Teknik tesisler - Holz
Transkript
Teknik tesisler - Holz
Ücretsiz özel baskı Deutscher Holz-Anzeiger Deutsche Holzwirtschaft Der Holzkäufer ORMAN VE AHŞAP SANAYİNİN BAĞIMSIZ SESİ GAZETESİ Çarşamba, 22. Ekim 2008 Deutsche Holz-Zeitung Deutscher Holzverkaufs-Anzeiger 134. Cilt · No. Türkiye Güçlü fuar ve hafif plakalar Bugünki sayıda Çifte fuar “Ağaç İşleme Makinesi” ve “Intermob” daha fazla ziyaretçi ve sergileyici firmalar bekliyor Güncel dünya ekonomisindeki çalkantılara rağmen, organizatörler çifte fuar olan “Ağaç İşleme Makinesi” ve “Intermob”'a 2007’ye oranla daha fazla sayıda keşideci ve ziyaretçi bekliyorlar. Tüyap Fuar ve Kongre Merkezi 950 keşideciden (2007’de: 910) ve ortalama 40 000 ziyaretçilerden yola çıkmakta. Teknik Mobilya Hepsi o kadar kolay değil Mobilya yapımında hafif inşaat plakarı son yıllarda iyice hareketlenen bir konu haline gelmiştir. Ancak uygulamada her zaman pekte kolay değildir. Sayfa 2+3 Kapılar Modern teknoloji ile krizden çıkış Fuar 15. Kasım ila 19 Kasım arasında toplam beş gün sürecektir. 120 000 m²’lik bir alanda yaklaşık 60 000 m² paviyon alanı bulunmakta. Alanın büyüklüğüne rağmen bu kez yine yer yetmemiş bulunuyor. Keşideciler tarafından katılıma olan rağbet fazla büyük geliyor. Geçen sene de olduğu gibi alan mobil paviyon yerleştirilerek büyütülüyor. Böylece toplam 32 000 m² sergi alanı bulunmakta. 10 000 m² daha kongreler ve toplantılar için fuar paviyonlarının üst kısmında hazır edilmekte. 950 sergicilerinin arasında bu yıl da Avrupalı ve de Asyalı makine sanayi ve yan sanayiinden tüm şöhretler bulunacaktır. Türk firmalarının yanı sıra özellikle Alman ve İtalyan firmaları fuarın akışını belirleyeceklerdir. Yurtdışından gelen büyük talebin nedeni bir taraftan hala konjonktürel patlama yaşayan Türk piyasası ve diğer taraftan da hala büyük olan iç piyasadaki potansiyel. Özellikle Türk mobilya- ve ahşap malzeme sanayii son on yılın içerisinde Avrupa’da en büyük aktörlerden biri konumuna erişmiştir. Ama Kuzey Afrika bölgesine de ihracatlar artmıştır. İstanbul’daki fuar aynı zamanda Yakın ve Orta Doğu’ya kurulan en büyük köp- Mobilya sanayi ve iç mimari için yan sanayi ürünlerinı “Intermob”'da görebilirsiniz. “Ağaç İşleme Makinesi” fuarının odak noktasını makineler ve tesisatlar oluşturmakta. rüyü oluşturuyor. Bu yüzden bir çok sergici ve ziyaretçi fuarı bu piyasalara giriş olarak kullanmakta. 2009’daki gelişme ilginç olacaktır. İlk kez olarak 31. Ocak ile 3. Şubat 2008 arası düzenlenmiş olan makine ve yan sanayi fuarı “ZOW/Z-Mac” 1. Ekim ile 4. Ekim 2009 arası „Ağaç İşleme Makinesi/Intermob“'dan hemen önce ve de aynen İstanbul’da gerçekleşecek. Yalnızca iki yıl içerisinde: 2005 yılında iflas yaşayan Warnke firmasından çıkan kapı imalatçısı dik bir yükselme yaşamıştır. Sayfa 14 İstanbul’da Tüyap Fuar alanı Lamine zemin Doğrudan zemin baskı tekniği gelişiyor H O L Z - Z E N T R A L B L AT T Türkçe’de prömiyer Doğrudan laminat zeminin Orta Avrupa’da piyasaya yerleşmesi 2007 gerçekleşti. Sayfa 22 Alman uzman dergisi olan “HolzZentralblatt” İstanbul’da “Ağaç İşleme Makinesi” ve “Intermob” fuarları dolayısıyla ilk kez Türkçe yayınlanmakta. 32 sayfada Almanya ve Avrupa’daki Ağaç ve Orman sanayiindeki güncel gelişmeler hakkında Türk okurları bilgilendirilmekte. Bunun yanı sıra Alman işletmeleri yeni ürünleriyle Türk piyasasına tanıtılıyor. Özel ilgi örneğin yüzey değerlendirme veya üretim Diğer konular Çin: dünya çapında en büyük MDF imalatçısı – Çin MDF piyasasının analizi 4 Ahşap kaplamada modern klasik eser – plastiksiz »Stingray« 7 tekniğinde en yeni teknik gelişmelerin üzerinde yoğunlaşmakta. Bu baskı 7 000 nüshalardan oluşmakta ve doğrudan fuarda ilgilenenlere ücretsiz dağıtılmakta. “Holz-Zentralblatt”, ahşap ve orman sanayiinin lider uzman dergisidir. Haftada bir kez 12 000 nüshalarla yayımlanır. “Holz-Zentralblatt” her hafta 10 000 aboneye postayla ulaştırılır. www.holz-zentralblatt.com Fritz Kohl benzersiz ceviz ağacı kapalaması imal ediyor 8 Granit - Yeryüzünün hatıralarından alıntılar 17 »Interzum 2009« daha fazla ziyaretçi bekliyor 19 Parlak baskı işlemesi 20 İnce kesim katrak testere veya şerit testere makine 23 Londra’lı dizayncılar WPC’de estetiği keşfettiler 25 Küçük bir ahşap plakacık dünyayı dolaşıyor 28 Hızlı hata teshisi 30 Mobilya sanayiine makineler, tesisatlar ve donanımlar gibi yan sanayi ürünlerinin yanı sıra (alttaki resim Avusturya’lı Blum’un stantında) ahşap ve kaplama da, küçükte olsa, bir rol oynuyor. Bu fuar Yakın ve Orta Doğu'ya açılan kapı olarak görülmekte. Fotoğraf: Fischer Sayfa 2 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Ahşap malzemeler Ekim 2008 Hafif inşaat plakaları işleme tekniği Hafif inşaat modası, son ürünleri, tesisleri ve işleme proseslerini etkiliyor kk. Hafif inşaat plakaları, mobilya imalatında yeni yeni hız kazanmış bir alandır. MDF için şimdiye kadarki dolgulu seçenekte belirgin şekilde artan pazar fiyatları, orman ağacında daralma eğilimleri ve bunların sonucunda ortaya çıkan fiyat çalkantıları olası alternatiflerin çekiciliğini büyük ölçüde arttırdı. Bazı üreticiler hafif inşaat plakaları işlenimiyle uzun süredir çalışmakta. Bunlardan biri Homag AG (Schopfloch) firmasıdır. Bu firmada hafif yapı işlenmesi aşağı yukarı on yıldır gündemde bulunuyor. Schopfloch merkezli firma, hafif yapı plakalarının üretiminden, yüzey perdahlamadan, dar yüzeyli kenarların işlenmesine ve akıllı birleştirme yöntemine kadar uzanan alanlarda teknolojiler sunmaktadır. Bunlar gerek küçük ve orta ölçekli işletmeler gerekse de büyük işletmeler için sağlam ve ekonomik çözümlerdir. Güçlü şirketler topluluğu sayesinde bu grup tüm işleme adımları için hizmet ve ürünlerini tek elden sunabilmektedir. Homag’a göre hafif inşaat modası, hem nihai malları hem de gerekli makine, tesis ve işleme proseslerini değiştirmektedir. Bu değişiklikler mobilya ve yapı elemanları sektörününde hafif inşaat plakalarınının çok daha fazlasını kapsamaktadır. Sözgelimi en ince kağıt ve folyolar, yüksek parlak vb. gibi yeni yüzeyler ve malzemelerin kombinasyonu bunlara dahildir. Bu durum değişim sürecini hızlandırmakla beraber aynı zamanda da zorlaştırmaktadır. Dar petek yapısına sahip hafif inşaat plakalarında doğrudan kenar bantlama “KAL 310” kenar bantlama makinesi, hafif inşaat plakalarının destek kenarı yöntemiyle kenarlanması veya doğrudan yapıştırma için. Tüm üretim varyasyonları için modüler yapı sistemi Homag, dünya çapında yedi yılı aşkın bir süredir sahip olduğu “saha tecrübesi”ne ek olarak, yılda yaklaşık 90.000 km petek plaka demetlerinin üretildiği veya işlendiği yüzden fazla makine ve sistem satışı da gerçekleştirmiştir. Gelişme dönemi içerisinde hem olumlu hem de olumsuz ifadeler vardı, ancak firma fikirlerini yolundan şaşmadan geliştirmeye devam etti. Bütünsel olarak sorun çözümlerini geliştirmek amacıyla grup içerisinde bir geliştirme ekibi kuruldu. Burada kısa zaman içerisinde hafif yapının ve malzeme karışımının pazarda başarılı bir şekilde yer alabilmesi için plaka imalatından işlemeye, yüzey kaplamasından birleştirme tekniğine kadar tüm sorunların aynı zamanda çözülmesi gerektiği ortaya çıkmış bulunuyor. Bu metodun ve bundan geliştirilen ürünlerin pek yanlış olmadığını şu anda alınan çok iyi siparişler ve bu teknolojiye artan talep göstermektedir. İştirak şirketleri Büttfering (Beckum), Fritz (Weinsberg) ve Torwegge (Löhne) aracılığıyla hafif inşaat plakalarını ve sandviç elemanlarının yarı mamul olarak üretilmesi ve yüzeyin perdahlanması için geliştirmeler uygulandı. Plaka imalatı için geliştirilen modüler yapı sistemi, ile tekli plakalar ve sürgülü veya sürgüsüz kayış ürünleri için, HSK eriyen yapışkanı, PVAC beyaz tutkalı ve UF üresiyle yapıştırılabilme imkanı sağlar. Özellikle yüksek parlaklıkta ürünler için ve “complete line” yöntemi için üretim serilerinin başarılı olduğu kanıtlanmıştır. Bu teknikle yüzey ve kenarlar aynı anda kaplanılmaktadır. Bu sayede sözgelimi hafif inşaat plakalarının – “inline” kağıt petekler ile de – 40 m/dak üzerinde hızlarla dört yandan tek işlemde imal edilmesi mümkündür. Yüzey kalitesi ve iyi bir dokunma hissi veren, derzsiz, dört taraflı kaplamaya sahip bir yüzey yapısı nedeniyle kaliteli mobilyalar için esas ürünler ortaya çıkmaktadır. Özel olarak kağıt peteklerden üretilmişlerse eğer, öncesinde yüzey kaplaması olarak ne uygulandığından bağımsız olarak tüm hafif inşaat plakaların dar yüzeylerinden kenarlanması gerekir. İster sonsuz çeşitleri dahil olmak üzere “masif” sürgülerin dört ya da iki taraflı olarak tutkallanması olsun isterse de dar yüzeyin dört ya da iki taraflı olarak, rulo ya da şeritlerle tutkallanması olsun tüm teknolojiler ve yöntem teknikleri mevcuttur ve uygulamada test edilmiştir. Büyük ekonomik avantajlara sahip bir gelişme olarak “Double Edge” teknolojisi geliştirildi. Burada destek kenarı dekor kenarıyla yapıştırılır ve aynı işlem içerisinde plakanın dar yüzeyine tutkallanır. Bu işlem özellikle kalıp parçalarında yüzde 80 oranında üretim iyileşimi sağlamaktadır. Yüksek kaliteli mobilyalar için CNC makinelerinde doğrudan “EXKA” yöntemi başarılı olmuştur. Özellikle yüksek kaliteli mobilyalar ve çok ince örtücü tabakalara sahip hafif inşaat plakaları (örn. alüminyum petek plakalar) için uygun olan bu yeni yöntemde, plastik doğrudan hafif yapı plakasının açık kenarı içine püskürtülür. Uygulama alanına, çıkış malzemesine ve yük durumlarına göre müşteri ultrason kaynağı çözümü, mekanik, mekanik-kimyasal ve salt yapıştırma çözümü arasında seçim yapabilir. Tüm yöntemlerin ortak bir noktası vardır: gerek üst bölümün gerekse de alt bölümün kuvvet uygulamasının bir parçası olmasını sağlarlar. Homag geçtiğimiz yıl ayrıca sabitleme teknolojisi konularında yeni bir dübel tekniğiyle akıllı çözümler sundu. Sistem tedarikçisi Zimmer GmbH (Rheinau) firmasıyla birlikte, sıkıştırmalı bir dübelin yalnızca 8,5 mm delik çapıyla salt mekanik şekilde sabitlendiği ve aynı zamanda destek fonksiyonunun üstlenildiği bir sistem geliştirildi. Bu sayede 700 Newton'a kadar çekme kuvvetleri elde edilmektedir. Dört milimetreden büyük kaplamalı hafif inşaat plakaları için mekanik birleştirme malzemeleri. Zimmer firmasına ait hafif inşaat plakalarının montajı için mekanik birleştirme malzemesi. Tek elden akıllı çözümler “Double Edge” yöntemiyle tek işlemde kenar yapıştırma. Dipl.-Ing. (FH) Bernd Sindel, Dipl.-Kfm. Karl Albert Wildermuth Türk Orman ve Ahşap Sanayi için özel yayın ISSN 0018-3792 Yayınevi: DRW-Verlag Weinbrenner GmbH & Co. KG Fasanenweg 18 70771 Leinfelden-Echterdingen (Almanya) Yayımcı: Karl-Heinz Weinbrenner, Dipl.-Kfm. Claudia Weinbrenner-Seibt, Dipl.-Kfm. Yayınevi yönetmeni: Uwe M. Schreiner Çeviri, son redaksiyon ve layout vbd media & technik GmbH, Freiherrr-vom-Stein-Straße 42/44 72116 Mössingen (Almanya) e-mail [email protected] Bunu sağlayan Homag seri bant ve CNC makineleridir. Birbirinden çok farklı tasarım ve konstrüksiyon isteklerini karşılayabilmek için çok çeşitli yöntemlerin geliştirilmesi gerekti. 22100 Como, Fon 0039 (0) 31 - 261407, Faks 0039 (0) 31 - 261380; E-mail info@casiraghi. info •İskandinavya: Exomedia OY - Jyri Virmalainen, Post Box 739, FIN 00101 Helsinki, Fon. +358 50352 3635 e-mail [email protected] Baskı: Pressehaus Stuttgart Druck GmbH Plieninger Straße 150 70567 Stuttgart (Almanya) Mahkeme yeri: Nürtingen Ust.-Id.-Nr.: DE 147 645 664 Reklam yönetimi: Peter Beerhalter (sorumlu) Reklam satış: Ralf Arnold Reklam fiyatları: Kare başı (45 mm genişlik) milimetre temel fiyatı 3,90 EUR. 1.10.2008 tarihli, 48 no.lufiyat listesi geçerlidir. Reklam acentalıkları: Fransa: Nicole Valkyser Bergmann, 53, Boulevard de la Villette, F-75010 Paris; Fon 0033 (0) 1 - 42001780, Faks 0033 (0) 1 - 42001780, Email n.valkyser-bergmann@ wanadoo.fr • İtalya: Cesare Casiraghi sas, Viale Varese 39, I- Tedarik fiyatları: (“B+H İnşaat ve Ahşap” eki dahil artı yıllık yedi dergi): Almanya’da, Avusturya’da ve İsviçre’de yıllık 228,80 EUR, Yurtdışında (İsviçre ve Avusturya hariç): 330,20 EUR. “Holz-Zentralblatt” her hafta Cuma günleri yayımlanmakta. Sorumlu redaktör: Jens Fischer Redaksiyon: Dipl.-Holzwirt Jens Fischer, Dipl.-Holzwirt Karsten Koch, Assessor des Forstdienstes Josef Krauhausen, Dipl.-Holzwirt Leonhard Pirson, Assessor des Forstdienstes Ulrich Schwill, İfa yeri: Leinfelden-Echterdingen Bu derginin içerdiği bütün makaleler ve resimlerin telif hakları saklıdır. Kanuna uygun istisnalar dışında yayımevinin izni olmadan kullanımı, kopyası, ve elektronik medyalarla yayılması ve çoğaltılması yasaktır. Holz-Zentralblatt DRW-Verlag Weinbrenner GmbH & Co. KG Fasanenweg 18 70771 Leinfelden-Echterdingen (Almanya) Posta adresi: Postfach 100157 70745 Leinfelden-Echterdingen (Almanya) İnternet: http://www.holz-zentralblatt.com E-mail: Redaksiyon:[email protected] Reklamlar: [email protected] Abonelik hizmeti: [email protected] Telefon ve Faks: Ön kod 00 49-7 11 Redaksiyon: Telefon 75 91-0, Faks -2 67 Reklam yönetimi:Telefon: 75 91-2 60, Faks -2 66 Reklam siparişi: Telefon 75 91-2 55/2 56/2 57, Faks -2 66 Uzman dergiler ihtisas birliği Alman dergi yayımcıları birliğine üye Abonelik servisi: Telefon 75 91-2 06, Fax -3 68 Mesleki kitap servisi ve kitap siparişleri: Telefon 75 91-2 08/3 00, Faks -3 80 Ahşap malzemeler Ekim 2008 Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 3 Şişmanlık bu aralar şık – tartışmasız. Dizayncının en sevdiği tesis üretimde her zaman neşeye yol açmıyor. Fotoğraf: Ronald Schmitt, AMK, Alno, Fischer Hafif plakalarla herşey o kadar hafif değil Pratik analizi: Mobilya sanayinde hafif ahşap malzemelerin şartları ve edinilen tecrübeler Tobias Feifel* Beş yılı aşkın bir süreden bu yana bir çok sempozyumlarda kapsamlı olarak hafif inşaat plakaları hakkında tartışılıyor ve makine ve hırdavat üreticileri bu yönde kapsamlı geliştirme üzerinde çalışmalarını sürdürüyor. Böylece bal peteği tipi plakaların kenar işlemesi için tesisler (örneğin destek kenarı “Double Edge”) ve de özel tutkal ve ayırma dübelleri geliştirilmiş. Bütün bunlara rağmen bu ahşap malzemeler bugüne kadar alman mobilya sanayinde bölgeyi kapsayacak şekilde kullanılamamakta. Onlarca yıllardan bu yana oda kapıları alanında kullanılan hafif inşaat plakalarının yakın tarihte mobilya üretiminde de kullanılma geçmesi nasıl gelişti? Bunlara uygun ürünlerle dizayn nedenlerinden dolayı kalın plakalar kullanan İkea'nın başlamış olma ihtimalı yüksek. 40 milimetrelik ve daha fazlası materyal kalınlıkları güncel mobilya trendlerinde sık görülmekte. Bu kalınlıklardaki mobilya parçalarının gerçekleştirilmesinde şimdiye dek kullanılan suntalar yüksek ağırlıklarından dolayı özellikle al-götür mobilyalarının ne üretiminde, ne nakliyesinde ne de montajında mantıklı değildir. Ama bunlara ek olarak neden daha çok hafif ahşap malzemeleri kullanıldığının bir çok daha sebepleri var. Büyük alanlı mobilya elemanları örneğin yatak odası dolaplarında olduğu gibi artarak sürme kapılarında camlar veya aynalar kullanılmakta. Bundan dolayı meydana gelen ağırlıktaki artış, nakliyede ve montajda sıkca hasarlara yol açmakta, ama hafif plaka materyallerinin kullanıldığı takdirde bu durum büyük ölçüde telafi edilebiliyor. Bunun yanı sıra ağaç hammaddesindeki ve bağlayıcı maddelerdeki fiyat artışları ve bunlardan dolayı suntalardaki fiyat artışı da yongaların substitüsyon imkanıyla düşürülebilir. Bu substitüsyon örneğin orta tabakadan üretilmiş kağıt kullanma imkanı sayesinde olabiliyor. Bu bal peteği plakalarındaki hammadde substitüsyonları bu plakaları ekolojik açıdan da ilginç kılıyor. Genel olarak hafif plakalar iki türe ayırılır. Bir tarafta iki kapak tabakasından ve de bir tane hafif orta tabakadan oluşan sandviç plakalar vardır. Kapak tabakasında ağırlıklı olarak ince suntalar veya ince MDF kullanılmakta. Orta tabaka bölümünde ekseriyetle kağıttan oluşan yayılma petekleri (örneğin Honicel'den) ve nadiren Wellsteg petekleri (örneğin Swap-Sachsen) kullanılmaktadır. Diğer tarafta homojen bir yapıya sahip hafif ahşap malzemeler vardır – örneğin hafif suntalar veya hafif ve ultra hafif MDF'ler. Mobilya üretiminde seri üretim ile lot ölçüsü-1-üretimi arasında ayırım yapmak gerekmektedir. Seri üretimde genellikle sabit ölçüler kullanılırken, lot ölçüsü-1-üretiminde imalat yolu çoğunlukla büyük format plakalarıyla işleme geçiyor. Üretim stratejilerinde hafif ahşap malzemelerin sınırları belli oluyor. Süngülü sandviç plakalar ve de hafif homojen ahşap malzemeler *Tobias Feifel Ağaç işleri endüstri mühendisi ve ünlü bir mobilya üreticisinin yapım güdümü bölümünde çalışmakta. Yıllardır hafif ahşap malzemelerle çalışmakta. sabit ölçü plakalar olarak mobilya seri üretiminde genellikle sorunsuz bir şekilde kullanılabilir. Bu durum varolan plaka işleme tesisatları yerine yeni petek plakalar için özel tesisatlar yerleştirmek zorunda kalınmadan gerçekleşebilir. Bazen olan makinelerde hafif değişiklikler gerekebilir. Bunlara karşın lot ölçüsü-1-üretiminde çoğunlukla büyük format plakaları kullanılır. Sandviç plakaların kullanımı durumunda yeni makine ve tesisat tekniğine yatırım yapmak gerekir. Bu durumda az baskı üreten kaplama tesisatları ve destek kenarları veya süntüler ekleyen tesisatlar kaçınılmaz oluyor. Homojen hafif ahşap malzemelerinin kullanımı ise yeni tesisatlara kayda değer yatırım gerektirmeden mümkündür. Hafif suntalar örneğin – normal suntalara analojik olarak – konvansiyonel tesisatlarda işlenebilir. Nihai işleme Geniş kapsamlı deneme serilerinde değişik hafif ahşap malzeme plakalarının işlenmesi test edilmiştir. Bu deneme serilerinin önemli temel şartı, deneylerin şimdiye dek normal suntaların işlemesinde kullanıldığı gibi standart tesisatlarda gerçekleşmesi olarak belirlenmiş. Bu durumda büyük bölümü üç ile dört milimetre arası ince suntadan oluşan kapak tabakalı sandviç plakalar ve hususi olarak süngülü petek plakar oluşturuyor. Alttaki bahsedilen temel şartların işlemesinde farklı sorunlar meydana gelmiş. İlk olarak süngülü plakalar uzun süre depolandığında yamulmaya veya çukur oluşmaya eğilimi oluşur ve bazı koşullarda örtme işleminde hatalı tutkallamaya yol açabiliyor. Ayrıca ona göre dekor folyolarının ve ince kapak tabakalarının kullanıldığı takdirde örtme işleminden sonra süngüler belirebilir. İnce kenarın kenarlama işlemi ve inşaai hırdavatlar için gerekli süngü genişlikleri, muhtemel ağırlık tasarrufunu kısmen belirgin bir şekilde düşürür. En son olarak da kapak tabakalarının üzerine dayanan ağır agregatlar tarafından içine bastırılabilir. Bu plaka türünün formatlama ve kenarlama işlemi üretim sürecinin devamında genelinde sorunsuz gelişiyor. Başka sandviç plaka seçeneği olarak süngüsüz petek plakalar ve üç ile dört milimetre arası ince suntadan kapak tabakaları test edilmiş. Bu plaka türü ile ulaşılan ağırlık indirimi diğer plaka türlerine göre en yüksek boyuta ulaşıyor. Ama bununla birlikte işlemede değişik sorunlarla karşı karşıya kalındı. Özellikle küçük ebatlarda plakalar hafif ağırlıklarından dolayı kontrollü bir şekilde taşıyıcı birimlerinde ilerleyemiyor, yan çevrilip takılı kalıyor. Peteğin orta tabakasının karşısındaki kısmen dışarıya çıkık kapak tabakası durdurma cetvelinde takılı kalabiliyor. Kaplama süreci içerisinde plakalar eziliyor ve özellikle kenar bölgelerinde hatalı tutkallamalara yol açıyor. Bu plakalarda agregatlar kapak tabakalarını içine geçirebilir. Ardından gelen format ve kenarlama sürecinde plakaların kenar bölümünü üst basınç tarafından ezilmiş. Bu durum sıkca kenar nihai işleminde kenar bölümüne freze uygulaması gerektirmiş. Homojen ahşap malzemeler bölümünde hafif suntaların işlenmesi test edilmiş. Burda azaltılan sıkılık çoğu zaman daha hafif substitüsyon materyallerinin özellikle plaka orta tabakası bölümünde örneğin kenevir ve ketenle kullanılarak ulaşılmakta. Bu plakar çoğu zaman kaba, gözenekli yüzey yapısı ile dikkat çekiyor. Bu yüzey yapısı örtme sürecinde huzursuz bir yüzeye yol açabiliyor (selülit etkisi). Bu plaka türünün, kenar bölümlerinde çıkmalara yol açabilen, orta tabakası da gözenekli olabiliyor. İnce kenarların kullanımında delikler oluşabiliyor ve huzursuz yüzeylere yol açabiliyor. Ama aynı derecede önemli bir nokta, yeterince tutkallanmamış, gevşek yongalar kendi kendine orta tabakadan çözülüp de tutkal silindirinden akarak havuzdaki eriyen yapışkanı kirletebilir. Donanım Bu alanda homojen hafif ahşap malzemeler ile sandviç yapılara ayırılır. Homojen plaka malzemelerinde konvensiyonel donanım teknikleri kullanılabilirken, sandviç plakalarda piyasada bulunan plakalara özel çözümlere geri dönmek gerekiyor. Oda kapıları üretiminde konvensiyönel kullanım alanlarından en tanınmış çözüm, donanımlara demirleme noktası olarak süngülerin ve tabanların kullanımı. Bunlar plaka üretiminde veya sonra buna uygun makine teknolojisinde devreye giriyor ve mümkün ağırlık düşürmeyı olumsuz etkilemekte. Bir diğer imkan ise donanımları kapak tabakasında özel vidalarla bağlamaktır. Bunun için temel şart ise daha kalınca kapak tabakalarının kullanılmasıdır. Yalnızca bu yöntem plakaların ağırlık düşürebilme imkanını ve hesaplılığını azaltır. Bir diğer teknik uygulamada ise benzer bir metodda özel geliştirilmiş ayırma dübelleri bir veya da iki kapak tabakalarına sabitlenir ve ardından standart mobilya donanımları vidalarla tutturulur. Sandviç plakalarında donanım sabitleme işlemlerinde en yenilikçi gelişmeler Hettich'den tutkal dübelleri ve Woodweldıng yöntemidir. Bu iki yöntemde konvensiyönel tekniklere oranla daha zahmetli ve daha masraflıdır. Bunlar da yeni makine tekniğine yapılması gereken yatırımlara yansıyor. Bu iki konseptlerde farklı plaka kalınlıkları için değişik adaptörler gerekmekte. Ayrıca depolama, lojistik ve işlemede dikkat edilmesini gerektirmekte. Hettich yönteminde donanım montajı için plastik adaptör iki kapak tabakalarıyla yapıştırılır. Bu adaptörün otomatik dizgisi için piyasada makineler bulunmakta. Woodwelding yönteminde adaptör ultrason sonotrode yardımıyla iki kapak tabakalarıyla kaynak yöntemiyle birleştirilir. Bu makine tekniği de piyasada bulunmakta. Bütün sandviç yapılarında donanım sabitleme çözümlerinin kayda değer avantajları ve dezavantajları vardır. Hangi teknoloji en uygun olarak seçileceği uygulama durumuna, mevcut olan makine tekniğine ve girilen üretim sürecine bağlıdır. Talepler ve standardizasyon Hafif bir ahşap malzemeyi lot ölçüsü-1üretiminde fleksibel kullanabilmek için, şimdiye kadar elde edilen bilgi durumuna göre, homojen bir yapıda olması şarttır. Hafif, homojen yapıdaki büyük format plakalar kaplanıp ardından mevcut olan plaka kesim tesisatlarında ve format bantlarında işleme koyulur. Konvensiyönel donanım tekniği kısıtlamasız kullanılabilir. Sorunsuz bir kaplama için ve hatalı tutkallama sonucunu önlemek için malzemenin büyük ölçüde baskıya dayanıklı olması gerekmektedir. Selülit etkisi göstermeyen iyi örtme sonuçları elde edebilmek için zarif yüzey yapısı temel şarttır. Ayrıca malzeme iyi vida çıkarma dayanıklılığına sahip olmak zorunda, çünkü bu özellik mobilya donanımlarının en iyi şekilde bağlanabilinmesi için gereklidir. Plakaların raf olarak kullanımında veya benzer konstrüktif alanlarda iyi bir bükme dayanıklılığı şarttır. Bunun dışında kapak tabakasının yüksek sıkılığı kenar işleminin yırtılmadan bitirilmesini sağlar. Henüz Süngülü, süngüsüz sandviç petek plakalar veya homojen hafif plakalar? hafif ahşap malzemeler için malzeme parametreleri standartlarla belirlenmemiş. Sunta veya MDF'ye uygulanan standart taleplerini bire bir hafif ahşap malzemelere uygulama hatası yapılmamalıdır. Bu talepler daha çok EN 312 ve EN 622 bölüm 5'deki indikatör olarak görülmelidir. Nihai olarak ilgili dayanıklılık değerlerine gösterilen talep hakkında, göreceli uygulama karar kılar (mobilya parçasının konstrüktif kullanımında). Ama herşeye rağmen petek plakarda olduğu gibi hafif ahşap malzemelere standartlar geliştirme çabalar gösterilmekte. Bunlar da henüz genç malzeme kuşağının yerleşmesine katkıda bulunacaktır. Sonuç ve gelecekteki görünüm Lot-ölçüsü-1-üretiminde hafif mobilya parçalarının üretim işlemi için bugünkü bilgi durumuna göre homojen hafif ahşap malzemenin en iyi şekilde uygun olduğu belli olmuştur. Seri üretimde petek plakaların daha avantajlı olduğu açık bir şekilde bellidir. Hafif ahşap malzemelerin işlenme kararı verilmeden önce parçaların nasıl ve nerde konstrüktif bir şekilde kullanılacağını hangi donanım teknolojisinin bu durumda en mantıklı olduğu ve hangi miktarlarda varyasyonların beklenebileceği sorularının önceden çözülmüş olması gerekir. Ancak ondan sonra, kullanılacak olan ahşap malzeme donanım kombinasyonunun göreceli koşullarda ortaya çıkacak gerekli yatırımların ekonomik açıdan hesaplı olup olmadığını öğrendikten sonra, hatasız ve bilgiye dayalı bir şekilde karar verilebilir. Hafif yapı heyecan ve heyecanlara yol açmaya devam edecek. Bu plakaların piyasaya hangi boyutta yerleşebileceğini bekleyip görmek lazım. Ağaç ve diğer hammaddelerdeki beklenilen fiyat artışları ve sürekli değişen mobilya dizaynı da hafif yapıların hikayesinin nasıl gelişeceğini etkileyecekdir. Ahşap malzemeler Sayfa 4 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Ekim 2008 Çin: dünyanın en büyük MDF üreticisi Çin MDF pazarının analizi – Üretim yapısı, Mülkiyet şartları, Piyasa Yazan: Lijuan Ye*, Fritz Tröger* ve Gerd Wegener*, Münih Konut inşaatının ve orman koruma programının gelişmesiyle birlikte Çin ahşap malzeme endüstrisi yaklaşık on yıldır kesintisiz ve devasa bir büyüme aşamasında bulunmaktadır. 