş adlarına gelen ekler kesmeyle ayrılmaz. Türk Dil Kurumunun Yargı Akademinin Ankara Ticaret Odasına TEMA Vakfına • Kitap, dergi, gazete ve sanat eserlerinin her bir sözcüğü Nutuk Kendi Gök Kubbemiz Anadolu Notları Sinekli Bakkal Türk Dili Varlık Hürriyet Resmi Gazete Onuncu Yıl Marşı Saraydan Kız Kaçırma Milliyet gazetesi Türk Dili dergisi Resmi Gazete Halı Dokuyan Kızlar tablosu Suç ve Ceza romanı Yaş Otuz Beş şiiri • Milli ve dini bayramlarla bayram niteliği kazanan gün adları 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Ramazan Bayramı Hıdrellez Anneler Günü Öğretmenler Günü Miraç Kandili Yaşlılar Haftası 14 Mart Tıp Bayramı Itri Yılı • Tarihi olay, çağ ve dönem adları Kurtuluş Savaşı Milli Mücadele II. Dünya Harbi İlk Çağ Orta Çağ Antik Çağ Lale Devri Tanzimat Dönemi Yükselme Dönemi İstanbul’un Fethi Sanayi Devrimi Şeyh Sait İsyanı Kurtuluş Savaşı’nın İlk Çağ’daki Tanzimat Dönemi’ne • Özel adlardan türetilen bütün kelimeler Türklük Türkçe Türkolog Avrupalı Darvinci Asyal ı l ık • Para birimleri büyük harfle başlamaz: avro dinar dolar lira yeni kuruş liret •Yer, millet, ki ş i adlar ı yla kurulan birle ş ik adlarda sadece ö zel ad büyük harfle başlar. Antep fıstığı Brüksel lahanası Frenk gömleği Arnavut kaldırımı Trabzon burması Çubuk turşusu Adana kebabı Osmanlı sarayları Yunan mitolojisi Bizans köprüleriTürk edebiyatı Türk halkı • Belli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar. Dersler 22 Eylül’de başlayacak. Toplantıyı 15 Ağustos 2013’e erteledik. Böyle giderse evi Eylül’ün 10’unda boşaltacağız. Sanatçı bu kitabı 12 Mayıs 1954 Salı günü imzalamış. • Belli bir tarih bildirmeyen ay ve gün adları küçük harfle başlar. Dersler eylülde başlayacak. Toplantıyı salı gününe erteledik. Anneler Günü, her yıl mayısın ikinci pazarı kutlanılır. YAZIM KURALLARI BİTİŞİK YAZILAN “Kİ”Lİ SÖZCÜKLERİ UNUTMA! • Sanki benim mor sümbüllü bağım var. • Oysaki ben de sizinle gelecektim. • Mademki gelmeyecektin neden haber vermedin? • Belki sizinle gelirim. • A• Halbuki bu konu çok önemli. • Çünkü yağmur yağmış. • Eğerki • Meğerki herkes kendini düşünüyormuş. • İllaki SAYILARIN YAZIMI • Sayılar harflerle de yazılabilir: Bodrum’da on dört gün kaldık. Kardeşi üç ayda bir uğruyor. Bu denemede yüz soruya doğru yanıt vermiş. • Buna karşılık saat, para tutarı, ölçü, istatistik verilere ilişkin sayılarda rakam kullanılır: 17.30’da 11.00’de 1.500.000 lira 25 kilogram • Saatler ve dakikalar metin içinde yazıyla da yazılabilir: Sizinle saat dokuzu beş geçe buluşalım. • Dört veya daha çok basamaklı sayıların kolay okunabilmesi amacıyla içinde geçen bin, milyon, milyar ve trilyon sözleri harfle yazılabilir: 1 milyar 50 milyon kişi 3 bin 255 ev 8 trilyon 412 milyar . • Birden fazla kelimeden oluşan sayılar ayrı yazılır: Burada iki yüz çam ağacı varmış. Babası hastanede tam üç yüz altmış beş gün yatmış. • Romen rakamlarının kullanımı: II. Dünya Savaşı XX. Yüzyıl III. Selim, XIV. Louis II. Wilhelm 1.XI.1928 • Sıra sayılarının yazılışı: İkinci = 2. ya da 2’nci üçüncü = 3. ya da 3’üncü • Sıra sayıları ekle gösterildiklerinde rakamdan sonra sadece kesme işareti ve ek yazılır, ayrıca nokta konmaz: 8.’inci değil 8’inci 2.’nci değil 2’nci vb. • Üleştirme sayıları rakamla değil yazıyla belirtilir: 2’şer değil ikişer 9’ar değil dokuzar 100’er değil yüzer vb. YAZIM KURALLARI KISALTMALARIN YAZILIŞI TBMM’nin metre = m’ye ATO’daki kilogram = kg’ın TDK’ye litre = l’nin TEDAŞ’ta metreküp = m³ü albay = Alb. Türkiye Cumhuriyeti = T. C. cadde = Cad. Türkçe = T. Türkiye = Tr. Milattan Önce = MÖ yüzyıl = yy. Numaralı = No.lu ve benzeri = vb. YAZIM KURALLARI İKİLEMELERİN YAZILIŞI •İkilemeler ayrı yazılır: adım adım ağır ağır kırk elli (yıl) bata çıka ev bark at mat diz dize el ele gide gide çoluk çocuk çocuk çocuk art arda güzel güzel düşe kalka baş başa bire bir (ölçü) • Aralarına hiçbir noktalama işareti getirilemez. • Yaygın kullanımdan