2003 yılında Çin, ABD’nin önüne geçerek dünyanın en büyük ahşap malzeme üreticisi konumuna yükseldi. Ahşap malzeme endüstrisi gelişimi Avrupa’yla karşılaştırıldığında dünyanın en kalabalık nüfus yoğunluğuna sahip bu ülkede çok farklı seyretmektedir. Çin’de elyaf plakalar (MDF ve HDF) olağanüstü yüksek büyüme oranlarıyla, kontrplak’ın yanında açık arayla en büyük pazar payına sahiptir. Bunun aksine kaplama plaka Avrupa’da son kırk yılın içinde ahşap malzemelerin üretimininde büyük bir farkla hakim durumdadır. Ç in pazarının 80’li yılların başında açılması ve dünya ticaretinin küreselleşmesi Çin’in sanayi yapısını çok değiştirmiştir. O zamandan bu yana ekonominin sosyalist planlı ekonomiden “sosyalizm vurgulu pazar ekonomisine” dönüşümü büyük aşamalar kaydetmiş bulunuyor. MDF endüstrisinde de derinden bir yapısal değişim gerçekleşmektedir. Devlet işletmelerinin önemi giderek azalmakta olup bu gelişmeye paralel olarak özel yurtiçi ve yabancı sermaye Çin MDF endüstrisinde hızlı bir büyümeye yol açmıştır. Şu anda MDF üreten yaklaşık 500 firma bulunuyor, Tablo 1 Çin'de MDF tüketim seyri Yıl 2001 2002 2003 2004 2005 Miktar [mil. m3] Büyüme oranı [%] 6,3 7,0 11,8 15,3 18,1 – 11,1 87,3 142,9 187,3 Kaynak: China Wood International Inc. Industry Report 2006 ancak bunların çoğu az miktarda üretim yapan küçük üretim işletmeleridir. “Planning and Design Institute of Forest Products Industry of State Forestry Administration” araştırmasına göre üreticilerin yüzde 96’sı üretim kapasitesinin yaklaşık yüzde 60’ına sahiptir. Bunların büyük bir kısmı çok küçük ve geri kalmış tesislerde az sayıda personel ile üretilmektedir. Çoğunlukla büyük firmaların neredeyse hiç olumsuz yönde etkilemediği küçük özel işletmeler veya eski devlet işletmeleri mevcuttur. Fakat aynı zamanda pek çok büyük ve modern işletme de bulunmaktadır. Buna göre yaklaşık olarak yalnızca 20 büyük firma ülkenin üretim kapasitesinin yüzde 40’ını karşılamaktadır. Çin ahşap malzeme birliği (WBP) kısa süre önce, şu anda MDF için çok fazla üretici firmanın kurulduğunu tespit etti. Bunlar çoğunlukla düşük kaliteye sahip ürünleriyle orta ve yüksek kalite ihtiyacının karşılanmasına da katkıda bulunamıyorlar. 21. yüzyılın başından bu yana MDF endüstrisinde oluşan ve homojen olmayan endüstri yapısı, sektördeki yoğunlaşma prosesini hızlandıracak ve bu nedenle yeni kurulmuş bazı firmaların yakın zamanda kapanmasına neden olacaktır. Çin ahşap malzeme endüstrisinin ortak sorunu, yüksek büyüme oranlarının çok fazla sermaye çekiyor olması ve bu yüzden gereğinden fazla kapasiteye yol açıyor olmasıdır. Doğu ve Güney Çin MDF üretiminin ana üssüdür (Şekil 1). En büyük on üretim merkezinin hepsi bu bölgede yer almaktadır. MDF endüstrisinin üretim kapasitesinin yüzde 75’i Shandong, Guangdong, Jiangsu, Guangxi, Hebei, Anhui, Zhejiang, Fujian, Jiangxi ve Hubei vilayetlerinde bulunmaktadır. *Bu makalede “Çin’de MDF plakaları ve Value Added ürünleri (Laminat zeminler) pazarı analizi” araştırmasından yararlanılmıştır. Pöyry Forest Industry Consulting GmbH (Pöyry) firmasında Temmuz 2006 ila Şubat 2007 arasında yapılan bu pazar araştırması Münih Teknik Üniversitesi’nde Fritz Tröger ve Prof. Gerd Wegener gözetimi atında Lijuan Ye’nin yüksek lisans tezinin konusudur. Hızla büyüyen pazar Dünyanın en büyük MDF üreticisi konumuna geçişe, şimdiye kadar özellikle olağanüstü hızla büyüyen iç piyasa neden olmuştur. Böylelikle üretim 2000 yılından bu yana 2,4 olan üretim 2005 yılında 16,3 milyon m3’e yükselmiş ve 2006 yılında yaklaşık 18 milyon m3’e ulaşmıştır. 550’yi aşkın üretim hattı bugün Doğu ve Batı Avrupa’dan (2006: 15,4 milyon m3) daha yüksek bir üretim göstermektedir. Bu ülke Kuzey Amerika’ya (yaklaşık 5 milyon m3) göre neredeyse dört katı üretim yapmaktadır. Şekil 2’de Çin’in dünya üretiminin (2006 yılında yaklaşık 48 milyon m3) yaklaşık üçte birini ürettiği görülmektedir. 2002 yılından bu yana endüstri yılda ortalama yüzde 27 oranında büyümüştür. Son derece yüksek büyüme oranları esas olarak mobilya endüstrisi ve iç dekorasyona duyulan yüksek talepten kaynaklanmaktadır. 2003 yılında yaklaşık 10,5 milyon m3 MDF üretildi, bu bir önceki yıl olan 2002’den 3,5 milyon m3 daha fazladır. Gelişme temposu son iki yılda ağaç kesim yasağına rağmen yüksek seviyede kalmaya devam etti, böylece 2004 ve 2005 yıllarında üretim yaklaşık 3er milyon m3 arttı. Siyasi destek sayesinde önümüzdeki beş yılda da MDF endüstrisinde büyümenin devam edeceği tahmin edilmektedir. Ancak büyüme oranlarının azalacağı varsayılmaktadır. Mobilya ve laminat zemin kaplamalarına duyulan yurtiçi talep devam edecek ve ekonominin genişlemesiyle birlikte gelecekte de artacaktır; ancak MDF’nin yerine geçecek ürün olarak üretimi büyük oranda artan kaplama plakanın da Çin pazarında rağbet göreceği bugünden görülebilmektedir. Üretim kapasitesinin gelişmesiyle karşılaştırıldığında kullanım oranı ortalama olarak yalnızca yüzde 70’di. 2000 - 2005 yılları arası döneminde MDF üretim kapasitesi neredeyse dörde katlandı (Şekil 3). “National Bureau of Statistics of China” tahminlerine göre Çin MDF pazarı 2005 yılında 25 milyar Yuan’lık (2,5 milyar Euro) bir değere sahipti, bu bir önceki yıla göre yüzde 18 oranında bir artış anlamına gelmektedir. Güncel olarak MDF tüketimi yaklaşık 18,1 milyon m3 olarak gerçekleşti (Tablo 1), başka deyişle, dört yılda MDF satışı üçe katlandı ve tahminen yıllık büyüme oranı önümüzdeki yıllarda yüzde 30 olarak gerçekleşecek. Uygulama alanları MDF günümüzde Çin’de ağırlıklı olarak mobilya endüstrisinde, iç dekorasyonda, otomotiv endüstrisinde ve akustik amaçlar için kullanılmaktadır. Aynı şe- Şekil 1 Çin'de önemli MDF üreticilerinin bulunduğu yerler (Pöyry, 2002) kilde laminat zemin ve ambalaj endüstrisinde bu malzemeye duyulan talep artmaktadır. Sadece 2005 yılında mobilya endüstrisi 12 milyon m3’ten fazla ve laminat zemin endüstrisi yaklaşık 1,85 milyon m3 MDF tüketti. Konut inşaatı alanında varolan yüksek büyüme oranları mobilya ve zemin kaplamalarında talebin artmasını sağlamakta ve MDF endüstrisindeki yüksek büyüme oranlarının garantisi olmaktadır. MDF satışında bir çeşitlilik gözlenmektedir, başka deyişle Çin’de büyük arayla en önemli alıcı olan mobilya endüstrisinin yanında bu plaka malzemesi gittikçe artarak yeni uygulama alanlarında da kullanılmaktadır. 90lı yılların ortasına kadar Çin’deki MDF üretiminin neredeyse yüzde 100’ü mobilya endüstrisinde kullanılmaktaydı. Henüz 2005’te ise pazardaki durum başka bir görünüm kazanıyordu, çünkü mobilya endüstrisinin (yüzde 68) yanı sıra iç dekorasyon ve inşaat endüstrisiyle (yüzde 20), zemin kaplama endüstrisi (yüzde 10) ve ambalaj endüstrisiyle (yüzde 2,5) hızla büyüyen MDF pazarına yeni tüketiciler katılıyordu. Guangdong eyaleti Çin’in mobilya merkezidir ve bu nedenle bölge en yüksek tüketime sahiptir. Burada günümüzde mobilya endüstrisinde 9 milyon m3’ten fazla MDF işlenmektedir. görülmektedir. 1 m3 MDF üretmek için yaklaşık 1,6 m3 ham ağaç kullanılmaktadır. Başka deyişle, yalnızca yıllık 18,5 milyon m3’lük üretim yaklaşık 30 milyon m3 ham ağaç sarfiyatı anlamına gelmektedir (Çin Halk Cumhuriyeti Milli Orman Dairesi istatistiği). Çin ağaç ekonomisinin ve özellikle endüstriyel ağaç kullanan branşların (MDF, kaplama plaka, selüloz ve kağıt endüstrisi) ham ağaç ihtiyacını, gelecekte büyük ölçekli orman işletmelerinde yetiştirilen ve hızla büyüyen ağaç türleri (örn. Kavak ve Okaliptüs) yardımıyla karşılanması planlanmaktadır. Çin, buna uygun olarak yurtiçi ihtiyacını kendisi karşılamak konusunda ciddi çabalar göstermektedir. Böylelikle “China Forestry Report 2005’te yazılı bilgilere göre ağaç lifi ve ağaç talaşı hammaddelerinin Çin’in MDF endüstrisi hammadde karışımında – üretim teknolojisi nedeniyleağırlıklı olarak endüstriyel ağaç ve kesim artığı ağaç kullanılmaktadır, ancak birkaç yıl içerisinde özel ekim alanlarından hatırı sayılır miktarda ağaç üretebilineceği ön- Şekil 2 Çin'de ve dünyada MDF üretiminde artış (Pöyry, 2008) Kendi ağaç işletmelerine sahip MDF firmaları MDF firmaları Ağaç işletmesi Bölge Dare Group 200.000 ha ekti, 130.000 ha planlıyor Lvyuan Wood Lishui Liren Wood 27.000 ha ekti 53.000 ha on yıl içerisinde ekecek Sunway Group 33.000 ha ekti, önümüzdeki üç ila beş yıl içinde 67.000 ha kadar 33.000 ha ekti, önümüzdeki yedi yıl içinde 67.000 ha kadar 47.000 ha ekti 50.000 ha ekti 67.000 ha ekti örn. Jiangsu ve Guangdong eyaletleri Zhejiang eyaleti Fujian, Jiangsu ve Zhejiang eyaletleri Guangxi eyaleti Gaofeng Forest PTP Asia Dekor Devamı 5. sayfada Hammadde tedariki ve oluşumu Tablo 2 Weihua Group yurtiçi arzı 2003 ve 2004 yılları arasında 27,7’den 37 milyon m3’e yükselmiş. Genel olarak yurtiçi ağaç ihtiyacını ağırlıklı olarak işletmelerde kendi ağaç üretiminden karşılamanın günümüzde Çin orman politikasının öncelikli hedefi olduğunu tespit etmek mümkündür. Çünkü şu anda ağaç eksikliği pek çok küçük fabrikanın kapanmasına ve büyük MDF firmalarının ağaç ihtiyacını giderek daha çok kendi orman işletmelerinden karşılamasına neden olmaktadır. Bu çabalarla firmalar şu anda maliyet hesaplamalarında büyük bir yer tutan değerli ağaç hammaddesi konusunda da desteklenecektir. MDF endüstrisinin ağaç temini, keza hızlı bir büyüme oranına sahip kağıt, se- Kaynak: Telefonla röportajlar ve üreticilerin Web siteleri Guangdong eyaleti Guangxi eyaleti Sixuan ve Hubei eyaletleri Guangdong eyaleti Şekil 3 2000 ve 2005 yılları arasında MDF üretimi ve MDF üretim kapasitesinin gelişimi (Planning and Design Institute of Forest Products Industry of State Forestry Administration, Çin 2005) HZT0801_1:HZ 22.10.2008 10:02 Seite 5 Ahşap malzemeler Ekim 2008 Çin: dünyanın en büyük MDF üreticisi 4. sayfanın devamı lüloz ve kaplama plaka endüstrisiyle büyük ölçüde aynı ham ağaç türlerini kullandığı için zorlaşmaktadır. Bu nedenle hammadde eksikliği, büyük uluslararası orman konsernlerini Çin’de yatırım yapmaya çağırmaktadır. Bu şekilde Stora Enso, Çin’in Guangxi eyaletinde bulunan Beihai kentinde lif hammadde kaynaklarının üretilmesiyle ilgili bir sözleşme imzaladı. Sözleşme uyarınca Beihai kenti Stora Enso’ya 2006 ve 2008 arası dönemde aşama aşama olarak toplam 30 800 hektar işletme arazisi ve başka araziler tahsis edecektir. Burada gerek mevcut işletme arazileri devralınmakta gerekse de yenileri kurulmaktadır. Stora Enso şu anda Guangxi eyaletinin güneyinde yaklaşık 60 000 hektar yapraklı ağaç işletmesine ve geniş bir toprak kullanım hakkına sahiptir. Daha 1994 yılında Kanadalı SinoForest firması 50 yıllığına ülkenin güneyinde geniş kapsamlı ormancılık haklarına sahip oldu. Sino-Forest, burada 324 000 hektarlık bir alan üzerinde orman işletmelerine sahiptir (“Wirtschafts-Woche 32/2006”). Büyük ağaç hammaddesi firmalarının Çin’de işletmelerine ne ölçüde yatırım yaptıkları Tablo 2’de sekiz firma örneğiyle gösterilmiştir. Dış ticaret Hızla büyüyen MDF üretimi ve MDF ürünlerinde çok uygun fiyatlarla kalitenin sürekli iyileştirilmesiyle bağlantılı olarak MDF için ihracat fırsatları belirgin şekilde iyileşecektir. Bugünden de görüldüğü gibi MDF ithalatları gerilemektedir (Şekil 4). Buna karşın Çin’in ihracatı 2004 ve 2005 yıllarında patlayarak büyüdü. 2003’e kadar yıllık MDF ihracatı henüz 100 000 m3 seviyesindeydi ve takip eden iki yılda yaklaşık 1,4 milyon m3’e fırladı. Önümüzdeki yıllarda da büyümeye devam edeceği düşünülmektedir. Pazardaki eğilimler MDF’nin sahip olduğu yüksek yenilik potansiyeli ve çok çeşitli uygulama olanakları sayesinde MDF ürünlerine olan talep gelişmiştir. Pazarda son yıllarda artan bir çeşitlilik gözlenmektedir. Ürün yelpazesi genişliyor, yani asıl olarak mobilya endüstrisi için imal edilen oturmuş standart ürünlerin yanında pazara giderek daha çok HDF ve ince MDF ürünleri çıkmaktadır. Ek olarak başka bir eğilim daha görülmektedir. Daha önce söylediğimiz gibi, hızla büyüyen kaplama plaka üretimi önümüzdeki yıllarda bazı uygulama alanlarında (örn. mobilya endüstrisi, inşaat, iç dekorasyon) kaplama plakanın MDF’nin rakip ürünü olarak pazar payına sahip olmasına neden olacaktır. MDF fiyat gelişimindeki eğilim hâlâ yukarı doğru seyretmekte ve orta vadede büyüyen kaplama plaka rekabeti de bunda bir değişikliğe yol açmayacaktır. Günümüzde MDF fiyatlarının artmasına sıkıntılı ham ağaç tedariki katkıda bulunmaktadır, tahminen önümüzdeki yıllarda işletmelerde yetiştirilen ağaçlar pazara sunulduğunda fiyatlar biraz dengelenecektir. Özet Çin MDF endüstrisi 1981 yılından bugüne önemli bir endüstri sektörü haline geldi. Yapılan Çin MDF branşı analizinde oldukça yüksek oranda bölünmüş olduğu tespit edildi. Homojen olmayan MDF endüstrisi çok sayıda küçük ve neredeyse zanaat atölyesi gibi çalışan işletmelerin yanında yüksek üretkenliğe ve ürün kalitesine sahip az sayıda büyük üreticiyi de kapsamaktadır. Uzmanların ve pazarda aktif olanların öngörülerine göre önümüzdeki yıllarda MDF endüstrisinde derin bir yapısal değişimin gerçekleşeceği tahmin edilmektedir, yani küçük işletmeler üretim yoğunlaşmasının artmasıyla birlikte ortadan kalkacaktır. Çin MDF üretimi 2000 yılından beri nefes kesen bir büyüme göstermektedir. 2000 ila 2006 yılları arasında üretim 6,3 milyon m 3 ’ten yakl. 18 milyon m 3 ’e çıkmış ve bu sayede Çin kısa sürede dünyanın en büyük MDF üreticisi konumuna yükselmiştir. Buna paralel olarak yeni uygulama alanları gelişmiştir, 2005’te MDF pazarı için mevcut dağılım yapısı şu şekildeydi: Mobilya endüstrisi yüzde 68, iç dekorasyon ve inşaat endüstrisi yüzde 20 ve ambalaj endüstrisi yüzde 10. Ağırlıklı olarak Çin’in doğusunda bulunan yerli üreticiler Çin MDF endüstrisini domine etmektedir, çünkü şimdiye kadar bu branşta sadece çok az uluslararası firma etkinlik göstermiştir. MDF endüstrisi için ham ağaç tedarikinde yaşanan sıkıntıları büyük üreticiler, içinde hızlı büyüyen ağaç türlerinin (Kavak, Okaliptüs) yetiştirildiği kendi ağaç yetiştirme işletmelerini kurarak aşmaya çalışmaktadır. Çok sayıda MDF üreticisinin üretim kapasitesinin daha da arttıracağı için ağaç tedarikinde sıkıntılar yaşanmaya devam edecektir, çünkü işletmelerden Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 5 ancak 2010 yılından sonra kayda değer bir haç ağaç üretimi gelecektir. Büyüyen kaplama plaka üretimi, gelecek yıllarda mobilya endüstrisinde, iç dekorasyonda ve inşaat sektöründe giderek MDF'nin yerini daha çok alacaktır. Küresel MDF pazarında Çin’in ihracat hacminin daha da artacağının hesaba katılmak zorunda olduğu hususu, Çin MDF pazarı için yapılan analizin bir diğer sonucudur. Bu makalede tanıtılan analiz Pöyry Forest Industry Consulting GmbH çerçevesi içinde ahşap malzeme bölümü kış sömestri 2006/2007’de oluşmuştur. Master tezimi çok başarılı bir şekilde bitirmeme yardımcı olan herkese teşekkür etmek istiyorum. Lijuan Ye, Münih Teknik Üniversitesi, ahşap araştırma bölümü. Şekil 4 Çin'de 2000 ve 2005 yılları arasında MDF ithalat ve ihracatı (SFA & CTI 2006) Teknik tesisler Sayfa 6 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Ekim 2008 Kaplamalarla daha rahat çalışmak Yatak odası mobilyaları üreticisi ayırma ve atamada yeni teknikler geliştiriyor Driftmeier firmasında yakın tarihlerde prototipleri Josting und MBA tarafından geliştirilen iki adet yenilikçi makine ilk kez üretime katıldı. Enger’de bulunan ve kırk yıldır kaplama makineleri konusunda uzmanlaşmış Josting Maschinenfabrik GmbH & Co. KG Prof. Dr.-Ing. Wilhelm Hoffmann ile birlikte kaplama konusunda yeni bir makine geliştirdi. Merkezi Kassel’de bulunan MBA Automation GmbH, Driftmeier firması için otomatik bir kaplama işleme makinesi geliştirdi. O rta ölçekli firmaların Alman sanayi içerisinde yeniliklerin geliştirilmesi konusundaki rolü politika dünyasında da bilinmekte. Bu tür yenilikler özellikle rekabet avantajı elde etmek ve elde edilen bu avantajı koruma noktasında geçerli. Bu durum, globalleşme ve ucuz işçi çalıştıran ülkelerin mobilya sektörleri ile rekabet alanında büyük bir rol oynamakta. RietbergMastholte’da bulunan Driftmeier firmasının ürettiği türden kaliteli ve birinci sınıf yatak odası mobilyası söz konusu olduğunda hammadde kullanımı ve üretimini yeniliklerle en mükemmel hale getirmek son derece önemli. Çünkü özellikle alanda son yıllarda yoğun biçimde artış gösterdi. Dijital esaslı kaplama işinin mükemmelleştirilmesi Uzun süre Rosenheim Ahşap Meslek Yüksek Okulu’nda üretim tekniği ve makine ile ahşap işleme dersi veren Prof. Dr. Wilhelm Hoffmann tarafından başlatılan ve geliştirilen Josting firmasının gösterdiği gelişmenin prensipleri 80’li yılların başına dek uzanmakta. Bu konu ile somut olarak 1994 ve 1995 yıllarında ilk adımlar atıldı. Kaplama işlerinin makine ile üretimi o zaman hedeflenen bir işti, çünkü insan eli ile yapılan sınıflama işe uzun zaman dilimi içerisinde çok sayıda faktör tarafından etkileniyordu. Amaç kaplama kesme makinesi bazında seçme süreçleri ile çalışan ve bu kaplamaları otomatik olarak sınıflayan MBA Tesisinin genel Görünümü: Kaplama plakaları memeler yardımı ile emilmekte. bir makine geliştirmekti. Bu sayede kesim işinin hızlanacağı, etkin ve aynı zamanda daha fazla hammadde kullanılacağı öngörülüyordu – bunların hepsi kaplamanın hammaddesinin giderek daha pahalı hale geldiği bir dönemde önem taşıyan faktörler. Kaplama kesmecileri tarafından saptanan kriterler doğrultusunda Josting firmasında her bir ahşap çeşidi için uygun biçimde ilgili veri setleri geliştirildi. Makine sipariş ve miktar doğrultusunda dokunmatik bir ekran aracılığı ile en verimli hale getirilmekte. Görsel kontrol ve kaplama paketinin kesme makinesi tarafından kalite kategorilerine ayrılmasını takiben kaplama paketi dört adet kameranın yerleştirildiği bir banttan geçmekte. Bu kameralar kaplamanın kenar çizgilerini taramakta ve elde edilen verileri optimizasyon için belirlenen kalite kriterleri ve uzunluklarla karşılaştırmakta. Makineye bağlanan kesme ünitesinin yapacağı kesme işlemi öncelikle kullanıcı tarafından belirlenen kriterlere, ahşabın kalitesine ve aynı zamanda kaplamanın daha sonraki kullanım amacını göre belirlenmekte (örneğin ön cephe için “A”, iç cephe için “B” gibi). Büyük hatalarda Kaplama işlerinin optimizasyonunda kullanılan Josting makinesi: Kesim işi dijital saptama ile otomatik olarak yürütülmekte. MBA’nın otomatik kaplama yerleştirme makinesi yedi saniyelik bir taktla ile milimetrenin onda biri hassasiyetle çalışıyor. Fotoğraf: Hoelzel düzeltme kalemi ile yapılan işaretlemeler de kameralar tarafından saptanarak kesim üzerinde etkili olmakta. Driftmeier firmasında babasının yanı sıra murahhas ortak olarak çalışan Hendrik Driftmeier’e göre makineye rağmen kesim ustası mutlaka gerekli. Ahşabın kalitesi ve renk kayması ile ilgili ilk kararları usta vermekte, ancak bu iş uzun süre yoğun bir konsantrasyon gerektirmiyor. Driftmeier giderek zorlaşan hammadde sorununa değinmeden edemiyor: “Hammadde kaynaklarını en iyi şekilde kullanmaya mecburuz.” Yeni makine ile mal girişini otomatik olarak yapmak mümkün, çünkü nitelik ve nicelik de makine ile saptanmakta. Elde edilen verilerle tüm işlem zincirini en mükemmel hale getirmek ve kaplama işlemeciliğindeki her bir adımın hesabını yapmak mümkün. Böylece çok daha düşük stok ve bu sayede de daha az sermaye bağlama oranı ile çalışmak mümkün. Bu da diğer yandan fiili olarak ihtiyaç duyulan malzemeyi esas alan satın almaya olumlu biçimde yansımakta. Ancak Driftmeier satın alma konusunda biraz temkinli, çünkü burada insan faktörü ve genel çalışma prensipleri ile ilgili bileşenler büyük bir önem taşımakta. “Biz, her zaman kaplamalarını bizim amacımız doğrultusunda gerçekçi biçimde ön elemeden geçiren tedarikçiler ile çalışmayı tercih ediyoruz.” rine yerleştiriyor. Bant bunu takiben presten geçiyor. Bu arada atama işlemi yeni baştan başlamakta. Bu makine ile ilgili fikrin arkasında MBA firması elemanı Ralph Bernard’a göre uzunluk, genişlik, kalınlık ve adet gibi dört ayrı temele değer yatmakta. Geniş kapasite sayesinde elle besleme ile çalışan iki adet makine devre dışı kalmakta – üretim artışı ile birlikte gelen önemli bir rasyonalizasyon potansiyeli. Buna bir de çalışmanın kullanıcılar açısından da daha rahat hale geldiğini eklemek gerekiyor, çünkü eskiden yapılan tüm çalışmalara rağmen tutkal buharının solunum yollarına geçişi önlenemiyordu. MBA makinesi ile birlikte boyuna yönde 3,5 metreye kadar parçaları kullanmam mümkün. Bununla ne yapılacağı programda kayıtlı ve kolayca seçilebiliyor. İyi bir besleme sistemi sayesinde on farklı parça üretim süreci içerisinde bulundurulmakta ve kolayca uygulanabilmekte. Mevcut beslemenin değiştirilmesi üretim süreci içerisinde en fazla 60 saniye sürmekte. Kumanda işlemi dijital olarak servo motorlarla sağlanmakta. Böylece çok büyük zaman harcamadan ve uzun süre makine üzerinde değişiklik yapmaya gerek kalmadan çok ufak seriler halinde ara üretimler yapmak mümkün. Yenilik için işbirliği Otomatik kaplama geliştirme ŞİRKETE AİT BİLGİLER Driftmeier FİRMASI HAKKINDA – Kişilik sahibi yatak odası mobilyası Konrad Driftmeier GmbH & Co. KG, Vestfalya’nın Rietberg-Mastholte kentinde yer almakta. İşletme 1934 yılında Konrad Driftmeier tarafından kuruldu. Burada kaplamalı ve boyalı yatak odaları imal edilmekte. Bugüne kadar firma bir aile işletmesi olarak kaldı ve firmanın kurucusunun oğlu Heinz Driftmeier ve torunu Hendrik tarafından yönetilmekte. Driftmeier yatak odası mobilyası üretiminde sadece gerçek kaplama kullanmakta. “Almanya’da üretim yapıyorsak, bu elbette en kalitelisi olmalı” diyor Hendrik Driftmeier. Firma tam 230 eleman istihdam etmekte. Üretim alanı ise tam 80 000 m2. Driftmeier, “son yıllarda yatı- Yeni model serisi “Sina” kayın kaplamacılığının zıt renklerini kullanmakta. rımlara gaz verdiklerini” ifade etmekte. Bunun sayesinde firma günümüzde en açıdan aile işletmesinin mobilyalarında modern üretim tesisleri ve üretim teknik- kullanacağı değerli kaplamalarının işlenleri ile çalışabilmekte. mesinde yüksek bir kalite arzulaması ve MBA ile Josting’in yanı sıra yeni bir köşe malzeme kaybını mümkün olduğunca tutkallama makinesinin de yenisi alın- düşük tutmaya çalışması şaşırtıcı değil. makta. Bunu hayata geçiren Rietberg’de Görüntüde önemli olan rengin eşit dağılbulunan Kuper firması. 300 000 Euro ya- ması ve düzgünlük. Driftmeier: “Kaptırım hacmi ile eski bir makine temeli lama işlemeciliğinde emek sarfı oldukça üzerine yeni bir makine kuruldu. Burada yoğun.” Ayakları yere sağlam basan bir sadece yeni değil aynı zamanda kullanıl- büyümenin temeli olarak Driftmeier iş mış ünitelerden de yararlanıldı. Driftme- ortaklarının da dahil edildiği kalite felseier firmasında kaplama işlemeciliğinde fesi, hizmet ve verimliliği görüyor. Uzun Firmanın başındaki Hendrik Driftkullanılan makine parkının %90’ı Kuper süreli iş ilişkileri kısa vadeli kârlardan meier ikinci kuşağını temsilcisi. tesislerinden gelmekte veya Rietberg’ler daha önemlidir. 1970 yılından beri Difttarafından teslimatı veya kurulumu ya- meier ile “Goldenen M” arasında işbirDriftmeier’in en son modelinin ismi pıldı. liği bulunmakta, bu Deutschen Güte- “Sina”, bu model kayın esaslı olup ön taDriftmeier yılda 1,3 milyon m2 kap- gemeinschaft Möbel (DGM) tarafından rafları son derece parlak “Cappuccino” lama işlemesi yapmakta. Hammaddeye verilen ve sınanmış kalite anlamına gelen renginde birinci sınıf lüks bir yatak odası yapılan yatırım büyük boyutlarda. Bu bir kalite belgesi. mobilyası. Otomatik kaplama geliştirme makinesi Driftmeier firmasında eşi benzeri bulunmayan bir makine. Bu makine MBA firması tarafından tasarlandı ve geliştirildi. MBA sadece sekiz çalışanı bulunan ve kökeni palet sektörüne dayanan bir firma. Burada müşteri talepleri konusunda makineler geliştirilmekte. Tesis ilk bakışta insanı büyülemekte. 7 saniyelik bir çalışma taktı ile 400 kg ağırlığındaki bir kızak dört adet taşıyıcı plağı işlenecek kaplamalara atamakta ve bunu 1/10 mm’lik bir hassasiyetle sağlıyor. Her bir taktta kızak 7 m yol alıyor. Tutkallanan taşıyıcı plakalar ilk kızak tarafından alttan kaldırılarak bir banda yerleştirilmekte. Kızak yoluna devam ediyor. Buna paralel olarak ikinci kızak geliyor ve emme tekniği ile kaplama plakalarını almakta. Kızak yoluna devam ediyor ve bunu plakaların üze- Her imi makinenin geliştirilmesi için yapılan işbirliği tüm katılımcılar tarafından övgü ile karşılanmakta. Prof. Dr. Hoffmann, Driftmeier firmasını çok sayıdaki çözümü deneme imkanı sağladığı için ideal müşteri olarak tanımlamakta. Aynı şekilde Hendrik Driftmeier da çok memnun. Özet olarak şunu söylüyor; “Partnerlerimize güvenmesini bildik.” “İşletmeci amortizasyon istiyor – ve bunun da çabuk olması arzusunda.” Tüm katılımcılar bu tür bir yeniliğin her zaman yakın işbirliği gerektirdiği konusunda hemfikir. Ayrıca tarafların mekan olarak birbirlerine yakınlıkları da projede önemli bir rol oynadı (Rheda-Wiedenbrück, Enger, Mastholte, Kassel). İtici güç olarak Driftmeier firmasının işletme kültürü ve karşılıklı destek sadece iştirakçi firmaların değil herkesin kazandığı iki farklı yenilik sağladı. Markus Hoelzel İşbirliği işe yarıyor: Josting firmasından Manfred Buschmann, Prof. Dr. Wilhelm Hoffmann, Hendrik Driftmeier ve kaplama ustası Georg Zieselmeier (sağdan itibaren). HZT0801_1:HZ 22.10.2008 10:20 Seite 7 Dizayn Ekim 2008 Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 7 Ahşap kaplamada modern klasik eser Salıncaklı sandalye »Stingray« plastiksiz de oluyor fi. Maalesef varolan uygulamalarda ahşap kaplamalı yüzeylerin yerine plastik ek oluşumlarının kullanıldığı görülmektedir. Ama artık ahşap kaplama sektörünün eline etkili bir koz geçti. Danimarka'dan Fredericia Furniture bir plastik klasiği olan “Stingray” ürününü ahşap kaplamayla üretiyor. “Farklı kulvarları ve malzemeleri düşünmenin haklı olduğunu göstermek istiyorum.” Thomas Pedersen 2002 yılında cam elyafı ve çelik malzemelere olan ilgisinin gerekçesini bu sözlerle açıklıyordu. Ne ki Danimarka’da Århus Mimarlık Yüksek Okulu’ndan yeni mezun olan tasarımcı bu düşüncesiyle bir sorunla karşı karşıyaydı. Saygın öğretim kurumu iyi donatılmış bir ahşap atölyesine sahip olmasına karşın başka malzemelerle çalışmak için neredeyse uygun hiçbir düzeneğe sahip değil. Bunun üzerine genç tasarımcı buluş zenginliğini yalnızca yaratıcı objeleriyle göstermekle kalmadı: “Cam elyafıyla çalışan bir başka öğrenciyle birlikte işimi dışarıda okulun otoparkında yaptım. Oldukça sıkıntı yaşadım, çünkü öğretmenlerin arabaları kir ve tozun içinde kaldı” dedi Pedersen. Öykünün geri kalan kısmı artık bir tarih. Pedersen tüm itirazlara rağmen ünlü “Stingray” sandalyesini üretti, bu ürün bulunduktan daha altı yıl geçmeden Reholz firmasının 3 boyutlu ince ahşap kaplamasıyla geniş bir ürün yelpazesinde üretim yapmak mümkündür. Fotoğraf: Fischer (Arşiv) mobilya klasikleri arasına girdi. Pedersen bu klasik mobilyaya ait kendi modern yorumunu ünlü yaptı ve günümüzün en ünlü genç tasarım yetenekleri arasına girdi. Formla ilgili olarak Pedersen, bir vatoz balığının fizyonomisinden esinlendi (Stingray İngilizce’de vatoz demek). Tasarımcı bugün, oluşum aşamasında fonksiyonun birinci sırada yer almış olduğunu söyledi. Pedersen çok çeşitli oturma olanağının olduğu hareketli bir mobilya yaratmak istiyordu. Vatoza benzer formu fonksiyonel istekle ilgili yanıtı içeriyordu. Pedersen ahşap konusunu kısa zaman içerisinde tekrar düşünmüş. Köln mobilya fuarı “IMM”de Danimarkalı mobilya üreticisi Fredericia Furniture ilk defa “Stingray Veneer” ürününü tanıttı ve bununla hemen “Interior Innovation Award Cologne 2008” ödülüne layık görüldü. Ancak 3 boyutlu bu mobilya yalnızca Kesselsdorflu Reholz firmasının üç boyutlu şekillendirilebilen ince ahşap kaplamasıyla mümkün olabilmişti. Almanya’nın doğusunda mukim bu firma “derin çekmeye uygun” bir ince ahşap kaplama geliştirdi ve seri üretim olgunluğuna kavuşturdu. Bu sayede tabakalı ahşap kalıp parçaları ve kaplamalarının üç boyutlu görünüm kalitesinde imal etmek mümkün olmaktadır. Kullanım alanları şunlardır; mobilya sahası için kalıp parçaları (örn. tabaklı ahşap sandalyeler), iç dekorasyon için kalıp parçaları (örn. motorlu taşıtlar ve gemiler), gövde parçalarının kaplanması (örn. teknik cihazlar) ve aksesuarda kullanım (bakınız aşağıdaki Fotolar). Saygın pek çok müşteriyle işbirliği halinde dünya çapında şu anda “Stingray”de olduğu gibi 3 boyutlu ince ahşap kaplamanın kullanıldığı yetmişten fazla ürün üretilmektedir. Sallanan sandalyenin meşe, fındık ve makasar-abanoz ağacından imal edilen yeni çeşidi piyasada bulunmaktadır. Ahşaba geri dönen tasarımcı bugün “Stingray’in organik formunu en güzel şekilde damarları vurguluyor” diyor. Reholz'un teknolojisi sayesinde mobilya klasiği olan “Stingray” ince ahşap kaplamayla da üretilebiliyor. Fotoğraf: Fredericia Furniture A/S Kaplamalar Sayfa 8 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Ekim 2008 Fritz Kohl benzersiz fındık ağacı kaplamasını üretiyor Bu ahşap kaplama fabrikasının tedarikçisi 20 yıl boyunca olağandışı ağaç tomrukları üzerinde çalıştı. kk. Fındık ağacı şu anda mobilya tasarımcıları, iç mimarlar ve hatta faaliyet alanları “ikinci el doğa”nın yeniden üretilmesine denk düşen dekor baskıcıları arasında da “en modern” ağaç türü olarak görülmektedir. Kendisi son tüketicide giderek daha çok rağbet gören koyu modasının öncülüdür. Fındık ağacı her zaman sevilen, çok yönlü, ifadesi güçlü ve uzun bir kaplama geleneğine sahip bir ağaç türüydü. Kaplamaya uygun fındık ağacı tomrukları, sözgelimi sürgün akçaağaç gibi nadiren görülmemesine ve aynı zamanda rağbet gören bir ağaç olmamasına rağmen, uzun yıllardır yüksek fiyatlı pazarda kendi türlerinin aranan bir temsilcisidir. K uzey Bavyera’nın Karlstadt kentinde bulunan Fritz Kohl GmbH & Co. KG firması uzun bir ahşap kaplama geçmişine sahip. Sıra dışı tomruklar şimdiye kadar büyük adetlerde imalat projesi çerçevesinde kaliteli kaplama yaprakları haline dönüştürüldü. Buna rağmen bugün hala, ancak sırf nadir durumlarda, ahşap kaplama bıçağının altına yeni rekor sahipleri girmektedir. Böyle bir durum geçtiğimiz yıl yaşandı. Bunlar fındık ağacı tomruklarıdır (Juglans nigra) ve bunlardan kesilen, şimdiye kadar hiç olmayan boyutlarda ve kalitede ahşap kaplamalardır. Holz-Zentralblatt redaksiyonu bu tomrukların kesilmesi sırasında Karlstadt’taki fabrikadaydı. Bu fındık ağacını Amerikalı tedarikçisinin verdiği bilgiler doğrultusunda tomrukları Şubat 2007’de inceleyen Genel Müdür Joachim Kohl satın aldı. Bu ahşap kaplama uzmanı’nın tedarikçisi ABD’nin Wisconsin eyaletinde 20 yıl boyunca sıra dışı fındık ağacı kaplama tomruklarını alabilmek için uğraşmış. Mal sahibi ancak Ocak 2007’de satış kararı Konteynır içinde geldikten sonra tomrukların boşatılması ve kesim öncesi ağaç deposuna taşınması. aldı. 6,2 m uzunluğuna ve 83 cm çapına sahip en büyük tomruğun en kalın bölümü toplam 3 m3’tür, aynı uzunluğa ve 69 cm çapa sahip olan ikinci tomruğun en kalın bölümünden ise 3 m3’lük bir hacim elde edildi. Satıştan hemen sonra konteynır içerisinde deniz nakliyesi organize edildi ve mart sonunda Karlstadt’a vardı. Böylece Fritz Kohl GmbH & Co. KG firması kaliteli tomruk alanında uzman ünvanını hak ettiğini bir kez daha gösterdi. Taksim edildikten sonra da her şey çok iyi bir ürün alındığını gösteriyordu, ne şans ki kötü sürprizler yaşanmadı. Hızardan sonra tüm seçenekler hala mevcuttu, çivi (bir boyda yaklaşık yüzde 5) ve dallardan kaynaklanan kayıplar çok küçük oranlarda kaldı. Küçük renk çekirdekleri de keza ciddi olumsuzluklara neden olmadı. Genel müdür Friedrich Kohl jun. şunları söyledi: “Yüksek kaliteli görünüm işleme sırasında ve buradan elde edilen ahşap kaplamaların kalitesinden belli oldu ve hatta en büyük beklentilerimizin dahi ötesine geçti”. Kohl “ahşap kaplama dünyasında benzersiz bir şeydir bu” diyerek sözlerini sürdürdü, “Kohl firmasının 56 yıllık tarihinde bu kalitede ve bu boyutlarda hiç fındık ağacı kaplamaları üretmedik.” Bunun her tomruktan elde edilen sonuçları da göstermektedir: Tomruk No. 1 1. Uzunluk: 310 cm 3018 m2 2. Uzunluk: 310 cm 2246 m2 3. Uzunluk: 270 cm 1420 m2 4. Uzunluk: 230 cm 677 m2 Tomruk No. 2: 1. Uzunluk: 310cm 2332 m2 2. Uzunluk: 310 cm 1597 m2 3. Uzunluk: 240 cm 913 m2 4. Uzunluk: 240 cm 311 m2 Tomruk No. 3: 1. Uzunluk: 400 cm 1261 m2 2. Uzunluk: 240 cm 122 m2 3 no’lu tomruk parti içerisinde bulunan ve dıştan 1 no'lu veya 2 no’lu tomrukların kalitesinde olmayan bir tomruktur. Ancak bu da işlemeden sonra neredeyse aynı kalitede olduğunu gösterdi. Böylece üç tomruğun tamamından mükemmel kalitede yaklaşık 13 897 m2 fındık ağacı kaplaması üretilebildi. Bu ahşap kaplamalar böylece Tomruklar boyutları ve kaliteleriyle etkiliyor. Friedrich Kohl, Senior da (resimde sağda) sıra dışı fındık ağaçlarının işlenme aşamasını kaçırmak istemiyor. özel ve kapsamlı bir projenin donatılması için çok uygundur, örn. Arap ülkelerindeki yeni gökdelen projeleri gibi. Friedrich Kohl, jun. şimdiki pazar durumuyla ilgili soruda kendi branşında yalnızca ihracata odaklanılmasının makul ticari işler için gerçekçi bir temel oladuğunu söyledi. Kendi firması için bina donatımı / mimarlara teslimat sahası önemli olup, aynı şekilde toplam cironun yüzde 20’sini oluşturan kapı endüstrisine yapılan satışlar da tabi. Yerli mobilya endüstrisinin payı yüzde 10’un altında kalmakta, hemen onun altında uluslararası otomotiv endüstrisinin ticaret hacmi yer almaktadır. Müzik aletleri branşından alımlar şu aralar olumlu gelişmektedir. Pazarda AB çevresi ülkelerine ihracat en büyük paya sahip, özellikle Rusya ve Polonya Karlstadt’lı ahşap kaplama üreticisi için bu yıl oldukça olumlu bir gelişme gösteriyor. AB’nin batısındaki ülkelerin pazarı geriye giden eğilimler gösteriyor, büyüme daha çok Doğu’da görülmektedir. Arap ülkelerinden de olumlu gelişmeler kaydedilmektedir, ABD pazarı da istikrarla büyürken Çin ile ticaret belirgin şekilde azalmaktadır. Friedrich Kohl, jun.’a göre pazarlar gi- En kalın kesit ve belirlenmiş kesim düzlemi. Joachim Kohl ve personeli tomruk yarılarını inceliyor. Kesme makinesine bağlanmış tomruk yarısı. Hemen alımdan sonra kaplama yaprakları: daha güzeli olamaz Kurutucu döngüsü derek daha çok katmanlı olacak, gelecekle ilgili beklentileri hafif olumlu. Üretimin Almanya’da yapılması gerektiğini savunuyor. Yüksek kalite standardı, servis ve bireysel danışma hizmeti bununla bağlantılı olarak en güçlü alanlarıdır, buna bir de ağaç türlerinin çeşitliliği ekleniyor, ki bunlardan 130 ila 140’ı her zaman hazır durumda bulunmaktadır. Firmanın ana ağaç türleri hemen hemen aynı oranlarda Avrupa meşesi, Amerikan fındık ağacı ve kiraz ağacıdır. Kayın ağacının payı hala giderek düşmektedir. Damarlı ağaçların önemi yüksek olmakla birlikte bu ticaret dalı olumlu gelişmektedir. Friedrich Kohl, jun. firmasının geleceğini bir diğer uzmanlık alanında daha görüyor. Personel sayısı 180 ile değişmeden seyrederken, üretim teknolojisi en güncel düzeyde tutuluyor. Böylece 2005 sonunda vakum yataklı yeni bir Grenzebach BSH kesme makinesi işletmeye alındı. Dekor kaplamalı yüzeylerdeki hacim artışına rağmen Friedrich Kohl, jun. ahşap kaplamanın gelecek kabiliyetine ve onların pazar büyümesine inanıyor. Ona göre doğal yüzey formundaki orijinal ürün muhteşem önemini her zaman korumaya devam edecektir. HZT0801_1:HZ 22.10.2008 11:22 Seite 9 Ekim 2008 Ağaç ve Orman Ürünleri Sanayi Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 9 Alman Ahşabı: her Zaman Doğal Seçim Alman Ahşap Ürünleri Tanıtım Fonu (German Timber Promotion Fund) Dünya genelinde artan modern ahşap malzeme kullanımı, sürdürülebilir yaşam biçiminin temeli olarak görülmekte ve takdir görmektedir. Günümüzde ileri teknoloji kullanılarak, teknik özellikleri ve tasarım potansiyeli geliştirilmiş modern, katma değeri yüksek ahşap ürünler elde edilebilmektedir. Bu ürünlerin yenilikçi yapılarda kullanılan yumuşak ağaçlar ve yaratıcı iç tasarımlarda kullanılan sert ağaçlar gibi pek çok çeşidini bulmak mümkündür. Bu kapsamda Alman orman ve ahşap sanayisi, yüksek kaliteli ağaç ürünlerinin dünyadaki en önemli tedarikçilerinden biri olmuştur. Almanya orman bakımından zengin bir ülkedir. Yüzölçümünün yaklaşık % 31’ini ormanlar kaplar ve bu ormanların büyük çoğunluğu FSC veya PEFC sertifikalıdırlar. Ağaç rezervleri yaklaşık 3,4 milyar metreküp olarak tahmin edilmektedir. Almanya’da kullanılabilir ağaç üretimi her yıl yaklaşık olarak 95 milyon metreküp büyümektedir. Tarımda kullanılmayan araziler ağaçlandırılmaktadır ve ormanlarda kesilen ağaç miktarı asla ağaçlandırma miktarından fazla olamamaktadır. Bu yüksek artış, ormanların yenilenebilir ormancılık ilkesine göre işletilmesinin sonucudur. Ladin, çam, kayın ve meşe alman ormanlarından elde edilen en ekonomik ağaç türleridir. Yüzyıllar sonra Almanya’daki orman kaynakları hala doğal malzeme kaynağı, doğaya yakın ekosistemler ve rahatlamak için gidilen ortamlar olarak sürdürülebilir biçimde yönetilmeye devam etmektedir. Günümüzde orman ve ahşap ürünleri sanayisi, sürdürülebilir ve dinamik bir ekonomi oluşturma noktasında Almanya’da diğer sektörlere örnek teşkil etmektedir. Almanya’da orman ve ahşap ürünleri endüstrisi, otomobil endüstrisinden daha fazla insanı istihdam etmektedir. Yaratıcı ve yenilenebilen yapı malzemeleri Bina yapmak, yaşamak ve ikamet etmek için ahşabı kullanmak çevresel duyarlılık bakımından anlamlıdır. Bu sorumlu ve gelecekçi bir yaşam tarzının ifadesidir. Yenilenebilir bir yapı malzemesi olarak ahşap, ileri teknolojinin yardımıyla hem son kullanıcılara hem de özel sektör ve ka- mudaki müşterilere çok önemli yapı tasarım potansiyeli sunmaktadır. Alman kereste imalatçıları geleneksel ürünlere ek olarak, modern ahşap yapıların yüksek taleplerini karşılayabilmek için özel ürünler geliştirmişlerdir. Ahşap konstrüksiyonlarda kullanılan en önemli yüksek kaliteli modern ürünler, “konstrüktif masif ahşap” (KVH®), “iki/üç kat kaplamalı kiriş” (DUO/TRIO-Balken®) ve “lamine ahşap kiriş”lerdir. Bu ürünler özellikleri tam belirlenmiş, yüksek derecede boyutsal istikrar gerektiren konut, ticari ve büyük ölçekli yapılarda kullanılan, taşıyıcı konstrüksiyon ve yapı mühendisliği için yüksek teknoloji yapı elemanları içermektedir. Modern ahşap yapı malzemeleri çok sıkı kalite kontrol ve denetiminden geçirilmektedir. Ahşap malzemelerin ve ürünlerin kalitesi, belirtilen standartlar ve ruhsat belgesi ile garanti altına alınmaktadır. Hızlı ve verimli prefabrikasyon, kolay işlem ve sürekli elde edilebilir özellikleri nedeniyle ahşap yapım işlemini, hızlı ve ekonomik yapmıştır. Ekonomik verimlilik ve enerji tasarrufu konuları düşünüldüğünde, ahşap konstrüksiyonlar, özellikle diğer malzemelerle birlikte kullanıldığında, birçok avantaj sağlamaktadır. İç Mekanda Ahşap – Güzel ve Fonksiyonel Diğer bir gelişme de, iç dekorasyon ve mobilya üretiminde kullanılan Alman sert ağaçların daha yüksek kalitede, uluslararası sınıflandırma kurallarına uygun olarak üretilebilmeleridir. İster meşe, kayın, dişbudak, kiraz, ceviz ağacı kerestesi olsun isterse de akağaç kerestesi olsun, iç mekanlarda veya mobilya yapımında kullanıldığında son derece sağlam olduğu gibi, işlenmesi de kolaydır. Bunlar değişmeyen donanımlar ve her türlü iç mekan yapıları için yüksek değerli ve kaliteli malzemelerdir. Geniş yapraklı ağaç kerestesinden imal edilen mobilyalar konut alanında olduğu gibi çalışma alanında da tüm yüklemelere uygundur. Modern ahşap ürünleri dünyanın her yerine sevk edilmektedir İleri teknolojiye yapılan yatırım, katma değeri yüksek ürünler ve yıllık 24 milyon metreküpü aşan üretim, Alman kereste sa- Köln Hayvanat Bahçesi’nde maymun evi ahşap konstrüksiyonu nayisini Avrupa pazarının lider üreticisi konumuna getirmiştir. Sıkı kalite denetim programları‚ Farklı boyutlarda yenilikçi, ihtiyaca göre tasarlanmış, yüksek kaliteli ahşap ürünler‚ Güvenilir ve uzun vadeli iş ilişkilerine dayanan uluslararası bilinirlik ve‚ Dünyanın her yerine sevkiyat Bunlar Almanya’nın orman ve ağaç ürünlerinin uluslararası arenada tercih edilmesinin nedenlerinden sadece birkaçı. “Alman ahşabının artan popülaritesi” Çağdaş piyasa şartlarında Almanya’nın ahşap ürünleri sanayisi, sürdürülebilirlik ve yenilikçilik özellikleri ile bir lider olarak ön plana çıkmaktadır. Alman kereste sanayisi ihracatta yıllardır en yüksek rakamlara ulaşmaktadır: 2006’da yumuşak ağaç ve sert ağaç ihracatı sırasıyla yüzde 27,1 (7,3 milyon metreküp) ve yüzde 11,6 (754,068 metreküp) artmıştır. Yıllık bazda üretilen 24 milyon metreküp yumuşak ağacın yüzde 30’u ihraç edilmektedir. 2007 yılında yumuşak ağaç ihracatı toplam 8,7 milyon metreküp olmuştur. Alman sert ağaçlarının ihracattaki payı yüzde 64’e yaklaşmıştır. Bu pazara, Avrupa kayınının iç mekân ve mobilya yapımı için ideal, benzersiz ve çok arzu edilen özellikleri ile egemen olunmuştur. İç mekân döşemelerde, duvar ve tavan kaplamalarında, merdivenler, pencereler ve kapılarda kullanılan meşe, Almanya’nın yüksek kaliteli ürünleri içinde önemli bir yere sahiptir. Almanya’da 2008 yılında yedi kereste üretim merkezi kapasite artırımına gitmiş, beş merkez ise büyük çaplı yeni yatırımlar yapma kararı almıştır. Kereste sanayiindeki bu yatırımlar göstermektedir ki önümüzdeki dönemde Almanya, ahşap sanayi alanında dev bir tedarikçi ülke konumuna gelecektir. Alman ahşap ürünleri sanayisi, günümüzde hem sürdürülebilirliği hem de yenilikçiliği ile yaratıcı tasarımcılar tarafından dünya çapında tercih edilmektedir. Türkiye ve Körfez bölgesinde Alman ahşap ürünlerine olan taleplerde önemli artışlar gözlenmektedır. Ahşabın faydalarını keşfetmek ve Almanya'nın orman ve ahşap ürünleri sanayisini daha yakından tanımak için aşağıdaki web sitesine bakabilirsiniz: www.germantimber.com Başkent Berlin’deki Kuzey Ren Vestfalya Eyaleti temsilciliği Sayfa 10 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Teknik tesisler Ekim 2008 Asil kaplamalar ve rasyonel teknik Laker Möbelwerkstätten (Laker mobilya atölyeleri) çok özel mobilya cepheleri üretiyor – modern kenar işleme ekonomiklilik sağlar Laker Möbelwerkstätten GmbH şirketi mutfak mobilya sanayiinde yüksek kalite kaplamalar ve yüzeyler uzmanlarıdır. El sanati işinden seri üretime kadar yüksek üretimli yapım dikeyleri ile kalifiye kaplama işlemleri, itinalı formatlar ve kusursuz yüzey işlemleri için çalışmaktalar. Yeni, özel donatımlı bir Ima kenar işleme makinesi, kaplama işlemi ve rasyonalizasyon için ileri derece de ekonomiklilik sağlar. M arangoz ustası Werner Laker 1967 yılında Herford'da aynı adı taşıyan mobilya atölyelerini kurmuştur. O zamanlar tek bir eleman ile başlayan kuruluş, son on yıllarda mutfak mobilya sanayiine üstün kalite kaplamalı cepheler tedarikçisi lideri olmuş. Bugün hemen hemen elli tane işine değer veren, yüksek kalifiye elemanlar, bireysel ve yenilikçi fikirler üretme garantisi veriyor. Laker'in müşterileri kaplamalı cephelerin tüm alanlarında artan kompetans ve tecrübeden yararlanıyor. Şirket yüksek kapasite ve güçlü çalışması sayesinde çok verimli ve aynı zamanda çok fleksibeldir. Müşteri isteklerini yüksek kalite anlayışıyla kısa zamanda ve küçük veya büyük miktarlarda gerçekleştirebiliyor. Mükemmeliyetçilik isteği hırsıyla şirketin hala bütün ilgisi, tutkusu ve kompetansı geliştirme, imalat ve yüzey işlemine yöneliyor. Müşteriler sevecen ve uyumlu kaplama optiğini takdir ediyor. Kaplama satın almada ve sağlam stoklamasıyla uzun yılların tecrübesi şu an 20 kaplama türünün 20 000 m2 büyüklüğündeki deposunda bulunmasını sağlamakta. Seri cepheler için en iyi köpüklü şaraplarda ve şampanyalarda olduğu gibi çok sayıda teslimci payından oluşan karışım, iyi boyama ve yapı sabitliğinı sağlar. Özellikle anlamlı ahşap türleri, uyumlu cephe tasarımına ulaşabilmek için görsel bir birleştirmeye ihtiyaç duyar. Kaplama resimleri bir araya getirildikten ve siparişe uygun değişik kalınlıklarda suntaların pres işleminden sonra Ima'nın yeni kenar işleme makinesi “Combima”'da kenar işlemi uy- gulanır. Lakers'in sipariş yapısı gerçek komisyon üretimiyle çalışmakta, ancak bazı müşterilerin depo mallarının üretim miktarları da küçük serilere imkan tanır. Bu yüzden tek yönlü çalışan kenar işleme makinesi “Combima” söz konusu olmuş. Sağlam işleme için çoğu zaman büyük boydaki tek parçaların üretiminde Ima uygun üst basınçlı çift zincir kullanmış. Özellikle uzun ama pek geniş olmayan parçalar burda çaprazlama akışda bilhassa güvenilir ve açıya sadık bir şekilde makineden geçer. Açılı eklenti ve titizlikle ölçülmüş format işlemesi için kısa ve eni değiştirilebilir ölçüm mesnetli çekme zinciri sıraya koyulmuştur. Ana zincirler ve çekme zinciri aynı yapıya sahiplerdir, üçü de millidir. Ölçüm mesneti zincirlerinin düzeyine düşürülebilmekte, ama açılmış pozisyonda çekme zincirini ve dış ana zincirini üstünden sürdürülerek geçirilebilir. Bu yöntemle örneğin uzunlamasına işlenmesi gereken çekmece kapaklarında olduğu gibi ince parçaların, ana zincirin yalnızca iç tarafında durabilir ve yine de ölçüm mesnetinin üzerinde tam en üretilebilir. İyi kenar ve köşe işlenmesinde zımpara işleminden tasarruf İşlem akışı böyle gelişiyor: İlk kenarın uzunluk işlemi için mesnet aşağıya doğru açılmış, ve çekme zinciri öyle ayarlanmıştır ki, geniş parçalar en iyi şekilde desteklenebilir. Parçalar sol mesnete dayalı ve enlemine göre iç veya iki paralel ana zincirlerin üzerinde durur. Geniş parçalar çekme zin- Combima” (IMA) ile tam doğru ölçüm ve tam doğru açılı üretim Laker Möbelwerkstätten (Laker mobilya atölyeleri)'de bu beyaz abanoz gibi, son derece nadir kaplamalar dahi işleniyor. Eskiden yalnızca kralların… ciri üzerinde de ve akışın devamında destek rulo raylarına yerleştirilir. İkinci kenar için ve bunda oluşan tam enlem işlemi için mesnet cetveli yukarıya doğru yönlenir, yerine göre hem çekme zincirini hem de özellikle ince parçalarda dış paralel zinciri ve paralel zincirin dingili enleme uygun ayarlanır. Rulolar parçaları girişte mesnet cetveline doğru bastırır. Ardından gelen çapraz geçişler için yöntem benzerdir, bu durumda ayrıca dik açılık için miller kullanıma girer. Kullanıcı parçaları zincirlerin üzerine yerleştirir ve millerin seçimi otomatikmen parçaların uzunluğuna göre ayarlanır. Bu bilhassa avantajlıdır çünkü bir sıraya koyulan parçalar aynı işlem enine sahiptirler ama farklı uzunluklardan dolayı millerin elden ön seçimini gerektirmez. Böylece makinenin kapasitesinin kullanımı, parçaların arasındaki belirli agregat fonksiyonları için gerekli asgari boşluk göz önünde bulundurularak, otomatikmen azami mertebeye eriştirilebilir. Format işlemesi aralıklar için testere ve parçalayıcılarla yapılır. Bu yöntemde “sıçrayan” aralık açma testeresi arka kenarın kaplamasını çizer. Tutkallama bölgesinde yalnızca kaplama kenarlarının PU (polyurethane glue) yapıştırması Lakers'in kalite felsefesine uygun. Bu makine 20 mm kadar uzunluklarındaki pervazların tutkallamasına göre ayarlıdır. Kaplamadan pervazlara hızlı geçiş için kaplama kumandaları plaka haznesinden yatay olarak ayırılır ve bir pervaz paketi için yer açılır. Kenar kaplamarın köşelerine uygun bir şekilde kopya freze yöntemi uygulanabilir, ancak freze makinesi kesimi ağaç elyafı yönüne doğru uygularsa. Uygulamada bunun için dört freze makineleri gerekmekte. Bu yüzden makine dört “MFA 08 348” kopya freze agregatları ile donatılmış. Freze makineleri farklı yarıçaplarla çok sayıda iş alanlarında uygulanabilir. Örneğin 1 mm, 2 mm, ve 3 mm. Her kaplama kalınlığı böylelikle sistem değiştirmesi gerektirmeden yuvarlaklaştırılabilir. Laker yeni makinesi sayesinde kopya agregatlarının kaplamaya uygun iş yöntemiyle çok iyi kenar ve köşe işlemesine ulaşır ve cilalamadan önce gereken çok zımpara işinden tasarruf imkanı sağlar. Özel kaplama ve cilalama metodları için temel Dört adet “MFA” kopya freze agregatları kaplama kenarınının çepeçevre frezleme işleminde. Ardından gelen zımpara pozisyonunda “Combima”'nın sonunda ince alan, üst ile alt kaplama kenarları zımpara bant agregatlarıyla işlenebilir. “MFA” kopya freze agregatları ve zımpara agregatları çok kesin çalışmakta, kalite kontrol bölümü elemanları altı alanların tümünün tam kontrolüne konsantre olabilirler ve sadece köşeleri ve dikey yarıçap alanını perdahlarlar. “Combima” bu kendini kanıtlamış giriş tekniği ile çift