dolayı bitişik yazılanlar vardır: gitgide suspus (olmak) örtbas (etmek) altüst (etmek) gelişigüzel tak tak (vurmak) eciş bücüş YAZIM KURALLARI BİRLEŞİK KELİMELERİN YAZILIŞI A. BİTİŞİK YAZILAN BİRLEŞİK KELİMELER • Ses düşmesine uğrayan birleşik kelimeler: kayın ana < kaynana ne asıl < nasıl pazar ertesi < Pazartesi • Yardımcı eylemle birleşen kelimede ses olayı olmuşsa: emretmek şükretmek hapsolmak affetmek hissetmek reddetmek darbetmek hamdetmek cemetmek • Yardımcı eylemle birleşen kelimede ses olayı yoksa ayrı yazılır: yardım etmek göç etmek fark etmek kul olmak sağ olmak el etmek yok olmak oyun etmek YAZIM KURALLARI BİRLEŞİK KELİMELERİN YAZILIŞI • Kelimelerden her ikisi ya da anlam değişimine uğruyorsa aslanağzı keçiboynuzu ayşekadın yeşilbaş akbaş kızılkanat itdirseği hanımgöbeği kadınbudu balköpüğü camgöbeği beştaş • Kurallı birleşik eylemler: düşünebilmek gülüvermek düşeyazmak bakakalmak gidedurmak süregelmek • Bir veya iki ögesi emir kipiyle kurulan kalıplaşmış kelimeler: ateşkes çekyat unutmabeni kapkaç tutkal yapboz • Somut olarak yer bildirmeyen alt, üst, üzeri sözcükleri: ayakaltı akşamüstü bilinçaltı gerçeküstü gözaltı (gözetim) öğleüzeri • Ara yönleri belirten kelimeler: güneybatı güneydoğu kuzeybatı kuzeydoğu • “baş” sözcüğüyle oluşan sıfat tamlamaları: başbakan başhekim başyazar başrol başköşe • Biraz, birçok, birçoğu, birkaç, birkaçı, birtakım, herhangi, hiçbir, hiçbiri sözcükleri gelenekleşmiş olarak bitişik yazılır. “hane” sözcüğünün yazımı: pasta posta + hane hasta ecza pastane postane hastane eczane kahvehane dershane çayhane darphane kütüphane yemekhane B. AYRI YAZILAN BİRLEŞİK KELİMELER • Birleşme sırasında hiçbir kelime anlam değişikliğine uğramıyorsa: kılıç balığı köpek balığı çalı kuşu ağustos böceği dağ keçisi Pekin ördeği çörek otu meyan kökü dağ elması kuru fasulye kuru yemiş kuru pasta çakmak taşı kireç taşı Oltu taşı arap sabunu yel değirmeni toplu iğne çevre yolu deniz yolu kara yolu ana dili Ay tutulması iş birliği serçe parmağı süt dişi bağ bozumu gece yarısı gün ortası hafta sonu • “dış, iç, sıra” sözcükleri: ahlak dışı hafta içi kanun dışı aklı sıra olağan dışı yanı sıra • Somut olarak yer belirten “alt, üst” sözcükleri: deri altı yer altı (yüzey) böbrek üstü bezi • “alt, üst, ana, ön, art, arka, yan, karşı, iç, dış…” sözlerinin başa gelmesi: alt yazı art niyet tek hücreli ana dili iç savaş yan cümle ön söz dış hat ara söz ön yargı peşin hüküm ara yön Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır? (KPSS - 2004) A) Bu sınava Mehmet te girecekmiş. B) Arkadaşının İstanbullu olduğunu bilmiyordum. C) Arkadaşım, 22 Haziran 1986 Pazar günü doğmuş. D) Konser için İpeklere de bilet aldım. E) Emekli olan arkadaşımızın yerine Selçuk Bey atanmış. Derneğimizin Çankaya’da 22 Ocak Pazartesi Günü I II III saat 14.30’da yapılacak olan toplantısında siz değerli IV üyelerimizi de aramızda görmek istiyoruz. V Bu c ü mledeki numaralanm ı ş s ö zlerden hangisinin yaz ı m ı yanlıştır? (2007-KPSS) A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. Bizans Dönemi’nin İstanbul’u heykeller, çeşitli anıtlar, dikili taşlar bakımından I çok zengindi. Ancak yüzyıllar boyunca depremler, yangınlar, yağmalamalarla bunlar ya yok olmuş ya hasar görmüş ya da yurt dışına götürülmüştü. Çoğu II günümüze kalamayan bu yapıtların kimilerini, Avrupalı sanatçıların çok eski III dönemler de yaptıkları resimlerde ya da Osmanlı minyatürlerinde IV V görebiliyoruz. Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır? (KPSS 2008) A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. Sanırım pek çok insan, yaşamının her hangi bir aşamasında şunu düşünmüştür: I II “Gençliğimde hayalini kurduğum yaşam bu değildi. Git gide her günün birbirini III IV tekrarlamas ı , usul yerini bulsun diye ailece yenen bir yemek, sonra biraz televizyon izlemek ve erkenden uykuya dalmak... Düşlediğimiz bu muydu?” V Bu parçadaki numaralanmış sözlerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır? (KPSS-2009) A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır? (2011-KPSS) A)Bu fakültede sekiz yüz elli öğrenci eğitim görüyor. B)Marmara denizindeki kirlilik oranının günden güne arttığı söyleniyor. C)Bahçeye çıkarken üzerine pembe bir şal almıştı. D)Romanında çocukluk günlerine çokça yer vermişti. E)Daha on be ş ya ş ı ndayken ya ş am ı n ac ı y ü z üyle tanışmıştı. İnsan her gün hoş bir şarkı dinlemeli, iyi bir şiir okumalı, güzel bir resme bakmalı ve aklıbaşında birkaç güzel söz I II söylemelidir ki günlük yaşamın koşturmacası içinde III IV estetik duyarlığını kaybetmesin. V Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır? (KPSS - 2012) A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. Film, öyküyü göstermenin farklı yollarını ararken yeni imajlar oluşturur. Başlangıçta bir yüzü aydınlatır, sonra bir çalılığı, sonra arka planı ve I II III sonra tekrar yüzü aydınlatır; âdeta bir otomatik dikkat söz konusudur. Film bir kaç saniyeliğine bir şeye göz diker, sonra başka imgelere IV V odaklanır. Bu parçadaki numaralandırılmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır? (2013-KPSS) A) I B) II C) III D) IV E) V Türkiye’nin ilk on müzesinden biri olan Adana Arkeoloji Müzesi, I 1924’te kurulmuş. Müzede Gözlükule, Yumuktepe, Sirkeli ve Misis II kazılarından çıkarılan Hitit, Roma ve Bizans Dönemi arkeolojik III buluntular ı sergileniyor. M Ö 8. yy.dan kalma Hitit Tanr ı s ı Tarhunda’nın IV V Heykeli burada sergilenen önemli bir eser. Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinde bir yazım yanlışı vardır? (2011- SAYIŞTAY) A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. Mudurnu, Abant’ın merkezine 18 km mesafede ve Arnavut I II III kaldırımlı sokakları, eski evleri, köprüleriyle çok çekici. Çarşısında Ahilik geleneği yaşatılıyor ve her Cuma tören IV yapılıyor. Ayrıca buradaki tarihî yapıları da seyretmeye V doyum olmuyor. Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır? (2012- LYS) A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. Kaplumbağalar, roman kişileri ve kullanılan dil bakımından Fakir Baykurt’un, aynı zamanda köy edebiyatının başyapıtlarından biri olarak I okunmalıdır. Kahramanların gerçekliğinin yanısıra, dilleri de kişiliklerini II III adım adım oluşturan yetkinliktedir. Ayrıca, çok sayıda romanı ve öykü IV kitabı yayımlanmış herhangi bir yazarı, Kaplumbağalar gibi bir roman V bile ölümsüzleştirebilir. Bu parçadaki numaralanmış sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır? (2013 – YGS) A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. Diller yeşerdikleri kültürle büyüyor, onunla zenginleşiyor. Öyleki dillerin I ölümüyle kültürler de yitip gidiyor ve bu yok oluş yalnızca o dili konuşan II III insanları değil, dünyayı da etkiliyor. Her on dört günde bir içlerinden biri IV daha sessizliğe doğru uğurlanan diller, dünya mozaiğinin bir parçasını da V beraberinde götürüyor. Bu parçadaki altı çizili sözlerden hangisinin yazımı yanlıştır? (2013 – YGS) A) I. B) II. C) III. D) IV. E) V. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır? (2013 – ALS) A) Hakkında bilgi sahibi olmadığı konularda yorum yapmazdı. B) Sınav çıkışında kendi kardeşini bekleyeceğini mi söyledi? C)Bu s ı k ı ç al ı ş mayla t ı p fak ü ltesini kazanaca ğ ı n ı düşünüyorum. D) Bu konudaki d ü ş ü ncelerimin kendisi i ç in ö nemli oldu ğunu söyledi. E) Madem ki bizimle gelecekti, neden gelemeyece ğ ini haber vermedi?
Benzer belgeler
Devlet adları büyük harfle başlar
Dil ve lehçe adları büyük harfle başlar:
Türkçe, Almanca, İngilizce, Rusça,
dosyayı indir - harunardic.net
okunmalıdır. Kahramanların gerçekliğinin yanısıra, dilleri de kişiliklerini
Yazım Kuralları
• “alt, üst, ana, ön, art, arka, yan, karşı, iç, dış…” sözlerinin başa
gelmesi:
alt yazı
art niyet
tek hücreli