taraflı makinenin ölçüm ve açı kalitesine ulaşır. Yinede başka enleme ayarlamada oluşan ölü zaman bilhassa kısadır. Makine kapasitesinin kullanımını en üst düzeye ulaştırmakla birlikte otomatik …ve hükümdarların kullanabileceği bir ahşaptı. Laker Möbelwerkststätten GmbH'ın ön cepheleri (burda “Hindistan Elması”) çok özel mutfaklarda bulunmakta. Fotoğraf: Ebke mil seçiminden dolayı bu durum Laker'e organizasyona uygun avantaj sağlar: Bu durumda her komisyon birbirine bağlantılı bir şekilde üretilir. Bu yöntem bütün işyerinin her durağını kapsar. Ardından gelen zımpara, dağlama ve cilalama işlemleriyle ön taraflar ve tamamlayıcı parçalar son işlemlerini görür. İlk örnekteki değişmez tanımlanmış boya ve dağlama tonları yüksek ve kalıcı boya sabitliği sağlar. Bilgisayar bazlı boya dokümantasyonu, büyük alıcılardan sipariş edilen depo malı ile komisyonlanmış ön tarafları arasında boya farkı gözükmemesini sağlar. Yansıyan parlak baskı yüzeyler için zahmetli özel işlem yürütülür. Laker firması müşterileri için “uzatılmış tezgah” olarak çalışıyor ve sadece yüzey- den oluşan yapı parçaları dışında el ile mükemmel bir şekilde üretilmiş çerçeve ön cepheleri, regaller ve daha başka özel yapımlar tedarik etmekte. Üstün kalitede kaplanmış ön cepheler, birinci sınıf materyaller ve müşteri odaklı servis bugüne kadar Laker'in başarı faktörlerindendir. Bu faktörler gelecekte de günlük çalışmaların temeli olarak görülmekte. Yeni kurulmuş Ima kenar işleme makinesi modern tekniğiyle buna katkıda bulunuyor. Özel geliştirilmiş kaplama ve cilalama metodlarının temelini oluşturan unsurlar şunlardır: fleksibl ve açıya uygun ölçü üretimi, makinenin kapasitesinin otomatikmen azami mertebeye eriştirilebilme imkanı, güvenilir kaplama kenar aplikasyonu ve itinalı son işleme. Horst Windmann HZT0801_1:HZ 22.10.2008 11:33 Seite 11 Yüzey Ekim 2008 Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 11 İnce ahşap kaplama için yeni fırsatlar Danzer yeni ürünüyle folyo pazar paylarını geri kazanmak istiyor fi. Ahşap yüzeylerin güzelliği benzersiz bir olgudur; ancak endüstriyel üretim prosesi için bir felakete de dönüşebilir. Mobilya üreticisi olarak yüksek adette üretim yapanlar, genellikle yeniden üretilebilirlik ve kolay işlenebilirlik özelliklerine nazaran bireyselliğe daha az önem verir. Bu nedenle uzun yıllardır kağıt yüzeyler ve folyolar kütlesel pazara hakim olmaktadır. İnce ahşap kaplama üreticisi ve satıcısı Danzer, ince ahşap kaplama için yeni bir ürünle kaybedilen toprakları geri kazanmak istiyor. “Vinterio” prensibi aslında çok basittir. Masif lamellerden bloklar şeklinde tutkallanan ahşap kaplamadır. Danzer’in ahşap kaplama uzmanlarının uygulama için neden iki yıldan uzun bir süreye ihtiyaç duyduğu ayrıntıların içinde saklıdır. Özellikle de tutkallama sorununda. Çünkü lameller preslendikten sonra bloğun yeniden bıçağa uygun hale getirilmesi gerekir, ve sonrasında buna rağmen dayanıklı bir bağlantıya sahip olmalıdır. Bu, formaldehit içermeyen ve çok sıkı tutunan ve “bu sayede kırılmaksızın en küçük yarıçaplarda dahi postforming için uygun olan” bir tutkalla gerçekleştirilmektedir. Ancak Reutlingen’li uzmanlar daha fazla ayrıntı vermek istemediler. Bu yeni ürün İsviçre’de bulunan Vinterio AG, Baar firması çatısı altında pazarlanacak. Şirket Eylül 2005’te özel olarak bu amaç için kurulmuş. Firma o dönemlerlerde geçici olarak “New Wooden Surfaces AG” adıyla faaliyet gösteriyordu. Ancak ürün nihai adına kavuştuktan sonra Mayıs 2006’da şirket adı Vinterio AG olarak de- ğiştirildi. Danzer firmasını yeni ürünle birleştiren umutların büyüklüğü, bunun için hemen özel bir Business Unit – ormancılık, kerestecilik ve ahşap kaplamanın yanı sıra – kurulması gerçeğinden de anlaşılmaktadır. dır. Her iki çeşit 2 025, 2 600 ve 3 100 mm uzunluklarında sunulmaktadır. Standart genişlik 650 mm’dir, fakat müşteri isteğine göre bireysel olarak büyütülebilir. Danzer’in Çek Cumhuriyeti’ndeki Melnik ve ABD’deki Darlington şehirlerindeki fabrikalarında üretim yapılmaktadır. Dünyada bir yenilik “Easy to use” “Dünyada ilk ürün olarak “Vinterio”, gerçek ahşap bir yüzeyin avantajlarını folyo yüzeylerin özellikleriyle kombine etmektedir.” Danzer Genel Müdürü HansJoachim Danzer yeni ürünü bu mütevazı sözlerle anlattı. İlk defa Mayıs 2007’de Köln’de düzenlenen “Interzum”da tanıtıldı. Ve fiilen büyüleyici bir üründür, fikri basit fakat görünümü muhteşem. Seniorchef Karl Heinz Danzer bu ürünün “kesme makinesinden bu yana en büyük icat” olduğunu söylüyor. Böylece varyasyon imkanları sonsuzdur, çünkü lamel genişliği seçimine bağlı olarak çok belirgin bir şerit görünümü veya eşit sakinlikte bir yüzey oluşmaktadır. Danzer’de de teyit edildiği gibi sözgelimi kapılar için ideal. Ancak bu konsern aslında tüm endüstri sahalarında uygulama imkanları görmektedir. HansJoachim Danzer “ahşap bir yüzeyin sonsuz olanaklarından” bahsetmektedir. Lamel genişliği şu anda 11 ila 24 mm arasında değişmektedir, fakat 8 mm ile de Danzer’de çok iyi sonuçlar elde edilmiş. Tasarımla ilgili özel talepler için bir ahşap kaplama içerisinde farklı ahşap türleri ve lamel genişlikleri de kullanılabilir. “Klasik” çeşidi firma “Vinterio Stratus” altında, ahşap türleri karışımına sahip ürünleri ise “Vinterio Nimbus” olarak pazarlamakta- Danzer ve müşterileri için “Vinterio” ile fiilen bir dizi olanak açılmaktadır. Bununla birlikte bu üretim için gerektiğinde artık ağaçlar ve düşük kaliteli kusurlu tomruklar kullanılabilir ve bu sayede ağaç verimi belirgin şekilde arttırılabilir. Müşteriye Danzer’den istenen büyüklükte ve “her zaman aynı görünümde ve azami kalitede yinelenebilir” yüzeylere sahip sabit ölçüler verilir. Bu sırada firma yönetimi düşünmeye devam etti ve Melle’de mukim kenar üreticisi Heitz firmasını zamanında sürece dahil etti. Böylelikle rulodan uygun ve kolay işlenen kenar da sunulabiliniyor. Vinterio Kuzey Amerika Saha Müdürü Dr. Ulrich Greve sloganı “Easy to use” ile özetledi. Yeni ürün geniş anlamda İtalyan üreticiler Tabu veya Alpi firmaların ürünleriyle karşılaştırılabilir. Burada kabuk ahşap kaplamalar temelinde ve sonrasında yapılan tutkallama ve boyama işlemleri sayesinde keza ahşap temelinde istenildiği gibi yeniden üretilebilir bir ürün yaratılmaktadır. Ancak “Vinterio”da yalnızca yüksek kaliteli ahşap kaplamalar ve ayrıca orijinal şekli değiştirmeksizin kullanılmaktadır. İyi fırsatlar Elbette geleceği kimse göremez, fakat: bu ürün, Danzer firmasındaki sorumluların ilan ettiği özelliklerin tümünü içer- Özellikle kapılar için Danzer firmasının yeni ahşap yüzeyi en uygun görünmektedir. Fotoğraf: Fischer “Vinterio” masif lamellerden bloklar şeklinde tutkallanan ve sonra kesilen bir ahşap kaplamadır. Lamel genişliğine göre çok farklı özellikler elde edilebilir. Ve tamamı doğal ahşap rengini değiştirmeden. diği takdirde, “Vinterio” gerçekten de yalnızca Danzer firmasının başarı ürünü haline gelmekle kalmayacak, aynı zamanda tüm ahşap kaplama sahasının tamamı için bir kilometre taşı da olabilecektir. Ancak endüstrinin daha yüksek fi- yatlı segmente nasıl bir tepki vereceği henüz beklenmelidir. Bu şekilde kalırsa, en azından maliyeti düşük folyonun korkacak bir durumu yoktur ve “Vinterio” için de yalnızca yüksek fiyat segmentindeki dar pazar kalacaktır. Teknik tesisler Sayfa 12 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Ekim 2008 Özel veya seri üretim kakma işi Modern kaplama teknolojisi kalitenin teminatı Eski bir el sanatına – kakmaya – gönül verdi iseniz, ürettiğiniz nesneyi rekabet koşulları içerisinde pazarlamak istediğinizde aklınıza yeni fikirler gelmesi gerekir. 1979 yılında in Maron di Brugnera’da kurulan aile işletmesi Elit’in şefi Rudolfo Ros bunu kendisine görev edindi. Ros, kakma işini en büyük İtalyan stili mobilya üreticisi olan ve gene Maron di Brugnera’da bulunan Dall' Agnese firmasında öğrendi. F irmanın slogan şudur: “Biz, Elit’te ahşabın tadına varıyoruz”. Bu slogan kişinin ahşaptan ve onun kakma biçiminde işlenmesinden anladığının da bir göstergesi. Bundan neler doğacağı ise göstermeye değer. Yüksek kaliteli kakma işleri ve büyük bir emekle geliştirilmiş oyma yaprakları, farklı kullanım amaçları doğrultusunda lazer veya klasik teknolojileri ile mobilyadan mobilya kapısına, iç tasarım, otel veya bina inşaatından iç dekorasyona, araba, gemi ve yatların yanı sıra panel ve kapılarda ve hatta müzik enstrümanlarında dahi kullanılabilir. Buna benzer bir biçimde Dubaili bir şeyhin piyanosu için kakma işleri yapılmıştır. Bunun için özel durumlarda 14 m2 oyma ve kakma işi için 20.000 € gereklidir, özellikle de - burada olduğu gibi – bunu geleneksel tekniklerle yapmanız gerektiğinizde işiniz zordur. Diğer uygulamalar için ise teknik açıdan daha rasyonel üretim teknikleri, örneğin lazer teknolojisi kullanılabilir. Üretim masraflarının kontrolden çıkmaması ve kakma işlerinin fiyatının makul düzeyde kalması için öncelikle çizim, tasarım ve diğer destekler eşliğinde ve bilgisayar yardımı ile işin hazırlıkları malzemelere uygun biçimde geliştirilir ve gerekmesi halinde uyarlamalar yapılır. Daha sonra bu iş belgeleri çizim ve parça listeleri ile her bir çalışma biçimi için özel olarak hazırlanır ve işlenir. Bu anlamda gerek kesme ve gerekse bir araya getirme işlemini yapanlara çok iş düşer. En fazla 22 kişi çalıştıran işletme üretimde sadece iyi eğitilmiş uzman ahşap işçileri, bunların arasında ise iki adet kakma kesme uzmanı istihdam etmektedir. Günde yaklaşık otuz adet müşteri siparişi gerçekleştirilir, bunlar standart kakma işleri veya bir araya getirilmiş oymalar ya da bin bir emekle oluşturulan oyma yaprakları olabilir. Bu siparişler bir araya getirildiğinde yılda yaklaşık yüz binlerce metrekare kakma işi anlamına gelmektedir. Yıllı ciro 2005 yılında 2,5 milyon Euro civarındadır. Elit sanayi ve el işçiliği alanında çalışan 500 kişilik bir referans listesine sahiptir, bunların 300'ü ise daimi müşteridir. Müşterilerin yarısı İtalya’dan diğeri ise dünyanın her tarafındandır. Doğrudan ihracat Almanya, Avusturya ve İrlanda'ya, öte yandan Dubai, Doğu Bloğu ülkeleri ve Rusya ile dolaylı olarak ABD'ye yapılmaktadır. Avrupa ahşap endüstrisi Elit kalitesini takdir etmektedir İtalya'nın kakma sanatının kalite ve değerini tekdir eden firmalara örnek olarak Alman masa üreticisi Vielhaus, Avusturyalı oturma odası üreticisi Voglauer, İtalyanların birinci sınıf mutfak üreticisi Dada, piyano üreticisi Fazioli ve dünya çapındaki oteller zinciri Sheraton gösterilebilir. Yeni bir müşteri ise kendi baş harflerini taşıyan kakmaları dükkanlarında kullanan moda devi Armani'dir. Daha birkaç sene öncesine kadar alınan siparişlerin çoğu seri üretime yönelik olarak 2 000 adede kadar çıkarken, günümüzde eğilim – değişmenin esas olduğu dönemlerde – tek bir adede kadar gitmektedir. Ancak bu talep bir araya getirilin oymalar üreten Parça listesi. kesim planı ve farklı çizimler eşliğinde oymalar ve daha sonra birleştirilecek kakma işleri hazırlanmaktadır. Arka planda seçme oyma paketlerinin bulunduğu bir kesici. Farklı renkteki kakmalardan oluşan ve firma logosunun bulunduğu bir örnek: W. Rüter, Elit bir hizmet kurumu için sorun değildir. Firma bu duruma başından itibaren hazırlıklı, makine parkının yenilenmesine yatırım yaptı ve bu noktada asla kalite, vaktinde teslim, güven ile uygun bir fiyat-hizmet oranı gibi prensiplerden asla taviz vermedi. Bu konuda büyümek ana hedef ve “düşünce laboratuarı” bu konuda yardımcı olmakta. Sınırsız kakma seçimi Kakma seçimi konusunda nerede ise sınır yok. Tüm mevcut ahşap çeşitleri ve sanayi nitelikli oyma çalışmaları (Fineline) yapılmaktadır. Arka tarafın işlenmesi, örneğin esnek kakmalar, boya ve hazır paneller gibi diğer tüm hizmetler de sunulmaktadır. Oyma işlerinin taşeron firmalara yaptırılmasında (Solda) Hepsi aynı büyüklükteki dairesel kesitler lazerle çıkartıldı. Kesilen parçalardan kakmaların bir araya getirilmesi hassas bir çalışma gerektirir. uzun yıllardan beri bu işi yapan Alman ve İtalyan firmaları, örneğin Karlstadt'ta bulunan Fritz Kohl firması ile çalışılmaktadır. Bu firmalar sürtüşmesiz ve güvenilir bir işlem imkanı sunarak tam zamanında teslimata izin vermektedirler. Oyma stoklarını Elit 16 000 m2 metrekare ile bilinçli olarak dar tutarak malzeme akışı ve sermaye bağlama oranını en mükemmel hale getirmektedir. (Yanda) Burada görülen ve bir sandviç için tasarlanmış oyma işi de lazerle hazırlandı. Kakmaların bir araya getirildiği çalışma alanlarının bulunduğu ortama bakış. Ahşap ürünler Ekim 2008 Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 13 To advertise in HZ use E-Mail [email protected] ehil, yenilikçi, müsteriye yakın! ¸ Ürün programımız . Islemlerimiz ¸ Kayın agacı ˘ kerestesi ¸ kerestesi Mese ¸ Disbudak kerestesi ¸ Renkli ahsap ¸ Egilebilir genislikler ˘ ¸ Sabit genislikler Sabit uzunluklarda planyalanmıs¸ sönük, dogal ˘ ısıl, füme PEFC sertifikalı EHP European-Hardwood Production GmbH 8523 Frauental - AUSTRIA Tel. +43 (0)3462/2935-0 Fax +43 (0)3462/2935-30 offi[email protected] • www.ehp.at 6ÞUGÞUÞOHELOLU\DğDPLÉLQ ÉDùGDğDKğDSÞUÞQOHUL To advertise in HOLZZENTRALBLATT Germany’s leading journal for the forestry and woodworking industries please contact: Phone: 00 49 7 11 75 91-250 Fax: 00 49 7 11 75 91-266 e-mail: [email protected] internet: www.holz-zentralblatt.com *HUHN\HQLOLNÉLELQD\DSāPāQGDNXOODQāODQ\XPXğDNDùDÉODUJHUHNVH\DUDWāFāLÉPHNDQ WDVDUāPODUāQGDNXOODQāODQVHUWDùDÉODUDKğDSPDO]HPHNXOODQāPāQāQNDOāFāELUHùLOLP ROGXùXQXJØVWHUPHNWHGLU <ÞNVHNWHNQLNVWDQGDUWODUDX\XPOXÉDùGDğDKğDSÞUÞQOHUIDUNOāDODQODUGDNXOODQāODELOPHNWH YHPDOL\HWDYDQWDMāVDùODPDNWDGāU$\UāFDEXÞUÞQOHUHVWHWLN\ØQGHQGHHWNLOH\LFLELU JØUÞQÞPRUWD\DÉāNDUPDNWDGāU6ÞUGÞUÞOHELOLURUPDQFāOāNLONHOHULLOHLğOHWLOHQRUPDQODUGDQ HOGHHGLOHQ\HQLOHQHELOLUÉHYUHYHLNOLPGRVWXND\QDNODUāQVDùODGāùāEHQ]HUVL]DYDQWDMODU VDGHFHDKğDSGÞQ\DVāQGDEXOXQDELOLU www.germantimber.com Sayfa 14 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Teknik tesisler Ekim 2008 Modern Teknoloji ile krizden çıkış Kontrast kapı imalatçısı yüksek değerli kapılar için Maka tekniğinden ve termo perdahlama teknolojisinden yararlanmaktadır Pinnau’daki Kontrast firması olağandışı bir tarihe geri bakmaktadır. 2005 yılında iflas halindeki Warnke firmasından türeyen kapı imalatçısı sadece iki yıl içerisinde dik bir çıkış gerçekleştirmiştir. Kapı imalatçısı bugün 110 çalışanıyla yılda sekiz milyon Euro satış elde etmektedir. Girişimin gelişmesini sağlayan çok özel bir buluş Maka’nın termo perdahlama fonksiyonuna sahip “SC 20t” sabit kapı makinesidir – firmanın ifadesine göre 2002 yılında temin edilmesinden buyana parça maliyeti ve geçiş süresinde olağanüstü tasarruflar sağlamış olan bir yatırım. Hamburglu Brüchert + Kärner aile girişimi bundan yaklaşık iki buçuk yıl önce iflas halindeki Warnke şirketini satın aldı ve Kontrast ile yeni bir başlangıca cüret etti. Kontrast’ın genel müdürü Uli Klippe “o zamanlar işletmeyi başka şekilde düzenleyip karlı bir şekilde yönetebileceğimizi gördük” diyor. O günden beri çıkış devam ediyor. Yeni kapı modelleri oluşturuldu, Premium-segmanı için bir çerçeve geliştirildi ve anıt koruma kapıları ve villa kapıları imal edildi. Başarı reçetesi Kontrast’ın beslediği pazar boşluğuna dayanmaktadır: Yüksek değerli alanda beyaz cilalı iç kapılar. “Kitle ürünü üretmeyi de denedik, ama bu burada işlemiyor. Bu konuda hazır etme süreleriyle baş edemiyoruz” diyor Klippe. Çünkü Pinnau Kontrast atölyesinde kalite her şeydir. Kapı programı şu sıralar yaklaşık 3,5 milyon farklı varyasyonu kapsamaktadır – imalat sadece göreve göre yapılmaktadır. Anklam’daki alt- mış çalışanın daha faaliyet gösterdiği ikinci Kontrast atölyesinde girişim daha sonra işlenmek üzere Pinnau’a getirilmek üzere seri halinde yarı fabrikasyon üretim yapmaktadır. 2007 yılı Kasım ayında “Ulusun cesaretlendiricisi” unvanıyla ödüllendirilen Klippe “ön ürünleri Anklam’da kalite itibariyle yüksek değerde ve daha ucuza imal edebilmekteyiz” diye açıklama yapıyor. Anklam’da otel ve dükkan döşemeleri, gemi kabinleri, kablo makarası veya mobilya gibi başka ürünler de büyük bir Alman sigorta grubu için görev defterlerini doldururken, Pinnau’daki Kontrast atölyesi sadece kapı üretiminde bulduğu boşluğa yoğunlaşmaktadır. İkili tezgahlarda termo perdahlama Firmanın özel bir “mücevheri” Maka’nın termo perdahlama tertibatına sahip “SC Ekip (soldan sağa): Kontrast’ın genel müdürü Uli Klippe, Maka’dan Michael Meer ve Kontrast’ın teknik müdürü Olaf Kirsch Maka makinesinin sunduğu kaliteden memnunlar. Fotoğraf: Schmalz 20t” sabit kapı makinesidir. CNC – işleme merkezi çok kanallı tekniği ile birbirlerinden bağımsız olarak iki parçayı tek bir kumandayla işleyebilen iki tezgaha ve iki takıma sahiptir. Örneğin bir tarafta bir levha freze edilirken diğer tarafta perdahlama yapılabilir. Isıtılmış profile benzer bir aletle gergin bir şekilde işlenen yüzey plastikleştirilir, kopan lifler bu yüzeye bastırılır ve tutturulur. Ağaç içerik maddesinin karamelleştirilmesi neticesinde yüzeyde yüksek yoğunluklu ince bir tabaka oluşmaktadır. Avantajlar kelimenin tam anlamıyla ele alınmıştır. Termo perdah süreci özsel ve görsel kalitenin yanı sıra işleme ve enerji alanında, ayrıca kurutma ve geçiş süresinde masrafları da indirgemektedir. Aynı şekilde ihtiyaç duyulan cila ve çözücü madde miktarları da azalmaktadır. Klippe “yaptığımız yatırım kendini kat kat karşıladı” diye altını çiziyor. Yeni teknoloji erkenden devralındı MDF’den imal edilmiş kapıların termo perdahlama süreciyle işlenmiş olan profilleri ürünlerin yüksek kalitesine katkı sağlamaktadırlar. Termo perdahlamayı atölyede devreye sokma fikri o zamanlar Dresden’deki Ağaç Teknolojisi Kurumundan (IHD) süreç hakkında bilgi edinen öncü firmanın genel müdürünün aklına geldi. Klippe öncüsünün “termo perdahlama bize Maka “SC 20t” ikili tezgah yapısı sayesinde iki parçayı birbirlerinden bağımsız olarak freze etmekte ve perdahlayabilmektedir. Fotoğraf: Friedrich Maka sabit kapı makinesi Kontrast kapı imalatçısına kendi ifadelerine göre büyük tasarruflar sağlamıştır uygun bir şey olabilir, çünkü zımparalama çalışmalarında maliyetimiz oldukça yüksek” şeklindeki ifadesini hatırladı. “o zamanlar Dresden’de ovarak perdahlama süreciyle çalışan bir deney makinesi vardı. Ancak sorun olan ısının kontrolüydü” diye anlatıyor Maka Nord satış bürosundan “SC 20t”yi Kontrast atölyesine teslim etmiş olan Michael Meer. Isıyı dengede tutabilmek amacıyla Maka makine için dik duran bir alet geliştirildi. “Bu aletin dönmemesi gerektiğini tespit ettik, çünkü aksi takdirde ısıyı dengede tutmak mümkün olmamaktaydı.” Bu bilgi temel alınarak indüklemeli ısıtma tasarlandı. Bir ısı muhafazası ısıyı sabit bir seviyede tutmaktadır. Perdahlama takımı ile devir mili arasında termik kesitli bir su soğutması 400°C ısının devir miline ulaşmamasını temin etmektedir. Değiştirici başına bir donanım yardımıyla kumada edilen yedi perdahlama aleti devreye girmektedir. Aletlerin hepsi geometrik olarak bir ızgaraya sığmaktadırlar. AKE firması tarafından teslim edilen freze ve perdahlama aletlerinin özdeş olmaları gerekmektedir. Kontrast’ın teknik müdürü Olaf Kirsch “freze aleti körleşirse ona ait olan perdahlama aleti de alet üreticisine gitmek zorundadır” diye anlatıyor. En yüksek besleme hızında hareket ettirilmemelidir, aksi takdirde yeterli ısıya ulaşılamaz. Meer “bu makine ile kıyaslanabilir radyal makine veya kapı makinesine kıyasla oldukça yüksek bir freze kalitesi elde ediyoruz” diye ekliyor. Çünkü başarıyla perdahlayabilmek için koşul çok iyi bir freze sonucudur. “SC 20t”in büyük taleplerde bulunduğu emme de çok önemlidir. Kontrast üretim için sadece oldukça yüksek değerde MDFMalzemesi kullanmaktadır, çoğunlukla 40 mm kalınlığında plakalar. Olaf Kirsch “bizin oldukça yüksek ham yoğunluğu olan fazla kabarmayan plakalara ihtiyacımız var” diyor. Plaka kalitesi belirleyicidir Girişim eskiden plakalar konusunda büyük sorunlar yaşamaktaydı, bu da öncünün iflas etmesinin bir sebebiydi. Klippe “burada artık ödün vermememiz gerekiyor” diye vurguluyor. Aynı durum hedeflenen kalite özelliği için “mutlaka gerekli olan ve hiçbir makine tarafından telafi edilmesi mümkün olmayan” birçok zımpara yarıkları için de geçerlidir. Kontrast freze mallar konusunda da çıta ölçüsünü yüksek tutmaktadır, çünkü MDF-plakaları frezelendikten ve cila uygulandıktan sonra güçlü pürüzlendirme özelliğine sahiptirler. Pinnau’da bütün kapılar elle cilalanmaktadırlar. Uli Klippe’nin toz cila hakkındaki görüşü şöyle: “Bazı obje alanları için bu elbette çok yararlıdır. Ancak bunun için önemli bir yatırım yapılması gerekmektedir, biz ise buradaki adet sayımızla bunu uygun görmemekteyiz.” Kontrast geçtiğimiz yılın sonunda Maka’dan iki makine daha teslim aldı: Pinnau atölyesi için beş-mil-takımlı bir tezgah makinesi ve Anklam’daki üretim için sekiz metre uzunlunda, esnek bir şekilde devreye sokulabilir kapı makinesi. Markus Schmalz Ekim 2008 Ahşap ürünler Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 15 DÜNYAN'IN HER YERİNDEN AHŞAPLAR KAPLAMALAR – AHŞAP – İTHALAT - İHRACAT SÖNKE BRUHN GMBH & CO. KG www.holz-zentralblatt.com SCHLENGENDEICH 13a D-21107 HAMBURG TEL. +49 / 40 - 75 16 54 / 55 FAKS +49 / 40 - 75 89 28 [email protected] www.bruhn-furniere.de İlanlar Sayfa 16 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Ekim 2008 İş ilanları W O O D I S I N T E R N AT I O N A L SERVICES GES.M.B.H. O U R W O R L D Biz uluslararası alanda çalışan, bütün orta Avrupa'da temsilcilikleri olan ahşap ticaret şirketiyiz ve kontrplak - kereste - kaplama için Türkiye'de piyasa çalışmaları sürdürebilecek HZ – online Key Account Manager’i arıyoruz. To advertise in HOLZZENTRALBLATT www.holz-zentralblatt.com Germany’s leading journal for the forestry and woodworking industries please contact: Phone: 00 49 7 11 75 91-250 Fax: 00 49 7 11 75 91-266 e-mail: [email protected] internet: www.holz-zentralblatt.com Ahşap ile igili eğitim almış, sektörde deneyimli, pazarlamacı ruhlu, girişken ve Türkiye piyasasını tanıması şarttır. İyi derecede almanca ve/veya ingilizce dil bilgisi de şarttır. Geniş kapsamlı bir eğitim ve pozisyona uygun maaş sunuyoruz. İş başvurunuzu lütfen alttaki adresimize gönderin: JAF International Services Ges.m.b.H. z. H. Herrn Raffetseder Gerbergasse 2, A-2000 Stockerau veya e-mail yoluyla: [email protected] AUSTRIA - GERMANY - CZECH REPUBLIK - SLOVAKIA - HUNGARY - SLOVENIA CROATIA - ROMANIA - BULGARIA - UKRAINA - BOSNIA - SERBIA - RUSSIA - POLAND TIMBER VENEER BOARDS BUILDING COMPONENTS latest informations ¾½ attractive offers ¾½ markets and prices www.holz-zentralblatt.com Mutfak Ekim 2008 Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 17 Granitden mutfak çalışma tezgahları artarak daha popüler olmaya başlıyor. Ahşap granit terkipleri özel vurgu yapıyor. Ama banyo ve zeminlerde de granit etkisini kaybetmiyor. Granit – Yeryüzünün hatıralarından alıntılar Brandenburg Granit tesislerinde üretilen çalışma tezgahlarına mutfak mobilya sanayisinden ağırlıklı ilgi Onbeş yıldan fazla bir süredir Rexgranit GmbH tarafından Berlin'in güney batısındaki Brück'de ağırtonajlı granitkümeleri mutfak çalışma tezgahlarına dönüştürülüyor. Bu yüksek kaliteli, montaja hazır elemanlar, kendi mutfağına özel not vermek isteyenler için,bugün Avrupa çapında önemli rol oynamakta. Açık alanlarda örneğin ön cephe süslemelerinde yada zemin kaplamalarında iç ve dış alanda granit çok uzun zamanlardan bu yana gelenek ve kaliteli modernizeyi birleştirmiş vede kendini kanıtlamıştır. 90'lı yıllardan bu yana bu materyaller artık yoğun olarak evlerin iç dekorasyonunda da mutfak calışma tezgahı olarak tüketici ile daha önce hiç olmadığı kadar bağlantı halinde. Trend farkedildi Ewald Mattes bu trendi erkenden farketti ve 1992 yılında, yani birleşmeden kısa bir zaman sonra Rexgranit firmasını Berlin'in güneybatısında bulunan Brandenburg'un Brück şehrinde kurdu. Granitin çok üstün nitelikli bir materyal, dahiyane bir ceşit ürün olduğunu şirketin ismi zaten sembolize ediyor. Yer seçiminde Mattes ürünlerin en kısa yoldan müşteriye nasıl ulaşacağı konusuna odaklandı. Çünkü hammaddenin zaten dünyanın bir çok bölgesinden getirilmesi gerektiği için,lojistik açıdan en önemli faktörün yer seçimi konusunda yol, demir yolu ve limanların yakınlığıydı. Orada şirket onbeş yıldan fazla bir zamandır granitden ve diğer dogaltaşlardan yarım ve tam işlenmiş ürünler üretmekte. Tedarik programı kütük, ölçüsüz plakalar, anti slip zemin plakalar, bina cepheleri, pencere eşikleri, merdiven sistemleri, mutfak tezgahları ve doğal taş nihai ürünler. Hedef kitle grubunu doğaltaş döşeme ve inşaat malzemeleri ticarethaneleri, mimarlar, içmimarlar, mutfak ve mobilya üreticileri oluşturmakta. Aynı ahşapda olduğu gibi – Granit hep bir süprize açıktır Mattes örneğin Brezilya'da ya da Güney Afrikada'ki taş ocaklarında kendisine teklif edilen granit kütleleri incelerken devamlı ek bir yudum suyu yanında bulunduruyor. “Birincisi genelde tozlu ve çoğu zaman da sıcağı sıcağına bir faaliyettir. “İkincisi suya ihtiyacımız olmasının sebebi kayadan patlatılarak ya da kesilerek elde edilen granit kütleden ek bir kaç bilgi alabilmek ve içinde ne sakladığını öğrenmek istiyoruz” diye izah ediyor Mattes. Bu 2 ile 10 m3 büyüklükleri arasındaki bir taşın 50 000 Euro' luk bir yatırım olduğunu da belirtmek gerekir. Aslında aynı ahşap kaplama satın alıcılarında oldugu gibidir. Agaç gövdesinin dış görünümünden kalitesini çıkarabilmek zorunda kalınıyor. Uzun yılların tecrübesine rağmen, aynen bizim gibi, kimse süprizlerden muhaf olamıyor” diyor Rexgranit genel müdürü. Aslında makine imalat sanayiinden gelen bu genel müdür, böylece ağaç işleme sanayisi ile bir paralellik kuruyor. Bir blokun kendi tesislerinde bölünme işleminin ardından, daha önceki değerlendirmeyle kıyaslayabilmek ve ihtiyaca göre uyarlayabilmek için, Mattes her zaman kontrol için bir numune alıyor. Bir granit çeşidinin seçiminde ve elde edilmesinde bir taraftan tabiiki müşterinin güncel arzularına göre, belli desen ve renklere göre hareket edilmek zorunda. Diğer taraftan seçilen materyal iyice inceleniyor ve ne dereceye kadar ihtiyaç duyulan maksata teknik olarak uygun olup olmadığına bakılıyor. Ve bu materyalin uzun vadedeki kalite ve mevcudiyetinin nasıl olduğu inceleniyor. “Gerçi yapı, renk ve doku en yüksek oranda öncelikli, ama buna rağmen biz granit bloklarını tabiiki kalite açısından yıpranmamış ve de yırtılmamış özelliklerde elde etmeye çalışıyoruz” diyor Mattes. Dünyanın her yerinden granit Optik ve nitelik özellikleriyle çeşitliliğini ifade eden granit türlerinin özellikleri tabiiki kökenine ve de o bölgedeki toprağın bileşimine bağlıdır. Dünya genelinde dağılmış şekilde bulunan granit çeşitleri, tabiiki iyi bir çeşitliliğe önem veren granit tedarikçisinde standard olarak ürün programında ya vardır ya da her an tedarik edebilir konumdadır. Ve bu şekilde Rexgranit'in blok deposunda Norveç'den gelen bloklar Brezilya'dan gelen bloklarının yanında, Güney Afrika'dan gelen bloklar Hindistan'dan gelen blokların yanında ve de Almanya ve İtalya'dan gelen “Tuz ve karabiber” blokları da ABD'den gelen blokların yanında durabiliyor. Genel müdür granit bloklarını taşocağının başında kendi elleriyle seçebilmesi için ortalama olarak yılda bir kez Brezilya'ya ve ortalama yılda üç kez de Norveç'e gidiyor. Diğer ülkelerden tedarik edilen bloklar Brück üzerinden de ısmarlanabiliyor. Granit blokları mümkün olduğu kadar ilk ulaştığı limanlarda bekletiliyor – bu da genelde Antwerpen'de gerçekleşiyor, çünkü beş yük vagonu dolusu, taşıma miktarı takriben 300 tonu toplayabilme imkanı sağlayabilmek için gereklidir. Ancak bundan sonra Mattes hammadeyi demiryolları ile kendine ait bir ray bağlantısı üzerinden Brück'deki tesise ulaştırıyor. Depo alanında ortalama takriben 50 farklı çeşitden oluşan 300 blok granit türleri ve kaliteleri tercihe sunulur. Bu ortalama 2 000 m hacimine sahip veya 40 000 ile 50 000 m2'leri arasında değişik kalınlıklardaki granit plakalara eşit- tir. 10 m3'e ulaşabilen tek bir blok bile tartıda 35 ton un üzerinde bir ağırlık oluşturabilir. Şirket şimdilerde 30 eleman çalıştırıyor. Altı büyükboy hızar kafesleri şeklinde tanımlanan testerelerle 3 vardiyada yıllık takriben 3 500 m3 granit bloku, 10 000 ton ağırlığında bir tanımlamaya eşit,120 000 m2' lik ham granit plakaları işleniyor. Şirketin yıllık hasılatı ortalama 5 milyon Euro civarında. Ham blokların fiyatları metreküp başına ortalama1 200 Euro civarında ve fiyat çeşitliliği 500 Euro/m3'den başlar. Örneğin Portekiz ya da Sardinya'dan basit “tuz ve karabiber blokları” bu fiyata satılır. Fiyat çeşitliliği 5 000 Euro/m3'ye kadar uzanabilir, örneğin Brezilya'dan “Bahia Blue” 5 000 Euro/m3 civarını bulabiliyor. Dünya çapında çok az mekanda ve de taşocağında maviye boyanmış taş bulunur. Çok özel mavi sert bir taş olan ‘Bahia Blue’, Azul do Macaubas’ ve ‘Azul Imperial’ alanlarında Almanya ve Avrupa'da önde gelen tedarikçilerdeniz” diye görüş belirtiyor Mattes. Pek basit bir materyal değil Aynı ahşapda olduğu gibi, granitde de kesimin yönüne bağlı oluşan yalnızca çok farklı dokular değil aynı zamanda değişik teknik özelliklere de yol açıyor. Bazı granit çeşitleri bu yüzden, kullanılabilecek plaka materyalı oluşturulabilmesi için ancak belli bir yöne doğru ayrılabilir. Ve ahşaba bir benzer yönü daha vardır, çünkü bazı granit çesitlerininde şekli değişebilmekte. Örneğin eğer işlem esnasında uzun bir zaman zarfında sıvı bir madde ile yıkanırsa. “Eğer aniden su, binlerce yıldır, ulaşamadığı noktalarla temas ederse, tabi bu durum kendini belli eder” diyerek anlatıyor Mattes. ARKA PLAN Granit nedir? Granit esasında feldspat, kuvars ve koyu mika minerallerinden oluşur. Unsurların sıralaması yönsüz ve aralıksız bir şekilde alanını tümüyle doldurur. Granit magmatit ana gurubuna girer (külte ateş deryası) ve burda plutonite alt grubuna dahildir.Bunlar yeraltından gelen erimiş ve kiristalizeleşmiş büyük kütlelerden oluşur. Plutoniteleri izlemek ve işlemek ancak kütleler yüzeye çıkarıldıktan sonra mümkün olabiliyor. Granitin en önemli özelliği çok katı olmasıdır. Granitin yüzeyi kesilebilir, taşlanabilir, yalazlanabilir, kum püskürtme yada cilalanma işlemine tabi tutulabilir. Cilalama işleme esnasında yapı, renk ve doku kendini mükemmel bir şekilde gösterebilir. Yalazlanma esnasında kesilen yüzey kısa bir an için büyük bir ısı altına tutulur. Granitin değişik unsurları ısı etkisi altında çok farklı şekilde genişleyebilir, ve bu suretle katı maddeleri içinden patlatılarak çıkarılabilir. Geriye düz, hafif hırpalanmış, anti-slayt ve kolayca yıkanabilme özelliklerine sahip iyi bir uyuşma sunabilen bir yüzey kalıyor. Bu şekilde elde edilen engebeli yüzeyler yaklaşık olarak bir milimetre ile sınırlanmıştır. Yalazlanmış plakalar dış cephelere uygun en çok satılan doğaltaş plakalardandır. Devamı sayfa 18 Güney Afrika'da granit kazanımı. Masif katman bazı yerlerde yerin yalnızca bir kaç metre altında başlıyor. Çıkarmak ağır iş gücü gerektiriyor. Fotoğraflar: Rexgranit (5), Krawczyk (13) Sayfa 18 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Granit – Yeryüzünün hatıralarından alıntılar Sayfa 17'in devamı Aslında monte edilmiş halde bile granit, suyun yanında sıvı ve katı yağlarıda emebilir. Bundan dolayı daha sonraki kullanım için müşteri tarafından granitin seçiminde mutlaka derecelendirme önceden yapılmalıdır. Rexgranit'in elinde toplam altı adet granit bloklarının plakalara ayırabilme işlemi için Stahlsand-Jumbogatter olarak adlandırılan (Çelikkum-Büyükboy kafesler), vardır. Büyük kalıplarin yüzeylerinin işlenmesi için bir kalibrasyon ve cilalama tesisi vardır. Akabinde de granitler ayrı bir tesis de yalazlanabilir. Kalıplara şekil veren ilave işlemesi yakın civardaki ayrı bir tesisde yapılmaktadır. Bu tesis bir kaç yıldan bu yana Rexgranit'in genel müdürünün oğlu Marcus Mattes tarafından yönetilmektedir. Junior Mattes'in kendi bölümünde plaka ebatları için iki adet kesim, iki adet köşe işleme, bir adet CNC işleme merkezi ve bir tane de su ışınlama ve doğrama tesisi vardır. 1992 yılından bu yana her iki tesise 10 milyon Euro'nun üzerinde yatırım yapılmıştır. Genel müdür Ewald Mattes (resim yukarıda solda) blok deposunda her an 300'ün üzerinde 50 tür değişik kalitelerde ve türlerde bulunan granit bloklara ulaşma imkanına sahiptir. İlk işleme adımları üretim hangarlarının dışında blok deposunun çevresinde yapılmaktadır. Oryantasyon açısından kendi bıçkı tesisinde elmas halatlı testerelerle bloklardan gösterişli bir parça kesiliyor. Akabinde ekseriyetle iki blok yanyana bir taşıma aracına yerleştiriliyor ve o şekilde bıçkı tesisine sürülüyor. Taşıma aracının üzerine önceden serilen harç yatağına bloklar yerleştirilir, bu işlem zaruridir, çünkü birincisi bıçkı dişlerinin kesim esnasında taşıma aracına zarar vermemesi, ikincisi bu esnada, bıçkı dişlerinin (120' ye kadar) yatay hareketin- İnceliklerin için uzmanı Rexgranit çok özel ince granit plakaların imalatında uzman olarak geçiyor. Bu plakalar 10 mm kadar inceliklerde olabiliyor, akabinde plaka ölçülerinin 300 x 180 cm'lerde de üretilmekte ve bu büyüklükteki plakalar müşterinin tesisine yerleştirilebilmesine kadar uzanabilmekte. Plakaların çok inceliğinden dolayı bunlar özellikle büyük alanların birbirlerinin tıpkılarına benzer döşemelere uygundur. Çünkü blokların dokusu ince plaka kalınlığından dolayı çok az değişir. Toplamda Rexgranit'deki plakaların kalınlığı 10 ile 60 mm arasında oynar. Şirketin bir diğer çok özel uzmanlığı da yüzeyi elmasla taşlananmış ve ipeksi bir görünüme sahip “Rex Silkline”' olarak pazarlanan granittir. Tabiiki yüzeysel görünüm bu tip plakaların tek özelliği değildir. Ve özellikle yüzeyin işlenmesi sonucu elde edilen kaymayı önleyici etkisi bu ürüne dokunma duyusu ile ilgili hoş bir etkileşim den dolayı oluşan büyük kesim gücüne dayanması içindir. Testere kesimi en az 8 mm'dir. İnce bir plakanın ancak 10 mm kalınlığında olduğunu düşünürsek materyal kaybının ne kadar büyük olduğu anlaşılır. Ama ne de olsa Kesim esnasında kullanılan sıvı maddesinden arıtılan granit unu gübre olarak kullanılabilir. Yine de materyal kaybını mümkün olduğunca azaltabilmek için, her bıçkının ayarının hassas bir şekilde yapılması gerekiyor. Buna ek olarak kesim ayarının kaçması önlenmiş oluyor. Bıçkılar tamamen dişsizdir ve bu haliyle granitlere hiç bir şekilde zarar veremez. Asıl bıçkı dişleri daha çok köşeli çelik bilyeler olarak bir sıvı karışımı içinde bulunurlar ve düzenli bir şeklide yukarıdan açılan kesim gediğine yani bıçkının alt tarafıyla Mutfak Ekim 2008 Brück'de üretilen mutfak çalışma tezgahlarının büyük bir bölümü ülke çapında üç üretim tesisi ve 26 dağıtım noktası sayesıyla hizmet veren Marquardt Küchen (Marquardt mutfakları) firmasına gidiyor. Bu üretim tesisislerinden biri olan “Marquardt Granitwerk Brück” Rexgranit'in ikinci üretim tesisine entegre edilmiştir ve aynı şekilde Marcus Mattes tarafından yönetilmektedir. Buradan Marquardt temsilciliklerine komisyon şeklinde granitden hazırlanan mutfak çalışma tezgahları ve duvar panelleri sağlanıyor. Granitden hazırlanan mutfak çalışma tezgahlarının işlemesinin kolaylaştırmasını sağlamak ve müşteriye kabul edilebilir bir fiyat sunabilmek için, Rexgranit plakaların kalınlığını genelde 20 mm olarak ve görünen ensiz alana da ilaveten 20 mm kareli granit pervazla destekler. Ek olarak plakaların arka yüzüne de her tarafına eklenmiş şekilde kareli cam elyaf dan pervaz yapışıtırılır, öyle ki çıkıntılar, evye alanı ve ocaklık da dahildir bu işleme, ensiz az bir granit pervaz alanı kalır ve bu şekilde tezgah stabil konuma sokulabilir. “Genelde montajlar granit ustaları olmayan marangoz ya da bunlara benzer meslek gurubuna ait kişiler tarafından yapıldığı için, biz mümkün olduğu kadar kolay montaj imkanları sunmaya çalışıyoruz” diye açıklıyor Marcus Mattes. Bir Marquardt dağıtım noktasında ki çok gösterişli bir mutfak sergisi de bu iki üretim tesisinin karşısında bulunuyor. Ve bu şekilde hem Marquardt hem de Rexgranit kesim tabanına akıtılır. Bıçkılar degişik yatay hareketlerde bulunur ve bu suretle çelik bilyeler granite karşı bastırılır bu da törpüleme etkisine yol açar. Bu sıvı maddesi su, kireç, granit tozu ve bu çok köşeli çelik bilyelerden oluşur. Bu bilyeler bir kaç gün süren kesme işleminde tıpkı bıçkı dişleri gibi yıprandığı için bir dozajlama tesisinden ( resim yukarıda sağda) sıvı maddesine devamlı olarak yeniden ekleniyor. Bu dişsiz, 5 mm kalınlığındaki bıçkılar aslında çift taraflı kullanılabilir ama iki blokun bölme işleminden sonra yıprandığı için değiştirilmesi gerekmekte (ortada, resimler solda, önde ve de arkada kullanıldıktan sonraki hali). Granit bloklarının ayrılmasından sonra her plakanın tek tek kalibrasyonu yapılıyor. Buna müteakip plakalar cilalanma te- sisinde hareket halindeki bir çok zımpara agregatları tarafından işleniyor. Zımparalanan katmanlar tesisin sonuna doğru devamlı incelmekte ve böylece de granit plakalar tesisi pasparlak bir şekilde terk edebilirler. Tabiiki tamamen farklı zımpara programları da uygulanabilir, mesela “Rex Silkline” ismi altında piyasaya sunulan mat, kaymayı önleyici yüzey elde edebilmek için. Cilalama tesisinden sonra yüzeyi işlenmiş granit plakalar büyük somurucular tarafından kaldırılıyor, inceleniyor ve depolanıyor. Özellikle 10 mm kalınlığındaki büyükboy plakaların daha hassas şekilde ele alınması gerekiyor. Bir ile altı santimetre kalınlıklarında 20 000 m2'e kadar uzanan plakala miktarini Rexgranit devamlı deposunda hazır halde tutmakta. sağlar. Ewald Mattes genel olarak mat yüzeylere doğru yönelen bir trend belirlemekte. “Rex Silkline” ile Rexgranit geleciğe bayağı bir umutla bakabiliyor. Şekil verme ve işleme bölümünde özellikle su ışınlama doğrama tesisinin imkanlarinin tatbik edilebilmesi vurgulanıyor. 4000 bar gücünde ve saatte 3600 km hızla ilerleyen jet ışınlarla CNC tarafından yönetilen yüksek basınç kesim tesisinde sadece granite uygun geometrik figürlü değişik tasarım şekilleri değil de aynı zamanda cam, maden ya da seramikte üretilebilir. Mesela bazı maden işleme şirketlerinin ücretli siparişlerinde de düzenli şekilde çeşitli doğramalar yapılır. Maden plakalarının kalibrasyon ve cilalanması hizmeti de siparişe göre yapılır. Marquardt mutfaklarına granit müşterileri granit mutfak çalışma tezgahlarının üretimini ve bitmiş halini yerinde görebiliyorlar. Almanya' da rakipsiz Rexgranit kendini granit işlenmiş mutfak çalışma tezgahları alanında almanca konuşulan ülkelerde piyasanın lideri olarak görüyor. Rakipler daha ziyade İtalya, İspanya, Çin Halk Cumhuriyeti ve Hindistan gibi ülkelerde lokalize ediliyor. Son beş yıldır doğaltaşdan yapılan mutfak çalışma tezgahlarına, ortalama yüzde on oranında artan talep sebebiyle şirket geleceğe iyimser bakıyor. “Şu an Almanya'da mutfak çalışma tezgahlarının ancak yüzde beş ile sekizi granitden imal ediliyor. Önümüzdeki yıllarda yüzde oniki ile onbeş arasında bir talep artışı olabileceği konusunda gerçekçiyim” diyor Mattes. Granit plakalarının büyük bir bölümü Avusturya, Rusya ve İsvicre'ye ihraç ediliyor. Genel olarak doğu Avrupa ülkeleri gittikce pazar piyasası olarak önem kazanıyor. Eğilimin bu yöne gitmesi Berlin'in güneyinde bulunan şirketin bulunduğu yer için elbette zararlı değildir. Nikolai Krawczyk Komisyonvari kesimden önce bunlar sabitlenmiş bir kamera tarafından otomatikmen resimleri çekilmekte ve dijital fotoğraf olarak bir CNC freze tesisinin CAD-/CAM sistemine yüklemekte. Bu şekilde komisyonlanan parçalar tek tek elde bulunan granit resimleri ile kıyaslanabilir. Ocaklık ve evye belirlendikten, bütün çıkıntılar ve kesmeler bittikten sonra, Rexgranit'de özellikle 20 mm'lik mutfak çalışma tezgahı optik açıdan yine 20 mm'lik granit şeritleri ile iki kat yapılır. Mutfak çalışma tezgahı fevkalade yüksek dayanıklılığını, özellikle altına köşeli olarak yapıştırılmış cam elyaf pervazlarına borçludur. Komisyonlar müşteriye yahut montöre havale edilmeden önce son kontrolleri esnasında örneğin darbe bölümlerinin temizliği vs. incelenir. Genel bilgiler Ekim 2008 Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 19 “Interzum 2009” daha fazla ziyaretçi bekliyor Köln’deki mobilya tadarikçileri fuarının organizatörleri gösterilen aşırı talepden dolayı sergi alan sayısını arttırdı. Daha çok sergi alanı, daha fazla sergileyen şirket sayısı ve cazip bir etkinlik programı: Mayıs 2009’un 13’den 16’na kadar süren etkinlik süresince, ellinci yıldönümünü kutlayan mobilya tadarikçileri fuarı “Interzum”, bir çok yeniliklerle bekliyor. Fuarın düzenleyicisi, Kölnmesse, geleceğin mobilyalarında ve iç mekanlarda yeni üretilmiş ürünlerle ve yenilikçi materyallerle yön belirleyici olacağını vaat ediyor. “Interzum 2009”'un ziyaretçi sayısının yine arttırılabileceği konusu fuar timi için sorun kesin. Köln’dekiler arttırılmış arz çeşitliliğinin ziyaretçi sayısının çoğalmasına yol açacağı konusunda hemfikirler. Ve “Interzum” özellikle diğer etkinliklerde Köln’deki bu sergi fuarı için propaganda yapıyor. Ve bu şekilde başlıca mobilya üretim ve iç yapı fuarları kadrolu personel tarafından ziyaret ediliyor. Dünyanın değişik yörelerinden gelen konukların ziyaretlerinin tadını çıkarabilmeleri içinde sergicilerle birlikte yeni tedbir yöntemleri üretiliyor. Bütün bu faktörler gerçek karar vericilerin “Interzum”'da toplanmasını sağlayacak. Nitekim son fuar giderleride açık şekilde daha çok nitelikli seviyedeki konuklarin geldiğini gösteriyor. Burada sergiciler bütün uygun satış pazarlarının ziyadesiyle memnun satın alıcıları ile buluşuyorlar. Ve genişletilmiş arz sayesinde “Interzum 2009” pay miktarını fazlasıyla aşacaktır. Sergicilerin aşırı talepleri şimdiden kendini göstermeye başladığı için “Interzum 2009” sergi alanlarına en az yeni bir hangar ekleyerek genişletecek. Organizatör du- rumu zira fuarın yıldönümünü hiç kimsenin kaçırmak istemeyecektir diye özetliyor. “Interzum” timi 2007 yılındaki etkinliğe kıyasla, şimdiden sergici sayısında, aynı zaman dilimi gözönüne alındığında, daha fazla artış olacağını kaydediyor. Kölnmesse fuar esnasında cazip öneriler sunarak bu coşkuyu mükafatlandırıyor. “Sektör deki fikir zenginliği, sergicilerin sadakatı ve bizim fuarın dünya çapındaki çekiciliği, bu fuar yıldönümünü mümkün hale getirdi” diyor ürün müdürü kendinden emin bir şekilde. “Ve biz gerçek öncülük düşünceleriyle bu dünyanın yeniliklerini izlemeye ve Köln’deki bir çok ziyaretçilere sunmaya devam edeceğiz. Ve bu sebepden dolayı biz gelecekte de sergicilerle ve de ortaklarımızla beraber çalişmaya çok yüksek derecede deger veriyoruz.” “Dekorasyonda yenilik” Tamamen yeni ve sadece Köln’de: Interzum timi ağırlık konusu olan “Dekorasyonda yenilik”'i takdim ediyor. İç mekan donanım alanında fuarın ne derecede ehliyetli olduğu konusunda bütün fuar konuklarına mükemmel izlenim sunuyor. Fuar 4.2 numaralı paviyonda diğer konuların yanı sıra toplumsal değişimleri ele alan ve ev yaşamına gösterdiği etkisini gün ışığına çıkaran çok özel bir gösteri planlanıyor. Çünkü insanların yaşam dünyası değişiyor: Tek kişilik hane sayısında artış olduğu kaydedilmekle birlikte, işverenler artık çalışanlarından daha çok yerel ve mekansal esneklik bekliyorlar. Nitekim bu “yeni ihtiyarlar” yani 60 yaş üstündekiler ileriki yaşlarında huzur evi yerine daha değişik hane biçimleri istedikleri için, demografik değişim bu dinamik yaşlılara daha yeni, yaratıcı hane tasarımları sunmalı. Bir çok mimar, planlayıcı ve sergici yoğun bir şekilde bu konularla uğrasıyor ve Interzum özel gösteri çerçevesinde bir kaç tane sürpriz mekan tasarımı, ürünler ve materyallerle, yaşam mekanlarının ne derece değişime uğradığı sahnelenecek. Tasarım manzaraları odak noktasında “Interzum”'daki klasik donatım ürünleri, mobilyanın kullanım derecesini büyütüyorlar. Fuar, banyo dahil, bütün yaşam alanlarını kapsıyor. İçyapının mobil oturma alanları için hangi şartları yere getirmesi gerektiğini Event-Zone gösteriyor ve böylece tasarım bakış açısını odağa yerleştiriyor. En nihayetinde de yatlara, karavanlara ya da otomobil ve uçaklara en çok bu değerli materyaller girmiş vaziyette. Bir çok hafif Köln’deki “Interzum” kendini sektörde öncü fuar şirketi olarak görüyor ve yurtdışından gelen bir çok ziyaretçide bu durumu onaylıyorlar. yapı çözümleri parlak baskı ve yüksek teknolojinin arasında görebileceğiz. Ziyaretçiler bu özel gösteride birbirlerine uyumlu yenilikçi materyallerin, canlandırıcı ışık çözümlerinin, gösterişli süslerin ve aksesuarların insanları dükkan ve alışveriş merkezlerinde nasil alışveriş yapmaya yönlendirdiğinide canlı yaşayabilecekler. Otel ve alışveriş merkezlerinde bu tür çözümlerin nasıl yapıldığını somut örnekler de gösteriyor. Sergi salonu 4.2’deki “Dekorasyonda yenilik”'e biraz zaman ayırmayı planlamaya değer. Zira tartışma platformu da görülen ve yaşanılanı daha da derinleştirmek için bir fırsat sunuyor. Eğer biraz daha çevrenize bakarsanız bu sergi salonunun hemen yeni bir özelliğini daha fark edebilirsiniz. Burada Interzum’un ödül kazanmiş ürünleri sunulmakta. Ve tabiiki organizatör, diğer salonların meydanlarında da muazzam bir şekilde sahnelenenlerin sizi şaşırtacağına dair şimdiden söz veriyor. Yüzey tasarımı ve donatımlar mobilyaların imajını belirler Köln’de ziyaretçiler en yeni mobilya modası konusunda bilgi edinebilirler. Sayfa 20 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Fuar önizlemi Ekim 2008 Yüksek parlaklık folyolarının işlenmesi Üç İtalyan mobilya parçaları üreticileri işletmesi – bir konsept PVC-Folyoları (yüksek parlaklıkta daha çok Japonya’dan) olaya mutfak yüzeylerinde kesintisiz başarıyla hakim durumdadırlar. PE-folyoları ölçülü büyümeyle bir azınlık oluşturmaktadırlar. 3D tekniği kendine has dizayn varyasyonlarını mümkün kılmasına ve dekor kalitesi ve yorumlamasında da yüksek beklentileri karşılıyor olmasına rağmen oturma odası ve yatak odası mobilyalarında hala dikkate değer bir rol oynamamaktadır. Aşağıdaki makale yüksek parlaklık folyoları işleyen üç İtalyan girişimini tanıtmaktadır. Bu arada ağırlıklı olarak Herford, Wemhöner Surface Technology’nin “Variopress” tekniği devreye sokulmaktadır. 3D mutfaklar için ön cephe yapı parçalarının güncel dizaynını yorumlamış olmasına rağmen piyasa olgusu itibariyle bakıldığında işleyicilerde belirli endişelere yol açan faktörler bulunmaktadır. Bu bir yönden on yıllar önce 3D söz konusu olmadan çok önce bir kez piyasa segmanına hakim olan Postforming’dir. Her moda eğilimi gibi şimdi bu da zemini tekrar düzelteceğe benziyor. Postforming o zamanlar sadece HPL/CPL’nın devreye sokulmasıyla başarıya ulaştı, daha sonra Direktpostforming tarafından değer kaybına uğratıldı. Süreçlere bugün PVC-folyolar da iyi gelmektedir. 3D – ön cepheleri her yönüyle iki milimetre çapa kadar incelikle yuvarlatılmış dış kenarlar ve aynı şekilde yuvarlatılmış köşe kenarları ve köşeler arz etmektedir, kırışıksız dışı eksiz şekillendirilmiş. Bu Postforming’in ya dikine ya da çaprazlama yuvarlatılmış dış çizgileriyle kıyaslanacak olursa, süreç koşullu iç profil döşemeden feragat hesaba katılmaktadır, bu durumda 3D üreticilerinin endişeleri tamamen gerekçesiz gibi görünmektedir. Ancak Postforming Strangware’nin rasyonel işlenmesi vesilesiyle önemli bir fiyat indirimi sunmaktadır. Motta di Livenza’da (TV) Arko S.p.A. Ancak dokuz yıldan beri faaliyet göster mekte olan girişim kendi ifadesine göre günde 35 000 ön cephe yapı parçası üretmektedir, üç vardiya halinde yaklaşık 250 işçi çalıştırmaktadır ve batı Avrupa’ya ve dünya çapında çeşitli diğer ülkelere teslimat yapmaktadır. Arko bugünkü büyüklüğüne dört Kolmag sıvı yastık preslerinin devreye sokulmasıyla ulaşmıştır, geçen süre zarfında bunların dördü de yerini adım adım Wemhöner’den 3D-diyafram presleri almıştır. Arko firması 2006 yılında üçüncü ve Variopress hattını sipariş etmiştir. Neden sadece diyaframlarla çalışıldığı sorusu bir dizi argümanın ortaya çıkmasına yol açmıştır: Sekiz bar pres baskılarıyla çalışılabilirmiş; yüzeyler daha iyi, büyük bir kesinlikle kırışıksız olurmuş; ürünün bütün noktalarına yeterince ısı ulaşırmış; Pin-baskı sistemleri daha emin bir şekilde işlerlermiş; daha ince folyolar işlenirmiş. 3D-pres tekniği bugün geniş çapta otomatikleştirilmiştir ve komple bir hatta yerleştirilmiştir. Seyirler birbirlerine benzemektedirler ve geniş çapta olgunlaşmış sayılabilirler: Geniş alan ve profil perdahı ve temizliği; geniş alanlara, iç ve iki kez olmak üzere dış profillere sensor kumandalı tabancayla yapıştırıcı püskürtülmesi; altı kat kurutucuda şarj buharlaştırma, bant tablet yoluyla Variopin paletine aktarma; folyoların yerleştirilmesi lüzumu halinde folyo makarası ile uzatma; tabanca yeri presin önünde - pres çıkış yeri; Salınım tertibatı, ön yüz sadece aşağıya bakmalıdır; Kesim ünitesi, genellikle otomatik çalışma; artık folyoların elle alınması, balya presine verilmesi; arka kenarların yuvarlayıcı yuvarlak fırçayla düzleştirilmesi, yuvarlatılması. Arko geniş ve dar alanların aynı anda nemlendirilmesi için püskürtme otomasyonuyla yeniliklere açık şekilde çalışmaktadır. Amaca uygun olarak tek kullanımlık hafif kağıttan bir bant şarjla birlikte hareket etmektedir, bu nakil bandının kesin ve kalıcı temizliğini temin etmektedir. 3D-pres süreci de bir değişime tabi olmuştur. Bir zamanlar üç fonksiyon odası söz konusuydu: Birincisi ısı levhası ile diyafram arasında, sıcak havayla açılmakta, ikincisi diyafram ile folyo arasınsa, pres sonlandıktan sonra bir soğuk hava baskısıyla birbirlerinden ayrılırlar, üçüncüsü folyoyu oluşturulacak vakum için komple paklayan palet çerçevesinin içinde. Sonuncusu artık paletin kısmi dizaynıyla ilgili şekilde kısaltılmış folyoların atık tasarrufuyla işlenebileceği sonucuyla kendisini gereksiz addetmiştir. Diyaframlı “Variopress” çalışma parçası destekleri ve destek takozları gerekmeksizin “Variopin” paletinin yoğun ve folyo tasarruflu kaplanmasına izin vermektedir. Bir diyafram 3 600 ile 4 000 arasında pres yapılmasını sağlamaktadır. Sadece arka yüzü primer tabakalı PVC-folyoları devreye sokulmaktadır. Bunların yüzde yetmişi yüksek parlaklığa sahiptir. Dayanma oranı önemsizdir. Cormons’da (Gorizia) Ilcam S.p.A. Icam 1959 yılında faaliyete geçmiştir, bugün İtalya’da 500 işçi çalıştırmaktadır, neredeyse bir o kadar da Balkanlar ve Rusya’da. Girişim iki bacağıyla yere sağlam basmaktadır. Biri 23 000 3D-form parçalarıyla, diğeri 12 000 masif ağaç ön cephe yapı parçalarıyla toplam satışa katkı sağlamaktadırlar. Slovenya’daki (Ilmest, 180 çalışan), Romanya’daki (Ilrom, 300 çalışan) ve Rusya’daki (Ilperm, 80 çalışan) işletmelerde masif ağaç ön cepheleri için kenarlıklar imal edilmektedir. Yapıştırıcıyla nemlenmiş, kurutulmuş çalışma aletleri yüksek parlaklık kaplamalarında elektrikli süpürge ile fırçalı uç sayesinde tozun zerresinden arındırılmaktadırlar. Girişimlerde eskiden çok sayıda Kolmag sıvı yastık presleri çalışmaktaydı. Bugün dört adet Wemhöner 3D-pres hattı üç vardiya işletme şeklinde faaliyet göstermektedir, küçük olan bir beşincisi küçük serilere ve numune hazırlamalarına hizmet vermektedir. Wemhöner montajcıları altıncı “Variopress” hattını ziyaretin yapıldığı esnada henüz monte etmekteydiler. 3D-preslerinden çok daha önemli bir bölüm şekil frezelerinden sorumludur. Yılda tahminen 50.000 m3 MDF makine odasından geçirilmektedir. Seri parçaları için beş adet CNC-yüzey makinesi, özel parçalar için bir altıncısı devasa görev hacminin üstesinden gelmektedirler. Bütün CNC-yüzey makineleri çekip çıkarılarak değiştirilebilir tezgahlarla donatılmışlardır. Handling için hayret uyandıracak ölçüde robotlar devreye sokulmaktadır. Bunlar en sorumsuz çalışanlarmış, üç yıldan beri devredeymişler ve “bir gün bile hastalanma- mışlar”, yani bir arıza sonucu devre dışı kalmamışlar. Her bir robot 200 ile 300 arası süreci hafızaya alabilmektedir, öyle ki hareket değişikliğinde sadece belirli ölçülerin girilmesi yeterli olmaktadır. Yüzey frezesi ve 3D-kaplama için hangarlar arası nakil hava koşullarından korunarak hareket hattında bir indükleme sürgüsü üzerinden kumanda edilen bir arcın devreye sokulmasıyla gerçekleştirilmektedir. 3D-pres hangarında sadece diyafram ile çalışılmaktadır, ağırlıklı olarak silikon, arada bir de doğal kauçuk. Yüksek parlaklıktaki ön cephelerin yarısından fazlasını yüzde doksan Japonya kaynaklı folyo kaplanmış ürünler oluşturmaktadır. Doğrudan yüksek parlaklık presinden önce bütün ön cepheler makineyle temizlendikten sonra bir kez daha fırça başlıklı emici kullanılarak elle tozdan arındırılırlar. Folyoların yüzde Devamı sayfa 21 Otomatikleştirme tekniği ilerlemeye devam ediyor İnce işleme araçları, daha yüksek makine ve alet üretkenliği ve emre amadeliği aranmakta fr. Ahşap işlemedeki güncel makine tekniği seri ve Insel imalatta gelişmeye devam eden bir otomasyonla yoğrulmuştur. Dijital fabrikaların olması arzusu, Avrupa’da gelecekte başarılı üretim yapabilmek için sabit ve komplike networktan daha çok esnek ve dönüştürülebilir imalat yapılarının gerekli olduğu görüşünün önünü açmıştır. Bugün akıllı işletim verilerini toplama ve teşhis sistemlerine kadar etkin kumanda ve donanım sistemleri ayrıca etkin ürün kalitesi ölçüm yöntemleri, örneğin masif ağaçlarda 250 m/dakikaya kadar veya inceltilmiş plakalarda 120 m/dakikaya kadar geçiş hızları için yüksek çözünürlüklü resim tarayıcısı mevcut bulunmaktadır. Yıllar önce Alman Makine Mühendisliği Birliği VDMA tarafından İtalyan rakiplere karşı stratejik savunma olarak resmen ilan edilen “FMX”-Formatı bugün kendini CNC-kumandalı işleme merkezlerinde CAD ile Postprozessor arasında kesim yerine yöneltme için açık bir format olarak göstermektedir. Donatıcılar işletme içi lojistiğin iyileştirilmesine olan ilgilerini giderek kaybediyorlar ve malzemeyi mümkün olan en iyi şekilde yapılandırmak için barkot ve RFID sistemleri üzerinden pratiğe uygun çözümler sunuyorlar. İnternet destekli yedek parça temini bugün neredeyse bütün makine ve tesis imalatçılarında gerçekleştirilmekte ve makine işleticilerinin talepte bulunmalarını kolaylaştırmaktadır. Toz ve gürültü azaltma ve emniyet tedbirleri gibi eskiden oldukça çelişkili tartışılan konular çoktan ilgili makine çözümlerine dahil olmuşlardır ve emniyet yönetmeliklerine uygundurlar – bir nokta hariç: Vornorm prEN 848-3 emniyet direktifleri (Makine emniyeti, işleme merkezlerindeki koruma perdelerinin dayanıklılık kontrolü) bazı makine imalatçıları tarafından henüz hayata geçirilmemiş bulunmaktadır. Geçiş tekniğinde daha yüksek geçiş hızı (50 m/dakikaya kadar) eğilimi hüküm sürmektedir. Bu, örneğin Homag, Ima ve başkalarının enine işlemedeki yeni takımlarıyla (şekil frezeleri) mümkün olmuştur. Doğrusal tekniğin geri dönüşü geçiş makine ve tesislerinin Rönesanssı olarak tanımlanabilir. Bununla enine işlemedeki atıklar (örneğin basım frezesi) kusursuz ve hızlı bir şekilde kumanda edilebilmektedirler. Makine ve tesis yapımcıları hazırlama planlamacılarına süreç zincirlerini kapasite sınıflarına, yani hazır edilecek ürün adedi sayısına göre bölmelerini tavsiye etmektedirler. Ancak ondan sonra talep edilen makine ve tesis üretkenliği ve emre amadeliği pratiğe uygun bir şekilde hayata geçirilebilir. Bu Quintessenz bununla birlikte ince üretim araçlarına da yol açmaktaymış. Üretim planlayıcılarının az donatım zamanlı ve düşük enerjili makine ve tesis taleplerini uluslararası makine üreticileri giderek daha fazla hesaba katmaktadırlar, aynı şekilde basit, lojistik menü takibi talepleri bazı makine üreticilerince önemli öl- çüde karşılanmaktadır. Dört yıldan beridir dünya çapındaki fuarların sürekli bir konusu olan “Nesting” üretim süreci 2007 yılında Almanya’da yeni bir itici güç edindi. Kesilecek malzemenin nanokristalliner tabakalandırıldığı yeni talaş kaldırma aletleri (Leitz, Leuco v.b.) 30 ile 35 m/dakika artış sağlıyorlar. Verdiği destek ayırmada verimlilik. Bu durumda, bir de henüz bir işleme makinesinin bulunmadığı düşünülürse Nesting-Makinelerine yatırım yapılması ilginç olur, çünkü bir plaka bölme testeresinden feragat edilebilir. Ancak bu durum Avrupa’da güncel değil. Bunun dezavantajı Nesting-sürecinde yatay delmelerin sağlanamamasıdır. Genel olarak bakıldığında yeni ve geliştirilmiş talaş kaldırma aletleri sürecin üretkenliğini artırmakta, yırtılma çatlama oluşturmaksızın çalışmaktadırlar ve ürün kalitesini yükseltmektedirler. Leitz örneğin gürültüsü azaltılmış bir dairesel testereyi tanıtır. Süreç kumandası için simülasyon teknikleri uzun zamandan beridir mevcut bulunmaktadır, ancak Bosch-Rexroth yeni nesil yüksek parlaklıkta resimli foto realist bir süreç hesaplayıcısını tanıtmıştır. “Ligna 2005” üretim teknikerlerine iki yeni süreç tekniği hediye etmiştir, yani yüzey işlemesi alanında dijital dekor baskısını (Homag/Alno) ve masif ağaç işlemesi alanında Weinig’in geçiş prensibine göre masif ağaç işlemesine yönelik “Conturex” CNC işleme merkezini. “Ligna 2007”de teknik ilerleme kendini büyük teknik sıçra- malar şeklinde değil, aksine genellikle ayrıntıya (takım) dayanan çok sayıda teknik yeni ve ileri gelişmeler şeklinde açık etmiştir. Esas itibariyle yeni süreç teknikleri tanıtılmamıştır. Dijital dekor baskısına duyulan ilgi aşikardır ve Homag, Bürkle, Durst, Barberan ve başkaları tarafından daha da geliştirilen tesislerde zemin bulmuştur. Toz cila kaplama alanında ilginç bir uygulama örneğini Wels’den Avusturyalı Tiger-Werk beyaz toz cilayla kaplanmış olan sonra dijital baskıyla “kaplam” logosu işenmiş ve ardından üzerine şeffaf toz cila atılmış olan bir MDF numunesinde göstermiştir. “Ligna”da ayrıca Venjakob’un ilk MDF-toz cila kaplama tesisini satabileceği ortaya çıkmıştır. Toz cila kaplamaya yönelik tesisler ilgili sergileyiciler tarafından “Ligna”nın doğasına uygun olarak gösterilmemiştirler. Hazırlama tekniğinde görülebilir bir başka eğilim pahalı doğal gazın ateşlediği artan ağaç fiyatlarından kaynaklanmaktadır; bu durum bütün düzeylerde daha başka ağaç iyileştirmelerine yol açmaktadır. Her yapı türünden hafif yapı plakaları şu sıralar zanaata da girmekteler. Hafif yapı plakalarının kenar kaplamaları için hangi ürün kalitesinin gerçekleştirileceğine bağlı olarak birçok süreç hizmette bulunmaktadır. Homag’ın yeni ürünü “Ligna”da ilk defa gösterilen “Doppeledge”-sürecidir. SCM-grubundan Morbidelli diğerlerinin yanı sıra benzer bir süreç gösterdi. Tool-Management gibi kavramlar son “K34-0” model dizisi şahsen zor masif ağaç kerestelerinin üstesinden çok iyi gelmektedir. Bu makine üst tarafta bulunan kullanım durumuna göre aynı veya aksi yönde çalışan sabit gerilimli bir hızar miliyle çalışmaktadır. Fotoğraf: Paul dört yıl içinde bu alana giriş yaptılar. Talaş kaldırma aletleri için mal gönderme depoları piyasa tarafından, daha çok büyük girişimler yurtiçi ve yurtdışı ağaç materyali imalatçıları tarafından üreten tereddütle kabul edilmektedir. Hazırlama tesislerinin finanse edilmesi kesinlikle her zaman büyük bir anlam taşımaktadır, arz da buna bağlı olarak çok yönlüdür. Şu sıralar bir şirketler grubu bankalara rakip olarak bir finansman alternatifi sunmaktadır, bu alternatif küçük ve orta ölçekli işletmelerin seyyar tesis varlıklarını, örneğin kullanılan makine parkını satmaları ve ardından kiralamaları yoluyla likidite sorunlarını aşmalarını mümkün kılmaktadır. Ekim 2008 Yüksek parlaklık folyolarının işlenmesi Sayfa 'in devamı 85’i PVC’lere gerisi PET’lere düşmektedir, artan eğilimde. Üretimin yüzde doksanı ihraç edilmektedir, ağırlıklı olarak Almanya, İngiltere ve Fransa’ya. 3D-form parçaları ve masif ağaç ön cephelerin toplam satışa oranı neredeyse yarı yarıyadır. Oderzo’da (TV) Tecno Panneis s.r.l. Oderzo’da (TV) Tecno Panneis s.r.l. üretimine 1994 yılı Mayıs ayında start vermiştir. Bu arada girişim tek vardiya işletimde günde yaklaşık 7 000 parça teslim etmektedir, bunun 3 000’i işletime yeni alınmış olan Wemhöner “Variopress” ile. Üretimin yarıdan fazlası ihracata gitmektedir: Çin’e Arabistan’a ve Avustralya’ya. “Variopress” için sekiz bar pres baskısı kullanılır olarak devreye sokulmuştur. Sıvı yastıklar Tecno Panneis’de oniki bar ve 95 °C yağ ısısıyla hareket ettirmektedirler. Her iki sistemde yüksek parlaklık sunmaktadırlar. Girişimlerde sıvı yastık daha ince olan yüksek parlaklık folyosu için daha uygun sayılmaktadır. Bunlar 0,2 milimetre kalınlıktan itibaren devreye sokulmaktadırlar. Burada esas itibariyle yapıştırıcı olarak tek bileşenli PU kırılması reddedilmektedir, çünkü bu yarılmalarda çatlamalarda sorunlara yol açıyorlarmış. Dar alanlar ve dış profillere istif halinde adım adım daha yüksek konumlanan, her ilerleme turunda istifi çepeçevre dolaşan otomatik bir tabanca ile püskürtme yapılmaktadır. İkinci çalışma sürecinde alan püskürtmesi gerçekleştirilmektedir, bu arada dış profiller ikinci kez kaplanmaktadırlar. Alan püskürtme makinesi kağıt altlığı olmaksızın paslanmaz çelik transfer bandında çalışmaktadır, bunun temizliği işletme sırrı sayılmaktadır. Tecno Panneis “Variopress”deki seyir parçaların presin arkasına yerleştirilmesiyle tanımlanmaktadır. Palet kaplama yapıldıktan sonra aşağı iner, öne doğru presin altına hareket eder, orada kaplama düzeyine kaldırılır yatay bir makaradan folyoyla örtülür ve daha sonra presin olağan yoluna devam eder. Bunun doğrudan arkasında (pres ile kaplama tezgahı arasında) şarj bir çevirici tarafından bir paralel hatta salınır, bir başka yerde elle kesilir ve ayrılır. Arka yüz temizliği ve kenar kırma ayrı bir süreçte gerçekleştirilmektedir. Folyolar Kolmag sıvı yastıkta da, folyoların atık tasarrufu için sabit ölçülerde devreye sokulduğu eski zamanların aksine tam alansal olarak ele alınmaktadırlar. Folyo atığı önemli lojistik gereğince çok masraflı olarak görülmektedir, öyle ki bugün fazla atık önemsenmektedir. Ancak her bir parça için çepeçevre yaklaşık beş milimetre geri dönüşlü ilgili formlar için ilave baskılar kaçınılmazdır. Baskılar çalışma parçalarını sıvı yastığın diyaframına derince bastırabilmek için önemlidirler. Sıvı yastık prensibini piyasada zorlamaya başlayan durum herhalde bu olsa gerek. Hansgert Soiné Modern CNC – üst frezelerin (burada germe tezgahı) devreye sokulması çatlaksız. Ante: ½ Seite hoch Vollformat rechte Seite außen Sayfa 22 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Yüzey Ekim 2008 Doğrudan laminat zemin baskısı gelişiyor Uzmanlar doğrudan baskı temelinde ilk 3 boyutlu yüzeyi daha bu yıl için bekliyorlar. kk. “Doğrudan laminat zemin baskısı için pazar büyümesi Orta Avrupa’da 2007 yılında gerçekleşti.” Bu sözler Hymmen-Hackemack GmbH, Bielefeld firmasının Satış Başkan Yardımcısı Joachim Voigt’a ait. Günümüzde artık bir dizi farklı doğrudan baskı yöntemi mevcuttur. Aşağıda yer alan makale Hymmen, Bürkle ve Wemhöner firmalarının doğrudan baskı sistemlerini tanıtmaktadır. Voigt’a ait hacim analizi doğrudan baskı yöntemiyle imal edilen laminat zemin üretiminin yukarı fırlayan dik eğrisini göstermektedir. 2006 yılında dünyada henüz yaklaşık 8 milyon m2 iken, bu değer 2007 yılında yaklaşık 50 milyon m2’ye çıkmıştır, 2008 yılında ise 100 milyon m2 işaretinin ötesine geçecek bir hacme ulaşması beklenmektedir. B una paralel olarak yüzey çeşitleri de gelişmeye devam etmektedir. Böylelikle bu yıl için doğrudan baskı temelli ilk 3 boyutlu yüzeyin üretileceği bildirildi. Hymmen firmasına göre pazardaki büyüme optimal şekilde ve hızda gerçekleşmektedir, esas eğilim Avrupa’da bulunmakta Amerika ve Asya bunu takip edecektir. Bielefeld’li tesis imalatçısı için (laminat zemin panellerinin) doğrudan baskı konusu henüz yeni fakat oldukça başarılı bir disiplin. Geliştirme serisinin başlangıcında açıklanan hedef kendilerine ait teknolojiler temelinde Turn Key tesisleri oldu. Beş yıl önce bu firmanın baskı makineleri cirosu daha 2007 yılındaki hacmin yaklaşık yüzde 25’i seviyesinde idi. Ligna, kendi tesisleriyle teknolojik büyü- üreticisinin bakış açısına göre burada esas olan personelin işletmecinin yerinde eğitilmesiydi. Şu sıralarda üç üretim vardiyası için bu yapılmış (Eylül/Ekim 2007 seviyesi), iki tane daha düzenlenecek. Bu bağlamda önemli sözcük süresi büyük ölçüde personelin eğitimi ve rutin haline getirilmesine bağlı olan dekor değişimidir. Hymmen Technikum’da bir pilot tesisle ilk doğrudan baskı denemeleri başarıyla gerçekleştirildikten sonra 15 Temmuz 2006’da Brilon’daki montaja başlandı. Kurulum plana göre seyretti, Eylül ortalarında devreye alındı. Başlangıç aşamasında kaliteleri başından itibaren satışa uygun olarak değerlendirilen arka duvar plakaları üretildi. Seçilmiş müşterilerle ilk laminat zemin üretimleri gerçekleştirildi, devamında iki renkli baskıya geçildi. Proses em- Brilon'da Egger firmasındaki Hymmen tesisi 380 m uzunluğa sahiptir. meyi 2003 yılında gerçekleştirdi. 2005 yılından beri kendi değerlendirmelerine göre gerek teknik seviyede gerekse de pazar için doğrudan baskı konularında lider pozisyona sahipler. Hymmen için doğrudan baskı konularının ana referansı şüphesiz Brilon’daki Egger fabrikasına teslim edilen ve burada 2006 sonunda laminat zemin üretim işletmesine geçen yeni doğrudan baskı tesisidir, bu tesis 120 m/dak değerinde bir üretim hızına sahiptir. Birinci yılda planlananın üstünde bir üretim yaptı: neredeyse 10 milyon m2 baskılı laminat zeminler. Bunun yanında geçtiğimiz yılın sonbaharında Hymmen firmasında, benzer teknolojiye, ancak daha küçük boyutlara sahip başka bir doğrudan baskı tesisi, montajın son aşamasında bulunuyordu. Türk ağaç malzeme üretim firması Yıldız için üretilecek imalat hattı 60 m/dak geçiş hızına ve yaklaşık 15 milyon m2 yıllık kapasitesine sahip. Egger firmasının Hymmen firmasını tercih etmesinin nedeni sadece ağaç malzeme üreticisinin özellikle Wismar’daki kesintisiz laminat zemin kaplama tesisinde şimdiye kadar gerçekleşen işbirliğinden kaynaklanan olumlu tecrübeler değildi. Egger firması bunun yanında Marienmünster fabrikasındaki üretim faaliyetinden cilalı yüzeyler konusunda geniş kapsamlı bilgilere de sahip oldu. Yaklaşık beş yıl önce “Vivo” ürün çeşidiyle pazarda geleceğe dönük bir cilalı zemin için ilk deneme başarısız olmuştu. Egger firması Brilon’da yeni bir tesisle ve Hymmen firmasının yardımıyla “ev ödevlerini” başarılı bir şekilde yaptı. Makine niyetine ulaşıldıktan sonra üç renkli baskı (artı astarlama) başladı. Tesis üretimi, bu yıl için planlanan 15 milyon m2’ye aşama aşama geliştirilecek. Tüm üretim demetinde sıkıntı hala ambalaj sahasında yaşanmakta, ancak bu saha artan tesis gücüyle geliştirilmeye devam edilmektedir. Kurulan ilk Homag kenar hattını (350 m/dak), doğrudan baskı tesisinin uygulanmasıyla 30 milyon m2 nominal güce sahip bir diğeri takip edecektir. Baskı üniteleri masif yapıda, titreşim süspansiyonuna sahip ve yüksek hızlara uygun olarak tasarlanmıştır. Hymmen’e göre 2 300 mm’lik kauçuk merdane genişliği üzerinden kalite sınırlamalarından korkulmasına gerek yoktur, ki bugün dahi 2850 mm genişlikler mümkün olmaktadır. Bürkle tek elden doğrudan ve dijital baskı hizmeti sunuyor Freudenstadt’ta mukim Robert Bürkle GmbH firması şüphesiz olarak kendilerine ait bir teknolojiyle ağaç ve ağaç malzemeler üstüne doğrudan baskı yüzeylerinin pazar büyümesini gerçekleştiren en önemli makine ve tesis üreticileri arasında sayılmaktadır. “Ligna 2007”de ilgili yüzeyler için bir dijital baskı tesisi tanıtımı büyük sansasyon yarattı. Bu tesis satıldı. Avusturya’da Wals’ta bulunan Kaindl Flooring GmbH firmasında ince ahşap kaplama zeminler, aynı zamanda dijital baskılı laminat zeminler üretecektir. Ürün yöneticisi Tobias Schreck Bürkle firmasının dijital dünyaya, analog dünyayı – yani dolaylı tifdruk yöntemine göre doğrudan baskı dünyasını – ihmal etmek için girmediğini vurguladı. Her iki yöntem geleceğe dönük ağaç ve ağaç malzemelerde yüzey kaplaması konusunda “Bürkle’nin sütunlarıdır”, ve bunlar rakip değil birbirlerini tamamlayan yöntemlerdir. Pazarda uzun zamandır mevcut olan doğrudan baskı hala önde gidiyor: her zaman olduğu gibi mobilya parçaları için arka duvar kaplamaları tarafından da ilerletilmektedir. Burada sınırlar, daha yüksek taleplere bağlı laminat zemin doğrudan baskısı için yüksektir. Bazı tesisler iki üretim türü için tasarlanmıştır, sonradan donatma da mümkündür, örneğin; 2004 yılında Malezyalı üretici Robin Resources firmasına teslim edilen Bürkle tesisi 2007 yılında üç renkli baskıyla zemin imalatı için donatılmıştır. 2007 yazında MeisterWerken’de donatılan tesis Bürkle için şüphe yok ki doğrudan basılan laminat zeminler için kalite standardı konularında bir referans olarak değerlendirilmektedir. Freudenstadt’lı makine imalatçısı için zemin sahası gerek büyüme gerekse de kalite konusunda itici güçlere sahip olduğu için özellikle ilgi çekicidir. Mobilya sahasına da odaklanılmaktadır, burada sözgelimi Ikea tedarikçileri olan Swedwood ve Rauch firmaları plakalarını bastırmaktadır. Yine büyüme burada da beklenmektedir. Şimdiye kadar karşılanamayan bir talep olan doğrudan baskılı yüzey konusunda Bürkle firması 2008 yılı başlangıcında bir çözüm buldu. Bu, şimdiye kadar baskın olan melamin kaplamadaki yapısal yüzey- Wemhöner firmasından Master Print leri ilgilendirmektedir. Böylece 2008 yılından itibaren hissedilebilir 3 boyutlu yüzeyler doğrudan baskı laminat zeminlerinde de mümkün olmaktadır, burada baskı yöntemi melamin yüzeyini de kapsamaktadır. Bununla ilgili numuneler henüz Ekim 2007’de sunulabilmişti. Tobias Schreck’e göre sözkonusu yeni yöntem teknolojisi, hemen hemen aynı maliyet seviyesinde olacak ve üretim hızlarında herhangi bir sınırlama getirmeyecek. Gelecekteki tesislere bu seçenek standart olarak dahil edilecek. “Druma” baskı makinesi serisinin üç farklı ana tipinden hareketle çok sayıda uygulama çeşidi sayesinde geniş bir imalat yelpazesi karşılanmaktadır. Küçük ve orta formatlı iş parçaları kaplayıcıları için, 400 ila 1 600 mm arası bir çalışma genişliğindeki orta seviyede gerçekleşen üretim kapasitesinde ana model “Druma-S” olmaktadır, ki bunun sayesinde laboratuvarlar ve numune tesisleri için de uygundur. “Druma-HP” 2 200 mm genişliğe kadar büyük formatlı iş parçalarının kaplanması için veya genel olarak çok yüksek avans hızlarında ve yüksek üretim hızlarında tek veya çok renkli baskıda aynı zamanda 1/10 milimetre sahasındaki azami Passer talebi olan yerlerde kullanılır. Orta ila yüksek üretim kapasitesine sahip tesislerde tek veya çok renkli baskıda ve keza azami Passer talebi olan yerlerde mobilya parçası kaplayıcıları için kullanılan “Druma-M” Hannover’de henüz yeni olarak tanıtıldı. Güncel baskı makineleri nesli yeni kontrol sistemleriyle donatılmıştır, SEW ile yapılan işbirliğinin bir sonucu. Bu, tahrikleri ve kontrol ünitelerini ilgilendirmekte, ayrıca tesisler daha yüksek bilgisayar kapasitelerine de sahiptir. Wemhöner’den dolaylı tifdruk Bürkle firmasının yeni “Druma-M” serisi dekor baskı makinesi. KT presleme teknolojisinde dünya lideri olan ve Herford’da mukim Wemhöner firması için yüksek büyüme oranı, yalnızca dekor baskısı dahil sıvı kaplamaya dair büyük branşı ürün yelpazesine dahil etmesine neden olmakla kalmadı, aksine aynı zamanda “Wemhöner Pressen” şeklindeki başarılı firma adını “Wemhöner Surface Technologies” olarak değiştirmesine de neden oldu. Dolaylı tifdruk makinesi artık sıvı kaplama sahasında ana makine haline gelmektedir. Yaygın bir şekilde kullanılan “doğrudan baskı” ifadesi kafa karışıklığına yol açıyor, çünkü uygulanan yöntem açıkça boyayı gravür merdanesinden doğrudan taşıyıcı plakanın yüzeyine aktarmamakta, aksine dolaylı olarak üstünde bulunan bir kauçuk merdane üzerinden aktarmaktadır. Pazara geç giren Wemhöner firması, on yıllardır baskı makinesi üreten rakiplerinin karşısına çıkıyor, ancak dünya çapında sağlam ticari ilişkiler kuruyor ve ayrıca plaka üreticilerinin – mobilya sektöründe ölçülen – çok daha yüksek beklentilerini karşılayan bir makine imalatı getiriyor. Ayrıca böyle bir geç giriş yapan bir firma özel bir “katkı”, mümkünse eğer daha fazlası da beklenmektedir. Bunlar arasında Wemhöner bünyesinde geliştirilen baskı üniteleri için modüler kontrolör anılabilir, bu kontrolör sensörler aracılığıyla Passer’de 1/10 milimetre sahasında bir otomatik düzeltme imlanı vermektedir, ki bununla dekor, baskı ünitelerinin sayısından bağımsız olarak optimal şekilde karşılanmaktadır. Planlamaya dahil edilen boş mekanlarda modüler yapı sayesinde başka baskı ünitelerinin sonradan eklenmesi kolaydır. Ağır ana çerçeve ve iskelet yapısı ve elbette tüm tahriklerin hassasiyeti 125 m/dak değerine kadar hızlara izin vermektedir. 1 300 ila 2 300 mm arasında kullanım genişlikleri standarttır, ancak Herforder firması dahi büyük ölçülerden korkmuyor: 2 600 mm kullanım genişliğine sahip bir tesisle ilgili görüşmeler sürüyor. Passer kontrolörü çerçevesinde gravür merdanesi, uygulama merdanesi ve taşıma bandına ait servo motorlar, baskı ve avans parametreleriyle ilgili olarak bilgisayar tarafından kontrol edilen bir açı ve hız eşitlemesine tabi tutulur. Avans durduğunda baskı merdanesi otomatik olarak yukarı kalkar, yeniden başlatıldığında aynı şekilde geri döner. Kontrol panosu her baskı ünitesine doğrudan monte edilmiştir, alternatif olarak harici olarak da monte edilebilir. Makine, temizlik, merdane değişimi ve tamir amacıyla hassas bir şaryo üzerinde yana hareket ettirilebilir, içeri sürülürken stabil sıkıştırma aracılığıyla sabitlenir, bu sırada enlemesine Passer ayarı hassas bir şekilde ayarlanabilir. 260 ila 500 mm arası gravür merdaneleri ve 300 ila 400 mm arası uygulama merdaneleri kullanılabilir. Gravür ve uygulama merdanesinde motorla osilasyon yapan rakle için ve merdanelerin kendisi için alet kullanılmayan hızlı değiştirme sistemleri, kısa donatma süreleri olmasını ve bu sayede yüksek verimlilik sağlamaktadır. Durma halinde uygulama merdanelerinin rakleleri otomatik olarak çekilir. Boya çift diyaframlı pompa aracılığıyla hassas bir ayarla beslenir. Boyayla temas eden bütün makine parçaları paslanmaz çelikten imal edilmiş olup aşınmazdır. Merdanelerin alın taraflarını, kayan koruyuculara sahip yan sıyırıcılar güvenilir şekilde emniyete almaktadır. Gravür ve uygulama merdanesi için otomatik püskürtme düzenekleri baskı ünitesine monte edilmiştir, kapak uzaklaştırılmışken tehlikesiz temizlik çalışmaları sağlanır. Makineler Ekim 2008 Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 23 İnce kesim geçişi veya merdaneli şerit testere Çoğu durumda gatter tekniği en anlamı çözümü sunmaktadır le. En az kayıpla en çok verimi almak her zaman için ahşap işçisinin çabalarının amacı olmuştur. İnce tabaka kesme konusuna en büyük ilgi gösterenler parke sanayicileri, kapı ve pencere üreticileri, çoklu plaka veya diğer lamelli mallar üreten firmalar ile kurşun kalem, dübel, müzik enstrümanı ve diğer bazı malların üreticileri olmuştur. İnce kesitli kesme konusunda uzman olan Ried/Innkreis’te (Avusturya) yerleşik Wintersteiger AG firması ince kesim teknolojisi alanında geliştirdiği yenilikçi teknolojileri ile tanınmaktadır. İnce kesit yarığı, yüksek oranda hassasiyet, tutkal sürmeye müsait bir üst yüzey ile lamellerin ayrıca bir aşamaya gerek kalmadan işlenebilmesi kullanıcının sağladığı avantajlardır. Ürün programı ince kesim gatter testereleri, ince kesim şerit testereleri, testere bileme makineleri ve sert metal veya Stellit testere ağızları/palaları ile tutkallama ve preslemeye yönelik teknolojileri içerir. Wintersteiger tarafından sunulan ince kesim bant testeresi “DSB Twinhead”in hassas kesimi sert kromajlı kesim masası ile sağlanmaktadır. Bu tür makine üreticilerine yönelik çözümler 1,5 mm'den kalın lamellerin üretiminde kullanılmaktadır. Wintersteiger ince tabaka ahşap kesiminde 30 yılı aşkın bir uzmanlık bilgisine sahiptir. Şu ana kadar dünya genelinde 1000 adet ince kesim gatter testeresi satılmıştır. Fuardaki sunumun odak noktasında bu iki makine bulunmaktadır. 2005 yılında piyasaya sunulan „DSG Sonic” daha da geliştirilmiştir. Motor konsepti 15 KW’lik bir motor gücü ile dakikada 550 geçişe izin vermektedir; bu ise şu ana kadar piyasada bulunan makinelere oranla çok daha büyük bir üretim miktarına izin vermektedir. Makinenin kesim hızı ahşabın türüne ve boyuta bağlı olarak 0,3 ila 1,7 m/dakika olarak verilmektedir. Makine şu andan itibaren son derece ince Stellit testeresi ile piyasaya sürülmüştür. Bu anlamda firma 0,7 mm kesit sunan yegâne firmadır. Bu çok inçe kesit diğer faktörlerin yanı sıra oynama yapmayan “DSG Sonic” testere kılavuzu ile sağlanmaktadır. Salınımlı çerçeve sistemlerinden olarak oynamasız testere sistemi testerelere yandan baskı gelmesini önlemekte, bu da maksimum hassasiyet, testere ağızlarının uzun süre dayanması ve ince bir kesim sağlamaktadır. 120 mm kesim yüksekliğine kadar varan kesim hassasiyeti 0,1 mm ile belirtilmektedir. Maksimum kesim yüksekliği ise 250 mm’dir. Testere ile kesilen lameller derhal, yani sonradan kalibrasyona gerek kalmadan işlenebilir. Ayrıca yeni bir seçenek olarak “DSG Sonic”in yaş kesim uygulamaları da bulunmaktadır. Stenner firması ile işbirliği içerisinde sunulan „DSB Twinhead” Wintersteiger programında yenidir. Kompakt yapı tarzı her aşamada sabit bir sağlar. Paralel seyreden testere birimleri serbest kesim yapar ve malzemenin hareket sırasında yaptığı salınımlardan bağımsız çalışır. 1,1 mm kesit aralığına sahip 0,7 mm kalınlığa sahip testereler kullanılır. Disk makaraların çapı 915 mm’dir. Testere birimi başına 18,5 veya 22,0 kW nominal verime sahip ana motorlar takılır. Maksimum kesim genişliği 300 m civarındadır. Bant testere blok boyutları ve lamel kalınlıklarının hızlı ayarının yanı sıra geniş bir esneklik sağlar. İki ila altı testere tek bir makine halinde bir araya monte edilebilir. Fuarda gatter esaslı testere ağızlarının sökülmesi, temizlenmesi, gerilmesi, bilenmesi ile ilgili iş akışının baştan sona seyri gösterilmiştir. Ayrıca sert metal ve Stellit Neva firmasına ait ince kesim gatter’i “Orbit plus'un” hazne, besleme, kesim ve rendeleme ünitelerinin akış şeması. Grafik: Neva Trade “Speedliner” ince kesim şerit testeresinin iki modülü versiyonları bulunan ince kesim testere ağızları ile yontma testereleri içeren bir başka program sunulmaktadır. Tezgahlar müşteriye özel olarak geliştirilmeye devam etmektedir. Dikkat edilmesi gereken nokta, Wintersteiger’in „Mach 1.4“ isimli çok kademeli ince kesim disk testereyi artık programında bulundurmadığıdır. Ayrıca Neva-Trade s.r.o., Kardasova Recice (Çek Cumhuriyeti) isimli firma da „Orbit plus“ isimli bir ince kesim gatter kuşağı sunmakta ve bunun için üç yıl garanti vermektedir. Testerenin kesim çerçevesinin orbital hareketleri ile reklam yapılmaktadır. Çerçevenin aşağı doğru kesme hareketi sırasında kesme işlemi son derece düz hatlıdır. Hareketin sonunda kesim çerçevesi kesme işleminden çıkar, aynı zamanda yukarı doğru hareket başlar, kesme çerçevesi hareketin sonuna kadar bu şekilde kalır ve ahşapla ile temas etmez. Yukarı doğru kesimde “Orbit” kesme çerçevesinin çark hareketi sayesinde talaş kesim yerinden daha kolay aşağı düşmektedir. Bu sistem (sağdaki şema ile karşılaştırınız) eğik gatter çerçevesine sahip ve kesintili ilerleme hareketi gösteren alternatif teknolojilerden farklılık göstermektedir. Üretici aşağıdaki avantajlara dikkat çekmektedir. Hızlı bir ısınma önlenmiştir. Testere uçlarının kullanım süresi son derece uzamıştır. Çok ince kesit yapabilen testere uçları kullanılabilmektedir. Makinenin yanında yer alan “plus” tanımı üst merdanelerin sade ve hızlı bir kesim yüksekliği ayarını göstermektedir; baskı merdane birimleri servo motorları sayesinde kullanıcı panelinden idare edilir. Makine fonksiyonları ile ilgili şema alttaki, on iki adet ilerleme merdanesini göstermektedir. Ana motor 15 Kw verime sahiptin; ilerleme hızı ise 0,2 - 2,0 kW ile gösterilmektedir. Gatter’in geçiş adedi dakikada 450 geçiştir. Aynı şekilde Neva Trade de modüler tasarıma sahip ve çok sayıda şerit testerenin birbiri ardına sıralanmasına izin veren “Remax 500” modelini sunmaktadır. Maksimum kesme genişliği 500 mm olarak gösterilmektedir, ana motorun verimi ise 15 ila 22 kW'dir. 1,0 ila 1,5 mm kesin kalınlıklarına ulaşılabilmektedir. Firma testere uçları için gereken tüm donanımları sunmaktadır. Fill Ges.mbH, Gurten (Avusturya) yeni bant testere teknolojisini “Ligna”da işler halde göstermiştir. „Speedliner” markası altında satılan yüksek verimli ince kesim şerit testeresi özel olarak parket veya rustikal lameller ile çok katlı plakalar halinde lamel üretimi için tasarlanmıştır. İki makine altı veya on iki aydır hatırı sayılır müşterilerde kullanımdadır. İşlenecek malzemeler bir nakil zinciri ile makineye gelmekte ve yatay olarak dağılmaktadır. Kesim genişliğine bağlı olarak – en fazla 500 mm – 60 m/dakikaya kadar hızlarla çalışılmaktadır. Her bir vardiyada 20 000 m2 verim alınabilmektedir. Makine tekli olarak veya modüler yapı halinde birden fazla ünite arka arkaya sıralanabilir (karşılaştırma için yukarıdaki resme bakınız). Son derece dayanıklı tasarlanmış merdaneler, şerit testerenin her iki tarafına yerleştirilmiştir. Fuardaki gösterilerde otomatik bir ölçme tertibatı ile makinenin ne kadar hassas çalıştığı gösterilmiştir; lamellerin kalınlık toleransı 160 mm genişliğindeki ahşapta ±0,1 düzeyindedir. Burada tercihen sert metal veya Stellit testereleri kullanılmıştır. Firma çok katlı parke, çok katlı masif ahşap plaka, kaplama sistemleri vs. üretimi için komple makine konseptleri geliştirmekte ve kendisini kayak ve snowboard üretim tekniği alanında sektörün dünya lideri olarak görmektedir. Aile işletmesi 1987 yılından itibaren limitet şirket olarak yönetilmekte ve farklı alanlarda tam 360 kişiyi istihdam etmektedir. Ahşap sektörüne yönelik makine üretimleri firmanın faaliyet alanlarından sadece birisini oluşturmaktadır. Bağlantıya bağlılık Follmann tutkallarına dünya çapında rağbet Follmann Co., 270’in üzerinde çalışanı olan, Minden, Almanya merkezli uluslararası alanda kimya sektöründe faaliyet gösteren bir aile şirketidir. Ana ehliyet alanı, yüzeylerin ve bağlantıların dekoratif ve fonksiyonel tasarımları için özel kimyasal maddeler üretmekte. Şirketin güçlü alanlarına kağıtların, duvar kağıdı ve teknik tekstiller için plastisollerin, ahşap ve kağıt tutkallarının ve rayihalar için mikro kapsülleme arıtımları için matbaa mürekkepleri üretmek. Yenilikçi fikirler ve bireysel müşteriye özel ürün ve sistem çözümleri, mükemmel servis ve aynı derecede önemli olan modern yönetim, şirketin başarı temellerini oluşturmakta. 15 yıldan fazla bir süredir bu şirket (diğerlerinin yanı sıra) ahşap ve mobilya sa- nayi için yenilikçi tutkal üretmekte ve bu alanda ileri gelen tedarikçiler arasına girmeyi başarmış bulunmakta. Böylece Follmann & Co. ahşap ve mobilya tutkalları ürünleri alanında tek unsurlu ve kaynar suya dayanıklı “Folco-Lit lkD4” D4-dispersiyon tutkalı’nı* ve aynı zamanda boyanmaya dayanıklı “Folco Lit D3 TC” olan D3-dispersiyon tutkalı’nı* piyasaya yerleştirmiştir. Diğer yeniliği ise, formaldehitsiz kaplama üretiminde kullanılan “Folco Lit D 1837-007” oluşturuyor. 2005’den bu yana Follmann kağıt ve ambalaj tutkalları alanlarına da uygun çözümler sunuyor. Ürün programına cebire ve eğriltileri gizeleme amaçlı tutkallar ve ciltli kitapları asabilme tutkalları da giriyor. Ürünleri oluklu mukavva, karton, kitap üretimi sanayii, torba ve kese üretimi sanayiine, manşon geliştirmede ve de bal peteği tipi plakaların üretimi ve işlenmesi alanlarında çalışan ünlü şirketlere sunuluyor. Satıcı bilgileri: Follmann & Co. GmbH & Co. KG, 32423 Minden (Almanya) www.follmann.de *Reaktif dispersiyon tutkalları sınıflandırması: D3: Sıkca geçici olarak akan su veya kondens suyu etkisi altında kalan ve/veya uzun vadeli yüksek neme maruz kalan iç bölümler için. Dış çevrelerde olumsuz hava şartlarına dayanıklı. D4: Sıkca güçlü bir şekilde akan su veya kondens suyu etkisi altında kalan iç bölümlere uygun. Dış çevrelerde olumsuz hava şartlarına maruz kalan, yalnız uygun yüzey korumasına sahip bölümler için. Yüzeylerin ve bağlantıların dekoratif ve fonksiyonel tasarımlarında Follman yardımcı oluyor. Fotoğraf: Fill Yeni malzemeler Ekim 2008 Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 25 Londra'lı tasarımcılar WPC'deki estetiği keşfettiler WPC’nın yüzeyi heryerde sevilmeyebiliyor ama iki genç tasarımcı bu ahşap polimer madde'ye bayılıyorlar Bir ahşap polimer madde olan WPC’nin çok yönlü kullanılabilmesine rağmen, şimdiye dek pek az tasarımcı bu madde ile çalışıyor. Platform şirketinde çalışan endüstri tasarımcıları olan Gernot Oberfell ve Jan Wertel bilinçli bir şekilde bu maddeyle çalışıyorlar, çünkü WPC yeni ürünler geliştirirken sentetetik maddelere kıyasla büyük özgürlükler sunuyor ve ekolojik avantajlara sahip. Kendini kanıtlamış maddelerin yeni gelişimlerini ve farklı değerlendirme imkanlarını tasarımcılar sürekli gözden kaçırmamaya bakmalıdırlar. Değişik sanayi dallarına nesneler geliştiren birinin yalnızca elinin model geliştirmeye yatkın olması yetmiyor, aynı zamanda kullanılan ham maddeler hakkında sağlam bilgisi olması da gerekiyor. Bu tasarımcı ikilinin bürolarının her tarafında farklı maddeler dağılmış durumda duruyor. Bir yerde asia shop’dan cırtlak yeşil renkli dantel optiğinde plastik masa örtüsü, diğer tarafta bir kaç geri dönüşümle elde edilmiş plastikten benekli plakalar, şurda bir tane turkuvaz renginde plastikten fotoğraf makinesi. Mobilya, cep telefonu veya kahve değirmeni tasarımında başarılı olmak isteyen biri için önemli olan şey bir maddenin potansiyelini görebilmektir. Az önce bu 2006 yılında kurulan iki ortaklı şirketin Londra’daki bürosuna bir ürün örneği ulaştı. Odun plastik kompozitlerinden dikkat çekmeyen bir renkte basit bir kutu. Bu kutu o küçük tazyikli bezelyelerle dolu, yani WPC granülleriyle dolu. “Şimdi bir çok insan derdi ki: bunu ne ya- maddelerle de çalışmak. “Fuarlarda ham maddelerin sunulduğu stantları dikkatlice incelemek için zaman ayırmak gerekir” diyor Oberfell. Endüstri ürünü tasarlamak isteyen biri, potansiyel maddelerin işlemi hakkında uzmanlardan bilgi alması gerekir ve aynı zamanda alternatiflerin Plastik kaplı değil de bambu kaplı USB-Stick. avantajlarını ve dezavantajlarını iyi tanıması gerekir. Oberfell ve Wertel'in düşüncelerine göre endüstri tasarımcısı yetiştiren birçok okul, maddelerle ilgili bilim derslerinden uzaklaşıp, kendilerini tamamen tasarımla verilecek mesajı içeren fikire ve marka’ya veriyorlar. Platform kurucuları bu gelişmeye eleştirisel Gernot Oberfell (solda) ve Jan Wertel'in tasarladıkları ürünlerin hepsi değilsede bir çoğu tasarımlarında ahşapın avantajlarını değerlendiriyorlar. Fotoğraflar: Platform (6), Makowski (1) pacaksın. Bu özel bir şey değilki“, diyor Gernot Oberfell. Ama tasarımcı açısından bu serbestçe her istenilen şekile sokulabilen maddelerin yalnızca teknik imkanları çok yönlü değil aynı zamanda estetik imkanlarıda çok yönlüymüş. Tasarımcının açıklamasına göre:“Bir mobilya parçasına eklenilen yüzeyin nasıl bir etki yarattığını görebilme kabiliyeti gerektiren bir iştir.“ yaklaşıyorlar. “Örneğin genç stajyerlerde görüldüğü gibi, artık sürekli daha sanal bir şekilde çalışılıyor. Kendileride çok bilgisayarda çalışıyorlar ama Stuttgart Akademisinde aldıkları eğitimden dolayı hangi hammaddeyle neler yapılabilindiğini de biliyorlar. Tasarımcılar ilhamı tekniğin yoğun olduğu yerlerden alırlar – örneğin yapı mar- ketlerinde veya motorsiklet mağazalarında. Ayrıca hammadde seçiminde Wertel ile Oberfell bu aralar özellikle WPC ile çalışıyorlar. Örneğin bürolara şık ara duvarları yerleştirme imkanı sağlayan, çeşitli yeşil tonlarda özgürce şekillendirilebilir, bir paravana olabilir. Bu tasarım – renkli, rüzgar ve yağmur geçirmez, düzeltici işlem gerektirmez. Bu avantajları olan bir madde, Avrupa'da hala iki arada kalmış durumda. “WPC tasarımcılar için hala keşfedilmemiş bir alan” diyor Wertel. Örneğin dışarıya uygulanılabilir panolar planlamak istenildiğinde yağmura dayanıklılık gibi avantajları apaçık ortadadır. Ama mobilya veya tüketim eşyaları tasarımında bazı müvekkiller kuşkulu davranıyorlar. “Bir çoğu beklemekteler” diyor Jan Wertel. Sentetik ahşapta dizayncıların değer verdikleri en önemli nedenlerden biri rahat bir şekilde işlenilebilirlilik avantajıdır. Akıcı formlarla çalışan ve bilgisayarda üç boyutlu modeller geliştiren ve de şekil vermede yenilikçi olan biri, maddelerin sınırlarıyla kendini kısıtlatmak istemez. WPC ahşapın sağlamlılığı ile plastiğin işlenme imkanlarını birleştiriyor. Plastik gibi yapay gözükmeyen ancak cenderelebilinir bir madde. Üç O’lu “Woood” Bu iki dizayncının bu avantajı kullanmak istedikleri ürün ise neredeyse herkesin sahip olduğu, genelde iki yıllık ömrü olan ve yüzeyi adi plastikten oluşan bir alettir: Cep Telefonu. Şimdiye dek henüz sayısı az olan yüksek teknoloji nüvesinin etrafı ahşap kaplamalı cep telefonları daha çok lüks piyasalara aitken ve gül ağacından veya cocobolo ile üretilirken, diğer taraftan Hackney’ deki bilgisayarlarda görünen tasarım, bunlardan çok daha gerçekçi duruyor. “WPC’den cep telefonu tasarlama fikrine maddenin kendisi getirdi” diye anlatıyor Wertel. Cep telefonları bugün artık nerdeyse çöplük bir ürün haline geldi. Telefon alan biri, yaptığı kontrattan dolayı genelde iki yıl sonra yeni bir telefon alma hakkına sahip oluyor. Ayrıca sürekli gelişmiş teknolojiden dolayı daha kısa sürelerde yeni bir model gerekiyor. 2007 yılında dünya çapında bir milyardan fazla cep telefonu satıldı: Satıcılar için devasa bir piyasayken, atıkları imha edecek olanlar için de bir sorun. “Bir cep telefonunu ekolojik kriterlere uygun bir maddeden üretmek mantıklıdır”, diyor Wertel. Ekolojik bakış açılarına dikkat etmek tarzlarına uygun olduğunu söylüyorlar. “Tabii ki bu yüzden de ahşap ve WPC gibi maddelerle çalışmayı seviyoruz.” Bu güzel “Woood” ismini taşıyan yeni cep telefonunda elyaf oranı yaklaşık yüzde seksen olacak. Hatta kısmen geri dönüştürülebilen plastik de kullanılacak. Curvy Composites Bu iki dizayncı şu anda farklı bir malzeme ile daha çalışmayı seviyorlar. Bunun için köpüklü plastiğin üzerine kontrplak yerleştirildikten sonra bir kaç yerinden bastırılıyor. Sonuç olarak ortaya hatlı bir yüzey ve tüy gibi hafif bir nüve çıkıyor. Yapı marketinden esinler Oberfell dört yıldan bu yana Londra'da çalışıyor. Önce Ross Lovegrove'un yanında ardından da serbest meslek olarak. Lovegrove dünyanın en ünlü ve sözü geçer sanayi tasarımcılarından biri. Gas eyaletinde doğmuş olan Lovegrove Sony Walkman ve Apple Computer “iMac” gibi ürünleri tasarlamıştır. “Kıvrımların efendisi” sayılan tasarımcı British Airways ve Tag Heuer gibi şirketlere çalışıyor. Ürünleri New York'daki Museum of Modern Art ve Paristeki Centre Pompidou'da sergilenmektedir. Çok sayıda ödül alan ve yıldız özellikleri olan biri. “Ross Lovegrove ile ikimizinde çalışmış olması, bize tabiiki bir çok kapıyı açıyor” diyor Jan Wertel. Stuttgart'daki “Staatliche Akademie der Bildenden Künste” (görsel/güzel sanatlar devlet akademisi)'den mezun olan bu iki alman tasarımcı okuldan sonra Lovegrove'a ait “Studio X“'de çalıştılar. Şimdi Londra'nın Hackney semtinde kendilerine özel büro açmışlar. Bu iki tasarımcının değer verdikleri şey, tek yönlü yönlü düşünmeyip de başka WPC'den üretilmiş paravana. Önce “Maple” koleksiyonundan kontrplak mobilya. İçinde modern teknik ve dışında modern ahşap esaslı malzeme: WPC'den cep telefonu “Woood“. “Bu fikir ayrıca bu tür “Curvy Composites” lerle uğraşan ve aslında helikopter mühendisi olan tipik bir ingiliz mucitten çıkmış.” Diye anlatıyor Wertel. Şu an geliştirdikleri bir masa, bu masanın üstü dalgalı tasarlanmış ve bunlara uygun sandalyeleriyle bu proje “Captain Organic” olarak ün kazanmış ustaları Ross Lovegrove’un kesinlikle hoşuna gidecektir. Bir çok tasarı şimdilik Londra’daki büronun beton duvarında asılı duruyor. Böyle bazı modeller henüz seri üretimi beklemekte. Oysa Bambu kaplı USB Memory Stick henüz planlama aşamasında bulunurken, kontrplak sandalye olan “Maple” uzun süredir seri üretime geçmiş bulunuyor. Polonyalı mobilya üreticisi olan Iker’in ürettiği mobilya, tipik tasarımı etkili tırtılı akça ağacı yaprağından esinlenerek geliştirilen sandalye arkalığı. İyi bir seçim: bu mobilya Elle decoration dergisinin “Prodeco award” ve “Furniture of the Year 2007” ile ödüllendirildi. Sanayi tasarımcılığı, herşeyden önce, yalnızca estetiğe dikkat etmek değil, aynı zamanda sanayideki imalatın yapılabilirliliğini göz önünde bulundurmak. Maksat, her ne kadar en iyi ürünler koleksiyoncuların ilgisini çekebilecek ve sanat galerilerinde sergilenecek olsada, eşsiz benzersiz bir ürün değil, seri ürünüdür. İşin yaratıcı tarafında önemli olmayan bir çok soru, imalata geçmeden önce çözülmüş olması gerekir. Bir materyal kaç para? Materyal uzun ömürlülüğü ne kadar. İmalatçı yüzeyin ne kadar elverişli olmasını istiyor? Ürün sonunda en fazla hangi ağırlıkta olabilir? Seçilen renge piyasa araştırması nasıl cevap veriyor? “Maple” serisine ait sandalyelerin üretiminden önce oturaktaki tipik deliklerin sorunsuz üretilebilirliliğinin çözülmesi gerekti. “Biz teknik ve estetik bakım açısının yanı sıra “Form follows function” baş ilkesini göz önünde bulundurarak çalışıyoruz” diyor Oberfell, “belki de bu bizim işimizdeki tipik alman olan özelliğimiz.” Çimen yeşili kontrplak sandalye, metal ayakları aynı renge boyanmış olup ve her büroda göze çarpan bir parça olarak aynı zamanda oturması da rahat olması gerekir. “Bir sandalye planlaması teoride yalnızca beş dakikanızı alır” diyor Gernot Oberfell.” “Ama, dikkat çekecek bir sandalyeyi tasarlamak çok daha fazla zaman alır.” “NanoT” masası gibi. Fraktal prensibe dayalı tasarlanmış bir masa: temel deseni kendini sürekli tekrarlıyor. Bu obje kendisinin sayısız daha küçük kopyalarından oluşuyor. Aynı kar taneleri de eşit yapıda birçok simetrik kristallerden büyük bir bütün oluşturduğunu düşünmek gibi. Bu tasarımı mobilya dergisi “Arcade” “gerçek form patlaması” olarak anlatıyor. “Böyle bir şey endüstriyel üretilemez” diye Tasarım Platform'a ait, teknik ise bir ingiliz helikopter mühendisine ait: “Curvy-Composites” dizisi. açıklıyor Oberfell, “bu objeyi “Rapid Prototyping yoluyla” üretmek 100 000 sterline mal olur. Ve şimdi tasarı fikirini yapılabilir hale getirene kadar sadeleştirmek gerekiyor. Ve ortaya temel şeklini alan ahşap bir masa çıkıyor. Tasarımcımız “adeta Low Tech” diye yorum yapıyor. Estetiklerle dolu O zamana kadar Oberfell ile Wertel WPC’yle de deneylerine devam edecekler. “Kimileri/bazıları bu materyalı çekimsiz buluyor ve bu yüzden saklanıp fırçayla boyanıyor” diyor Oberfell, “ama bize göre WPC yalnızca pratik değil aynı zamanda estetik de.” Çünkü bu odun plastik kompozitleri değişik nüanslarda üretilebilen ve gösterişli bir yüzey oluşturan maddedir. Tabiiki estetik imkanları görebilme yeteneğine sahipseniz. Tasarım metropoli olan Londra’da çalışan bu iki alman için bu madde önemli bir rol oynamaya devam edecektir. “Kimbilir” diyor Gernot Oberfell, “belkide WPC bizim USP’miz (Unique Selling Point) olur.” Mobilya veya diğer tüketim malları üreten imalatçı olarak bu ahşap plastiklerle çalışmak isteyenler, Platform ismini aklında tutmaları gerekir. Sandra Makowski Sayfa 26 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Ürünler ve hizmetler Ekim 2008 Yüksek performans işlemleri için CNC agregatları Atemag birçok çeşit dirsekli başlıklar sunar Bugün yaklaşık her CNC makinesi yatay işlem ve özellikle de bıçkı işlemleri gerçekleştirebilir durumda. Ama yalnızca farklı bıçkı işlem imkanları vardır: Bir çok işlem merkezlerinde yalnızca kenar kesilir veya suntanın içine yiv açılır. Bu işlemler için genelde dirsekli başlıklar kullanılır. Bir alman şirketi olan Atemag testere gövdesinde değişik çaplarda kullanılabilme imkanı sağlayan çok çeşit dirsekli başlıklar sunar Fakat yüksek kalitede masif ahşaba veya bileşik materyallere yönelen trend, bıçkı işlemine de yeni taleplerde bulunuyor. Bu hem testere gövdesi için geçerli hem de agregatlar için. Bu durumda istenilen yontulma verimini gerçekleştirebilmek için, delme veya freze işlemlerine göre daha fazla tornalama faktörü üretilmesi gerekiyor. Testere ile kesilecek olan madde ne kadar kalın olursa, testere gövdesi de o kadar daha büyük olur. Ve aynı zamanda merkezkaç kuvvetleri ve bununla birlikte motor dingili, dirsekli başlık ve testere gövdesine yönelen talepler de artar. Bu tabiiki kullanılan diğer aletler için de geçerlidir. İşlem sonucunu, uygun testere gövdesinin seçiminin yanı sıra, açılı şanzımanın gücü de önemli derecede etkiliyor. Motor dingilinin tornalama faktörü ile testerenin önerilmiş devir sayısı arasında mükemmel bir rölasyon sağlayabilmek için sık sık şanzıman altlığı kullanılmaktadır. Yüksek çaplılarda ve/veya masif ahşaplardaki büyük yontulma verim gerektiren işlemlerde dirsekli başlıklar yerleştirilip ve bunların dingilleri yağ banyosundan geçi- Weinig üretimi “Conturex”'de yüksek performans işleme agregatı “Vario” Çeşitli çaplardaki testere gövdesi kullanımları için dirsekli başlık riliyor. Bu işlem, özellikle daimi işlem halindeki tesislerin daha yüksek tornalama faktörü çevirilebilmesi için gerekmektedir. Bunun üzerine Atemag’ın yerleştirdiği bilelenmiş konik dişli çarklar geliyor ve bunlar mükemmel devir özellikleriyle ünlüdürler ve agregatın kapasitesini önemli derecede etkilemekteler. Özellikle iddialı işlemlerde, örneğin geleneksel dirsekli başlıklar çoktan pes ettiklerinde, bu tesisler teknik özellikleri ve yüksek montaj kalitesi sayesinde avantajlarını iyice kullanabilmekte. Bütün bu koşullar yerine getirildiyse geriye yalnızca testere gövdesinin uyması kalıyor – örneğin Weinig üretimi “Conturex” ile masif ahşap kesiminde (Fotoğraf). Gösterilen yüksek performans işleme agregatı “Vario” -100 ila +100° açıları arasında ayarlanabilmekte ve testere gövdesinin veya frezenin sürekli çalıştırılabilmesi için tasarlanmış bulunuyor. Bunun yanı sıra kapsüllenmiş yapısı itibariyle, örneğin MDF'in yontulma işleminde meydana gelebilen, ince tozların girmesine karşı dirençlidir. Satıcı bilgileri: Atemag Aggregatetechnologie und Manufaktur AG, 77716 Hofstetten (Almanya) www.atemag.de Türk ahşap sanayi şirketi Yıldız Sunta'da “Satos” zımparalama tesisi Steinemann Türkiye'de başarılı Ahşap sanayiinde 14 tesisat kurulmuştur 2009 Haziran’da İsviçre’li zımparalama tesisat uzman tedarikçisi olan Steinemann Starwood Orman Ürünleri Sanayi A.Ş.’nin İnegöl’deki üretimhanesinin MDF- ince plaka serisi için yeni zımparalama makinesi “Satos 22 KKKNNN” (12-başlı) teslim edecek. Bununla St. Gallen-Winkeln’li şirket dördüncü kaba zımparalama makinesini Starwood’a pazarlayacak. İsviçre kalitesine sadece Starwood’un sahibi Mehmet Yildiz güvenmiyor. Kardeşleri Fehmi Yıldız, Kocaeli Arslanbey,Yıldız Entegre’nin sahibi ve Ahmet Yıldız, Uzunçiftlik-İzmit,Yıldız Sunta MDF’in sahibi olan da Steinemann’a güveniyor. 2002 yılında ilk Türkiye’ye pazarlanan 10 başlıklı “Satos“ tesisi Yıldız Entegre’ye teslim edil- Temassız ve arızasız kalınlık ölçümü Temizlik ve bakım işleri gerektirmeden Temassız kalınlık ölçüm sistemi olan “BMS 3000” her türlü plakalar içindir. Örneğin: suntalar, MDF, OSB, çimento elyaf plakalar, kontrplak ve plastik plakalar. Bu sistem sıcak, ıslak ve toz yüklü ortamlara uygun ve pres işleminin ardından veya zımpara makinesi işleminin arkasından yapılabilir. Piyasada bulunan birçok sistemler, ölçme işlemi için mekanik kontak ruloları kullanırken, Limab sistemleri temassız çok itinalı lazer sensörleri ile çalışmakta. Temassız ölçüm işlemi dolayısıyla, geleneksel sistemlerde gereken temizlik ve bakım işleri bu sistemde gerekmemekte. Bir diğer avantaj ise, ince ve yumuşak materyalleri her hızda ölçebilmek. Lazer sensörleri aşırı ısıya dayanıklı ölçüm çerçevesi üzerine monte edilmiştir. Isı dalgalanmalarının etkisini asgariye indirmek için ve de materyalin üzerindeki mekanik stresi ve genişlemeyi önlemek amacıyla özel olarak geliştirilmiş çelik kullanılmaktadır. Bu yeni gelişme sayesinde kalibrasyon günleri arasında bir kaç hafta geçebilmektedir. Bu gelişme özellikle araları kısa mesafeli sonsuz üretim serilerinde ve yüksek hız serilerinde üretilen plakalarda avantaj- Bütün ahşap malzeme türlerine uygun temassız kalınlık ölçüm sistemi “BMS 3000”. Resim: zımpara işleminden sonra kurulmuş ölçüm sistemi Ocak ayından bu yana Steinemann kağıt ve polyester segment bantlarını çok çeşitli doku ölçeklerinde kendi üretmekte miş. “Santos” tesisi Camsan Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de ve de Kastamonu Entegre Ağaç Sanayi ve Ticaret A.Ş.’de kurulmuş bulunuyor. Steinemann 2009 Haziran ayından itibaren 14 adet “Santos” makineleri veya bu ürün serisine ait 116 zımpara başlıkları ile Türkiye’de temsil edilmiş olacak. Steinemann 45 yıldan fazla bir süredir plaka sanayiine, özellikle de MDF, sunta, kontrplak ve laminat parkelerin zımparalama işlemleri için kaba zımparalama makineleri geliştiriyor ve üretiyor. Kasım 2007’den bu yana İsviçre’li bundan başka kağıt ve polyester segment bantlarını kendi üretmekte ve bununla birlikte “makine ile parçanın arasındakı kritik bağı üçüncü birine bırakmayıp istenilen kaliteyi kendi sağlamakta”. Bu yılın başından bu yana kağıt segment bantları P060’den P180’e kadar uzanan ve de polyester segment bantları P024’den P180’e kadar uzanan doku ölçeklerinde made by Steinemann’dan tedarik edilebiliniyor. Kombi segment bantları Ağustos 2009 başından itibaren mevcut bulunacak. Steinemann’lıların dediklerine göre özellikle yüksek işleme verimi ve de segment bantlarının bağlantı kalitesi müşterileri tarafından çok takdir edilmekte. Satıcı bilgileri: Steinemann AG, 9015 St. Gallen-Winkeln (İsviçre) www.steinemann-ag.ch Çevrecilik adına masif ahşap bükme tekniği Tek parçadan sandalyeler ve tekerlekler üretebilme Masif ahşap bükmede rönesans: önemli kereste işletmeleri bükme tekniğine yine geri dönüyorlar, çünkü bükülmüş kereste parçaları birçok tabakadan oluşan tek parçalara oranla daha az ağaç harcamakta. Daha az işlem daha az atığa yol açar ve daha az enerji harcar. Gerçek zamanda 2D ve 3D boyutlarında grafik görüntü lıdır. Çünkü temasa dayalı ölçüm sistemlerindeki, ısı farklılığından dolayı oluşan ölçüm hatalarına denge sağlayabilmek için gereken sıfır kalınlık kalibrasyonu yürütmek imkansız olduğundandır. Limab sistemi değişik versiyonlarda sağlanabilir. Standart sistem seçilebilir sayıda ölçme hatlarına sahiptir. Opsiyonal olarak traverse sistemi monte edilebilir, plakanın üzerinden karşıdan karşıya geçerek plakaya komple profil verebilmektedir. Plakaların genişliklerini ölçebilmek için bir üçüncü versiyon ise uzaktan kumanda ile ayarlanabilen dıştan sensör çiftleridir. Daha küçük ve sabit bir C-çerçeveli tek hatlı sistem ile boyut kontrolünde ve üretim serisinin bir çok pozisyonlarındaki sıralama işleminde kullanılabilir. Artı plakaların kenar profilleri, genişliği ve uzunluğu ölçülebilmekte. Bu sistem kullanışlı Windows Software’ e sahip PC ile çalışmakta. Gerçek zamanda 2D ve 3D boyutlarında artı nümerik değerlerle grafik görüntü içermektedir. Tolerans sınırları dışındaki değerler renkli olarak gösterilmekte ve alarm sinyalleri anında aktive edilmekte. Trendgraph’ lar uzun vadeli süreç değişiklilikleri hakkında bilgiler sunmakta. Sistemin bilgi bankasında bütün ürün spesifikasyonları ve de üretilen plakaların ölçüm verileri kaydedilebilir. Satıcı bilgileri: Limab AB, 422 46 Hisings Backa (İsveç) www.limab.se Bükülmüş parçalardan üretilen lamine ahşap veya tutkallanmış kontrplak en büyük enerji tüketimine neden olur. Bükülmüş parçalar, ağaç halkalarının homojen akışı ve doğal ağaç rengi özelliklerinden dolayı, oturma mobilyalarının gözle görünebilen bölümlerine hoş, sıcak görünüm ve Bükülmüş kayın ahşap, uzunluk 1,8 m; kesit 50 x 60 mm. 40 cm büyüklüğündeki ağaç tekerlerin jantları tek bir parçadan bükülmüştür. izlenim sağlar. Bu özellikler, Kaliforniya’lı bükme köşe kapıları üreticisinin masif ağaç bükme serisi almasına sebep olmuş. Çok özel parçalar için GHE Bavaria firması tarafından yuvarlak bükme makinesini Şili’ye pazarlandı. Örneğin: 16 inc’lik hava tekerleklerine bir parçadan oluşan ahşap jantlar için. Satıcı bilgileri: GHE Bavaria Maschinen GmbH, 97246 Eibelstadt (Almanya) www.ghebavaria.de Ekim 2008 · www.holz-zentralblatt.com · Teknik tesisler Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 27 Sayfa 28 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Birleştirme tekniği Ekim 2008 Küçük bir suntacık dünyayı dolaşıyor 50 yılı aşkın süredir Lamello – kendisi küçük, etkisi büyük bir oval yapı Son zamanlarda hiçbir buluş Lamello sistemi kadar doğramacılık mesleğini etkilemedi. Bu küçük suntacık dünyayı fethetmeye İsviçre’den başladı. Bu plaka binlerce atölyenin yanı sıra mobilya sanayinde de - hatta New York “Modern Sanatlar Müzesi’nde” de mevcut. Bu küçük plakayı sahip olmayan hiçbir doğramacı atölyesi, hiçbir elektrikli alet üreticisi nerede ise yok. Ahşap malzemeyi pratik biçimde bağlamaya yarayan Lamello sistemi dünyayı ele geçirmesini bildi – en azından doğramacılık ve mobilya yapımı sektöründe. 50 yıl Lamello kuvvetli bir öncü zihniyet ve dahice bir buluşun kararlı biçimde geliştirilmesi demek. Rüyada gelen ilham Lamello’nun mucidi Hermann Steiner’in notlarında bulunduğu şekli ile esas fikir aklına 1955 yılının sonuna doğru gelmiş. Sunta o zamanlar makul ve avantajlı bir ürün ahşap malzemesi olarak doğramacı dünyasına giriş yapıyor mobilya tasarımı, makine ve birleştirme tekniğinde devrim yapıyordu. Gönye esaslı sunta yapımı modern bir mobilya stili olarak gelişiyordu, Kendisi de canı gönülden doğramacı olarak çalışan Hermann Steiener’in hatıraları bunlar. Ertesi gün kendi atölyesinde bu tür bir bağlantının ilk protopini yaptı. Patent avukatından aldığı danışmanlık işyeri Basel kentinin taşrası konumundaki Liestal’da bulunan doğramacı Steiner’i bu fikrini daha da geliştirmeye itti. Bir risk olarak makine üretimi Buluş sahibi önce yarıkları sabit bir makinede frezelemeyi düşündü. Bunun için tanıdık bir makine yapımcısında “Olma LO-1” isimli aparatın ilk prototipini yaptırdı. 450 kilo ağırlığındaki makine masif bir ayak üzerinde bulunuyordu, buna hareketli, oynar bir freze ünitesi monte edilmişti, malzeme ile pedal ve kol yardımı ile masa ve durdurucu arasına geriliyordu. Üniteye bir taraftan çok küçük çaplı frezeler, öte yandan da küçük şerit testere ağızları takılabiliyordu. Böylece makine bir taraftan gönye kesmeye, öte yandan da gönye yüzeyine Lamello yivleri frezelemeye yarıyordu. Germe yüksekliği (malzeme kalınlığı) 50 mm, dairevi şerit testerenin kesim uzunluğu ise (böylece malzeme genişliği) 820 mm ile sınırlı idi. Buluş sahibinin oğlu larda bulunuyordu – bugün tüm dünyada satılan makine tipinin temelini oluşturdu. Ahşap ve alüminyum esaslı bir kızak elle çalışan Lamello'nun ilk prototipi için belirleyici oldu. “Motorlar Metabo’dan gelecekti ve aslında babam gizlice Metabo’nun makinenin tamamını üreteceğini düşünüyordu” diyor Karl Steiner. Ancak Nürtingen’de yeni sisteme duyulan güven sınırlı idi. Ayrıca ürünün piyasaya sürülmesi için olgunlaşması uzun sürmüştü. En son olarak 2 000 motorluk bir teslimat sözleşmesi imzalandı – aslında bu küçük bir taşra doğramacısı için büyük bir finansal risk demekti. 1969 yılında büyük bir gururla ilk 100 adet elle çalışan freze teslim edildi – doğramacı atölyesi tarafından imal edilen frezeler. Daha zor sunta üretimi O zamanlar bu tür ahşap konusunda deneyim sahibi olan kimsecikler yoktu. Ahşap malzemeyi zımbalamanın plastik veya metale göre çok daha zor olduğu ortayı çıkmıştı, çünkü malzeme homojen değildi ve her bir parçası ayrı nitelikte idi. Bu yüzden delici aletlerin “konfigürasyonunun” özel olarak geliştirilmesi gerekiyordu. Bu açıdan sunta üretimi için gereken makine parkını baştan sona satın almak mümkün değildi ve bunun özel olarak imale edilmesi, bir araya getirilmesi ve daha da geliştirilmesi gerekiyordu. Buna testere ile kesme, ahşabın kurutulması, lata halinde kesilmesi ve lameller halinde işlenmesi de dahildi. En son iş olarak buna suntanın sayılmasını ve ambalajlanmasını da eklemek gerekir. Uzun süreli optimizasyon işi En güncel model, Top 20 vidalanabilir köşeleri, talaş haznesi ve yüksekliği ayarlanabilen frezesi ile büyük bir konfor sunmakta. ülkelerde ise bisküvi tanımı tercih edilmekte. “En azından resmi olarak sistem ismi bir marka olarak dünyanın her tarafında kabul gördü.” diyor Karl Skeiner. Aynı şekilde patent hakkının ortadan kalkması (20 yıl) ile elektrikli alet üreticileri de bu sektöre ayak basmayı denediler, Bu aletlerin bir kısmı artık piyasada yok, bu ise “kopyanın orijinale yaradığı” yönündeki deyişin onaylanması anlamına gelmekte. Elde edilen bu zor başarının en uç nok- tası ile Lamello sisteminin New York’ta bulunan Modern Sanatlar Müzesine girmesi. Burada sunta parçacığı teknik çevresi ile birlikte “20. yüzyılın en önemli icatlarından birisi” olarak gereken saygıyı görmekte. Lamello’nun geleceği ile ilgili soruya Karl Steiner bariz bir gülümseme ile yanıt vermekte: “Biz bu piyasada kalıyoruz, daha yapacak çok işimiz var!” Buna hazırlık olmak gerekiyor. Andreas Grünholz Ü rü n l e r ve h i z m e t l e r Lamello suntacığının biçimi yoğun testlerin sonucudur. Sabit makine 75 mm’lik bir frezeye sahipti, buna karşılık gönyeli frezeye sahip el aleti ise 100 mm frezeleme çapına sahipti (bugün de hala standart olarak kullanılmaktadır). Uzun süre yeterince derinliğe sahip frezelere sahip küçük bir freze çapının daha fazla sağlamlık sağlayacağı düşünüldü – önde gelen kurumlarda yapılan çok sayıda çekme, eğme ve ayırma işlemi bugünkü “Lamello 20’nin” özel biçimini sağladı. Teknik bağlantı modern suntanın kalın örtücü tabakasında, bu tabaka bir yandan geniş bağlantı lameline kısa ve içine giren bir lamele göre daha fazla dayanıklılık sağlamakta. Piyasadaki ürünler Suntacıktan sisteme ancak buna uygun makine donanımı – yani ağzı hareketli şerit testere – o zaman henüz yoktu. Doğramacılar hafifçe sıkıştırılmış suntalarla dolaşıyor, ancak gönye yüzeyindeki yuva-yay bağlantıları malzemeyi zayıf düşürmekte idi. Dübel delikleri istenen hassasiyetle açılamıyordu. “Rüyamda ufak bir freze ile gönye ve köşelere nasıl yiv yarıkları açıldığını ve bu yarıkların uygun suntacıklarla bağlantı elemanı olarak doldurulduğunu gördüm. Ben bu fikrin büyüsüne kapılmışken, karım benim hayal gördüğümü düşünüyordu.” ve Lamello AG’nin bugünkü müdürü Karl Steiner’e göre “bu makine, küçük işletmelerin satın alamayacağı kadar pahalı idi.” Ciro çok düşüktü ve işletmemiz finansal zorluklar yaşıyordu. Babamın Lamello bağlantısını dana az masraflı biçimde gerçekleştirebilmek için yeni yollar bulması gerekiyordu. Araştırmacının yeniden bir şeyler bulması gerekiyordu ve elle çalıştırılan makineyi geliştirdi. Artık 1968 senesi gelmişti ve Metabo tek elle çalıştırılan gönyeli makineyi piyasaya sürmüştü. Bu tür bir cihaz – o zaman demir işleri satan mağaza- Gerek makine ve gerekse sunta üretimi 70’li yıllarda gerçek bir patlama yaşardı, böylece Basel’in taşrasında bulunan Bubendorf’ta yeni üretim alanı açıldı. “Artım ürünlerimiz ile ihracat bile yapabilirdir” diye hatırlıyor Karl Steiner. Aynı zamanda Lamello üretimine vakit ayırabilmek için klasik doğramacı işletmeciliğini bırakmak gerekti. 1975 yılından beri özel bir kesimhane bugüne kadar hala etraftaki ormanlardan toplanan kayın ağaçlarını işlemekte. Kısa bir süre sonra makineler özel olarak hazırlanmış ahşap çantalarda özel alet, yağlama kutusu ve özel Lamello suntacıkları ile birlikte satılmaya başlandı: Artık sistem düşüncesi doğmuştu. “Sunduğumuz malları Lamello biçimine sahip tutkallama aletleri, germe tertibatları, menteşe ve bağlantı kaplamaları ile tamamlamaya başladık.” Bugün artık işletme doğramacılara yönelik geniş bir nitelikli makine ve yardımcı malzeme programı sunmakta, bunlar arasında komple ahşap tamir setinden tutkallama aletlerine pencere tamiri içeren gereken freze aletinden manyetik esaslı bağlantı sistemi “Invis’e” kadar geniş bir palet bulunmakta. “Tüm ürünlerimiz birbirine uyumlu olduğu için komple çözümlerden çok şey bekliyoruz” diyen Karl Steiner sistem düşüncesini zirveye taşımakta. “Omnimaster” tamamen kalafatlı kaplama imkanı sağlıyor. Foto: Fisher + Rückle AG Masrafları düşürme - kaliteyi arttırma Fisher + Rückle ile kaplama oyukları tutkallama işlemi İsviçreli kaplama işlemleri tekniği sunan tedarikçi Fisher + Rückle oyukların tutkallama işlemine son derecede güvenmekte. „Omnimaster“'le en küçük konsinyeler dahil en az tutkal miktarları sayesinde en kısa ısınma sürelerinde birleştirilebiliyor. En yararlı buluşlardan birisi Lamello mucidi Hermann Steiner’n oğlu Karl Steiner pazarlama müdürü Samuel Hänni ile birlikte. Lamello suntacığı dünya genelinde taklit edildi – Bubendorf’ta dünyanın her tarafından gelme örnekler mevcut. Avustralya’dan gelen ökaliptus ve Kaliment (Borneo) ağacı örneklerini bunların arasında sayabiliriz. Lamello patent hakkı olan bir ürün olduğu için Almanya’daki ismi yassı dübel veya İngilizce konuşulan “Omnimaster” hem tutkallıyor hem de kaplama bantlarını bir işlemde tamamen kalafatlı olarak birleştiriyor. Nakil rulolar, işlemden geçecek kaplamaları aralıksız tutkal aplikasyonu için tutkallama diskinden geçiriyor. Ardından değerli çelik zincirler tutkallı kaplamayı ısıtılmış bir bölgeden geçiriyor. Isının etkisiyle ve lateral birleştirmelerin baskısıyla birlikte tutkal hemen kuruyabiliyor. Güçlü, hidrolik direk itici kuvvet sayesinde 3 mm’ye kadar (opsiyonal) kaplama kalınlıkları birleştirilebiliyor. Tutkal kabının temizliği sadece bir kaç dakika alıyor. Fisher + Rückle’de tutkallı birleştirmelerin avantajları apaçık ortada deniyor. Tutkallı ek bütün uzunluğu boyunca tamamen kalafatlı bir şekilde kapalıdır, ısıya dayanıklıdır ve kaplamanın kendisinden daha güçlüdür. Bununla birlikte cilanın eklerin arasına girmesi engellenmiş oluyor. Artı diğer tekniklere göre daha az bileme araçları gerektiriyor. Satıcı bilgileri: Fisher + Rückle AG, 5200 Brugg (İsviçre) www.fisher-ruckle.ch Ekim 2008 Teknik tesisler :(.26×Y×DSOLNDV\RQVLVWHPL ']HQOLLWLQDLOHHNRQRPLN 6XD\×UPDYHSHUGDKODPDV×Y×ODU×Q×QDSOLNDV\RQXLoLQ :(.2%LHO$* Joh.-Renferstrasse 58 CH-2504 Biel Tel.: +41 32 344 27 00 [email protected] ZZZZHNRELHOFK (UNLP7HPVLOFLOLNYH7LF/WGûWL Ziyapasa Bulvari No 42 TR-01120 Adana Tel.: +90 322 453 69 62 [email protected] ZZZHUNLPFRPWU Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 29 Sayfa 30 · Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt Ahşap malzemeler Ekim 2008 Hızlı hata tanılama »Superscan« lamine ve mobilya plakaları için Uzmanlar uzun süredir, lamine ve mobilya plakaları üretiminde otomatik kalite kontrolünün günümüzde kaçınılmaz olduğu hususunda hemfikirdirler. Bu hem hala artmakta olan üretim hızlarından, hem de artmış olan kalite talebinden dolayı önemlidir. Bunun gelişmiş teknoloji sayesinde gerçekleşebileceğinden dolayı Alfeld şehrinde yerleşik olan Grecon firması vaktinde işe koyulmuş. A hşap sanayi için ölçüm tekniği tesisatları üreten şirketin geliştirmelerinin sonucu “Superscan” yüzey hata tanılama sistemi ortaya çıkmış bulunmakta. Şimdiye dek dünya çapında 20’nin üzerinde böyle tesisatlar kurulmuş. Bunun dört adeti Lampertwalde’de bulunan Kronospan GmbH’da kurulmuş. İlk kurulan tesisatlar 2004 yılında mevcut olan kontinü preslerin devamına kurulmuş ve ardından 2006’nın akabinde iki adet yeni alınan kısa takt preslerle gerçekleşmiş. Ölçüm verilerinin tamlığı ve güvenirliliği Lampertswalde’deki sorumluları ilk baştan bu yana ikna etmiş ve bütün üretim serisini “Superscan”'le donatma kararı kesin olarak görülmüş. Dekoratif hataların büyük bölümü kaplama sürecinde oluşuyor. Böylece yayma hataları, hava kabarcıkları, kirlilikler ve nihai olarak ham plakanın kalitesi ve yalnızca kağıdın veya bunların hepsinin kombinesi, dekoratif kağıdın istenilen görüntü ve pozisyonda taşıyıcı plakanın üzerinde kullanılamamasından sorumlu olabilir. “Ne şanstır ki, bütün bu hatalar hemen pres işleminden sonra ve böylelikle bayağı erken bir arıtım döneminde fark edilebilir durumda. Bunun için sunabilecek bir çözümümüz var” diyor Mathias Fischer. Fischer, ağırlıklı olarak “Superscan” üzerinde duran bölge satış müdürü olarak çalışıyor. “Hatalı panoların güvenilir bir şekilde dışarıya atılabilme imkanının yanı sıra ardınca gelen üretim süreçlerinden sonuç çıkarma imkanı sağlanır ve mükemmelleştirilebilir. Elde edilen veri bilgilerinin uzun vadeli kayıdı uzun vadeli yatırımları daha iyi değerlendirme imkanı sağlar ve nihayetinde güvenilir bir şekilde kontrol imkanı oluşur.” Fischer açıklamalarında kullanıcının avantajlarını şöyle dile getiriyor:“Depo ve depo sonrası işlem adımları gereksiz materyallerle yüklenmez ve talep edilen sipariş boyutu daha itinalı planlanılabilir.” Basit öğretim süreci - “ReflexModul” gözemekleri inceliyor Hata tanılama sistemi alışıldığı üzere köşe kenar çizerinin ardından ve soğutma ayırıcından önce kurulur. Bu teknik gerci denetleme öncesi titiz temizlik gerektirmekte, ama avantajı, plakaların önceden hafif soğuması ve bundan dolayı taşıyıcı sistemin daha kolay organize edilebilmesi. Yani bu demektir ki tesisat kendi kendine öğrenme kabiliyetine sahip. Yeni dekor öğretme sürecinde kolayca iki birbirini izleyen plakalar birbirleriyle karşılaştırılır. Öngörülen toleransların altında kalan sapmalar numune olarak kullanılmakta. Bunun ar- Yeni preslenmiş tam formatlar pres çıkışında “Superscan” işaretleme bölümü Tanımlanan yüzey hataları dından gelen plakalar - tam üretim hızında - yeni öğretilen dekorla karşılaştırılır. Bu öğretim süreci çok basittir ve yalnızca bir kaç dakikanızı alır. Bilinen dekorlarda önceden kaydedilen resim bilgileri her yeni komisyonlarda sadece bir bilgi bankasından alınır ve bunların ardından sistem işletmeye hazır olur. Tropografik hataları keşfedebilmek için opsiyonal arttırma olarak “Reflex-Modul” geliştirilmiş. Bu modül ile çıkıntıların ve derinliklerin üzerine yandan düşen ışıkla gölge veya aydın bir bölge oluşturulur. Bu yüksek çözünürlülük işlemi sayesinde, yanlış laminasyon sonucu meydana gelen yumrulukları ve delikleri görme imkanının yanı sıra sıkıştırılmış gözemeklerin görüntüsü veya gözemeklerin senkronizasyonu ve bunların altında duran dekorların kontrolü de sağlanabilir. Gözemeklerin görüntüsü ile dekor tesisatın üzerine öğreterek geçirilir ve ardından kontrol edilmesi gereken plakalarda uygulanır. Sonraki kesim görüntüsü gereğince kaplamalı plakanın alt kısmına hatalı bölgeler işaretlenir. İşaretleme işleminin verimini garantileyebilmek için, ardından harekete geçen detektörler, sprey kutularının fonksiyonunu kontrol etmekte. Büyük plakanın bölme işleminden sonra işaretlenen tekli panolar otomatikmen tanınır ve dışarıya atılır. İşaretleme bölümü “Superscan” tesisatının en az 2 metrelik mesafenin hemen arkasına kurulabilir. Birinci ve ikinci so- “Superscan” kullanıcısının ekranına bakış ğutma ayırıcının arasına yerleştirmenin avantajı ise, plakanın dekorlu bölümünün aşağıya bakması ve arka tarafın püskürme işleminin yukarıdan mümkün olmasıdır. Komple gözetim – yoğun işbirliği Kronospan Lampertswalde’de artık hemen hemen her önem taşıyan üretim adımı Grecon şirketi tarafından sunulan ölçüm tesisatları ile kontrol edilmekte. Bahsedilen dört adet yüzey hatası tanılama tesisatlarının yanı sıra örneğin şunlar gelir: bir adet patlak erken tespit tesisi (“UPU 3000ct”), üç adet kalınlık ölçüm tesisi (“DMR 3000ct”), bir adet ham sıklık profil ölçüm tesisi (“Stenograph”), bir adet siklon kontrol tesisi (“ABC7”), beş adet enfraruj nem ölçüm tesisi (“IR 3000 WBPI”), bir adet yüzey ağırlık ölçüm tesisi (“BWQ 3000”), ve bir adet laboratuvar sıklık ölçüm tesisi (“DA-X”) kullanılmakta. Değişik kıvılcım haber merkezleri artı söndürme ve kontrol bölümleri içeren kompleks kıvılcım söndürme tesisi (“BS7”)’de unutmamalıdır. Tesislerin büyük bölümü 1998’de üretim başlangıcında tedarik edilmiş ve bilhassa kıvılcım söndürme tekniği alanında zamanla eklemeler yapılmış ve yenilenmiş. Grecon şirketinin söylediklerine göre Krono şirketler grubunda daima iyi eğitim almış personel bulunur veya düzenlenen eğitimlerde öğrenilenler bire bir uygulamaya geçmekteymiş. “Şirketler grubumuz her zaman bütün tesislerimizin harekette Üretim verilerinin değerlendirme işlemi olmasını ve en iyi şekilde değerlendirilmesiyle aktif bir şekilde ilgilenmekte. Bütün bunlar o kadar iyi ayarlanmıştır ki, tesislerin pek az durma zorunda kalma durumlarını iki tarafda esnek bir şekilde ve birbirleriyle yakından görüşerek değerlendiriyor. Böylece temizlik, bakım, mükemmelleştirme, modernleştirme ve de bazen tamiratlar gerçekleştirilebiliyor.” Pazarlama müdürü Günter Hänsch uzun yılların müşterisini överek şu sözlerle anlatıyor: “Çalışanları sürekli çok bilinçli, istekli ve ehil olarak algılıyoruz“. Mathias Fischer’ın anlattıklarına göre “Kronospan’da modernize veya tadilat işlemleri görüldüğünde herşey kolayca ilerliyor.” Nikolai Krawczyk Teknik tesisler Ekim 2008 www.holz-zentralblatt.com InnovaƟve chemicals for funcƟon and design. Follmann & Co. is an interna onal opera ng company in the chemicals industry. Our industrial adhesives sector is supplying the wood and furniture industry as well as paper and packaging in Europe. Our core competence lies in speciality chemicals for decora ve and func onal surfaces and assemblies. We are now searching for this dynamically growing sector a: Our main areas of exper se are prin ng inks for the surface finishing of papers, plas sols for wallpapers and technical tex les, adhesives for the mber and paper industries and the microencapsula on of fragrances. Contract dealer - industrial adhesives in Turkey Innova ve ideas and the development of customised product and system solu ons, a remarkable service and, not least, a modern management are the building blocks of our companies success. 270 dedicated employees realised a turnover of more than 90 Mio. Euro in 2007 7. We expect from our strong partner in Turkey: • • • • to have access and contacts to adhesive customers in the wood / furniture as well as paper / packaging industry an exis ng, mo vated sales team to be able to communicate with us in German and / or English to offer suitable storage capaci es and distribu on possibili es If you want to par cipate in our success and do not fear ambi ous aims, we kindly ask you to contact us via e-mail together with a short company profile and informa on on your ac vi es. Marke ng + Sales Karlstraße 59 • 32423 Minden • Germany Phone +49 571 9339-236 • Fax +49 571 9339-8236 www.follmann.de • [email protected] We look forward to hearing from you! Türkiye nüshası · Holz-Zentralblatt · Sayfa 31
Benzer belgeler
Büyümenin sonu gözükmüyor - Holz
fiyatı 4,40 EUR. 1.10.2013 tarihli, 53 no.’lu fiyat
listesi geçerlidir.